Supreme Court partially allows appeal on labor law grounds regarding wrongful deduction of severance pay from pilot's salary.

Απόφαση 1847 / 2006 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1847/2006

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β2΄ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Χρήστο Μπαλντά, Αντιπρόεδρο, Σπυρίδωνα Κολυβά, Γεώργιο Χλαμπουτάκη, Αναστάσιο - Φιλήτα Περίδη και Αθανάσιο Θεμέλη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 31 Ιανουαρίου 2006, με την παρουσία και του Γραμματέα Αντωνίου Στυλιανουδάκη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: ....., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Απόστολο-Κωνσταντίνο Κωνσταντινίδη, βάσει δηλώσεως του άρθρου 242§2 Κ.Πολ.Δ.

Της αναιρεσίβλητης: Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΟΛΥΜΠΙΑΚΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ Α.Ε.", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ανδρέα Πετρόπουλο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 15/6/1998 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 2741/1999 του ίδιου Δικαστηρίου και 3846/2000 οριστική του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 21/6/2001 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω και ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Αθανάσιος Θεμέλης, ανέγνωσε την από 17/1/2006 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης ζήτησε την απόρριψή της και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με το άρθρο 561 αρ. 2 ΚΠολΔ, δεν εισάγεται νέος ειδικός λόγος αναίρεσης, πέραν από εκείνους που περιοριστικώς αναφέρονται στο άρθρο 559 ΚΠολΔ, αλλά επιτρέπεται η εξέταση, αν από την εσφαλμένη εκτίμηση του περιεχομένου της αγωγής, ιδρύεται λόγος αναιρέσεως από τους αναφερομένους στο άρθρο 559 ΚΠολΔ. Αν το δικαστήριο της ουσίας, αξίωσε στοιχεία περισσότερα ή θεώρησε αρκετά λιγότερα από όσα κατά νόμο χρειάζονται για τη θεμελίωση του δικαιώματος που ασκείται με την αγωγή, υπάρχει παράβαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου, που αποτελεί λόγο αναίρεσης κατά το άρθρο 559 αρ. 1 ΚΠολΔ.

Αν δε έλαβε υπόψη γεγονότα που δεν αναφέρονται σ΄ αυτήν που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην κρίση του, ως προς το νόμιμο αυτής ή αν δεν έλαβε υπόψη του παρόμοια γεγονότα, εκτιθέμενα στην αγωγή, υπάρχουν λόγοι αναίρεσης από το άρθρο 559 αρ. 8 ΚΠολΔ. Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την αγωγή του αναιρεσείοντος, ο τελευταίος, ως ενάγων, ισχυρίσθηκε ότι την 24-7-1967 είχε προσληφθεί από την αναιρεσίβλητη με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου, ως χειριστής αεροσκαφών και προσέφερε τις υπηρεσίες του μέχρι 16-9-1993 που απεχώρησε λόγω συνταξιοδότησής του.

Κατά το διάστημα από 3-10-1989 έως 16-9-1993 η αναιρεσίβλητη κατέβαλε στο αναιρεσείοντα βασικό μισθό κυβερνήτη αεροσκάφους, τύπου Boeing 767 (κ1-767), παρότι παρείχε υπηρεσίες συγκυβερνήτη Boeing 747 (κ2-Β 747), κατ΄ εφαρμογή όρου της από 27-3-2989 Σ.Σ>Ε. μεταξύ της αναιρεσίβλητης και της συνδικαλιστικής οργάνωσης ΕΧΠΑ, η οποία με την V.Α. 14595/1989 δημοσιεύθηκε στην Ε.τ.Κ. (ΦΕΚ 376 Β /22-5-1989), με βάση τον οποίο (όρο οι χειριστές με 16 χρόνια υπηρεσίας εξομοιούνται με κυβερνήτες Κ1- Boeing 767.

Με το 7933/1/19-21.9.1987 πρακτικό της Επιτροπής Κρίσεως Αρχαιότητας Χειριστών, και κατόπιν προσφυγής του, προάχθηκε σε Κ2, σε ανωτέρου τύπου αεροσκάφους, δηλαδή Κ2- Β 747. Με το 9869-1/19-21.6.1988 πρακτικό του Συμβουλίου Προαγωγών κρίθηκε με προακτέος σε καθήκοντα Κ1- Β747. Με το ίδιο αυτό πρακτικό διατέθηκε από 30-3-1988 σε καθήκοντα συγκυβερνήτη (Κ2) Β 747.

Με την 10163/3-10-1989 απόφαση του Συμβουλίου Κρίσεως Αρχαιότητας ο αναιρεσείων κρίθηκε οριστικά στάσιμος, ως εκ των φύλλων ποιότητας σε Κ1-Β747. Την τελευταία αυτή απόφαση (10163/1989) ο αναιρεσείων προσέβαλε ως άκυρη. Την 26-4-1993 η Διεύθυνση Διοικητικών Υπηρεσιών, Τομέας Προσωπικού της αναιρεσίβλητης, απέστειλε προς την Υπηρεσία μισθοδοσίας το 6878/24-4-1983 έγγραφο, με το οποίο διέκοπτε αναδρομικά από 3-10-1989 την καταβολή προς τον αναιρεσείοντα του βασικού μισθού κυβερνήτη Κ1-767 που ελάμβανε από τότε (30-3-1989) και ότι θα κατέβαλε προς αυτόν τις μικρότερες μηνιαίες αποδοχές του συγκυβερνήτη Κ2-Β747.

Ότι τα αρμόδια όργανα της πιο πάνω Υπηρεσίας της αναιρεσίβλητης παράνομα και υπαίτια α) κατά το διάστημα από 1-4-1993 μέχρι 16-9-1993 κατέβαλαν στον αναιρεσείοντα τις μικρότερες μηνιαίες αποδοχές του συγκυβερνήτη Κ2-Β747 εκ δραχμών 378.052 και όχι εκείνες του Κ1-767 που κατέβαλαν μέχρι τότε, ήτοι του κατέβαλαν μικρότερες κατά το συνολικό ποσό των δραχμών 619.685 (490.722 - 378.052 = 112.670 Χ 5,5 μην.), β) παρακράτησαν τη διαφορά των αποδοχών Κ2-747 από εκείνη του Κ1-767 που είχαν καταβληθεί στον αναιρεσείοντα κατά το διάστημα από 3-10-1989 μέχρι 30-3-1993, ανερχομένη στο συνολικό ποσό των δραχμών 4.601.110 και μάλιστα κατά μεν το ποσό των δραχμών 550.000 από τις αποδοχές του, κατά το διάστημα από 1-4-1993 μέχρι 16-9-1993, ήτοι 50.000 δραχμές τον Απρίλιο και στη συνέχεια 100.000 δραχμές ανά μήνα μέχρι 16-9-1993, και κατά το υπόλοιπο ποσό των δραχμών 4.051.110 από το ποσό της αποζημιώσεώς του λόγω αποχωρήσεως από την υπηρεσία της αναιρεσίβλητης για να συνταξιοδοτηθεί και γ) δεν κατέβαλαν πλήρη την από το ν. 2112/1920 προβλεπόμενη αποζημίωση, αφού δεν συνυπολόγισαν την ανωτέρω διαφορά των 112.670 δραχμών μηνιαίως και έτσι έλαβε ο αναιρεσείων μικρότερη αποζημίωση κατά 1.892.992 (112.670 Χ 22 έτη Χ 80%) δραχμές.

΄Ητοι από την ανωτέρω παράνομη και υπαίτια συμπεριφορά των οργάνων της αναιρεσίβλητης ο ενάγων - αναιρεσείων υπέστη συνολική ζημία 7.203.787 (4.601.110 + 619.685 + 982.992) δραχμές. Ζήτησε, κατά την κύρια βάση της (αγωγής) από τις διατάξεις περί αδικοπραξίας, άλλως κατά τις διατάξεις του άρθρου 281 Α.Κ. και άλλως από τη σύμβαση της εργασίας, την επιδίκαση του ως άνω ποσού των δραχμών 7.203.787.

Το Εφετείο, με την προσβαλλομένη απόφαση, αφού εκτίμησε ότι ο αναιρεσείων με την αγωγή του ζήτησε τα μεν ποσά εκ δραχμών 4.051.110 και 1.982.992 ως συμπληρωματική αποζημίωση για τη λύση της ένδικης σύμβασης εργασίας, τα δε υπόλοιπα εκ δραχμών 550.000 και 619.685 ως μισθολογικές διαφορές για το διάστημα από 1-4-1993 μέχρι 16-9-1993, έκρινε το πρώτο αίτημα της επιδικάσεως του ποσού των δραχμών 4.051.110 ως μη νόμιμο και το απέρριψε.

΄Ετσι όμως δεν έλαβε υπόψη του βασικό και έχοντα ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης ισχυρισμό, κατά τον οποίον ως εκ της επισκοπήσεως της αγωγής προκύπτει, ζητήθηκε η επιδίκαση στον αναιρεσείοντα του εν λόγω ποσού λόγω της παρακρατήσεως αυτού από την αντίδικόν του, εκ του τοιούτου της για την λύση της εργασιακής συμβάσεως αποζημιώσεως, ως εκ του ότι, κατά τις απόψεις της, είχε τούτο καταβληθεί σε αυτόν ως μη δικαιούμενο μέρος των αποδοχών αυτού, του από 3-10-1989 έως 30-3-1993 χρονικού διαστήματος.

Υπέπεσε δηλαδή στην εκ του άρθρου 559 αρ. 8 Κ.Πολ.Δ., πλημμέλεια, όπως βασίμως υποστηρίζεται τούτο με τον σχετικό πρώτο λόγο της αναιρέσεως, ο οποίος πρέπει να γίνει δεκτός και ν΄ αναιρεθεί η προσβαλλομένη κατά το αντίστοιχο, το περί απορρίψεως ως μη νομίμου του άνω αιτήματος, μέρος της. Παρέλκει δε μετά ταύτα η έρευνα των δευτέρου και τρίτου, κατά το μέρος που πλήττει το ίδιο κεφάλαιο της προσβαλλομένης, λόγων.

Με τους τρίτο και τέταρτο λόγους αναιρέσεως, από τους αρ. 1, 8 και 10 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ., πλήττεται η προσβαλλομένη και κατά το μέρος που απέρριψε το αγωγικό αίτημα περί καταβολής του άνω ποσού του 1.982.992 δραχμών, το οποίο ζητήθηκε προς συμπλήρωσή της λόγω λύσεως της εργασιακής συμβάσεως του αναιρεσείοντος καταβληθείσης σε αυτόν υπολογισμού από την αναιρεσίβλητη των αποδοχών του, επί των οποίων έπρεπε να υπολογισθεί η αποζημίωσή του.

Προβάλλεται με το αναιρετήριο ότι η αποζημίωση (εφάπαξ) που έλαβε ο αναιρεσείων έχει ανταποδοτικό χαρακτήρα και δη έκτακτης οικονομικής ενίσχυσης του υπαλλήλου από κεφάλαιο που σχηματίσθηκε από κράτηση ποσοστού επί των απολαυών του κατά την διάρκεια της υπηρεσίας του, ότι η μη καταβολή αποζημιώσεως και κατά το ποσόν τούτο σε αυτόν αντιβαίνει στην συνταγματική (άρθρο 4 παρ. 1 του Συντάγματος) αρχή της ισότητας, ως και ότι ειδικά για τους ιπταμένους χειριστές (ως ο αναιρεσείων) της αναιρεσιβλήτου δεν ισχύουν οι γενικές περί περιορισμού της αποζημιώσεως διατάξεις, αλλά άλλες ειδικές.

Οι λόγοι αυτοί είναι προεχόντως απορριπτέοι ως αόριστοι, εφόσον δεν διαλαμβάνεται στο αναιρετήριο ότι σχετικοί ισχυρισμοί προεβλήθησαν είτε δια της αγωγής, είτε κατ΄ άλλον παραδεκτόν τρόπον ενώπιον του δευτεροβαθμίου δικαστηρίου, ούτε (παρατίθενται στο αναιρετήριο) οι εσφαλμένως, κατά την άποψη του αναιρεσείοντος, μη εφαρμοσθείσες ειδικές διατάξεις νόμων, που ρυθμίζουν ειδικώς την αποζημίωση της αν κατηγορίας εργαζομένων της αναιρεσιβλήτου.

Μετά ταύτα, αναιρουμένης της προσβαλλομένης κατά το προδιαληφθέν μέρος της, πρέπει να παραπεμφθεί η υπόθεση κατά το αντίστοιχο μέρος της προς εκ νέου εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, αφού είναι δυνατή η συγκρότησή του από άλλους, εκείνων που εξέδωσαν την προσβαλλομένη, δικαστές και να καταδικασθεί η αναιρεσίβλητη, λόγω της μερικής ήττας της, στη μερική του αναιρεσείοντος δικαστική δαπάνη.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 3846/2000 απόφαση του Εφετείου Αθηνών κατά το αναφερόμενο στο σκεπτικό μέρος της.

Παραπέμπει την υπόθεση κατά το αντίστοιχο μέρος της προς εκ νέου εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές.

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη σε μέρος της δικαστικής δαπάνης του αναιρεσείοντος από πεντακόσια (500) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 4 Απριλίου 2006. Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 28 Νοεμβρίου 2006.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ