Supreme Court allows appeal against insurance company's liability for traffic accident due to insufficient causation reasoning.

Απόφαση 1844 / 2008 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1844/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Πετράκη, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου), Αθανάσιο Πολυζωγόπουλο, Ελευθέριο Μάλλιο, Γεωργία Λαλούση και Βασιλική Θάνου- Χριστοφίλου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 19 Σεπτεμβρίου 2008, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Χ, ο οποίος παραστάθηκε μετά του πληρεξουσίου δικηγόρου του Χρήστου Κρανιδιώτη και κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: Ψ1, ο οποίος δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο ούτε εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο, 2) Στον Πειραιά Αττικής εδρεύουσας ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "ΓΕΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΓΕΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ (GENERAL UNION)" νομίμως εκπροσωπουμένης, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Νικόλαο Κλάππα με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 8/7/2004 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 4885/2005 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 5312/2006 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 4/6/2007 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου, ανέγνωσε την από 11/9/2008 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του πέμπτου λόγου της αίτησης για αναίρεση της υπ' αριθμ. 5312/2006 απόφασης του Εφετείου Αθηνών.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 576 παρ. 2 Κ.Πολ.Δικ, αν ο αντίδικος εκείνου που επισπεύδει τη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης δεν εμφανισθεί ή εμφανισθεί, αλλά δεν λάβει μέρος σ' αυτήν με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο 'Αρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως αν κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα. Αν η κλήση επιδόθηκε νομότυπα προχωρεί στη συζήτηση παρά την απουσία εκείνου που έχει κλητευθεί.

Στην προκειμένη περίπτωση από την προσκομιζόμενη υπ' αριθμ. ..... έκθεση επιδόσεως της δικαστικής επιμελήτριας του Πρωτοδικείου Αθηνών ....., προκύπτει ότι ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης με πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση για την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο, επιδόθηκε νομίμως και εμπροθέσμως, με επιμέλεια του αναιρεσείοντος στον πρώτο των αναιρεσιβλήτων Ψ1.

Επομένως, εφ' όσον αυτός δεν εμφανίσθηκε κατά την εκφώνηση της υπόθεσης από τη σειρά του πινακίου, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση παρά την απουσία του, σύμφωνα με την προαναφερθείσα διάταξη του άρθρου 576 παρ. 2 Κ.Πολ.Δικ. Κατά τη διάταξη του άρθρ. 914 Α.Κ., όποιος ζημιώσει άλλον παράνομα και υπαίτια, έχει υποχρέωση να τον αποζημιώσει.

Από τη διάταξη αυτή, σε συνδυασμό με εκείνες των άρθρ. 297, 298 και 330 Α.Κ., προκύπτει ότι προϋποθέσεις της υποχρέωσης προς αποζημίωση είναι α) ζημιογόνος συμπεριφορά (πράξη ή παράλειψη), β) παράνομος χαρακτήρας της πράξης ή παράλειψης, γ) υπαιτιότητα και δ) πρόσφορος αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ ζημιογόνου συμπεριφοράς και αποτελέσματος (ζημίας).

Πρόσφορος αιτιώδης σύνδεσμος (αιτιώδης συνάφεια) υπάρχει όταν η πράξη ή παράλειψη του ευθυνομένου προσώπου ήταν, κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας, ικανή και μπορούσε αντικειμενικά να επιφέρει, κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων και την κοινή ανθρώπινη πείρα, το επιζήμιο αποτέλεσμα. Περαιτέρω, από το άρθ. 559 αριθ. 19 λόγος αναίρεσης, για έλλειψη νόμιμης βάσης της απόφασης, ιδρύεται όταν δεν προκύπτουν σαφώς από το αιτιολογικό της απόφασης, τα περιστατικά που είναι αναγκαία, για την κρίση, στη συγκεκριμένη περίπτωση, περί της συνδρομής των όρων και προϋποθέσεων, για την εφαρμογή της εφαρμοσθείσας διάταξης, ή της μη συνδρομής των όρων αυτών, που αποκλείουν την εφαρμογή της, όπως, επίσης και όταν η απόφαση έχει ελλιπείς ή αντιφατικές αιτιολογίες σε ότι αφορά το νομικό χαρακτηρισμό των πραγματικών περιστατικών, που έγιναν δεκτά και ασκούν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης όχι δε και όταν πρόκειται για ελλείψεις που ανάγονται στην εκτίμηση των αποδείξεων (ανάλυση - στάθμιση - αξιολόγηση του αποδεικτικού υλικού) και στην αιτιολόγηση του αποδεικτικού πορίσματος (ΑΠ 516/2005).

Στην προκειμένη περίπτωση, το δικάσαν Εφετείο, σε σχέση προς το κρίσιμο ζήτημα της υπαιτιότητας των οδηγών των δικύκλων και δη αφενός του ενάγοντος - εκκαλούντος και ήδη αναιρεσείοντος οδηγού και αφετέρου του οδηγού του ασφαλισμένου, για τις έναντι τρίτων ζημίες, στην εναγομένη - εκκαλούσα και ήδη αναιρεσίβλητο ασφαλιστική εταιρεία, δέχθηκε τα εξής: "Στις 17-1-2004 και περί ώρα 13:00, ο πρώτος εναγόμενος, ο οποίος δεν είναι διάδικος στην παρούσα δίκη, Ψ1 και ο ενάγων Χ οδηγούσαν τις με αριθμούς κυκλοφορίας .....

δίκυκλη μοτοσικλέτα ο πρώτος και ..... δίκυκλη μοτοσυκλέτα ο δεύτερος και εκινούντο στη δεξιά λωρίδα κυκλοφορίας του νέου αυτοκινητόδρομου .....-..... με κατεύθυνση προς Αθήνα, συνταξιδεύοντας μαζί και με άλλους τρεις δικυκλιστές. Η οδός αυτή είναι ασφαλτοστρωμένη, μονής κατεύθυνσης, με δύο λωρίδες κυκλοφορίας, έχει συνολικό πλάτος οδοστρώματος 7,60 μ, και έρεισμα πλάτους 0,80 μ.

Στο ύψος του 135,7ου χλμ. της παρουσιάζει πολύ κλειστή δεξιά στροφή και κατήφορο με μεγάλη κλίση. Το ανώτατο όριο ταχύτητας οριζόταν με πινακίδα Ρ-32 σε 80 χλμ/ω. Όταν το πρώτο από τα δύο παραπάνω οχήματα έφθασε στην 135, 7η χιλιομετρική θέση της άνω οδού, συνάντησε στην πορεία του λακούβα επί του οδοστρώματος, διαστάσεων 3μ.

μήκους, 2,20 μ. πλάτους και πέντε εκατοστών βάθους, την οποία δεν αντιλήφθηκε εγκαίρως και έτσι έπεσε με το όχημα του μέσα, με αποτέλεσμα να εκτραπεί προς τ' αριστερά και να εισέλθει στην αριστερή λωρίδα κυκλοφορίας, συνεχίσας την πορεία του, χωρίς να μειώσει την ταχύτητα του, και αφού διήνυσε περί. τα 60 μ και μόλις έφθασε στην κορυφή προς την έξοδο της δεξιάς στροφής, προσέκρουσε στα κιγκλιδώματα, ανατράπηκε και πλαγιολισθώντας και προσκρούοντας διαδοχικά πάνω στα σιδερένια κιγκλιδώματα, που υπήρχαν στο δεξιό άκρο της οδού, το όχημα του σταμάτησε σε απόσταση 82 μ περίπου, από το σημείο της ανατροπής του.

Ο ενάγων, ο οποίος ακολουθούσε, σε μικρή απόσταση πίσω από τον πρώτο, ο ίδιος συνομολογεί 20 μέτρα, όταν είδε το προπορευόμενο όχημα να αναπηδά στην λακούβα και να εκτρέπεται αριστερά, τροχοπέδησε προς στιγμή, μόνο, το όχημα του, συνεπεία της οποίας τροχοπέδησης αποτυπώθηκαν στο οδόστρωμα ίχνη 2,20 μέτρων, και παράλληλα έκανε ελιγμό προς τ' αριστερά και εισήλθε και αυτός στην αριστερή λωρίδα κυκλοφορίας, συνεχίζων την πορεία του, με την ίδια υπερβολική ταχύτητα και την ίδια απόσταση πίσω από το προπορευόμενο όχημα.

Έτσι μόλις το προπορευόμενο παραπάνω όχημα ανατράπηκε μπροστά του, στην πορεία του, αιφνιδιάστηκε και τροχοπέδησε απότομα το όχημα του, λόγω όμως της πολύ μεγάλης ταχύτητας του και της πολύ κλειστής στροφής έχασε τον έλεγχο του οχήματος του και την ισορροπία του και ανατράπηκε και αυτός επίσης και πλαγιολισθώντας και προσκρούοντας και αυτός στα κιγκλιδώματα ακινητοποιήθηκε στην ίδια περίπου απόσταση (82 μ.) με τον πρώτο με συνέπεια να τραυματιστεί και να υποστεί κάκωση ΑΜΣΣ, κάταγμα κάτω πέρατος Δε κερκίδας, περιμηνοειδές εξάρθρημα καρπού, κάκωση Αρ ΠΔΚ".

Υπό τις παραδοχές αυτές, έκρινε ότι ο ενάγων - αναιρεσείων ήταν αποκλειστικά υπαίτιος για την επέλευση του ενδίκου τροχαίου ατυχήματος και τον εξ αυτού προκληθέντα τραυματισμό του και απέρριψε την αγωγή του, ως ουσία αβάσιμη. Με το να κρίνει έτσι το δικάσαν Εφετείο, παρεβίασε εκ πλαγίου τις ως άνω διατάξεις των άρθ. 914, 330, 297, 298 Α.Κ.

και στέρησε την απόφασή του νόμιμης βάσης, καθιστώντας αυτήν αναιρετέα. Και τούτο διότι διέλαβε ανεπαρκείς και ασαφείς αιτιολογίες, που καθιστούν ανέφικτο τον αναιρετικό έλεγχο περί της ορθής ή μη εφαρμογής των ως άνω διατάξεων, από το δικάσαν Εφετείο, ως προς το κρίσιμο ζήτημα της υπαιτιότητας. Ειδικώτερα δεν διευκρινίζεται, στην προσβαλλομένη απόφαση εάν υπήρξε ή μη αιτιώδης συνάφεια μεταξύ της οδηγικής συμπεριφοράς του οδηγού του ασφαλισμένου στην εναγομένη -νυν αναιρεσίβλητη ασφαλιστική εταιρεία οχήματος και της επέλευσης του ενδίκου ατυχήματος και συγκεκριμένα δεν διευκρινίζεται εάν η διαλαμβανόμενη στην προσβαλλομένη απόφαση ως άνω οδηγική συμπεριφορά του τελευταίου και η ως άνω ανώμαλη πορεία του οχήματός του (πτώση στη λακκούβα, ανατροπή, εκτροπή προς τα αριστερά, είσοδος στην αριστερή λωρίδα, πλαγιολίσθηση, πρόσκρουση στα κιγκλιδώματα κ.λ.π.) που προκλήθηκε μπροστά από τον αναιρεσείοντα συνετέλεσε στην ανατροπή και την επί των κιγκλιδωμάτων πρόσκρουση του δικύκλου του τελευταίου, που επακολούθησε και σε κάθε περίπτωση δεν εξηγείται γιατί η πιο πάνω οδηγική συμπεριφορά του οδηγού της ασφαλισμένης στην αναιρεσίβλητη εταιρεία μοτοσυκλέτας δεν συνδέεται αιτιωδώς με το ζημιογόνο για τον αναιρεσείοντα, αποτέλεσμα.

Επομένως, είναι βάσιμος, ο από το άρθρ. 559 αριθμ. 19 Κ.Πολ.Δικ. λόγος αναίρεσης, του οποίου η αναιρετική εμβέλεια εκτείνεται στο σύνολο της απόφασης, έτσι ώστε παρέλκει η έρευνα των λοιπών λόγων. Κατόπιν αυτού πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλομένη απόφαση, να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, αφού είναι δυνατή η συγκρότησή του από άλλους δικαστές εκτός από εκείνους που δίκασαν (άρθ. 580 παρ. 3 ΚΠολΔ) και να καταδικασθούν οι ηττηθέντες αναιρεσίβλητοι στην καταβολή της δικαστικής δαπάνης του αναιρεσείοντος, ο οποίος κατέθεσε έγγραφες προτάσεις (άρθρ. 176 και 183 Κ.Πολ.Δικ.).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 5312/2006 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση, για περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο Εφετείο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές.

Καταδικάζει τους αναιρεσιβλήτους στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος, που ορίζει σε δύο χιλιάδες (2.000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 4 Νοεμβρίου 2008.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 25 Νοεμβρίου 2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ