1844/2007 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1844 / 2007 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 1844/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αχιλλέα Νταφούλη, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου), Πλαστήρα Αναστασάκη, Αντώνιο Παπαθεοδώρου, Γεώργιο Πετράκη και Δημήτριο Πατινίδη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 25 Μαϊου 2007, με την παρουσία και της Γραμματέως Μάρθας Ψαραύτη, για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1. ..., 2. ..., 3. ...., που εκπροσωπείται εν προκειμένω από τους έχοντες τη γονική μέριμνα και επιμέλεια γονείς του (1ος και 2η εκ των αναιρεσειόντων), κατοίκων όλων ... και 4. .... Οι 1ος, 2η και 3ος παραστάθηκαν με τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Ανδρέα Στρουγγάρη και η 4η εκπροσωπήθηκε από τον ίδιο ως άνω πληρεξούσιο δικηγόρο, ο οποίος δήλωσε ότι οι ως άνω αναιρεσείοντες παραιτούνται του δικογράφου της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης ως προς την 4η εκ των αναιρεσιβλήτων.

Των αναιρεσίβλητων: 1. ..., ο οποίος δεν παραστάθηκε, 2. ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "ΑΜΦΙΤΡΥΩΝ - ΔΙΑΚΟΠΕΣ - ΤΑΞΙΔΙΑ - ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ - ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ ΕΚΘΕΣΕΩΝ Α.Ε." και τον διακριτικό τίτλο "AMPHITRION HOLIDAYS S.A.",που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Δημήτριο Λιάρο, 3. Αλληλοασφαλιστικού Συνεταιρισμού Περιωρισμένης Ευθύνης Ιδιοκτητών Λεωφορείων Πούλμαν με την επωνυμία "Αλληλοασφαλιστικός Συνεταιρισμός Ιδιοκτητών Λεωφορείων Πούλμαν Η ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ" ΣΥΝ.Π.Ε., που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Γεώργιο Πολιτάκο και 4. ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρίας με την επωνυμία "INTERAMERIKAN E.E.A. ΖΗΜΙΩΝ Α.Ε.", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία δεν παραστάθηκε.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 8-3-2002 αγωγή της ήδη 2ης αναιρεσίβλητης και την από 26-7-2002 αγωγή των ήδη αναιρεσειόντων, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών και συνεκδικάσθηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 3054/2003 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 3583/2004 οριστική του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 20 Μαΐου 2005 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όλοι πλην των 1ου και 4ης εκ των αναιρεσίβλητων, όπως σημειώνεται παραπάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Δημήτριος Πατινίδης, ανέγνωσε την από 25 Οκτωβρίου 2006 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, οι πληρεξούσιοι των παραστάντων αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι.- Από τις διατάξεις των άρθρων 294, 295, 297 και 290 Κ.Πολ.Δ, που εφαρμόζονται σύμφωνα με το άρθρο 573 παρ. 1 Κ.Πολ.Δ και στη διαδικασία της δίκης για την αναίρεση, προκύπτει, ότι παραίτηση από το δικόγραφο του ενδίκου μέσου, που έχει ασκηθεί, άρα και από το δικόγραφο της αναιρέσεως (άρθρο 495 παρ. 1 Κ.Πολ.Δ) μπορεί να γίνει ή με δήλωση που καταχωρίζεται στα πρακτικά προτού αρχίσει η προφορική συζήτηση της υποθέσεως, ή με δικόγραφο, που επιδίδεται στον αντίδικο του παραιτουμένου. Η παραίτηση αυτή έχει ως αποτέλεσμα ότι η αναίρεση θεωρείται πως δεν ασκήθηκε και η δίκη κηρύσσεται καταργημένη ως προς το διάδικο για τον οποίο έγινε η παραίτηση. Στην προκειμένη περίπτωση, με δήλωση στο ακροατήριο του πληρεξουσίου δικηγόρου των αναιρεσειόντων, που καταχωρήθηκε στα πρακτικά, αυτοί παραιτήθηκαν νομότυπα, πριν από την έναρξη της συζήτησης από το δικόγραφο της από 20-5-2005 αίτησης αναίρεσης κατά της 3583/2004 απόφασης του Εφετείου Αθηνών, κατά το μέρος που το εν λόγω δικόγραφο στρέφεται κατά της τέταρτης αναιρεσίβλητης εταιρείας με την επωνυμία ΙΝΤΕΡΑΜΕΡΙΚΑΝ ΕΕΑ ΖΗΜΙΩΝ Α.Ε.

Συνεπώς ως προς την αναιρεσίβλητη αυτή το δικόγραφο της αίτησης αναίρεσης θεωρείται ότι δεν ασκήθηκε και η σχετική δίκη πρέπει να κηρυχθεί καταργημένη.

ΙΙ.- Από τις επικαλούμενες και προσκομιζόμενες από τους αναιρεσείοντες 11097Γ΄/23-8-2006 και 4764/12.3.2007 εκθέσεις επιδόσεως του δικαστικού επιμελητή στο Πρωτοδικείο Αθηνών ... και τις ταυτόχρονες εκθέσεις παράδοσης θυροκολληθέντος δικογράφου στο Διοικητή του Α.Τ. Ν.Σμύρνης και βεβαιώσεις της αρμόδιας ταχυδρομικής υπάλλήλου περί παραδόσεως σ΄ αυτή ειδοποιήσεως σχετικής με τη θυροκόλληση (άρθρο 128 παρ. 4 Κ.Πολ.Δ), προκύπτει ότι ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης αιτήσεως αναιρέσεως με την πράξη ορισμού δικασίμου για την οριζόμενη στην αρχή της παρούσας συνεδρίαση και για κλήση προς συζήτηση για τη συνεδρίαση αυτή επιδόθηκαν, με επιμέλεια του πληρεξουσίου των αναιρεσειόντων Ανδρέα Στρουγγάρη, νόμιμα και εμπρόθεσμα στον πρώτο αναιρεσίβλητο .... Συνεπώς, εφόσον ο τελευταίος αυτός δεν εμφανίσθηκε κατά την προσήκουσα εκφώνηση της υποθέσεως από το οικείο πινάκιο, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση της υποθέσεως παρά την ερημοδικία του απολειπομένου αναιρεσίβλητου (άρθρο 576 Κ.Πολ.Δ).

ΙΙΙ.- Κατά το άρθρο 559 αριθμ. 1 Κ.Πολ.Δ, δημιουργείται λόγος αναιρέσεως και αν παραβιασθεί κανόνας ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών, συνίσταται δε η παραβίαση αυτή στην εσφαλμένη ερμηνεία ή εφαρμογή κανόνα, που υπάρχει, όταν εφαρμόζεται ή δεν εφαρμόζεται κατά περίπτωση, κανόνας ουσιαστικού δικαίου, αν και δεν υπάρχουν ή υπάρχουν αντίστοιχα, οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, σύμφωνα με όσα ανελέγκτως δέχθηκε το δικαστήριο της ουσίας.

Εξάλλου, από τις διατάξεις των άρθρων 297, 300, 330 και 914 ΑΚ προκύπτει, ότι προϋποθέσεις της ευθύνης προς αποζημίωση είναι η υπαιτιότητα του υποχρέου, το παράνομο της πράξης ή της παραλείψεως αυτού και η ύπαρξη αιτιώδους συνάφειας μεταξύ της πράξεως ή παραλείψεως και της ζημίας που έχει επέλθει. Κατά την έννοια του ως άνω άρθρου 300 ΑΚ αμέλεια υπάρχει όταν δεν καταβάλλεται η επιμέλεια που απαιτείται στις συναλλαγές, αυτή δηλαδή που πρέπει να καταβάλλεται κατά τη συναλλακτική πίστη από το δράστη στον κύκλο της αρμοδιότητάς του, είτε υπάρχει προς τούτο σαφές νομικό καθήκον, είτε όχι.

Αρκεί να συμπεριφέρθηκε κατά τρόπο αντίθετο από εκείνο που επιβάλλεται από τις περιστάσεις. Ειδικότερα στην περίπτωση αυτοκινητικού ατυχήματος μόνο η από τον οδηγό αυτοκινήτου παραβίαση διατάξεως του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας δεν αρκεί για να θεμελιώσει πταίσμα του οδηγού για το ατύχημα, χωρίς διαπίστωση και ότι η παράβαση αυτή συνετέλεσε στο βλαπτικό εκείνο αποτέλεσμα, όπως επίσης και μόνη η τήρηση των ελαχίστων υποχρεώσεων που επιβάλλει ο παραπάνω Κώδικας στους οδηγούς οχημάτων κατά την οδήγησή τους δεν αίρει την υποχρέωσή τους, να συμπεριφέρονται και πέραν των ορίων τούτων όταν οι περιστάσεις το επιβάλλουν για την αποτροπή ζημιογόνου γεγονότος ή τη μείωση των επιζήμιων συνεπειών.

Κατά δε τη διάταξη του άρθρου 12 παράγρ. 1 του ν. 2696/1999 "Κύρωση του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας", "αυτοί που χρησιμοποιούν τις οδούς πρέπει να αποφεύγουν οποιαδήποτε συμπεριφορά που είναι ενδεχόμενο να εκθέσει σε κίνδυνο πρόσωπα ή ζώα ή να προκαλέσει ζημιές, σε δημόσιες ή ιδιωτικές περιουσίες", ενώ κατά τις διατάξεις του άρθρου 34 παράγρ. 2 εδ.

β΄ και ιβ΄ 9 και 12 ιδίου ως άνω νόμου, "η στάση ή η στάθμευση οχήματος απαγορεύεται..... β)σε απόσταση μικρότερη από 12 μέτρα από στάσεις αστικών, υπεραστικών, ηλεκτροκίνητων λεωφορείων και τροχιοδρομικών οχημάτων .....ιβ)στους αυτοκινητόδρομους και τις οδούς ταχείας κυκλοφορίας, εκτός των χώρων στάθμευσης, που καθορίζονται με σήμανση", "ο οδηγός μηχανοκίνητου οχήματος, εκτός των δίτροχων μοτοποδηλάτων και δίτροχων μοτοποδηλάτων και δίτροχων μοτοσικλετών χωρίς καλάθι, αν υποχρεωθεί να σταθμεύσει σε οδόστρωμα σε θέση που απαγορεύεται η στάθμευση είναι υποχρεωμένος να τοποθετήσει πινακίδα ή κατάλληλη συσκευή, σύμφωνα με το άρθρο 81 του παρόντος Κώδικα, με τρόπο ώστε να ειδοποιούνται από απόσταση οι οδηγοί που πλησιάζουν.

Η πινακίδα τοποθετείται στο οδόστρωμα και σε απόσταση μεγαλύτερη από 20 μέτρα στις κατοικημένες περιοχές, 50 δε μέτρα εκτός κατοικημένων περιοχών, με την επιφύλαξη της παρ.3 του άρθρου 29 του παρόντος, η αυτή υποχρέωση υφίσταται και για τα ρυμουλκούμενα στην ως άνω περίπτωση". "Απαγορεύεται η κατάληψη με οποιοδήποτε μέσο και για οποιοδήποτε λόγο, μέρους ή ολοκλήρου του οδοστρώματος των εθνικών, επαρχιακών και δημοτικών ή κοινωνικών οδών δια των οποίων διεξάγεται η κυκλοφορία μηχανοκίνητων και μη οχημάτων".

Κατά δε το άρθρο 99 παράγρ. 1 του ν. 1892/1990, η παραλιακή λεωφόρος Βάρης-Βάρκιζας-Σούνιο-Λαύριο, συγκαταλέγεται στις βασικές αρτηρίες και καθορίζεται ως εθνική οδός. Τέλος, αιτιώδης συνάφεια μεταξύ της πράξεως ή παραλείψεως και της ζημίας που επήλθε, υπάρχει όταν, κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας (άρθρ. 336 παράγρ. 4 Κ.Πολ.Δ), η φερόμενη ως ζημιογόνα πράξη ή παράλειψη, κατά τη συνηθισμένη και κανονική πορεία των πραγμάτων ή από τις ειδικές περιστάσεις της συγκεκριμένης περίπτωσης (άρθρ. 298 εδ.

β΄ ΑΚ) ήταν επαρκώς ικανή να επιφέρει το ζημιογόνο αποτέλεσμα. Η κρίση του δικαστηρίου της ουσίας ότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε ως αποδειχθέντα επιτρέπουν το συμπέρασμα να θεωρηθεί κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας ορισμένο γεγονός ως πρόσφορη αιτία της ζημίας υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου γιατί είναι κρίση νομική αναγόμενη στην ορθή ή μη υπαγωγή από το δικαστήριο της ουσίας των διδαγμάτων της κοινής πείρας στην αόριστη νομική έννοια της αιτιώδους συνάφειας.

Ενώ, αντιθέτως, η κρίση του δικαστηρίου της ουσίας περί του ότι πράγματι στη συγκεκριμένη περίπτωση, η πράξη ή η παράλειψη εκείνη αποτέλεσε την αιτία του επιζήμιου αποτελέσματος, δεν υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου, ως αναγόμενη στην εκτίμηση πραγματικών γεγονότων. Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχθηκε τα ακόλουθα: "Στις 24-8-2001 κι ώρα 06:27΄ περίπου το με αριθμό κυκλοφορίας ....

Δ.Χ τουριστικό λεωφορείο ..... είχε σταθμεύσει προσωρινά, προκειμένου να επιβιβάσει αλλοδαπούς τουρίστες που διέμεναν στο παρακείμενο ξενοδοχείο ..., στο δεξιό άκρο του οδοστρώματος του προς Αθήνα ρεύματος κυκλοφορίας της διπλής κατεύθυνσης παραλιακής Λεωφόρου Αθηνών-Σουνίου, παράλληλα στον άξονά του, στο ύψος του 47ου χιλιομετρικού σημείου αυτής, με μέτωπο προς Αθήνα και έχοντας σε ενέργεια τα αλάρμ αυτού, μπροστά δε απ΄ αυτό είχαν σταθμεύσει προσωρινά για τον ίδιο λόγο και άλλα τουριστικά λεωφορεία.

Η παραλιακή Λεωφόρος Αθηνών - Σουνίου, η οποία δεν πρόκειται για οδό ταχείας κυκλοφορίας, αλλά για κύρια οδό δημόσιας κυκλοφορίας στο παραπάνω σημείο του 47ου χιλιομέτρου, που βρίσκεται στη θέση ..., έχει συνολικό πλάτος οδοστρώματος 15,10 μέτρα (7,55μ. ανά κατεύθυνση), δύο λωρίδες πορείας ανά κατεύθυνση (3,77μ.

η κάθε λωρίδα), είναι ευθεία σε μήκος 100 μέτρων περίπου και μεταξύ των δύο ρευμάτων κυκλοφορίας αυτής υπάρχει διπλή συνεχόμενη διαχωριστική γραμμή, δεν υπάρχουν δε πεζοδρόμια εκατέρωθεν, παρά μόνο οριογραμμή οδοστρώματος, στα άκρα του οποίου, κατά μήκος, υπάρχουν μεταλλικά στηθαία (μεταλλικές μπάρες) και σε απόσταση 170 μέτρων περίπου από το συγκεκριμένο σημείο, πριν από αυτό σε σχέση με την πορεία των προς Αθήνα κατευθυνόμενων οχημάτων, παρουσιάζει καμπύλη (στροφή).

Κατά την παραπάνω κρίσιμη χρονική στιγμή επικρατούσαν συνθήκες καλοκαιρίας, η άσφαλτος ήταν ξηρά, η κυκλοφορία οχημάτων ήταν κανονική και ήταν ημέρα εφόσον σε είκοσι λεπτά της ώρας (σε 00.20΄ ) θα ανέτειλε η ήλιος (βλ. ημερολόγιο κρίσιμης ημέρας ανατολή ηλίου 05:47, δηλαδή 06.47΄ με την αλλαγή της ώρας), ενώ η χρονική περίοδος της νύχτας λήγει μισή ώρα πριν την ανατολή του ήλιου (άρθρο 2 του Κ.Ο.Κ), το ανώτατο δε επιτρεπόμενο όριο της ταχύτητας ήταν 60 χ/ω με ρυθμιστική πινακίδα Ρ-32.

Το παραπάνω τουριστικό λεωφορείο, που είχε σταθμεύσει προσωρινά στο προαναφερόμενο σημείο, βρισκόταν, σε σχέση με την πορεία των προς Αθήνα κατευθυνόμενων οχημάτων, σε απόσταση 30 μέτρων περίπου πριν από ενδεικτική πινακίδα στάσης του ΚΤΕΛ Ν. ΑΤΤΙΚΗΣ, 35 μέτρων περίπου πριν από την κυρία είσοδο του ξενοδοχείου ...

και 170 μέτρων περίπου μετά την κλίση της στροφής. Την ίδια ως άνω χρονική στιγμή το με αριθμό κυκλοφορίας ... Ι.Χ.Ε αυτοκίνητο, οδηγούμενο από τον .........., ηλικίας 19 ετών, εκινείτο με υπερβολική ταχύτητα, οπωσδήποτε άνω των 110 χ/ω, προσεγγίζουσα, ως εκ των κατωτέρω συνεπειών, τα 160 χ/ω στο με κατεύθυνση προς Αθήνα ρεύμα κυκλοφορίας της ανωτέρω παραλιακής λεωφόρου Αθηνών-Σουνίου.

Λόγω της υπερβολικής ταχύτητάς του ο οδηγός ...., εξερχόμενος από την προαναφερόμενη καμπύλη (στροφή) της οδού, αριστερόστροφη σε σχέση με την πορεία του, επειδή η κεντρομόλος δύναμη δεν ήταν αρκετή για να τον συγκρατήσει και θα εκτρέπετο προς τα δεξιά λόγω της φυγόκεντρης δύναμης, ενήργησε απότομο ελιγμό προς τα αριστερά με σύγχρονη τροχοπέδηση, δεν συγκράτησε όμως το οδηγούμενο απ΄ αυτόν όχημα μέσα στο ρεύμα της κατεύθυνσής του, αλλά εισήλθε διαγώνια αριστερά μέσα στο αντίθετο, προς Σούνιο, ρεύμα κυκλοφορίας, τροχοπεδώντας, λοξά αριστερά σε μήκος 15 μέτρων περίπου, αμέσως δε στη συνέχεια αυτός ενήργησε απότομο δεξιό ελιγμό για να το επαναφέρει στην τροχιά του, με σύγχρονη τροχοπέδηση, αλλά λόγω της υπερβολικής ταχύτητάς του, τούτο ανεξέλεγκτα εκτράπηκε της πορείας του, τροχοπεδώντας λοξά δεξιά σε μήκος 58 μέτρων (συνολικό μήκος ιχνών τροχοπέδησης του 73 μέτρα, ήτοι 15 + 58 μέτρα) και προσέκρουσε σφοδρότατα, αρχικά στο οπίσθιο τμήμα του προαναφερόμενου σταθμευμένου λεωφορείου με το εμπρόσθιο αριστερό και εμπρόσθιο τμήμα του και στη συνέχεια, περιστρεφόμενο κατά 90ο περίπου, στην οπίσθια αριστερή πλευρά του εν λόγω τουριστικού λεωφορείου με την πλάγια δεξιά πλευρά του, με συνέπεια να τραυματισθεί θανάσιμα ο οδηγός ...

ο οποίος μεταφέρθηκε ζωντανός στο νοσοκομείο με ασθενοφόρο του Ε.Κ.Α.Β., που κλήθηκε αμέσως (ώρα 6.28΄) και να υποστούν υλικές ζημίες και τα δύο οχήματα, εκ των οποίων το Ι.Χ.Ε αυτοκίνητο έγινε άμορφη μάζα. Όλα τα ανωτέρω προκύπτουν με σαφήνεια από το σύνολο του προαναφερόμενου αποδεικτικού υλικού, συνδυαζόμενων μεταξύ τους των αποδεικτικών στοιχείων και ιδίως:

α)από την έκθεση αυτοψίας του Τμήματος Τροχαίας Κερατέας με το συνοδεύον αυτήν σχεδιάγραμμα, όπου αναφέρονται και αποτυπώνονται οι επικρατούσες συνθήκες της οδού, το συνολικό πλάτος του οδοστρώματος, η διπλή συνεχόμενη διαχωριστική των ρευμάτων κυκλοφορίας γραμμή, οι δύο λωρίδες ανά κατεύθυνση, η καμπύλη της οδού πριν το σημείο του ατυχήματος, το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο ταχύτητας, η θέση που είχε σταθμεύσει προσωρινά το τουριστικό λεωφορείο, η αρχική πορεία του Ι.Χ.Ε.

αυτοκινήτου, η εκτροπή του, τα ίχνη τροχοπέδησής του, διαγώνια αριστερά μέσα στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας και αμέσως διαγώνια δεξιά, σε συνολικό μήκος 73 μέτρων και τα βλαβέντα μέρη των δύο οχημάτων, καθώς και η εξωτερική εμφάνιση του οδηγού του Ι.Χ.Ε., β)από το δελτίο ιχνών τροχοπέδησης του Ι.Χ.Ε. αυτοκινήτου, με βάση το οποίο η ταχύτητά του κατά την ώρα της πρόσκρουσης υπολογίζεται σε άνω των 110χ/ω, γ)από τη βεβαίωση του Ε.Κ.Α.Β.

περί της ώρας που κλήθηκε για να μεταβεί στον τόπο του ατυχήματος, δ)από τις φωτογραφίες του τόπου του ατυχήματος, της περιοχής του ατυχήματος και των δύο οχημάτων στην τελική θέση τους και μετά την μετακίνησή τους, στις οποίες απεικονίζονται οι επικρατούσες συνθήκες της οδού, η πινακίδα στάσης του "ΚΤΕΛ Ν.

ΑΤΤΙΚΗΣ", η κυρία είσοδος του ξενοδοχείου "...", οι σιδερένιες μπάρες δεξιά του οδοστρώματος, η στροφή πριν από τον τόπο του ατυχήματος (σε σχέση με τα οχήματα στην τελική θέση που βρέθηκαν και η κατάστασή τους μετά το ατύχημα....... Η προαναφερόμενη παραλιακή Λεωφόρος Αθηνών-Σουνίου δεν πληροί τα ως άνω προαπαιτούμενα χαρακτηριστικά για να θεωρηθεί οδός ταχείας κυκλοφορίας, εφόσον εξυπηρετεί τις συνορεύουσες με αυτήν ιδιοκτησίες με διασταυρούμενες και συμβαλλόμενες οδούς, στερούμενη παράπλευρων βοηθητικών οδών και κόμβων, διασταυρώνεται ισόπεδα με τις υπόλοιπες οδούς και ατραπούς (δεν υπάρχουν ειδικής διάταξης ισόπεδοι ή ανισόπεδοι κόμβοι) και δεν έχει χαρακτηρισθεί ως τέτοια, ούτε έχει ειδική σήμανση με πινακίδες ως οδός ταχείας κυκλοφορίας, για το λόγο αυτόν, άλλωστε, στην έκθεση αυτοψίας του Τμήματος Τροχαίας Κερατέας δεν γίνεται καμία αναφορά για οδό ταχείας κυκλοφορίας, ούτε για ύπαρξη ειδικής σήμανσης με πινακίδες ότι πρόκειται για τέτοια οδό, το γεγονός δε ότι στην από 19-3-2003 βεβαίωση του Προέδρου της κοινότητας Αναβύσσου, ο τελευταίος βεβαιώνει ότι πρόκειται απλώς για "Εθνική Οδό" κατά τον Κ.Ο.Κ.

είναι άνευ σημασίας...... Το τουριστικό Λεωφορείο που ενεπλάκη στο ατύχημα, είχε σταθμεύσει προσωρινά στο άκρο δεξιό του οδοστρώματος του έχοντος δύο λωρίδες πορείας και πλάτος 7,55 μέτρα του προς Αθήνα ρεύματος πορείας της παραλιακής Λεωφόρου Αθηνών-Σουνίου, παράλληλα στον άξονα του και με μέτωπο προς Αθήνα, στο ύψος του 47ου χιλιομετρικού σημείου, σε απόσταση 170 μέτρων περίπου μετά την κλίση της προαναφερόμενης στροφής, απ΄ όπου ήταν ορατό από τους οδηγούς των προς Αθήνα κινουμένων οχημάτων και 30 μέτρα περίπου πριν την προαναφερόμενη στάση του ΚΤΕΛ (σε σχέση με τα προς Αθήνα κινούμενα οχήματα), το ελεύθερο δε οδόστρωμα του ως άνω ρεύματος κυκλοφορίας για την κίνηση των οχημάτων προς Αθήνα στο σημείο εκείνο, ως εκ του πλάτους του εν λόγω τουριστικού λεωφορείου (που κατελάμβανε 2,70 μέτρα περίπου εκ των 3,77 μέτρων περίπου της δεξιάς λωρίδας) ήταν 4,85 μέτρα περίπου (ήτοι 3,77μ.

αριστερή λωρίδα + 1,07μ. από τη δεξιά λωρίδα). Έτσι σύμφωνα με το Κ.Ο.Κ., η προσωρινή στάθμευση του τουριστικού αυτού λεωφορείου στην παραπάνω θέση δεν απαγορεύεται, εφόσον απείχε πάνω από 12 μέτρα από τη στάση του ΚΤΕΛ, δεν ήταν πλησίον οριογραμμής καθέτου οδοστρώματος ή σιδηροδρομικής γραμμής ή γέφυρας, δεν ήταν πλησίον της προαναφερόμενης στροφής, το εναπομένον πλάτος του ελεύθερου οδοστρώματος μεταξύ του σταθμευμένου οχήματος αυτού και της απαγορευτικής γραμμής υπέρβασης ήταν πάνω από 3 μέτρα (ήτοι 4,85μ.), η συγκεκριμένη οδός δεν πρόκειται για οδό ταχείας κυκλοφορίας, το ελεύθερο μέρος αυτής που απέμεινε ήταν αρκούντως επαρκές για την κυκλοφορία οχημάτων και ο οδηγός του εν λόγω σταθμευμένου τουριστικού λεωφορείου δεν απομακρύνθηκε από αυτό, αλλά παρέμεινε σ΄ αυτό, έχοντας θέσει σε λειτουργία τα αλάρμ τούτου επιτρέπεται δε αυτή (προσωρινή στάθμευση στο συγκεκριμένο σημείο), αφού από αυτήν δεν δημιουργείται κίνδυνος ή παρακώλυση της κυκλοφορίας και δεν υπήρχαν σχετικές απαγορευτικές πινακίδες ή διαγραμμίσεις, για το λόγο αυτό, άλλωστε στην έκθεση αυτοψίας δεν γίνεται κανένας λόγος για παράνομη στάθμευση του εν λόγω τουριστικού λεωφορείου, ούτε διαπιστώνεται παράβαση του οδηγού, αλλά ρητά γίνεται λόγος για εκτροπή-πρόσκρουση του Ι.Χ.Ε.

οχήματος στο ακινητοποιημένο τουριστικό λεωφορείο.... Με τα δεδομένα αυτά το ατύχημα οφείλεται σε αποκλειστική υπαιτιότητα (αμέλεια) του θανατωθέντος οδηγού του Ι.Χ.Ε αυτοκινήτου...., ο οποίος οδηγούσε τούτο στο προς Αθήνα ρεύμα κυκλοφορίας της παραπάνω οδού εντελώς ασύνετα, έχοντας προσδώσει σ΄ αυτό υπερβολική ταχύτητα, προσεγγίζουσα τα 160χ/ω, ενώ το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο ταχύτητας στην περιοχή ήταν 60χ/ω, χωρίς να ασκεί τον πλήρη έλεγχό του, ώστε να μπορεί σε κάθε στιγμή να εκτελεί τους απαιτούμενους χειρισμούς και χωρίς να λάβει υπόψη του τις επικρατούσες συνθήκες.......

και προσέκρουσε σφοδρότατα στο παραπάνω Δ.Χ.Ε τουριστικό λεωφορείο που είχε σταθμεύσει προσωρινά στο προαναφερόμενο σημείο με συνέπεια ο ίδιος (οδηγός του Ι.Χ.Ε.) να τραυματισθεί θανάσιμα.....". Κρίνοντας έτσι το Εφετείο διέλαβε στην απόφασή του επαρκείς, σαφείς και χωρίς αντιφατικές αιτιολογίες, που επιτρέπουν τον αναιρετικό έλεγχο για την ορθή ή μη εφαρμογή των διατάξεων του ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόστηκαν, χωρίς να υποπέσει στην πλημμέλεια από το εδάφιο 19 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δικ.

Δεν παραβίασε, αλλά σωστά ερμήνευσε και εφάρμοσε τις πιο πάνω διατάξεις του ουσιαστικού δικαίου. Ειδικότερα, ορθά εφάρμοσε τις διατάξεις των άρθρων 12 παράγρ. 1, 34 παράγρ. 2 εδ. β΄και ιβ΄και 12 του Κ.Ο.Κ. και 99 παράγρ. 1 του ν. 1892/1990, διότι στην χαρακτηριζόμενη, με τις πιο πάνω στη μείζονα σκέψη αναφερθείσες διατάξεις, ως εθνική οδό, παραλιακή Λεωφόρο Βάρης-Βάρκιζας-Σουνίου-Λαυρίου, επιτρέπεται, πλην των αναφερομένων στην παραγρ. 2 του άρθρ. 34 του Κ.Ο.Κ περιπτώσεων, η στάση και η στάθμευση οχημάτων, αν δεν δημιουργείται από αυτές κίνδυνος ή παρακώλυση της κυκλοφορίας, πράγμα που ως ανωτέρω δέχεται η προσβαλλόμενη απόφαση, ότι δηλαδή η στάθμευση του λεωφορείου και η από αυτό κατάληψη τμήματος της Εθνικής οδού, δεν δημιουργούσε κίνδυνο στη διέλευση οχημάτων αλλ΄ επέτρεπε την ακώλυτη κίνηση αυτών.

Με την κρίση του αυτή το Εφετείο ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε τις παραπάνω αναιρεθείσες διατάξεις και ο τ΄ αντίθετα υποστηρίζων πρώτος λόγος αναιρέσεως, με το οποίο προσάπτονται πλημμέλειες από το άρθρο 559 αρ.1 Κ.Πολ.Δ, είναι αβάσιμος και απορριπτέος. IV.- Με το δεύτερο λόγο αναίρεσης προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η παράβαση των διδαγμάτων της κοινής πείρας κατά την υπαγωγή των πραγματικών γεγονότων στα άρθρα 300, 330 και 914 ΑΚ και των ως άνω διατάξεων των άρθρων 12 παράγρ. 1, 34 παράγρ. 2 εδ.

β΄ και ιβ΄ του ν. 2696/1999 (ΚΟΚ). Σύμφωνα με τον λόγο αυτόν, η προσβαλλόμενη απόφαση, αφού δέχθηκε, "α)ότι ο πρώτος των αναιρεσιβλήτων στάθμευσε το τουριστικό λεωφορείο σε απόσταση 30μ. προ της ενδεικτικής πινακίδας στάσης του ΚΤΕΛ Ν. ΑΤΤΙΚΗΣ και 35 μ. προ της εισόδου του ξενοδοχείου..., β)ότι η στάθμευση έγινε προκειμένου να επιβιβάσει αλλοδαπούς τουρίστες που διέμεναν στο άνω ξενοδοχείο, γ)ότι έμπροσθεν αυτού είχαν σταθμεύσει προσωρινά για τον ίδιο λόγο και άλλα τουριστικά λεωφορεία και δ)ότι το μήκος εκάστου τουριστικού λεωφορείου ανέρχεται στα 13 μέτρα", παραβίασε τα διδάγματα της κοινής πείρας, παραλείποντας να χρησιμοποιήσει αυτά, σύμφωνα με τα οποία, "τα τρία (σταθμευμένα) τουριστικά λεωφορεία κατ΄ ουσίαν είναι ένα, όπου το έμπροσθεν τμήμα του κείται σε απόσταση τριών μέτρων από την πινακίδα της στάσεως του ΚΤΕΛ και το οπίσθιο τμήμα κείται σε απόσταση 30 μέτρων απ΄ αυτήν.

Ο λόγος αυτός αναίρεσης πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτος, διότι, κατά τα εκτιθέμενα, δεν συνέτρεξε περίπτωση παραβίασης των διδαγμάτων της κοινής πείρας κατά την ερμηνεία ή την υπαγωγή των ως άνω περιστατικών στη νομική έννοια της αιτιώδους συνάφειας, αλλά οι αιτιάσεις αυτές φέρονται και ανάγονται στην εκτίμηση των πραγματικών γεγονότων, που δεν υπόκεινται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου.

V.- Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 559 αριθμ. 20 Κ.Πολ.Δ., παραμόρφωση εγγράφου υπάρχει και ιδρύεται ο προβλεπόμενος από αυτήν λόγος αναιρέσεως όταν το δικαστήριο της ουσίας διαπράττει διαγνωστικό λάθος από εσφαλμένη ανάγνωση του περιεχομένου του, αποδίδοντας σ΄ αυτό περιεχόμενο διαφορετικό από το αληθινό και, εξαιτίας αυτού, δέχεται πραγματικά γεγονότα προφανώς διαφορετικά από εκείνα που αναφέρονται στο έγγραφο αυτό και όχι όταν από το γεγονός το οποίο πραγματικά υφίσταται συνάγει συμπέρασμα διαφορετικό από εκείνο που υποστηρίζει ο αναιρεσείων ως ορθό, καθόσον στην τελευταία αυτή περίπτωση το δικαστήριο της ουσίας προβαίνει στην εκτίμηση του περιεχομένου του εγγράφου, η οποία ανήκει στην κυριαρχική του εξουσία.

Στην προκειμένη περίπτωση με τον τρίτο λόγο αναιρέσεως, υπό την επίκληση του άρθρου 559 αριθμ. 20 Κ.Πολ.Δ, προβάλλεται, κατά το πρώτο μέρος του, η αιτίαση ότι το Εφετείο παραμόρφωσε το περιεχόμενο του υπ΄ αριθμ. 3007/22-2-2002 εγγράφου - βεβαίωσης του Εθνικού Κέντρου Αμέσου Βοηθείας (ΕΚΑΒ), καθόσον η προσβαλλόμενη απόφαση δέχεται ότι το ατύχημα έλαβε χώρα στις 06:27 ώρα της 24-8-2001, πράγμα που, όπως αυτή (απόφαση) διαλαμβάνει, προκύπτει από την ως άνω βεβαίωση του ΕΚΑΒ περί της ώρας που αυτό κλήθηκε για να μεταβεί αυτοκίνητό του στον τόπο του ατυχήματος.

Όμως, από το ίδιο το προσκομιζόμενο 3007/22-2-2002 έγγραφο-βεβαίωση αυτού (ΕΚΑΒ) προκύπτει, ότι ναι μεν το ΕΚΑΒ κλήθηκε στις 06:28 ώρα της 24-8-2001, πλην όμως η εν λόγω κλήση αυτού έγινε από την Άμεση Δράση (100). Και ότι, επομένως, εφόσον, κατά τους ισχυρισμούς των αναιρεσειόντων, που πρόβαλαν στο Εφετείο, από τον χρόνο του ατυχήματος μέχρι την ειδοποίηση της Άμεσης Δράσης και την εκ μέρους της τελευταίας ειδοποίηση του ΕΚΑΒ (στις 06.28) παρήλθε χρονικό διάστημα τουλάχιστον 15΄ λεπτών, το θανατηφόρο ατύχημα έλαβε χώρα υπό συνθήκες σκότους και όχι ημέρας, όπως δέχθηκε το Εφετείο.

Με τον ίδιο λόγο και κατά το δεύτερο μέρος του προβάλλεται η αιτίαση ότι το Εφετείο παραμόρφωσε το περιεχόμενο της αναφερόμενης φωτογραφικής απεικόνισης του τόπου του ατυχήματος με τα εμπλακέντα αυτοκίνητα, καθόσον ενώ από την επισκόπηση της ως άνω φωτογραφίας εμφαίνεται ότι το ως άνω τουριστικό λεωφορείο, πλάτους 2,70μ.

έχει καταλάβει τη δεξιά λωρίδα κυκλοφορίας της άνω οδού, πλάτους 3,77 μ., η προσβαλλόμενη απόφαση δέχεται ότι το ελεύθερο οδόστρωμα του ρεύματος κυκλοφορίας των προς Αθήνα κινουμένων οχημάτων, στο σημείο αυτό της συγκρούσεως , ανέρχεται στα 4,85μ., (ήτοι 3,77μ. η αριστερή λωρίδα + 1,07μ. η δεξιά λωρίδα), αντί να δεχθεί, το προκύπτον από την απλή θεώρηση της ως άνω φωτογραφίας, ότι ο ελεύθερος χώρος του ρεύματος αυτού (επί του οποίου επρόκειτο να κινηθεί το αυτοκίνητο του ως άνω παθόντος) ανερχόταν σε 3,70μ., όσο δηλαδή το ελεύθερο πλάτος της αριστερής λωρίδας κυκλοφορίας, αφού το τουριστικό λεωφορείο είχε καταλάβει όχι μόνο το πλάτος από 3,77 μ.

της δεξιάς λωρίδας αλλά και 0,07μ. της αριστερής λωρίδας κυκλοφορίας της οδού αυτής. Ο λόγος αυτός αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί κατ΄ αμφότερα τα μέρη του, ως απαράδεκτος, διότι αναφέρεται σε εκτίμηση, έστω και πλημμελή, του περιεχομένου των εγγράφων αυτών, όπως τούτο πράγματι έχει, για συναγωγή συμπεράσματος (σε συνδυασμό με άλλα αποδεικτικά μέσα) διάφορων από εκείνο που θεωρούν ορθό οι αναιρεσείοντες, δηλαδή πλήττει στην πραγματικότητα την ανέλεγκτη από τον Άρειο Πάγο εκτίμηση του αληθούς περιεχομένου των πιο πάνω εγγράφων (του ΕΚΑΒ και της ως άνω φωτογραφίας), που έκανε το δικαστήριο της ουσίας, χωρίς να παραβιαστούν εδώ κάποιοι συγκεκριμένοι κανόνες δικαίου.

Τέλος, η αιτίαση του ίδιου λόγου για πλημμέλεια από το εδάφιο 19 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δικ. γιατί τάχα η αναιρεσιβαλλομένη στερείται νόμιμης βάσης, δεδομένης της ανεπαρκούς ή της "καθέτως λανθασμένης αιτιολογίας στους δύο ανωτέρω αυτοτελείς ισχυρισμούς των αναιρεσειόντων", είναι απορριπτέα προεχόντως ως αόριστη ιδίως για μη εξειδίκευση του σφάλματος του δικαστηρίου (ολ.

ΑΠ 32/1996, 28/1998), σε κάθε δε περίπτωση ως αβάσιμη, διότι το Εφετείο διέλαβε στην απόφασή του, όπως προαναφέρθηκε, τις παραπάνω επαρκείς, σαφείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες, που επιτρέπουν τον αναιρετικό έλεγχο για την ορθή ή μη εφαρμογή των διατάξεων που εφαρμόστηκαν. VI.- Μετά από αυτά πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης και να επιβληθεί η δικαστική δαπάνη καθεμιάς των αυτοτελώς παραστασών αναιρεσίβλητων σε βάρος των αναιρεσειόντων (άρθρα 176, 183 Κ.Πολ.Δ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Αποφαίνεται καταργημένη τη δίκη ως προς την τέταρτη των αναιρεσιβλήτων ανώνυμη ασφαλιστική εταιρεία με την επωνυμία "ΙΝΤΕΡΑΜΕΡΙΚΑΝ Ε.Ε.Α ΖΗΜΙΩΝ Α.Ε".

Απορρίπτει την από 20-5-2005 αίτηση του ...,..., ... και ....

, για αναίρεση της 3583/2004 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών. Και

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στα δικαστικά έξοδα καθεμιάς των παραστασών αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει σε χίλια εκατό εβδομήντα (1170) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 12 Ιουλίου 2007. Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του στις 30 Ιουλίου 2007.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ