Supreme Court dismisses appeal due to judge recusal to ensure impartiality in lease dispute case.

Απόφαση 1842 / 2009 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1842/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Πετράκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αθανάσιο Πολυζωγόπουλο, Ελευθέριο Μάλλιο, Γεωργία Λαλούση και Ευτύχιο Παλαιοκαστρίτη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 16 Ιανουαρίου 2009, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Δήμου Αθηναίων, όπως νόμιμα εκπροσωπείται, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Στυλιανό Μπεζαντέ με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Ψ1, ο οποίος δεν εμφανίστηκε στο ακροατήριο ούτε εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο, 2) Ψ2, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Δημήτριο Δάμη και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με τις από 6/10/2004 και 17/3/2005 αγωγές του 2ου των ως άνω αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών και συνεκδικάστηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 2737/2005 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 4542/2006 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 6/7/2007 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ελευθέριος Μάλλιος, ανέγνωσε την από 22/10/2008 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης από 6/7/2007 αιτήσεως για αναίρεση της υπ' αριθ. 4542/2006 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών, διαδικασία μισθώσεων. Ο πληρεξούσιος του παραστάντος αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

Κατά την 19η Ιουνίου 2009, συγκροτήθηκε το παρόν Δικαστήριο προκειμένου να διασκεφθεί την ανωτέρω υπόθεση. Στη συνέχεια, ένα μέλος του, ο Αντιπρόεδρος του Αρείου Πάγου Γεώργιος Πετράκης, υπέβαλλε προς τον Πρόεδρο του Αρείου Πάγου την από 4 Ιουνίου 2009 δήλωση εξαιρέσεως, η οποία έχει ως εξής: "Δήλωση αυτοεξαίρεσης Γεωργίου Πετράκη, Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου προς τον Πρόεδρο του Αρείου Πάγου.

Κατά την δικάσιμο της 16-1-2009 συζητήθηκε στο Δ' Τμήμα του Αρείου Πάγου, το οποίο συνεδρίασε υπό την προεδρία μου, αίτηση αναίρεσης του Δήμου Αθηναίων κατά των Ψ1 και Ψ2 και κατά της 4542/2006 απόφασης του Εφετείου Αθηνών, με αριθμό πινακίου 43. Κατά την διάσκεψη και τη μελέτη της δικογραφίας, μετά τη συζήτηση της υπόθεσης, διαπίστωσα, ότι είχα συμμετάσχει, ως μέλος, στη σύνθεση του ίδιου ως άνω Τμήματος του Αρείου Πάγου κατά τη συνεδρίαση της 16-11-2007, κατά την οποία δικάστηκε αίτηση αναίρεσης του ως άνω πρώτου αναιρεσιβλήτου Ψ1 κατά των λοιπών διαδίκων και κατά της ίδιας ανωτέρω απόφασης του Εφετείου Αθηνών, επί της οποίας εκδόθηκε η 725/2008 απόφαση του Αρείου Πάγου.

Ενόψει αυτών, είναι ενδεχόμενο να δημιουργηθεί στους διαδίκους της υπόθεσης, που δικάστηκε υπό την προεδρία μου, η εντύπωση, ότι θα οδηγηθώ στην κρίση μου επ' αυτής με βάση τη γνώμη που εξέφερα στην προηγούμενη υπόθεση, που δικάστηκε από το ίδιο Τμήμα του Αρείου Πάγου. Έτσι, προς αποφυγή του ενδεχομένου αυτού, ήτοι της δημιουργίας δυσπιστίας στους διαδίκους ως προς το αμερόληπτο της κρίσης μου, που αποτελεί λόγο εξαίρεσής μου κατά το άρθρο 52 παρ. 7 περ.

στ' του ΚΠολΔ, δικαιολογείται η αυτοεξαίρεσή μου κατά το άρθρο 55 παρ. 1 του ίδιου Κώδικα, γι' αυτό και πρέπει να γίνει δεκτή η παρούσα δήλωσή μου και να διαταχθούν τα νόμιμα. Αθήνα 4 Ιουνίου 2009, ο δηλών (υπογραφή) Γεώργιος Πετράκης, Αντιπρόεδρος του Αρείου Πάγου." Στη συνέχεια το δικαστήριο συγκροτήθηκε από τους:

Βασίλειο Ρήγα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (που ορίστηκε με πράξη του Προέδρου του Αρείου Πάγου), Αθανάσιο Πολυζωγόπουλο, Ελευθέριο Μάλλιο - εισηγητή επί της δηλώσεως εξαιρέσεως, Γεωργία Λαλούση, Ευτύχιο Παλαιοκαστρίτη, Αρεοπαγίτες και τον ίδιο ως άνω Γραμματέα προκειμένου να αποφασίσει για την ανωτέρω δήλωση.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

I. Από το άρθρο 576 παρ.2 ΚΠολΔ προκύπτει ότι αν ο αντίδικος εκείνου που επίσπευσε τη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης δεν εμφανιστεί ή εμφανιστεί αλλά δεν λάβει μέρος σ' αυτήν με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως αν κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα και σε καταφατική περίπτωση προχωρεί στη συζήτηση παρά την απουσία του.

Στην προκείμενη περίπτωση, ο πρώτος αναιρεσίβλητος δεν εμφανίστηκε κατά την αναφερόμενη στην αρχή της απόφασης αυτής συνεδρίαση, κατά την οποία η υπόθεση εκφωνήθηκε στη σειρά της από το πινάκιο. Όπως προκύπτει από την υπ' αριθ. 1695/2008 έκθεση επιδόσεως της δικαστικής επιμελήτριας ..., που προσκομίζει και επικαλείται ο αναιρεσείων, ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης, με την κάτω απ' αυτή πράξη ορισμού δικασίμου για τη συνεδρίαση της 31-10-2008, καθώς και κλήση προς συζήτηση της αίτησης αυτής, επιδόθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα στον πρώτο αναιρεσίβλητο Ψ1.

Κατά τη δικάσιμο εκείνη η υπόθεση αναβλήθηκε για την παρούσα δικάσιμο, η δε αναγραφή της υποθέσεως στο πινάκιο ισχύει ως κλήτευση όλων των διαδίκων. Επομένως, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση της αίτησης αναίρεσης, παρά την απουσία του ως άνω πρώτου αναιρεσίβλητου. II. Κατά το άρθρο 55 παρ. 1 και 4 ΚΠολΔ "Δικαστές πολυμελών δικαστηρίων και εισαγγελείς, αν υπάρχει λόγος εξαίρεσης τους, οφείλουν να το δηλώσουν στον πρόεδρο του δικαστηρίου. 'Το δικαστήριο αποφασίζει χωρίς τη συμμετοχή εκείνου που υπέβαλε τη δήλωση και χωρίς συζήτηση στο ακροατήριο".

Συνεπώς νόμιμα φέρεται στο Δικαστήριο τούτο, που συνεδριάζει σε Συμβούλιο, η από 4-6-2009 δήλωση κωλύματος (αυτοεξαίρεσης), που υποβλήθηκε στον Πρόεδρο του Αρείου Πάγου, από τον υπηρετούντα στο ίδιο δικαστήριο Αντιπρόεδρο Γεώργιο Πετράκη και πρέπει να ερευνηθεί. III. Από τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 52 παρ. 1 περ.

στ' ΚΠολΔ και 6 παρ. 1 της ΕΣΔΑ, που υπηρετούν πρωτίστως την αμεροληψία της δικαιοσύνης, σαφώς προκύπτει, ότι οι δικαστές μπορεί να προτείνουν την εξαίρεση τους ή να εξαιρεθούν από οποιοδήποτε διάδικο, αν προκαλούν υπόνοια μεροληψίας και ιδίως αν σε ζήτημα που τίθεται ενώπιον τους έχουν εκφέρει γνώμη σε άλλη δίκη.

Η δήλωση αυτού του κωλύματος δεν υπόκειται σε κανένα χρονικό περιορισμό και μπορεί να γίνει και στη διάσκεψη της υπόθεσης για την έκδοση της σχετικής απόφασης, οπότε αν αποφασιστεί η έξοδος του εξαιρετέου από τη σύνθεση δικαστή το δικαστήριο οφείλει να απόσχει από την εκδίκαση της υπόθεσης. Στην προκείμενη περίπτωση, από τα έγγραφα της δικογραφίας προκύπτουν τα εξής:

Μετά τη συζήτηση στο ακροατήριο της κρινόμενης από 6-7-2007 αίτησης του Δήμου Αθηναίων κατά των Ψ1 κλπ, για αναίρεση της 4542/2006 απόφασης του Εφετείου Αθηνών, στη διάσκεψη της προκείμενης υπόθεσης, διαπίστωσε ο παραπάνω δηλών Αντιπρόεδρος και Πρόεδρος της σύνθεσης του δικαστηρίου, ότι συντρέχει περίπτωση αυτοεξαίρεσής του, γι' αυτό έκανε την ακόλουθη δήλωση: "Δήλωση Αυτοεξαίρεσής Γεωργίου Πετράκη, Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου.

Προς Τον κ. Πρόεδρο του Αρείου Πάγου.

Κατά τη δικάσιμο της 16 Ιανουαρίου 2009 συζητήθηκε στο Δ' Τμήμα του Αρείου Πάγου, το οποίο συνεδρίασε υπό την προεδρία μου, αίτηση αναίρεσης του Δήμου Αθηναίων κατά των Ψ1 και Ψ2 κατά της 4542/2006 απόφασης του Εφετείου Αθηνών, που είχε αριθμό πινακίου 43. Κατά τη διάσκεψη και τη μελέτη της δικογραφίας, μετά τη συζήτηση της υπόθεσης, διαπίστωσα, ότι είχα συμμετάσχει, ως μέλος, στη σύνθεση του ίδιου ως άνω Τμήματος του Αρείου Πάγου κατά τη συνεδρίαση της 16-11-2007, κατά την οποία δικάστηκε αίτηση αναίρεσης του ως άνω πρώτου αναιρεσιβλήτου Ψ1 κατά των λοιπών διαδίκων και κατά της ίδιας ανωτέρω απόφασης του Εφετείου Αθηνών, επί της οποίας εκδόθηκε η 725/2008 απόφαση του Αρείου Πάγου.

Ενόψει αυτών, είναι ενδεχόμενο να δημιουργηθεί στους διαδίκους της υπόθεσης, που δικάστηκε υπό την προεδρία μου, η εντύπωση, ότι θα οδηγηθώ στην κρίση μου επ' αυτής με βάση τη γνώμη, που εξέφερα στην προηγούμενη υπόθεση, που δικάστηκε από το ίδιο Τμήμα του Αρείου Πάγου. Έτσι, προς αποφυγή του ενδεχομένου αυτού, ήτοι της δημιουργίας δυσπιστίας στους διαδίκους ως προς το αμερόληπτο της κρίσης μου, που αποτελεί λόγο εξαίρεσης μου κατά το άρθρο 52 παρ. 1 περ.

στ' του ΚΠολΔ, δικαιολογείται η αυτοεξαίρεσή μου κατά το άρθρο 55 παρ. 1 του ίδιου Κώδικα, γι' αυτό και πρέπει να γίνει δεκτή η παρούσα δήλωση μου και να διαταχθούν τα νόμιμα. Αθήνα 4 Ιουνίου 2009 Ο Δηλών, Γεώργιος Πετράκης, Αντιπρόεδρος Αρείου Πάγου". Η διαπίστωση αυτή του δηλούντος ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα και εντεύθεν είναι βάσιμα τα αναφερόμενα στη δήλωση του, αποδεικνυόμενα από τα έγγραφα της δικογραφίας.

Ειδικότερα: Όπως προκύπτει από την 725/2008 απόφαση του Αρείου Πάγου, η οποία εκδόθηκε επί αιτήσεως αναιρέσεως του Ψ1, κατά των Ψ2 και Δήμου Αθηναίων, κατά της υπ' αριθ. 4542/2006 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών, στη σύνθεση του εν λόγω δικαστηρίου, στις 16-11-2007, μετείχε ως μέλος, ο τότε Αρεοπαγίτης Γεώργιος Πετράκης, που είναι και Πρόεδρος της συνθέσεως του δικαστηρίου τούτου, το οποίο δίκασε επί της άνω αιτήσεως αναιρέσεως του Δήμου Αθηναίων, ο οποίος είχε ασκήσει κυρία παρέμβαση στη δίκη ενώπιον του Εφετείου Αθηνών, οπότε εκδόθηκε η ίδια 4542/2006 απόφασή του.

Το γεγονός αυτό, της συμμετοχής δηλαδή στη σύνθεση του άνω δικαστηρίου του εν λόγω δικαστή κατά την εκδίκαση της υποθέσεως αυτής, που αφορούσε το ίδιο βιοτικό συμβάν που αφορά και η υπό κρίση υπόθεση και από την οποία δημιουργείται αντίθεση συμφερόντων μεταξύ των διαδίκων, διαπιστώθηκε μετά τη συζήτηση της υποθέσεως στο ακροατήριο (16-1-2009) κατά τη διάσκεψη, οπότε ο εν λόγω Αντιπρόεδρος πρότεινε την εξαίρεση του, υποβάλλοντας στη συνεχεία την ως άνω δήλωση του.

Συνακόλουθα, δεδομένου ότι αυτός έχει εκφέρει γνώμη στην προαναφερθείσα δίκη των διαδίκων για το ίδιο βιοτικό συμβάν, που αφορά και η συζητηθείσα στον Άρειο Πάγο υπόθεση και είναι ως εκ τούτου ενδεχόμενο να δημιουργηθεί στους εδώ διαδίκους η εντύπωση ότι θα οδηγηθεί σε κρίση με βάση τη γνώμη που έχει εκφέρει στην προηγούμενη υπόθεση, γεγονός που επιφέρει κατ' ανάγκη δυσπιστία ως προς το αμερόληπτο της κρίσης του, πρέπει να αποφανθεί το δικαστήριο τούτο, ότι ο παραπάνω Αντιπρόεδρος είναι εξαιρετέος στην εξεταζόμενη υπόθεση.

Ύστερα απ' αυτά πρέπει να διαταχθεί η επανάληψη της συζήτησης της προκειμένης υποθέσεως, κατά το άρθρο 307 ΚΠολΔ.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Αποφαίνεται, ότι ο Αντιπρόεδρος Γεώργιος Πετράκης, Πρόεδρος της σύνθεσης του Δικαστηρίου αυτού τη δικάσιμο της 16-1-2009, είναι εξαιρετέος στη συζήτηση της αναφερόμενης στο σκεπτικό υποθέσεως. Και Διατάσσει την επανάληψη της συζήτησης της από 6-7-2007 αιτήσεως του Δήμου Αθηναίων για αναίρεση της 4542/2006 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών, σε νέα δικάσιμο, που θα οριστεί με επιμέλεια διαδίκων, ενώπιον του ίδιου πολιτικού τούτου τμήματος του Αρείου Πάγου, στη σύνθεση του οποίου δεν θα μετέχει ο εξαιρετέος δικαστής.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 19 Ιουνίου 2009. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 15 Ιουλίου 2009.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ