Supreme Court dismisses divorce appeal where wife claims abuse of right due to financial hardship and age.

Απόφαση 1841 / 2006 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1841/2006

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A2΄ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Χλαμπουτάκη, Αντιπρόεδρο, Νικόλαο Κασσαβέτη, Ιωάννη Παπανικολάου, Δημήτριο Δαλιάνη και Χαράλαμπο Ζώη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 25 Σεπτεμβρίου 2006, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: ... και ..., η οποία δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Του αναιρεσιβλήτου:..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Αρχοντή Βασίλειο, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 29-9-2003 αγωγή του ήδη αναιρεσίβλητου, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Λάρισας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 14/2004 του ίδιου Δικαστηρίου και 772/2005 του Εφετείου Λάρισας. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 30-12-2005 αίτηση της. Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο ο αναιρεσίβλητος, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Χαράλαμπος Ζώης ανέγνωσε την από 12 Σεπτεμβρίου 2006 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινομένης αιτήσεως αναιρέσεως.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Όπως προκύπτει από την υπ' αριθμ. 8.788Γ/5 Ιουλίου 2006 έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή Λάρισας ..., την οποία επικαλείται και προσκομίζει ο παριστάμενος αναιρεσίβλητος, που επισπεύδει τη συζήτηση της αναίρεσης, αντίγραφο της κρινόμενης από 30.12.2005 (αριθμ. κατ. 1/3.1.2006) αίτησης για αναίρεση της υπ' αριθμ. 772/2005 απόφασης του Εφετείου Λάρισας, με την κάτω από αυτή πράξη κατάθεσης και ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση κατά την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο (25.9.2006) επιδόθηκε νομίμως και εμπροθέσμως στην αναιρεσείουσα, με εντολή του παρισταμένου πληρεξουσίου δικηγόρου του αναιρεσίβλητου Βασιλείου Αρχοντή. Επομένως, αφού η αναιρεσείουσα δεν εμφανίστηκε ενώπιον του δικαστηρίου τούτου, κατά την παραπάνω δικάσιμο, κατά την οποία συζητήθηκε η αναίρεση με εκφώνησή της από τη σειρά του πινακίου, πρέπει να συζητηθεί η αναίρεση σαν να ήταν παρόντες οι διάδικοι, σύμφωνα με το άρθρο 576 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 1439 παρ. 3 ΑΚ "Εφ' όσον οι σύζυγοι βρίσκονται σε διάσταση συνεχώς από τέσσερα τουλάχιστον χρόνια, ο κλονισμός τεκμαίρεται αμάχητα και το διαζύγιο μπορεί να ζητηθεί, έστω και αν ο λόγος του κλονισμού αφορά το πρόσωπο του ενάγοντα. Η συμπλήρωση του χρόνου διάστασης δεν εμποδίζεται από μικρές διακοπές που έγιναν ως προσπάθεια αποκατάστασης των σχέσεων ανάμεσα στους συζύγους".

Από τη διάταξη αυτή σαφώς συνάγεται, ότι καθένας από τους συζύγους, ανεξάρτητα αν αυτός προκάλεσε τη διάσταση ή όχι, έχει δικαίωμα να ζητήσει τη λύση του γάμου με διαζύγιο, αν οι σύζυγοι βρίσκονται σε διάσταση, η οποία διήρκεσε συναπτώς επί τετραετία, υπολογιζόμενη αναδρομικώς από του χρόνου της πρώτης συζήτησης της αγωγής.

Ως "διάσταση" κατά την έννοια της παραπάνω διάταξης, νοείται η φυσική και ψυχική αποξένωση των συζύγων, με την εκδηλωθείσα, έστω και από έναν εξ αυτών, βούληση να μη έχει πλέον κοινωνία εγγάμου βίου με τον άλλον, δεν είναι δε απαραίτητο να αναφέρεται στην αγωγή και να αποδεικνύεται από τον ενάγοντα, ότι συνεπεία της τετραετούς διάστασης των συζύγων, κλονίστηκε τόσο ισχυρά η έγγαμη σχέση, ώστε η εξακολούθησή της να καθίσταται αφόρητη για τον ενάγοντα.

Στην προκειμένη περίπτωση, η αναιρεσείουσα, με τον πρώτο λόγο αναίρεσης, ζητεί την αναίρεση της προσβαλλόμενης απόφασης του εφετείου, κατ' επίκληση παραβίασης από το άρθρο 559 αρ. 1 Κ.Πολ.Δ., αποδίδοντας σ' αυτό την αιτίαση, ότι με το να κρίνει ότι για τη λύση του γάμου λόγω τετραετούς διάστασης των συζύγων, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 1439 παρ. 3 ΑΚ, αρκεί η διαδρομή τετραετούς διάστασης πριν την πρώτη συζήτηση της αγωγής με τη βούληση μόνον του ενάγοντα συζύγου της να μη έχει πλέον κοινωνία εγγάμου βίου με αυτή και στη συνέχεια να δεχθεί την αγωγή του αναιρεσιβλήτου απορρίπτοντας ως αβάσιμη κατ' ουσίαν την έφεση της ιδίας, επικυρώνοντας την απόφαση του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου, εσφαλμένα ερμήνευσε και εφήρμοσε την παραπάνω ουσιαστική διάταξη του άρθρου 1439 παρ. 3 ΑΚ.

Σύμφωνα όμως με τα παραπάνω το εφετείο δεχόμενο ότι για την ίδρυσή του από τη διάταξη αυτή λόγου διαζυγίου αρκεί τετραετής διάσταση των συζύγων, πριν την πρώτη συζήτηση της αγωγής, με τη βούληση έστω και του ενάγοντα να μη έχει πλέον κοινωνία βίου με την εναγομένη σύζυγό του, δεν υπέπεσε στην αποδιδόμενη με το λόγο αυτό πλημμέλεια, γι' αυτό και ο λόγος αυτός αναίρεσης είναι απορριπτέος ως αβάσιμος.

Η παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου, που προβλέπεται ως λόγος αναίρεσης από το άρθρο 559 αρ. 1 Κ.Πολ.Δ., ιδρύεται και όταν το δικαστήριο της ουσίας, για τη νομική θεμελίωση αυτοτελούς ουσιώδους για την έκβαση της δίκης ισχυρισμού που θεμελιώνει ένσταση, αξιώνει περισσότερα στοιχεία από όσα πράγματι απαιτούνται κατά το νόμο ή αρκείται σε λιγότερα ή διαφορετικά και για το λόγο αυτό απορρίπτει τον ισχυρισμό ως μη νόμιμο.

Εξ άλλου, η ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 281 ΑΚ, που απαγορεύει την καταχρηστική άσκηση δικαιώματος, έχει εφαρμογή και επί δικαιωμάτων που στηρίζονται σε διατάξεις δημοσίας τάξεως. Επομένως, εφαρμόζεται και επί ασκήσεως αγωγής διαζυγίου από το άρθρο 1439 παρ. 3 ΑΚ λόγω τεκμαιρομένου κλονισμού της έγγαμης σχέσης από την τετραετή διάσταση των συζύγων.

Η ένσταση αυτή, προς απόκρουση της αγωγής διαζυγίου, μπορεί να στηριχθεί μόνο σε περιστατικά μεταγενέστερα της διάστασης, δηλαδή τέτοια που είναι συνέπειες της λύσεως του γάμου με διαζύγιο, για την κατά νόμο δε θεμελίωσή της, δεν αρκούν οποιεσδήποτε δυσμενείς επιπτώσεις του διαζυγίου εις βάρος του εναγομένου και των τέκνων των συζύγων, οι οποίες άλλωστε επέρχονται από το διαζύγιο αυτό καθ' εαυτό, αλλά απαιτείται οι επιπτώσεις αυτές να εκφεύγουν των συνηθισμένων και αυτονόητων και να οδηγούν λόγω του εξαιρετικού τους χαρακτήρα και της σοβαρότητάς τους, στη δημιουργία κατάστασης προφανώς υπέρμετρα σκληρής για τον εναγόμενη σύζυγο και τα τέκνα, ώστε να επιβάλλεται για την αποτροπή τους η διατήρηση του γάμου.

Στην προκειμένη περίπτωση όπως προκύπτει από την επισκόπηση του δικογράφου της έφεσης της ήδη αναιρεσείουσας κατά της απόφασης του πρωτοβαθμίου Πολυμελούς Πρωτοδικείου Λάρισας, αυτή επανέφερε στο εφετείο με λόγο έφεσης τον προβληθέντα και στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο ισχυρισμό της, προς απόκρουση της αγωγής του αντιδίκου της, ότι η άσκηση του ασκουμένου με την αγωγή δικαιώματος για λύση του γάμου είναι καταχρηστική, (άρθρο 281 ΑΚ), προς θεμελίωση δε του εν λόγω ισχυρισμού της (ένστασης) επικαλέστηκε ότι η λύση του γάμου της με τον ενάγοντα θα έχει ιδιαίτερα σκληρές γι' αυτή συνέπειες, διότι είναι ηλικίας 36 ετών, έχει αποκτήσει με τον ενάγοντα ένα ανήλικο παιδί, υπάρχει μηδενική πιθανότητα να τελέσει νέο γάμο και στερείται συντάξεως και οποιοδήποτε άλλου οικονομικού πόρου.

Τα περιστατικά αυτά που επικαλέστηκε η αναιρεσείουσα, για τη θεμελίωση της ένστασης αυτής περί καταχρηστικής ασκήσεως του δικαιώματος του ενάγοντος και αληθινά υποτιθέμενα δεν εκφεύγουν των συνηθισμένων και αυτονόητων από τη λύση του γάμου και δεν οδηγούν σε δημιουργία κατάστασης υπέρμετρα σκληρής για την αναιρεσείουσα και το τέκνο της.

Επομένως το εφετείο που απέρριψε την ένσταση αυτή της τότε εκκαλούσας και ήδη αναιρεσείουσας, ως μη νόμιμη, δεν υπέπεσε στην από το άρθρο 559 αρ. 1 Κ.Πολ.Δ. παραβίαση της ουσιαστικού δικαίου διάταξης του άρθρου 281 Α.Κ., όπως με τον δεύτερο λόγο αναίρεσης αιτιάται η αναιρεσείουσα. Επομένως και ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος ως αβάσιμος.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 31.12.2005 αίτηση της .... για αναίρεση της υπ' αριθμ. 772/2005 απόφασης του Εφετείου Λάρισας. Και

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου από χίλια εκατό εβδομήντα (1.170) Ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 20 Νοεμβρίου 2006. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 27 Νοεμβρίου 2006.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ