1837/2019 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1837 / 2019 (Ε, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)Αριθμός 1837/2019

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

E' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Διονυσία Μπιτζούνη, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη (σύμφωνα με την υπ'αριθ. 194/2019 πράξη του Προέδρου του Αρείου Πάγου), Γεώργιο Παπαηλιάδη, Ναυσικά Φράγκου, Βασιλική Ηλιοπούλου και Ζωή Κωστόγιαννη-Καλούση-Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 4 Οκτωβρίου 2019, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Βασίλειου Παππαδά (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και του Γραμματέα Γεράσιμου Βάλσαμου, για να δικάσει την αίτηση της αναιρεσείουσας - κατηγορουμένης Ζ. Ι. του Α., κατοίκου ..., η οποία παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Σπυρίδωνα Κωνσταντόπουλο, για αναίρεση της υπ'αριθ. 434/2019 απόφασης του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Χαλκιδικής. Με πολιτικώς ενάγοντα τον Γ. Μ. του Ν., κάτοικο ..., ο οποίος δεν εμφανίστηκε.

Το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Χαλκιδικής, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και η αναιρεσείουσα - κατηγορουμένη ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 30.5.2019 αίτησή της αναιρέσεως, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 883/2019.

Αφού άκουσε Τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να κηρυχθεί απαράδεκτη η συζήτηση, σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις και να διαβαστεί στον αρμόδιο Εισαγγελέα Πλημμελημάτων Χαλκιδικής η προσβαλλόμενη απόφαση προκειμένου να τεθεί στο αρχείο και τον πληρεξούσιο δικηγόρο της αναιρεσείουσας, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η από 30.5.2019 αίτηση της Ζ. Ι. του Α. για αναίρεση της 434/18.4.2019 απόφασης του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Χαλκιδικής, που δίκασε σε δεύτερο βαθμό, με την οποία καταδικάστηκε για την αξιόποινη πράξη της παραβίασης δικαστικής απόφασης κατ' εξακολούθηση, σε ποινή φυλάκισης έξι (6) μηνών, με τριετή αναστολή, ασκήθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα, περιέχει δε λόγους αναίρεσης από τo άρθρo 510 παρ. 1 στοιχ. Δ' και Ε' του Κ.Π.Δ., για έλλειψη αιτιολογίας και νόμιμης βάσης. Επομένως, είναι παραδεκτή. Με την ως άνω αίτηση αναίρεσης πρέπει να συνεκδικασθούν και οι από 30.8.2019 ασκηθέντες νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρο 509 Κ.Π.Δ.) πρόσθετοι λόγοι αναίρεσης κατά της άνω απόφασης.

Από τη διάταξη του άρθρου 2 παρ. 1 του κυρωθέντος με το Ν. 4619/2019 και ισχύοντος από 1.7.2019 Π.Κ. (άρθρα 460, 461 του ιδίου κώδικα), με την οποίαν ορίζεται ότι "αν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν περισσότερες διατάξεις νόμων, εφαρμόζεται αυτή που στη συγκεκριμένη περίπτωση οδηγεί στην ευμενέστερη μεταχείριση του κατηγορουμένου", προκύπτει ότι καθιερώνεται με αυτήν η αρχή της αναδρομικότητας του επιεικέστερου νόμου που ίσχυσε από την τέλεση της πράξης μέχρι του χρόνου της αμετάκλητης εκδίκασης της υπόθεσης, είναι δε επιεικέστερος ο νόμος που στη συγκεκριμένη κάθε φορά περίπτωση και όχι αφηρημένα οδηγεί στην ευμενέστερη μεταχείριση του κατηγορουμένου.

Εξ άλλου, από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 514 και 511 εδ. τελευταίο του κυρωθέντος με το Ν. 4620/2019 και ισχύοντος από 1.7.2019 Κ.Π.Δ. (άρθρα 585, 586 και 589 παρ. 3 αυτού) προκύπτει ότι στην περίπτωση που μετά τη δημοσίευση της προσβαλλόμενης απόφασης μεταβλήθηκε το νομοθετικό καθεστώς, όσον αφορά τα στοιχεία της αξιόποινης πράξης ή και την προβλεπόμενη ποινή, κύρια ή παρεπόμενη, ο Άρειος Πάγος εφαρμόζει και αυτεπάγγελτα, κατά το άρθρο 2 του Π.Κ.

το νόμο που ίσχυε από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της και περιέχει τις ευμενέστερες για τον κατηγορούμενο διατάξεις, εφόσον η αίτηση αναίρεσης είναι παραδεκτή, ανεξάρτητα από την εμφάνιση ή μη του κατηγορουμένου κατά τη συζήτηση της τελευταίας, ενώ, σύμφωνα με το προαναφερθέν άρθρο 511 του ιδίου κώδικα, "Αν εμφανιστεί ο αναιρεσείων και κριθεί παραδεκτή η αίτηση αναίρεσης, ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως, αν και δεν προτάθηκαν, όλους τους λόγους της αναίρεσης που αναφέρονται στην παρ. 1 το άρθρου 510, εκτός από το προβλεπόμενο στο στοιχείο Β'.

Δεν επιτρέπεται, όμως, να χειροτερεύσει η θέση του κατηγορουμένου. Υπό τις ίδιες προϋποθέσεις ο Άρειος Πάγος αυτεπαγγέλτως λαμβάνει υπόψη το δεδικασμένο και την παραγραφή που επήλθαν μετά τη δημοσίευση της προσβαλλόμενης απόφασης". Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 232 Α' του Π.Κ., όπως ίσχυε κατά τον χρόνο τέλεσης της πράξης, "όποιος με πρόθεση δεν συμμορφώθηκε σε προσωρινή διαταγή δικαστή ή δικαστηρίου ή σε διάταξη δικαστικής απόφασης, με την οποία υποχρεώθηκε σε παράλειψη ή σε ανοχή ή σε πράξη που δεν μπορεί να γίνει από τρίτο πρόσωπο και η επιχείρησή της εξαρτάται αποκλειστικά από τη βούλησή του ή σε διάταξη εισαγγελέα σχετική με την προσωρινή ρύθμιση της νομής μεταξύ ιδιώτη και Δημοσίου ή Ο.Τ.Α.

ή άλλου Ν.Π.Δ.Δ., τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον έξι (6) μηνών, αν η πράξη δεν τιμωρείται βαρύτερα με άλλη διάταξη", ενώ με το άρθρο 169 Α' του ισχύοντος από 1.7.2019 Π.Κ., "Όποιος δεν συμμορφώθηκε με προσωρινή διαταγή ή διάταξη δικαστικής ή εισαγγελικής απόφασης σχετική με τη ρύθμιση της νομής ή της κατοχής, την άσκηση της γονικής μέριμνας, την επικοινωνία με το τέκνο και τη ρύθμιση της χρήσης της οικογενειακής στέγης και της κατανομής των κινητών μεταξύ των συζύγων, τιμωρείται με φυλάκιση έως ένα έτος ή χρηματική ποινή".

Συνεπώς, η τελευταία αυτή διάταξη είναι ευμενέστερη της προγενέστερης, καθόσον με αυτήν προβλέπεται πλαίσιο ποινής φυλάκισης από 10 ημέρες έως ένα (1) έτος, ενώ η προηγούμενη διάταξη που ίσχυε κατά τον χρόνο τέλεσης της πράξης, προέβλεπε φυλάκιση τουλάχιστον έξι (6) μηνών. Τέλος, κατά τη διάταξη του άρθρου 8 του Ν. 4411/2016: 1.

Εξαλείφεται το αξιόποινο και παύει η δίωξη των ακόλουθων αξιόποινων πράξεων, που έχουν τελεσθεί μέχρι και τις 31.3.2016: α) των πταισμάτων και β) των πλημμελημάτων, κατά των οποίων ο νόμος απειλεί ποινή φυλάκισης μέχρι δυο (2) έτη ή χρηματική ποινή ή και τις δύο ποινές. 2. Εάν, στην περίπτωση των πλημμελημάτων της παραγράφου 1, ο υπαίτιος υποπέσει μέσα σε δύο (2) έτη από τη δημοσίευση του νόμου σε νέα από δόλο αξιόποινη πράξη κακουργήματος ή πλημμελήματος και καταδικαστεί αμετάκλητα οποτεδήποτε σε ποινή στερητική της ελευθερίας ανώτερη των έξι (6) μηνών, συνεχίζεται η κατ` αυτού παυθείσα ποινική δίωξη και δεν υπολογίζεται στο χρόνο παραγραφής του αξιοποίνου της πρώτης πράξης ο διανυθείς χρόνος από την παύση της δίωξης μέχρι την αμετάκλητη καταδίκη για τη νέα πράξη. 3.

Οι δικογραφίες που αφορούν τις παραπάνω αξιόποινες πράξεις, τίθενται στο αρχείο με πράξη του αρμόδιου εισαγγελέα ή δημόσιου κατηγόρου. Για την τύχη των πειστήριων αποφαίνονται με αιτιολογημένη διάταξη, επί πλημμελημάτων ο αρμόδιος εισαγγελέας και επί πταισμάτων ο αρμόδιος πταισματοδίκης. 4. Οι αστικές αξιώσεις που απορρέουν από τις πράξεις που αναφέρονται στις προηγούμενες παραγράφους, δεν θίγονται με οποιονδήποτε τρόπο.

Η παραγραφή του αξιοποίνου και η παύση της δίωξης δεν κωλύει την επιβολή των κατά νόμο προβλεπομένων διοικητικών κυρώσεων στις υποθέσεις αυτές. 5. Η κατά τα ανωτέρω παραγραφή του αξιόποινου και η παύση της ποινικής δίωξης, δεν ισχύει για τα εγκλήματα: α) ως προς τον ποινικό κώδικα, των άρθρων 81 Α, 142, 149, 154, 155, 157 παρ. 3 εδάφιο β`, 158 παράγραφοι 1 και 2, 162, 163, 164 παρ. 1, 165 παράγραφοι 1 και 2, 166, 173 παρ. 1, 175, 177, 178, 181, 182, 192, 193 παρ. 1, 200, 201, 215, 218 παρ. 3, 220, 221 παράγραφοι 1 και 2, 222, 228 παρ 1, 230, 234, 241, 251 παράγραφοι 1 και 2, 255, 259, 261, 286 παρ. 2, 334 παρ. 1, 337, 345 παρ. 1 περιπτώσεις β' και γ', 346 παρ. 1, 352Β, 358, 359, 360 παρ. 3, 362 για τις περιπτώσεις που τελείται δια του τύπου, 375 παρ. 1 εδάφιο α', 377 για τις περιπτώσεις αγοράς εμπορευμάτων με πίστωση, 389 παρ. 1, 397 παράγραφοι 1 και 2, 398 (απλή χρεοκοπία), 399 παράγραφοι 1 και 2, 403 παράγραφοι 1 και 2, 406, β) του άρθρου 2 παρ. 11 περίπτωση β' του Ν. 2168/1993, γ) του άρθρου 28 παρ. 1 του Ν. 1650/1986, δ) του άρθρου πέμπτου του Ν. 2803/2000, ε) του άρθρου 45 παρ. 1 περιπτώσεις δ' και θ' εδάφιο α' του Ν. 3691/2008, στ) του άρθρου 6 παρ 4 και παρ. 6 του Ν. 3213/2003, ζ) του άρθρου μόνου παρ. 1 του Ν. 690/1945, η) του άρθρου 28 του Ν. 3996/2011, θ) του άρθρου 29 του Ν. 703/1977 και του άρθρου 44 του Ν.3959/2011, ι) του άρθρου 6 του Ν. 456/1976, ια) του άρθρου 41 ΣΤ του Ν. 2725/1999, ιβ) του άρθρου 59 εδάφιο α' του Ν. 3028/2002, ιγ) του άρθρου 13 του Ν. 3402/2005, ιδ) του άρθρου 9 παράγραφοι 1 και 3 του Ν. 3500/2006, ιε) του άρθρου 31 παράγραφοι 4 και 6 του Ν. 3904/ 2010, ιστ) του άρθρου τρίτου του Ν. 1788/1988, ιζ) του Ν. 927/1979.

Στην προκείμενη περίπτωση, το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Χαλκιδικής, που δίκασε κατ` έφεση, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, κήρυξε ένοχη την κατηγορουμένη και ήδη αναιρεσείουσα για την πράξη της παραβίασης απόφασης δικαστηρίου κατ' εξακολούθηση, ήτοι παράβασης του άρθρου 232 Α του προϊσχύσαντος Π.Κ. και πιο συγκεκριμένα του ότι "στον ...

το χρονικό διάστημα από 3.6.2012 έως 21.6.2012, με περισσότερες πράξεις που συνιστούν εξακολούθηση ενός και του ιδίου εγκλήματος, τέλεσε το αδίκημα της παραβίασης δικαστικής απόφασης, ήτοι με πρόθεση δε συμμορφώθηκε σε διάταξη της με αρ. 95/2006 δικαστικής απόφασης του Ειρηνοδικείου Συκιάς, με την οποία υποχρεώθηκε να επιτρέπει στον πολιτικώς ενάγοντα Μ.

Γ. τη δίοδο δια τμήματος ακινήτου μήκους 38 μ. και πλάτους 3-4 μ. στην περιοχή … της κτηματικής περιφέρειας ... του Δ. ..., αναγνωρίζοντας σε αυτόν δικαίωμα οιονεί νομέα δουλείας διόδου προβαίνοντας σε τοποθέτηση μπάρας και πόρτας σε αυτή αποκλείοντας με τον τρόπο αυτό την είσοδο του εγκαλούντος.". Εφ` όσον, όμως, το προαναφερόμενο πλημμέλημα, για το οποίο το άρθρο 169 Α του ισχύοντος Π.Κ., που εφαρμόζεται, εν προκειμένω, κατ' άρθρο 2 παρ. 1 του ιδίου κώδικα και 511 του Κ.Π.Δ., διότι οδηγεί στην ευμενέστερη μεταχείριση της κατηγορουμένης και ήδη αναιρεσείουσας, τιμωρείται με φυλάκιση έως ένα (1) έτος και είχε τελεστεί από την αναιρεσείουσα κατά το χρονικό διάστημα από 3.6.2012 έως 21.6.2012, ήτοι πριν τις 31.3.2016, πρέπει, εφόσον δεν υπάγεται σε καμία από τις προβλεπόμενες εξαιρέσεις και δεδομένου ότι εμφανίστηκε η αναιρεσείουσα και κρίθηκε παραδεκτή η αίτηση αναίρεσης, λαμβάνοντας αυτεπαγγέλτως υπόψη την παραγραφή που επήλθε μετά τη δημοσίευση της προσβαλλόμενης απόφασης, κατά το άρθρο όγδοο του ν. 4411/2016, αλλά και κατά παραδοχή του πρόσθετου λόγου της αναίρεσης, να παύσει η ποινική δίωξη εναντίον της αναιρεσείουσας για το ανωτέρω πλημμέλημα, υπό τον όρο ότι αυτή δεν θα υποπέσει μέσα σε δύο έτη από τη δημοσίευση του ν. 4411/3.8.2016 σε νέα από δόλο αξιόποινη πράξη κακουργήματος ή πλημμελήματος και καταδικαστεί αμετάκλητα οποτεδήποτε σε ποινή στερητική της ελευθερίας ανώτερη των έξι μηνών, αφού γίνει δεκτή η υπό κρίση αίτηση αναίρεσης και οι συνεκδικαζόμενοι πρόσθετοι λόγοι, παρελκούσης της έρευνας των λοιπών λόγων αυτής.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ` αριθμό 434/18.4.2019 απόφαση του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Χαλκιδικής.

Παύει υφ` όρον την ποινική δίωξη εναντίον της αναιρεσείουσας Ζ. Ι. του Α., κατοίκου ..., για την πράξη της παραβίασης δικαστικής απόφασης κατ' εξακολούθηση και συγκεκριμένα του ότι: "στον ... το χρονικό διάστημα από 3.6.2012 έως 21.6.2012, με περισσότερες πράξεις που συνιστούν εξακολούθηση ενός και του ιδίου εγκλήματος, τέλεσε το αδίκημα της παραβίασης δικαστικής απόφασης, ήτοι με πρόθεση δε συμμορφώθηκε σε διάταξη της με αρ. 95/2006 δικαστικής απόφασης του Ειρηνοδικείου Συκιάς, με την οποία υποχρεώθηκε να επιτρέπει στον πολιτικώς ενάγοντα Μ. Γ. τη δίοδο δια τμήματος ακινήτου μήκους 38 μ. και πλάτους 3-4 μ. στην περιοχή … της κτηματικής περιφέρειας ... του Δ. ..., αναγνωρίζοντας σε αυτόν δικαίωμα οιονεί νομέα δουλείας διόδου προβαίνοντας σε τοποθέτηση μπάρας και πόρτας σε αυτή αποκλείοντας με τον τρόπο αυτό την είσοδο του εγκαλούντος.".

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 24 Οκτωβρίου 2019.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 25 Νοεμβρίου 2019.

Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ

Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ