1837/2007 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1837 / 2007 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 1837/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αχιλλέα Νταφούλη, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου), Πλαστήρα Αναστασάκη, Αντώνιο Παπαθεοδώρου, Γεώργιο Πετράκη και Παναγιώτη Παρτσιλίβα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 25 Μαϊου 2007, με την παρουσία και της Γραμματέως Μάρθας Ψαραύτη, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρίας με την επωνυμία "ΔΙΕΘΝΗΣ ΕΝΩΣΗ Α.Α.Ε.", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Χαρίλαο Αθανασόπουλο, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Της αναιρεσίβλητης: ...., η οποία δεν παραστάθηκε.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με τις με αριθμούς έκθ. κατάθεσης ΓΑ 4141/Εγα/263/04 και ΓΑ 1783/Εγα/134/05 αγωγές, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Ηρακλείου και συνεκδικάσθηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 696/2005 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 367/2006 οριστική του Εφετείου Κρήτης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 27 Νοεμβρίου 2006 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, από τους διαδίκους παραστάθηκε μόνον η αναιρεσείουσα, όπως σημειώνεται παραπάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Αντώνιος Παπαθεοδώρου, ανέγνωσε την από 16 Μαϊου 2007 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι.- Επειδή κατά το άρθρο 576 παρ. 2 ΚΠολΔ, αν ο αντίδικος εκείνου που επέσπευσε τη συζήτηση δεν εμφανιστεί ή εμφανιστεί αλλά δεν λάβει μέρος με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως αν κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα και σε καταφατική περίπτωση προχωρεί στη συζήτηση παρά την απουσία του κλητευθέντος. Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από την επικαλούμενη και προσκομιζόμενη υπ' αριθμ. .... έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Ηρακλείου ..., ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης από 27-11-2006 αίτησης αναίρεσης, μετά της κάτωθι αυτής πράξης ορισμού δικασίμου και κλήσης προς συζήτηση για τη σημειούμενη στην αρχή της παρούσας συνεδρίαση, επιδόθηκε, με επιμέλεια της αναιρεσείουσας, νόμιμα και εμπρόθεσμα στην αναιρεσίβλητη ......

Συνεπώς, εφόσον η αναιρεσίβλητη αυτή δεν εμφανίστηκε κατά την παρούσα συζήτηση, πρέπει να προχωρήσει αυτή παρά την απουσία της.

ΙΙ.- Κατά το άρθρο 932 εδάφ. 3 ΑΚ, σε περίπτωση θανάτωσης προσώπου, η χρηματική αυτή ικανοποίηση μπορεί να επιδικαστεί στην οικογένεια του θύματος λόγω ψυχικής οδύνης. Στη διάταξη αυτή δεν προσδιορίζεται η έννοια του όρου "οικογένεια του θύματος" προφανώς γιατί ο νομοθέτης δεν θέλησε να διαγράψει δεσμευτικά τα όρια ενός θεσμού, ο οποίος από τη φύση του υφίσταται κατ' ανάγκη τις επιδράσεις από τις κοινωνικές διαφοροποιήσεις κατά τη διαδρομή του χρόνου.

Κατά την αληθή όμως έννοια της διάταξης, που απορρέει από το σκοπό της θέσπισής της, στην οικογένεια του θύματος περιλαμβάνονται οι εγγύτεροι και στενώς συνδεόμενοι συγγενείς του θανατωθέντος που δοκιμάστηκαν ψυχικά από την απώλειά του και στην ανακούφιση του ψυχικού πόνου των οποίων στοχεύει η διάταξη, αδιαφόρως αν συζούσαν μεταξύ τους ή διέμεναν χωριστά.

Υπό την έννοια αυτή, στην οικογένεια του θύματος περιλαμβάνεται και η μνηστή. Εξάλλου, από τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ, προκύπτει ότι λόγος αναίρεσης για ευθεία παραβίαση ουσιαστικού κανόνα δικαίου ιδρύεται αν αυτός δεν εφαρμοστεί ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του ή αν εφαρμοστεί ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα.

Περαιτέρω, κατά το άρθρο 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Στην προκείμενη περίπτωση, το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχθηκε ανελέγκτως, πλην των άλλων, και τα ακόλουθα:

Ο .... κατά το χρόνο του θανάσιμου τραυματισμού του (31-7-2003) ήταν ηλικίας 51 ετών. Αυτός δε είχε τελέσει, στις 4-6-1972, νόμιμο γάμο με τη ....., η οποία απεβίωσε στις 11-8-1992. Κατά το έτος 1994 είχε γνωριστεί με την ενάγουσα .... με την οποία συνήψε ερωτικές σχέσεις και έκτοτε διέμεναν υπό την αυτή στέγη στο δημοτικό διαμέρισμα της .....

Το ίδιο έτος έδωσαν αμοιβαία υπόσχεση γάμου και έκτοτε ζούσαν ως μνηστευμένοι. Από τις σχέσεις τους αυτές γεννήθηκε ο ...., του οποίου η ενάγουσα μητέρα του ασκεί τη γονική μέριμνα......Η πιο πάνω ενάγουσα συνδεόταν με δεσμό αγάπης και εκτίμησης προς τον θανόντα μνηστήρα και από τον απροσδόκητο θάνατό του υπέστη βαθύτατο πόνο και έντονη θλίψη και ως εκ τούτου δικαιούται εύλογη χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης.

Το δικαστήριο λαμβάνοντας υπόψη τις συνθήκες του ατυχήματος , την ηλικία του θανόντος, την προσωπική σχέση της ενάγουσας μνηστής με αυτόν, το βαθμό της ψυχικής ταλαιπωρίας και θλίψης που δοκίμασε εξαιτίας του αιφνίδιου θανάτου, κρίνει ότι πρέπει να επιδικαστεί ως εύλογη χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης στην ενάγουσα μνηστή του το ποσό των 15.000 ευρώ.

Με βάση τις παραδοχές αυτές, το Εφετείο απέρριψε κατ' ουσίαν την έφεση της αναιρεσείουσας ασφαλιστικής εταιρείας κατά της πρωτόδικης απόφασης που δέχθηκε ως νόμιμη και ουσιαστικά βάσιμη τη σχετική αγωγική αξίωση κατά το ίδιο ποσό. Έτσι που έκρινε το Εφετείο, ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε τις διατάξεις των άρθρων 57 εδάφ. 2, 59, 932 εδάφ. 3 και 1346 ΑΚ και δεν στέρησε την απόφασή του από νόμιμη βάση, αφού διέλαβε σ' αυτή σαφείς, επαρκείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες που καθιστούν εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο για την ορθή ή μη εφαρμογή των προαναφερόμενων διατάξεων ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόστηκαν.

Επομένως οι δύο λόγοι αναίρεσης κατά το πρώτο μέρος τους και ο δεύτερος λόγος αναίρεσης, κατά το δεύτερο μέρος του, με τους οποίους προσάπτονται στο Εφετείο οι από τους αριθμούς 1 και 19 αντίστοιχα του άρθρου 559 ΚΠολΔ αιτιάσεις, πρέπει να απορριφθούν ως αβάσιμοι.

ΙΙΙ.- Εξάλλου, με τον πρώτο λόγο αναίρεσης, κατά το δεύτερο μέρος του, η αναιρεσείουσα προσάπτει στο Εφετείο την από τον αριθμό 8 περ. β' του άρθρου 559 ΚΠολΔ αιτίαση, συνιστάμενη στο ότι παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη την πρωτοδίκως παραδεκτά προβαλλόμενη και με τον πρώτο λόγο της έφεσής της επαναφερόμενη ένσταση ενεργητικής νομιμοποίησης της ενάγουσας και ήδη αναιρεσίβλητης ως προς την αγωγική αξίωσή της περί χρηματικής ικανοποίησης λόγω ψυχικής οδύνης ως μη διατελούσα σε σχέση μνηστείας με τον θανατωθέντα με προοπτική μελλοντικά τη σύναψη γάμου.

Ο λόγος αυτός αναίρεσης, που κατ' ορθή εκτίμηση του περιεχομένου του είναι από τον αριθμό 1 και όχι τον αριθμό 8, όπως εσφαλμένα παρατίθεται, του άρθρου 559 ΚΠολΔ, είναι, σύμφωνα με τα διαλαμβανόμενα κατά την εξέταση των προηγούμενων λόγων αναίρεσης, απορριπτέος ως αβάσιμος. Τέλος ο ίδιος λόγος αναίρεσης, με τον οποίο η αναιρεσείουσα μέμφεται το Εφετείο ότι κατά το σχηματισμό της δικανικής κρίσης του, παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν παραδεκτά και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και συγκεκριμένα την, από την αναιρεσίβλητη, με τις εμπροθέσμως κατατεθείσες έγγραφες προτάσεις της στο Εφετείο, ομολογία ότι δεν διατελούσε πράγματι σε σχέση μνηστείας με τον θανάσιμα τραυματισθέντα ...., είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος, διότι το επικαλούμενο αποδεικτικό μέσο (ομολογία) δεν αποτελεί "πράγμα".

Άλλως αν ήθελε θεωρηθεί, κατ' εκτίμηση, ότι γίνεται επίκληση του αριθμού 11 περ. γ' του άρθρου 559 ΚΠολΔ, ο λόγος αναίρεσης είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, διότι από την παραδεκτή επισκόπηση των ενώπιον του Εφετείου προτάσεων της αναιρεσίβλητης, δεν προκύπτει η επικαλούμενη από την αναιρεσείουσα ομολογία.

Κατόπιν όλων αυτών, πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 27 Νοεμβρίου 2006 αίτηση της ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "ΔΙΕΘΝΗΣ ΕΝΩΣΗ Α.Α.Ε." για αναίρεση της 367/2006 απόφασης του Εφετείου Κρήτης.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε, στην Αθήνα, στις 20 Ιουνίου 2007. Και,

Δημοσιεύθηκε, στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριο, στις 26 Ιουλίου 2007.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ