Supreme Court dismisses appeal on inadmissibility grounds for failure to propose statute of limitations defense at first instance.
Greece (EL)
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court dismissed the appellant's appeal against the Athens Court of First Instance's rejection of her labor claim. The appellant argued the lower court erred by refusing to consider her statute of limitations defense and misdirected her to the State Council, but failed to formally propose this defense at the initial trial. The court ruled that such arguments are inadmissible because they were not raised legally before the first-instance court, violating procedural requirements.
Legislator headnote
AI generatedArticles 562(2) and 559(1), 559(14) of the Code of Civil Procedure; Appeals based on defenses not properly proposed at the court of first instance are inadmissible unless they concern public order or stem from the judgment itself.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Απόφαση 1834 / 2022 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1834/2022
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Β1' Πολιτικό Τμήμα
Συγκροτήθηκε από τους δικαστές, Λουκά Μόρφη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Δήμητρα Ζώη, Ιωάννα Μαργέλλου-Μπουλταδάκη, Ιωάννη Δουρουκλάκη και Τριανταφυλλιά Πατρώνα, Αρεοπαγίτες.
Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο κατάστημά του, την 3 Μαΐου 2022, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει την υπόθεση, μεταξύ:
Της αναιρεσείουσας: Έ. χήρας Ε. Τ., το γένος Ε. Φ., κατοίκου ... που παραστάθηκε δια της πληρεξουσίας δικηγόρου Κωνσταντίνας Μιχαλακοπούλου, η οποία κατέθεσε προτάσεις.
Του αναιρεσίβλητου: Ελληνικού Δημοσίου, όπως εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομικών, που εδρεύει στην Αθήνα και παραστάθηκε δια δηλώσεως (ΚΠολΔ 242 παρ.2) της πληρεξουσίας δικηγόρου Ζαχαρούλας Χατζηπαύλου, η οποία κατέθεσε προτάσεις.
Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 20-3-2013 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν η 1760/2018 οριστική απόφαση του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου και, κατόπιν ασκήσεως εφέσεως, η 5491/2020 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας, ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 14-6-2021 αίτησή της.
Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε με τη σειρά της από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Εισηγήτρια ορίσθηκε η Αρεοπαγίτης Τριανταφυλλιά Πατρώνα. Η πληρεξούσια της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στα δικαστικά έξοδα.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Με την από 14.6.2021 αίτηση αναιρέσεως προσβάλλεται η αντιμωλία των διαδίκων εκδοθείσα υπ'αριθ. 5491/2020 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών, διαδικασίας εργατικών διαφορών, επί της από 7.11.2018 και 1.8.2019 εφέσεως του εναγομένου και αντεφέσεως της ενάγουσας, αντίστοιχα, κατά της υπ'αριθ. 1760/2018 αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, η οποία δέχθηκε την αγωγή της τελευταίας και της επιδίκασε το επίδομα υπηρεσίας αλλοδαπής, που αιτείτο από 1.1.2011 έως 30.4.2011. Με την προσβαλλομένη απόφαση έγινε δεκτή η έφεση ως βάσιμη κατ'ουσίαν και απορρίφθηκε η αντέφεση ως απαράδεκτη, εξαφανίσθηκε η προσβαλλομένη απόφαση και το Δικαστήριο αφού κράτησε και δίκασε την αγωγή απέρριψε αυτήν ως αβάσιμη κατ'ουσίαν. Η ως άνω αίτηση αναιρέσεως ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα [άρθρ. 552, 553, 556, 558, 564 παρ.3, 566 παρ.1 ΚΠολΔ] και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της [άρθρ. 577 παρ.3 ΚΠολΔ].
Κατά το άρθρο 562 παρ.2 ΚΠολΔ, είναι απαράδεκτος λόγος αναιρέσεως που στηρίζεται σε ισχυρισμό, ο οποίος δεν προτάθηκε νόμιμα στο δικαστήριο της ουσίας, εκτός αν πρόκειται α) για παράβαση που δεν μπορεί να προβληθεί στο δικαστήριο της ουσίας, β) για σφάλμα που προκύπτει από την ίδια την απόφαση, γ) για ισχυρισμό που αφορά στη δημόσια τάξη.
Η διάταξη αυτή αποτελεί εκδήλωση της αρχής ότι ο Άρειος Πάγος ελέγχει τη νομιμότητα της προσβαλλομένης αποφάσεως με βάση τα πραγματικά γεγονότα και τους ισχυρισμούς, που τέθηκαν υπόψη του δικαστηρίου από τους διαδίκους και γι' αυτό ισχυρισμοί, έστω και επιγενόμενοι, δεν μπορούν να προταθούν για τη θεμελίωση των λόγων αναιρέσεως, αν δεν συντρέχει κάποια από τις προαναφερόμενες εξαιρέσεις.
Ως εκ τούτου, αν ο ισχυρισμός που στηρίζει το λόγο αναιρέσεως δεν είχε προταθεί νόμιμα και προκύπτει τούτο από τα προσκομιζόμενα διαδικαστικά έγγραφα, ο Άρειος Πάγος θα ερευνήσει και αυτεπαγγέλτως τη μη νόμιμη προβολή του και θα απορρίψει το σχετικό λόγο αναιρέσεως, ως απαράδεκτο (ΑΠ 1603/2011, 1482/2006]. Εξ άλλου η παραγραφή αξιώσεως κατά του Δημοσίου λαμβάνεται υπόψη και αυτεπάγγελτα από το δικαστήριο της ουσίας, ενώ η διακοπή της παραγραφής αυτής, που συντελείται με έναν από τους αναφερόμενους στο άνω άρθρο 93 του Ν. 2362/1995 τρόπους, όσο και η εκ του άρθρου 92 εδ.β του Ν. 2362/1995 αναστολή συνιστούν αντενστάσεις, τις οποίες πρέπει να προτείνει, παραδεκτώς και νομίμως, ο διάδικος που αποκρούει την παραγραφή, και δεν μπορεί να λάβει υπόψη του αυτεπαγγέλτως το δικαστήριο [ΑΠ 1444/2019].
Περαιτέρω, από τα άρθρα 591 παρ. 1 περ. β, 666 παρ. 1, 115 παρ. 3 και 256 παρ. 1 περ. δ Κ.Πολ.Δ. (όπως ίσχυαν πριν από την έναρξη της ισχύος του ν. 4335/2015 και έχουν εν προκειμένω εφαρμογή, αφού η αγωγή κατατέθηκε πριν από την 1.1.2016 - άρθρο ένατο παρ.2 Ν. 4335/2015), προκύπτει ότι στη διαδικασία των εργατικών διαφορών, κατά την οποία δεν είναι υποχρεωτική η κατάθεση προτάσεων ενώπιον του μονομελούς πρωτοδικείου, οι διάδικοι οφείλουν να προτείνουν όλους τους αυτοτελείς πραγματικούς ισχυρισμούς τους προφορικά κατά τη συζήτηση στο ακροατήριο και επιπλέον οι ισχυρισμοί αυτοί πρέπει να καταχωρηθούν στα πρακτικά με συνοπτική έκθεση των γεγονότων που τους θεμελιώνουν, εκτός αν τα γεγονότα αυτά περιέχονται στις κατατιθέμενες προτάσεις, δηλαδή απαιτείται σε κάθε περίπτωση προφορική πρόταση των ισχυρισμών, που ως "γενόμενο κατά τη συζήτηση" σημειώνεται στα πρακτικά και έκθεση των γεγονότων που θεμελιώνουν τους αυτοτελείς ισχυρισμούς στις κατατιθέμενες προτάσεις (Α.Π. 692/2017].
Στην προκειμένη περίπτωση η αναιρεσείουσα υποστηρίζει με τους δύο πρώτους λόγους αναιρέσεως ότι α] έσφαλε το δευτεροβάθμιο δικαστήριο στην ερμηνεία και εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 93 περ.γ' Ν. 2362/1995 αφού μη νομίμως απέρριψε την νομίμως προβληθείσα αντένστασή της περί διακοπής της παραγραφής [άρθρ. 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ] και β] έλαβε υπόψη τον ισχυρισμό του εναγομένου περί αποκλειστικής αρμοδιότητος της Κεντρικής Υπηρεσίας του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους στην παραλαβή αιτήσεων διακοπτικών παραγραφής, παρότι αυτός υποβλήθηκε για πρώτη φορά με λόγο έφεσης και ως εκ τούτου έπρεπε να απορριφθεί ως απαράδεκτος [άρθρ. 559 αριθ. 14 ΚΠολΔ].
Οι λόγοι αυτοί είναι απαράδεκτοι, ο πρώτος γιατί η αναιρεσείουσα δεν προσκομίζει τα πρακτικά της πρώτης συζήτησης στο ακροατήριο του πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου αλλ'ούτε και τις προτάσεις της ώστε να ερευνηθεί αν η ένστασή της περί διακοπής της παραγραφής προτάθηκε παραδεκτά στο πρωτοβάθμιο δικαστηρίου ενόψει του ότι η παραγραφή των αξιώσεων της δεν λήφθηκε αυτεπαγγέλτως υπόψη υπό του Δικαστηρίου αλλά το αναιρεσίβλητο ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών είχε προτείνει την ένσταση διετούς παραγραφής των αξιώσεών της κατ'άρθρο 90 παρ.3 του Ν. 2362/1995, όπως προκύπτει από τις προσκομιζόμενες προτάσεις του που επισκοπούνται κατ'άρθρο 561 παρ.2 ΚΠολΔ.
Από την ουσιαστική βασιμότητα της ως άνω ένστασης εξαρτάται το παραδεκτό και του δεύτερου λόγου αναίρεσης, που αναφέρεται στην αρμόδια υπηρεσία του Νομικού Συμβουλίου του κράτους για την κατάθεση της αίτησης διακοπής της παραγραφής των αξιώσεών της.
Συνεπώς, οι ως άνω λόγοι πρέπει ν'απορριφθούν.
Με τον τρίτο λόγο η αναιρεσείουσα υποστηρίζει ότι το Μονομελές Εφετείο Αθηνών δεν έλαβε υπόψη την ένσταση καταχρηστικότητας και παραβίασης των αρχών της χρηστής διοίκησης και της προστατευόμενης εμπιστοσύνης των διοικουμένων, διότι με το υπ'αριθ. 485/16.12.2013 Πρακτικό συνεδρίασης της Τριμελούς Επιτροπής του Γραφείου του Νομικού Συμβούλου στη Γενική Γραμματεία Εμπορείου, όπως αυτό εγκρίθηκε από τον Πρόεδρο του ΝΣΚ στις 6.2.2015 απορρίφθηκε στην ουσία της η με αριθ. πρωτ. 451/2.5.2013 αίτησή της διακοπής της παραγραφής χωρίς να τεθεί θέμα αρμοδιότητος και ως εκ τούτου καταχρηστικά προβάλλεται ο ισχυρισμός της τοπικής αναρμοδιότητας σε χρόνο κατά τον οποίο έχει απολέσει δια παντός τη δυνατότητα να διεκδικήσει τις απαιτήσεις της, αφού ευλόγως της δημιουργήθηκε η πεποίθηση ότι αρμοδίως είχε καταθέσει την αίτηση διακοπής παραγραφής των απαιτήσεων της. Και ο λόγος αυτός είναι απαράδεκτος, γιατί η παραδεκτή επανυποβολή του εξαρτάται από την παραδεκτή πρότασή του στο πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, γεγονός που δεν αποδεικνύεται, γι' αυτό και πρέπει ν'απορριφθεί.
Μετά από αυτά η υπό κρίση αίτηση πρέπει ν'απορριφθεί και να καταδικασθεί η αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, που κατέθεσε προτάσεις κατά το βάσιμο αίτημα του τελευταίου [άρθρ. 176, 183, 191 παρ.2 ΚΠολΔ], τα οποία όμως θα επιβληθούν μειωμένα κατ'άρθρ. 22 παρ.1 Ν. 3693/1957, όπως ορίζεται ειδικότερα στο διατακτικό.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Απορρίπτει την από 14.6.2021 αίτηση αναίρεσης κατά της υπ'αριθ. 5491/2020 αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών.
Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει σε τριακόσια [300] ευρώ.
ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 7 Ιουνίου 2022.
Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ
ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 2 Νοεμβρίου 2022.
Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ