Supreme Court dismisses appeal regarding lawyer fees in administrative litigation, ruling old fee scales no longer apply.

Απόφαση 1834 / 2008 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1834/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Κολυβά, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Χρήστο Αλεξόπουλο, Αντώνιο Αθηναίο, Γρηγόριο Κουτσόπουλο και Δημήτριο Μουστάκα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 14 Οκτωβρίου 2008, με την παρουσία και της Γραμματέως Σουζάνας Κουφιάδου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ, που εδρεύει στην Καρδίτσα και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσώπησε ο πληρεξούσιος δικηγόρος του Νικόλαος Χατζηγώγος με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ.2 Κ.Πολ.Δ., χωρίς να καταθέσει προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: Ψ, τον οποίο εκπροσώπησε ο πληρεξούσιος δικηγόρος του Νικόλαος Μίστρας με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ.2 Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 21.12.2001 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Καρδίτσας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 302/2002 του ίδιου δικαστηρίου και 526/2006 του Εφετείου Λάρισας. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητεί το αναιρεσείον με την από 24.10.2006 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Χρήστος Αλεξόπουλος ανέγνωσε την από 01.10.2008 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Στο άρθρο 152 του ν.δ. 3026/1954 "Περί του Κωδικός Δικηγόρων", που είναι εντεταγμένο στο Ι' Κεφάλαιο υπό τον τίτλο "Εργασία εις διοικητικάς υποθέσεις", το οποίο ρυθμίζει ειδικώς την αμοιβή των δικηγόρων για τις εργασίες σε διοικητικές υποθέσεις, ορίζεται: "Δια την σύνταξιν αιτήσεως, υπομνήματος ή ενστάσεως ή προσφυγής ή αντιρρήσεων ή ανακοπής ή εφέσεως ή οιουδήποτε άλλου εγγράφου, απευθυνομένων κατά τους διοικητικούς, φορολογικούς τελωνειακούς, στρατολογικούς, εκλογικούς κλπ.

νόμους προς Ειρηνοδίκην ή διοικητικήν επιτροπήν ή άλλο διοικητικόν δικαστήριον, το ελάχιστον όριον της αμοιβής είναι δρχ. 30. 2) Εάν τα ως άνω έγγραφα απευθύνονται προς δευτεροβάθμιον διοικητικόν δικαστήριον ή Επιτροπήν β' βαθμού, προς Ειρηνοδίκην δικάζονται κατά β' βαθμόν, το όριον τούτο είναι δραχμαί 40".

Με το άρθρο 4 § 2 του ν. 4507/1966 "περί ρυθμίσεως θεμάτων τινών των δικηγόρων..." στο τέλος του άρθρου 155 του Κώδικα Δικηγόρων προστέθηκε παράγραφος 2, στην οποία ορίζεται ότι: "Δια τας ενώπιον των Φορολογικών Δικαστηρίων υποθέσεις εφαρμόζονται αι διατάξεις, αι αφορώσαι τας πολιτικάς υποθέσεις κατά την εξής διάκρισιν:

α) Δια τα ενώπιον του μονομελούς πρωτοβαθμίου δικαστηρίου αι διατάξεις αι αφορώσαι τας ενώπιον του Πρωτοδικείου υποθέσεις, β) δια τας ενώπιον του τριμελούς πρωτοβαθμίου δικαστηρίου αι διατάξεις αι αφορώσαι τας ενώπιον του Πρωτοδικείου υποθέσεις και γ) δια τας ενώπιον του δευτεροβαθμίου φορολογικού δικαστηρίου (ανεξαρτήτως συνθέσεως) αι διατάξεις αι αφορώσαι τα ενώπιον του Εφετείου υποθέσεις.

Στη συνέχεια με το άρθρο 8 του ν. 950/1979 "περί ρυθμίσεως θεμάτων τινών των δικηγόρων" ορίσθηκε ότι: "Αι διατάξεις του άρθρου 155 του ν.δ. 3026/1954, αι προστεθείσαι εις τούτο υπό της § 2 του άρθρου 4 του ν. 4507/1966 εφαρμόζονται και επί των ενώπιον παντός διοικητικού δικαστηρίου κατά πάσαν διαδικασίαν εκδικαζομένων υποθέσεων".

Με τις επιγενόμενες ως άνω ρυθμίσεις δια των άρθρων 4 § 2 του ν. 4507/1966 και 8 του ν. 950/1979 σκοπήθηκε ο καθορισμός της αμοιβής των δικηγόρων επί υποθέσεων στα μετά την θέσπιση του Κώδικα Δικηγόρων ιδρυθέντα φορολογικά και ήδη διοικητικά δικαστήρια κατά τρόπο ομοιόμορφο προς τα ισχύοντα επί πολιτικών υποθέσεων και έτσι καταργήθηκε σιωπηρώς το άρθρο 152 του Κώδικα Δικηγόρων και ως προς τις αναγόμενες στην προδικασία των διοικητικών δικαστηρίων δικηγορικές εργασίες.

Με την ως άνω ρύθμιση ο νομοθέτης θέλησε, κατ' αντιστοιχία των διατάξεων που ισχύουν και ρυθμίζουν τα των αμοιβών εν γένει των δικηγόρων επί υποθέσεων ενώπιον των πολιτικών δικαστηρίων, να ισχύουν και οι αμοιβές των δικηγόρων για τις ενώπιον των φορολογικών και ήδη διοικητικών δικαστηρίων δικηγορικές εργασίες.

Αντίθετο επιχείρημα δεν παρέχεται από τη λεκτική διατύπωση στο κείμενο του ν. 4507/1966 διότι η λέξη "ενώπιον" που χρησιμοποιείται προς υποδήλωση της αρμοδιότητας των δικαστηρίων στα οποία η διάταξη αναφέρεται και όχι του σταδίου παροχής των εργασιών ενώπιον των δικαστηρίων τούτων, δηλαδή κατ' αποκλεισμό των εργασιών της προδικασίας.

Με την ίδια άλλωστε έννοια χρησιμοποιείται η διατύπωση "... ενώπιον των..." και σε άλλες διατάξεις του Κώδικα Δικηγόρων όπως στα άρθρα 99, 155 § 1 (Ολομ. ΑΠ 7/2005). Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχθηκε, κατά κρίση ανέλεγκτη, τα ακόλουθα: Με την υπ' αριθμό ..... απόφαση της .....

του Διοικητικού Συμβουλίου του Γενικού Νομαρχιακού Νοσοκομείου Καρδίτσας, ανατέθηκε στον αναιρεσίβλητο, διορισμένο Δικηγόρο στο Πρωτοδικείο Καρδίτσας, η υπεράσπιση των συμφερόντων του αναιρεσείοντος ν.π.δ.δ. επί της από 21-12-2001 αγωγής 120 εργαζομένων που απευθυνόταν στο Τριμελές Διοικητικό Πρωτοδικείο Λάρισας, με την οποία ζητούσαν την καταδίκη του αναιρεσείοντος στην πληρωμή για τον καθένα τους ποσού 1.505.000 δρχ.

και συνολικά στο ποσό των 180.600.000 δρχ., ως αποζημίωση πριμ παραγωγικότητας. Ο αναιρεσίβλητος απεδέχθηκε την άνω εντολή, για την οποία δεν είχε συμφωνηθεί ιδιαίτερη αμοιβή. Έτσι συνέταξε το από 18-1-99 υπόμνημα και παραστάθηκε ενώπιον του μεταβατικού Διοικητικού Πρωτοδικείου Καρδίτσας. Ενόψει του ότι δεν συμφωνήθηκε αμοιβή ο αναιρεσίβλητος για την σύνταξη υπομνήματος δικαιούται την ανάλογη αμοιβή που προβλέπεται από τα άρθρα 155 § 2, σε συνδ.

με άρθρα 100 επ. του Κώδικα περί Δικηγόρων, γιατί το άρθρο 152 αυτού καταργήθηκε σιωπηρώς και συνεπώς οι αμοιβές ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου ρυθμίζονται πλέον από τις διατάξεις που ισχύουν ενώπιον των Πολιτικών Δικαστηρίων. Συνακόλουθα, η αμοιβή του αναιρεσιβλήτου ανέρχεται σε ποσοστό 2%, κατά τα ως άνω αναφερόμενα άρθρα, και επομένως η συνολική αμοιβή του ανέρχεται σε 3.612.000 δραχμές (180.600.000 Χ 2%) ήτοι σε 10.600,15 ευρώ.

Ακολούθως, το Εφετείο, δεχθέν την έφεση του αναιρεσιβλήτου, εξαφάνισε την πρωτόδικη απόφαση, με την οποία είχε επιδικασθεί στον αναιρεσίβλητο για την ως άνω δικηγορική του εργασία πάγια αμοιβή από 20,54 ευρώ, υπολογισθείσα σύμφωνα με τα άρθρα 152, 100 παρ. 1 και 107 παρ. 1 του Κώδικα Δικηγόρων. Έτσι κρίνοντας το Εφετείο δεν παρεβίασε, με εσφαλμένη ερμηνεία ή εφαρμογή, τις προπαρατεθείσες διατάξεις ουσιαστικού δικαίου, ούτε και τις μη εφαρμοστέες εν προκειμένω διατάξεις των άρθρων 84 του ν.δ. 321/1969, 41 του ν.δ. 496/1974, άρθρου μόνου του ν. 393/1979 και 15 παρ. 2 του β.δ. 6/1961, και κατά συνέπεια, ο εκ του άρθρου 559 αριθμ. 1 Κ.Πολ.Δ.

απορρέων, μοναδικός περί του αντιθέτου λόγος του αναιρετηρίου είναι αβάσιμος.-

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 24-10-2006 αίτηση του ΝΠΔΔ με την επωνυμία "ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ" περί αναιρέσεως της 526/2006 αποφάσεως του Εφετείου Λάρισας. Και

Καταδικάζει το αναιρεσείον στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου, τα οποία ορίζει σε χίλια διακόσια (1.200) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 4 Νοεμβρίου 2008. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 25 Νοεμβρίου 2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ