Supreme Court dismisses appeal on lease contract interpretation and evidence admissibility grounds.

Απόφαση 1831 / 2009 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1831/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Βασίλειο Ρήγα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη, Αθανάσιο Πολυζωγόπουλο, Ελευθέριο Μάλλιο, Γεωργία Λαλούση και Ευτύχιο Παλαιοκαστρίτη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 8 Μαΐου 2009, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1)Ανώνυμης Εταιρίας με την επωνυμία "Ε. ΓΙΑΝΝΙΤΣΑΣ ΕΜΠΟΡΙΑ ΑΝΤΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΣΥΝΕΡΓΕΙΟ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ" και το διακριτικό τίτλο "Ε. ΓΙΑΝΝΙΤΣΑΣ Α.Β.Ε.Ε" που εδρεύει στο Νέο Φάληρο Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα, 2) ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Ιωάννη Κωστόπουλο και κατέθεσαν προτάσεις.

Της αναιρεσιβλήτου:Ανώνυμης Εταιρίας με την επωνυμία "ΔΙΑΚΟΔΗΜΗΤΡΗΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΚΤΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ" και το διακριτικό τίτλο "ΔΙΑΚΟΔΗΜΗΤΡΗΣ Α.Ε" , που εδρεύει στον Πειραιά και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσιο δικηγόρο της Βικτωρία Μουτζουρίδου και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 24/1/2006 αγωγή της ήδη αναιρεσιβλήτου και την από 12/3/2007 αγωγή των ήδη αναιρεσειόντων, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Πειραιά και συνεκδικάστηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 2515/2007 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 209/2008 του Εφετείου Πειραιώς. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 4/5/2008 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ελευθέριος Μάλλιος, ανέγνωσε την από 16/4/2009 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του πρώτου λόγου αναιρέσεως και την απόρριψη των λοιπών. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος της αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Σύμφωνα με το άρθρο 559 αριθ. 1α του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών, δηλαδή οι διατάξεις των άρθρων 173 και 200 ΑΚ, μέσα από την εφαρμογή των οποίων θα βρεθεί και θα κατανοηθεί το πραγματικό περιεχόμενο μιας δικαιοπραξίας, κατά τρόπο ώστε τούτο να ανταποκρίνεται στην πραγματική θέληση των δικαιοπρακτούντων.

Η προσφυγή στις διατάξεις αυτές προϋποθέτει την ύπαρξη κενού ή ασάφειας στη δικαιοπραξία, που διαπιστώνεται από το δικαστήριο, έστω και έμμεσα, οπότε, σε περίπτωση μη αναζήτησης του αληθινού περιεχομένου της δικαιοπραξίας βάσει των διατάξεων αυτών ιδρύεται ο ως άνω λόγος αναιρέσεως. Η διαπίστωση όμως από το δικαστήριο της ύπαρξης κενού ή αμφιβολίας δεν υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου (ΑΠ 1905/2007).

Περαιτέρω, κατά την έννοια της διάταξης του άρθρου 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ, η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση κι' έτσι ιδρύεται, ο προβλεπόμενος από τη διάταξη αυτή αναιρετικός λόγος όταν στις αιτιολογίες που αποτελούν την ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού, δεν περιέχονται καθόλου ή δεν αναφέρονται με πληρότητα, σαφήνεια και χωρίς αντιφάσεις τα πραγματικά περιστατικά, στα οποία το δικαστήριο της ουσίας στήριξε την κρίση του επί ζητήματος με ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης κι' έτσι δεν μπορεί να ελεγχθεί, αν στη συγκεκριμένη περίπτωση συνέτρεχαν οι όροι του κανόνα δικαίου, που εφαρμόστηκε.

Στην προκείμενη περίπτωση το Εφετείο δέχτηκε ανελέγκτως τα ακόλουθα: "...Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 5 του προαναφερόμενου μισθωτηρίου, η εκμισθώτρια δικαιούται να ζητήσει, κατά τη διακριτική της ευχέρεια, την παραμονή ορισμένων ή όλων των στοιχείων των διαρρυθμίσεων, βελτιώσεων, προσθηκών, προς όφελος του μισθίου, χωρίς καμία υποχρέωση αποζημιώσεως ή ανταλλάγματος προς τη μισθώτρια.

Μεταξύ των ανωτέρω υπάρχουν και πράγματα που θεωρούνται κατασκευάσματα κατά την έννοια του άρθρου 591 ΑΚ, ήτοι πράγματα διακριτά και συνδεδεμένα με το μίσθιο, τα οποία η εκμισθώτρια ζητεί, με την ένδικη αγωγή της, να μην αφαιρεθούν από τη μισθώτρια, να παραμείνουν στο μίσθιο και να παραδοθούν μαζί με αυτό, κατά το χρόνο λήξης της μισθώσεως.

Τα πράγματα αυτά είναι τα εξής: Όλες οι γυψοσανίδες, οι τζαμαρίες, οι υαλοπίνακες, τα χωρίσματα, τα κουφώματα αλουμινίου, οι σιδηροκατασκευές, τα πλακίδια, οι πλαστικές λωρίδες απομίμησης ξύλου, οι επενδύσεις, με λωρίδες αφρικανικής ξυλείας, οι ψευδοροφές, τα είδη υγιεινής, τα σιδερένια κλιμακοστάσια, το σύστημα πυρόσβεσης, ο ανελκυστήρας εμπορευμάτων 3 τόνων για την εσωτερική επικοινωνία μεταξύ του Α' ορόφου και του Β' ορόφου, ο ανελκυστήρας ατόμων δυνατότητας φόρτου 250 κιλών, ο οποίος εξυπηρετεί την επικοινωνία μεταξύ Α' και Β' ορόφων και μόνο, το σύστημα ψύξης, θέρμανσης και της εξωτερικής του μονάδας.

Τα ως άνω κατασκευάσματα έχουν συνδεθεί με το μίσθιο, είναι ευδιάκριτα, δεν αποτελούν απλώς εισκομισθέντα κινητά γι' αυτό, και πρέπει να παραμείνουν σ' αυτό και να αποδοθούν μαζί μ' αυτό. Περαιτέρω η μισθώτρια δικαιούται να αναλάβει από το χώρο του μισθίου τα κινητά πράγματα που έχει εισφέρει σ' αυτό για τις ανάγκες της εμπορίας της και τα οποία δεν έχουν συνδεθεί με το μίσθιο, ώστε να αποτελούν κατασκευάσματα.

Αυτά είναι τα εξής: Οι φούρνοι βαφής των αυτοκινήτων με τον εξοπλισμό τους, τα ανυψωτικά μηχανήματα και τα αναβατόρια των αυτοκινήτων, οι αεροσυμπιεστές, η μονάδα του τηλεφωνικού κέντρου και τα κομπιούτερς, οι εργαλειοθήκες (τροχήλατες και μη), ο κινητός εξοπλισμός των γραφείων, τα φωτιστικά σώματα και οι προβολείς, οι φορητοί πυροσβεστήρες, τα κινητά κλιματιστικά, (3 κλιματιστικές ντουλάπες και κλιματιστικά split system, με τα εξωτερικά κανάλια κλιματισμού), οι πάγκοι εργασίας και ο φορητός εξοπλισμός των πλυστικών και καθαριστικών μηχανημάτων.

Δεν δικαιούται όμως να αναλάβει τα κατωτέρω πράγματα που ζητεί με την αγωγή της ενόψει της αρνήσεως της εκμισθώτριας, τα οποία αποτελούν κατασκευάσματα, διότι είναι διακριτά και συνδεδεμένα με το μίσθιο ήτοι: Τους ανελκυστήρες που προαναφέρθηκαν, το ηλεκτρολογικό σύστημα του μισθίου με τους διακόπτες και τους υαλοπίνακες, όλο το σύστημα πυρόσβεσης, (αντλητικό συγκρότημα μαζί με δεξαμενές, φωλιές, πυροσβεστήρες οροφής και το σύστημα πυρανίχνευσης), την καλωδιακή εγκατάσταση των τηλεφώνων και της μηχανοργάνωσης, ήτοι καλώδια, διακοπτικό υλικό και πρίζες, όλες τις κεντρικές μονάδες κλιματισμού ψύξης-θέρμανσης και τους μηχανισμούς τους, τα χωρίσματα των γραφείων και τις προσθήκες αυτών, (στέγαστρα, πατάρια, υπόστεγο).

Όλα τα ανωτέρω κατασκευάσματα δεν δικαιούται να τα αφαιρέσει η μισθώτρια, αφού η εκμισθώτρια δεν συναινεί προς τούτο, σύμφωνα με τον προαναφερθέντα όρο του ιδιωτικού μισθωτηρίου". Κρίνοντας έτσι το Εφετείο δεν παραβίασε ευθέως ή εκ πλαγίου τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 173, 200 και 361 ΑΚ. Από τις παραδοχές της απόφασης προκύπτει ότι το Εφετείο δεν δέχτηκε κενό ή αμφιβολία σε σχέση με τον επίμαχο όρο 5 της συμβάσεως.

Απλώς εφάρμοσε τον συμβατικό όρο αυτό και κατά νομική υπαγωγή των πραγματικών περιστατικών στον κανόνα απεφάνθη για το ποια από τα αμφισβητούμενα αντικείμενα συνιστούν διαρρυθμίσεις, βελτιώσεις και προσθήκες, κατά το σαφές γράμμα του μισθωτηρίου και ποια όχι, λαμβάνοντας υπόψη της το νόημα που δίνεται από το νόμο (άρθρο 591 παρ. 3 ΑΚ) και τη νομολογία στη λέξη κατασκευάσματα, τα οποία πρέπει να παραμείνουν στο μίσθιο και ποια όχι, δηλαδή ποια είναι εισκομισθέντα κινητά, τα οποία δικαιούται να αναλάβει η μισθώτρια και δεν προέβη σε ερμηνεία του ως άνω όρου της συμβάσεως με οποιαδήποτε μορφή (ούτε έμμεση), αφού το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη του κανένα αποδεικτικό στοιχείο εκτός του αποδεικτικού κειμένου.

Με τη δεύτερη παράγραφο του όρου 5, ο οποίος διαλαμβάνει ότι "Η εκμισθώτρια δικαιούται να ζητήσει κατά τη διακριτική της ευχέρεια την παραμονή ορισμένων ή όλων των στοιχείων των διαρρυθμίσεων, βελτιώσεων προσθηκών κλπ προς όφελος του μισθίου, χωρίς καμία υποχρέωση αποζημίωσης ή ανταλλάγματος προς τη μισθώτρια", εισάγεται εξαίρεση από τη διαλαμβανόμενη στην πρώτη και στους όρους 13 και 14 υποχρέωση της μισθώτριας για επαναφορά των πραγμάτων στην προτέρα κατάσταση και τροποποιείται σύμφωνα με τον ως άνω συμβατικό όρο το από το άρθρο 591 ΑΚ ενδοτικού δικαίου δικαίωμα του μισθωτή "...να αφαιρέσει όλα τα κατασκευάσματα που προσέθεσε ο ίδιος στο μίσθιο", χωρίς από τους όρους αυτούς να δημιουργείται καμία αμφιβολία ή αντίφαση.

Η κρίση του δευτεροβαθμίου δικαστηρίου περί ανυπαρξίας κενού , είτε στη λεκτική διατύπωση είτε στο περιεχόμενο της δικαιοπρακτικής βούλησης δεν υπόκειται σε αναιρετικό έλεγχο, αφού ο ως άνω όρος αποδίδει αφ' εαυτού και άνευ άλλου αυτό που οι συμβαλλόμενοι ηθέλησαν. Περαιτέρω, με τις ως άνω παραδοχές το Εφετείο διέλαβε στην απόφασή του επαρκείς, σαφείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες, που επιτρέπουν τον αναιρετικό έλεγχο για την ορθή ή όχι εφαρμογή των διατάξεων του ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόστηκαν και δικαιολογούν το σαφές και ορθό πόρισμα στο οποίο κατέληξε.

Δεν στέρησε την απόφασή του από νόμιμη βάση και δεν παραβίασε τις επικαλούμενες από την αναιρεσείουσα διατάξεις των άρθρων 173 και 200 ΑΚ (ή το 361 ΑΚ).

Συνεπώς δεν υπέπεσε η προσβαλλόμενη απόφαση στις αποδιδόμενες με το αναιρετήριο πλημμέλειες από τα εδάφια 1, ο 1ος , 1, 8 και 19 ο 2ος και 19 ο 3ος του άρθρου 559 ΚΠολΔ, και για τους λόγους αυτούς πρέπει να απορριφθούν ως αβάσιμοι. Τέλος, όλες οι αιτιάσεις του αναιρετηρίου, κατά το μέρος που πλήττουν με πρόσχημα την απλή επίκληση αναιρετικών πλημμελειών, την αναιρετικά ανέλεγκτη για πράγματα κρίση του δικαστηρίου της ουσίας, πρέπει να απορριφθούν ως απαράδεκτες (άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔ).

ΙΙ. Σύμφωνα με το άρθρο 650 παρ.1 του ΚΠολΔ, το δικαστήριο λαμβάνει υπόψη του και αποδεικτικά μέσα που δεν πληρούν τους όρους του νόμου...Ένορκες βεβαιώσεις ενώπιον συμβολαιογράφου λαμβάνονται υπόψη μόνο αν έγιναν ύστερα από προηγούμενη κλήτευση του αντιδίκου, πριν από είκοσι τέσσερις τουλάχιστον ώρες. Στην προκείμενη περίπτωση η αναιρεσείουσα αποδίδει την πλημμέλεια από το άρθρο 559 αριθ. 11α του ΚΠολΔ, ισχυριζόμενη ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη του, μεταξύ άλλων και την με αριθ. 3888/25-4-2007 ένορκη βεβαίωση ενώπιον της συμβολαιογράφου Αθηνών Λελ. Πωβαρέτου-Παπαϊωάννου. Το αποδεικτικό αυτό μέσο είναι νόμιμο σύμφωνα με το άρθρο 650 παρ.1 εδ. γ του ΚΠολΔ, και δεν αντιβαίνει στο άρθρο 87 παρ. 1 του Συντάγματος, που ορίζει ότι η δικαιοσύνη απονέμεται από δικαστήρια συγκροτούμενα από τακτικούς δικαστές, είναι δε αβάσιμος ο τέταρτος λόγος αναιρέσεως που υποστηρίζει τα αντίθετα.

ΙΙΙ Μετά ταύτα, πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναιρέσεως και να καταδικασθούν οι αναιρεσείοντες στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 176 και 183 ΚΠολΔ.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 4-4-2008 αίτηση της ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "Ε. ΓΙΑΝΝΙΤΣΑΣ ΕΜΠΟΡΙΑ ΑΝΤΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΣΥΝΕΡΓΕΙΟ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ" και το δ.τ. "Ε. ΓΙΑΝΝΙΤΣΑΣ ΑΒΕΕ" κλπ για αναίρεση της 209/2008 αποφάσεως του Εφετείου Πειραιώς. Και

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει σε χίλια διακόσια (1.200) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 30 Ιουνίου 2009. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 15 Ιουλίου 2009.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ