1829/2007 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1829 / 2007 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 1829/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κρητικό, Αντιπρόεδρο, Αχιλλέα Νταφούλη, Πλαστήρα Αναστασάκη, Αντώνιο Παπαθεοδώρου και Γεώργιο Πετράκη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 23 Μαρτίου 2007, με την παρουσία και της Γραμματέως Μάρθας Ψαραύτη, για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1. ...., και 2. ....., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Ηλία Μανδρακούκα.

Της αναιρεσίβλητης: ....., η οποία εκπροσωπήθηκε από τους πληρεξούσιους δικηγόρους της Παναγιώτη Τσώνη και Μαρία Γκέλη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 16 Δεκεμβρίου 2002 αγωγή και την από 10 Νοεμβρίου 2003 πρόσθετη παρέμβαση, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών και συνεκδικάσθηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 2763/2004 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 5474/2005 οριστική του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 24 Ιανουαρίου 2006 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Αντώνιος Παπαθεοδώρου, ανέγνωσε την από 13 Μαρτίου 2007 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την εν μέρει παραδοχή της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, οι πληρεξούσιοι της αναιρεσίβλητης την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι.- Κατά το άρθρο 559 αριθμ. 1 ΚΠολΔ, συγχωρείται αναίρεση αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών, δηλαδή οι διατάξεις των άρθρων 173 και 200 ΑΚ, από την εφαρμογή των οποίων θα ανευρεθεί και θα κατανοηθεί το πραγματικό περιεχόμενο μιας δικαιοπραξίας κατά τρόπο ώστε τούτο να ανταποκρίνεται στην πραγματική θέληση των δικαιοπρακτούντων.

Η προσφυγή στις διατάξεις αυτές προϋποθέτει την ύπαρξη κενού ή ασάφειας στη δικαιοπραξία που διαπιστώνεται από το δικαστήριο έστω και έμμεσα, οπότε σε περίπτωση μη αναζήτησης του αληθινού περιεχομένου της δικαιοπραξίας βάσει των διατάξεων αυτών ιδρύεται ο ως άνω λόγος αναίρεσης. Στην προκείμενη περίπτωση το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχθηκε ανελέγκτως τα ακόλουθα:

Ο πρώτος ενάγων και ήδη πρώτος αναιρεσείων είναι κύριος των υπ' αριθμ. ... και ... γραφείων του δευτέρου ορόφου, καθώς και επικαρπωτής των υπ' αριθμ. ... και ... γραφείων του δευτέρου ορόφου και η δεύτερη ενάγουσα και ήδη δεύτερη αναιρεσείουσα (θυγατέρα του πρώτου) είναι ψιλή κυρία των ίδιων γραφείων (6+7) του μεγάρου, που βρίσκεται στην Αθήνα και επί της οδού .....

Η εναγομένη και ήδη αναιρεσίβλητη είναι κυρία των υπ' αριθμ. ..., ..., ..., ... και ... γραφείων του δευτέρου ορόφου του παραπάνω μεγάρου, το οποίο (μέγαρο) αποτελείται από υπόγειο, ισόγειο και επτά (7) ορόφους πάνω από το ισόγειο. Το υπόγειο και το ισόγειο έχουν χωριστεί σε καταστήματα (16 στο υπόγειο και 16 στο ισόγειο, δηλ. 32 συνολικά), όλοι δε οι τυπικοί -ακριβώς όμοιοι μεταξύ τους- όροφοι πάνω από το ισόγειο σε γραφεία (98 γραφεία, δηλ. 14 γραφεία ανά όροφο από τον πρώτο έως και τον έβδομο Χ 7 ορόφους).

Το μέγαρο αυτό διέπεται από τις διατάξεις του ν. 3741/1929 και των άρθρων 1002 και 1117 του Α.Κ. και οι σχέσεις των συνιδιοκτητών ρυθμίζονται από Κανονισμό, που περιέχεται στο υπ' αριθμ. .... συμβόλαιο του Συμβολαιογράφου Αθηνών Πέτρου Κατσαϊτη, που έχει μεταγραφεί νομίμως. Τον Κανονισμό αυτόν αποδέχθηκαν όλοι οι συνιδιοκτήτες και οι διάδικοι, όταν έγιναν κύριοι των προαναφερομένων αυτοτελών οριζοντίων ιδιοκτησιών του ο καθένας.

Στο κανονισμό αυτό (Κεφάλαιο 1ο) και υπό τον τίτλο "Περιγραφή του Μεγάρου, των διηρημένων οριζοντίων ιδιοκτησιών και των εξ αδιαιρέτου συνιδιοκτησιών αυτού" ορίζονται τα ακόλουθα: "Το μέγαρον θα αποτελήται συμφώνως προς τα διαληφθέντα σχέδια και πίνακα διανομής ιδιοκτησίας του Πολιτικού Μηχανικού ...., ως εν τω μεταξύ κατά την κατασκευήν του Μεγάρου ετροποποιήθησαν κατά τα συναπτόμενα ώδε από Δεκεμβρίου 1957 σχέδιον του υπογείου και τροποποιητικόν πίνακα διανομής ιδιοκτησίας του αυτού Πολιτικού Μηχανικού ........., προκύψαντος εκ της τοιαύτης τροποποιήσεως και του υπ' αριθμ. 16 καταστήματος του υπογείου......Α) Από το υπόγειον....... (ακολουθεί η περιγραφή των δεκαέξι (16) καταστημάτων του υπογείου).

Β) Ισόγειον. Τούτο αποτελείται εκ 16 καταστημάτων μετά των μεσοπατωμάτων αυτών του αυτού εμβαδού, της στοάς, δύο ανελκυστήρων, κλιμακοστασίου και θυρωρείου. 1) Κατάστημα......(ακολουθεί η περιγραφή των δεκαέξι (16) καταστημάτων του ισογείου). Α) 1ος όροφος: αποτελούμενος εκ των δέκα τεσσάρων (14) γραφείων ως περιληπτικώς κατωτέρω αναγράφονται και ενός κλιμακοστασίου ως και 2 χωλλ.....(Ακολουθεί η περιγραφή αυτών).

Β) 2ος όροφος: αποτελούμενος εκ των δέκα τεσσάρων (14) γραφείων ως περιληπτικώς κατωτέρω αναγράφονται και 2 χωλλ. (Ακολουθεί η περιγραφή αυτών). Γ) 3ος όροφος: αποτελούμενος εκ των δέκα τεσσάρων (14) γραφείων ως περιληπτικώς κατωτέρω αναγράφονται και 2 χωλλ. (Ακολουθεί η περιγραφή αυτών). Δ) 4ος όροφος: αποτελούμενος εκ δέκα τεσσάρων (14) γραφείων ως περιληπτικώς κατωτέρω αναγράφονται και 2 χώλλ.

Ε) 5ος όροφος: αποτελούμενος εκ δεκατεσσάρων (14) γραφείων..... και 2 χώλλ. ΣΤ) 6ος όροφος: αποτελούμενος εκ δεκατεσσάρων γραφείων........και 2 χώλλ. 8) 7ος όροφος: Εν εσοχή αποτελούμενος εκ των δεκατεσσάρων (14) γραφείων.........και 2 χώλλ. (Ακολουθεί η περιγραφή αυτών". Ακόμη σύμφωνα με τον Κανονισμό αυτόν: "1) η χρήση των σε κάθε όροφο κοινοχρήστων χώλλ, διαδρόμων, αποχωρητηρίων και χώρων υπηρεσίας ανήκει αποκλειστικά στους ιδιοκτήτες των διηρημένων οριζοντίων ιδιοκτησιών του ορόφου (Κεφ. 2ο εδ.

βαα), 2) εφόσον κάποιος όροφος ολόκληρος αποτελέσει ενιαία οριζόντια ιδιοκτησία μπορεί να απομονώνεται εις τρόπον ώστε οι διάδρομοι και τα αποχωρητήρια του ορόφου αυτού να αποβάλουν τον χαρακτήρα τους ως κοινοκτήτων και κοινοχρήστων μερών και να περιλαμβάνονται στην διαιρεμένη κυριότητα του ορόφου αυτού (Κεφ. 2ο εδ.

α), 3) με ομόφωνη απόφαση του συνόλου των ιδιοκτητών κάποιου ορόφου μπορεί να γίνει αυξομείωση των κοινοχρήστων χώλλ, διαδρόμων, αποχωρητηρίων, χώρων υπηρεσίας του ορόφου ή και ολική κατάργηση κάποιου εκ των χώρων αυτών υπέρ και κατά της ωφέλιμης επιφάνειας της διαιρεμένης οριζοντίου ιδιοκτησίας του εν λόγω πάντοτε ορόφου, υπό τον όρο ότι δεν θα θίγεται το πλατύσκαλο του κλιμακοστασίου και η πρόσβαση προς τους ανελκυστήρες (Κεφ. 2 εδ.

βββ), 4) κάθε ιδιοκτήτης διαμερίσματος, καταστήματος ή γραφείου: α) έχει απόλυτο δικαίωμα κυριότητας, χρήσεως και μεταβιβάσεως, υποθήκης, κληροδοτήσεως, απαλλοτριώσεως και εκμεταλλεύσεως του διαμερίσματος, καταστήματος ή γραφείου του, καθώς και των ιδιόχρηστων χώρων, που του ανήκουν και β) μπορεί να τροποποιεί κατά την ελεύθερη κρίση του την εσωτερική διαρρύθμιση του γραφείου, καταστήματος, ορόφου και χώρου γενικά που του ανήκει ή να διαιρεί κάποιο γραφείο ή κατάστημά του σε περισσότερα, χωρίς την σύμπραξή ή συναίνεση των λοιπών ιδιοκτητών οριζοντίων ιδιοκτησιών, εφόσον δεν θα θίγεται το παραπάνω ποσοστό συγκυριότητας είτε επί του οικοπέδου, είτε επί των κοινοχρήστων κ.λ.π.).

Από το αποδεικτικό υλικό που προαναφέρθηκε αποδείχθηκε στη συνέχεια ότι τα παραπάνω αναφερόμενα υπ' αριθμ. ..., ..., ..., ... και .... γραφεία, ιδιοκτησίας της εναγομένης, αποτελούν ένα διαμέρισμα (όρος, που προβλέπεται από τον παραπάνω αναφερόμενο Κανονισμό και περιέχεται σ' αυτόν (Κεφαλ. 3ο παραγρ. 1 αυτού) όπου ορίζεται, όπως προαναφέρθηκε. "Έκαστος ιδιοκτήτης διαμερίσματος, καταστήματος ή γραφείου έχει απόλυτον δικαίωμα κυριότητος........."), είναι δε ένα από τα 14 όμοια του εν λόγω μεγάρου.

Συγκεκριμένα σε καθένα από τους επτά (7) υπέρ το ισόγειο, τυπικούς, όπως προαναφέρθηκε, ορόφους, υπάρχουν δύο (2) τέτοια διαμερίσματα, ένα στην πρόσοψη του μεγάρου, επί της οδού .... (δίπλα στην ....) και ένα στην πίσω πλευρά του μεγάρου, προς τον ακάλυπτο χώρο του οικοπέδου (προς την οδό ....). Αποτελούνται δε τα διαμερίσματα αυτά από πέντε (5) διαιρεμένες ιδιοκτησίες και συγκεκριμένα τα διαμερίσματα της προσόψεως από τα γραφεία με αριθμούς 1 έως και 5 και τα διαμερίσματα της πίσω πλευράς από τα γραφεία με αριθμούς 10 έως και 14, τα οποία από κατασκευής του μεγάρου επικοινωνούν μεταξύ τους και διαθέτουν προ αυτών χωλλ (προθάλαμο) καθώς και δική τους τουαλέτα.

Τα εν λόγω διαμερίσματα, από κατασκευής του μεγάρου, είναι περίκλειστα από τοίχους, δια των οποίων καθορίζεται η αυτοτέλεια και η αυθυπαρξία τους και διαθέτουν, επίσης, από κατασκευής του μεγάρου, δική τους ξεχωριστή και αυτόνομη είσοδο, τα μεν της προσόψεως από τον κοινόχρηστο χώρο του κλιμακοστασίου, τα δε της πίσω πλευράς από τον κοινόχρηστο διάδρομο.

Στο μέσο περίπου των ορόφων (1ου-7ου) του μεγάρου και κατά μήκος των κοινοχρήστων διαδρόμων υπάρχουν επιπλέον τέσσερα (4) ακόμη ανεξάρτητα γραφεία -οριζόντιες ιδιοκτησίες, ανά όροφο, με τους αριθμούς ..., ..., ... και ..., των οποίων οι είσοδοι βρίσκονται απευθείας επί του κοινοχρήστου διαδρόμου, δεν διαθέτουν προ αυτών χώλλ και διαθέτουν κοινή τουαλέτα, που υπάρχει στον κοινόχρηστο διάδρομο.

Ειδικότερα, η εναγομένη κατέστη κυρία των παραπάνω αναφερομένων υπ' αριθμ. ...., ..., ..., ... και ... γραφείων του δευτέρου ορόφου του μεγάρου, δυνάμει του, νομίμως μεταγραφέντος, υπ' αριθμ. .... αγοραπωλητηρίου συμβολαίου της Συμβολαιογράφου Αθηνών Φωτεινής Τριγάζη. Τα γραφεία αυτά βρίσκονται μέσα σε ένα αυτοτελές, διακεκριμένο και αυτόνομο διαμέρισμα, χωρισμένο από τον κοινόχρηστο διάδρομο του 2ου ορόφου, από κατασκευής του μεγάρου, με τοίχο, ο οποίος αποτυπώνεται στην από Δεκεμβρίου 1956 κάτοψη του ορόφου αυτού του Πολιτικού Μηχανικού ....

και πόρτα λειτουργική, η οποία επίσης αποτυπώνεται στην ως άνω κάτοψη. Μπροστά από τα γραφεία και εντός του διαμερίσματος υπάρχει ένας ενιαίος χώρος -προθάλαμος- δηλαδή ένα "Χωλλ" που έχει σχήμα Γ (γάμα), γύρω από τον οποίο τα γραφεία σχηματίζουν σχήμα Π (πι). Το χώλλ που βρίσκεται μπροστά από τα ..., ..., ..., ...

και ... γραφεία του δευτέρου ορόφου ανήκει κατά κυριότητα στους εκάστοτε ιδιοκτήτες των γραφείων του διαμερίσματος και είναι κοινόκτητο και κοινόχρηστο, όχι από όλη την συνιδιοκτησία του μεγάρου, ή έστω από τους λοιπούς συνιδιοκτήτες του ορόφου αυτού, αλλά μόνον από τους εκάστοτε ιδιοκτήτες των πέντε (5) παραπάνω γραφείων-οριζοντίων ιδιοκτησιών του διαμερίσματος και εν προκειμένω από την εναγομένη, η οποία, έχουσα αποκτήσει την κυριότητα και των πέντε (5) ως άνω γραφείων, απέκτησε, συνακολούθως και την κυριότητα του προ αυτών χωλλ.

Και είναι μεν γεγονός ότι στην περιγραφή των ως άνω 5 γραφείων του διαμερίσματος, στην σύσταση, αναφέρεται ότι αυτά συνορεύουν με διάδρομο, τούτο όμως έγινε λόγω της ανάγκης περιγραφής αυτών για την περίπτωση της μεμονωμένης μεταβιβάσεώς τους και σε καμιά περίπτωση δεν αναιρεί τα παραπάνω, απορριπτομένου, συνεπώς ως αβασίμου του αντίθετου ισχυρισμού των εναγόντων.

Τα, ως άνω, ενισχύονται ακόμη και από το γεγονός ότι στην παραπάνω αναφερόμενη περιγραφή των αυτοτελών οριζοντίων ιδιοκτησιών του μεγάρου από τον 1ο μέχρι και τον 7ο όροφο, εκτός των δεκατεσσάρων (14) αυτοτελών οριζοντίων ιδιοκτησιών-γραφείων κάθε ορόφου αναφέρονται και τα δύο (2) χωλλ (ένα του διαμερίσματος της προσόψεως και ένα του διαμερίσματος της οπίσθιας πλευράς), πράγμα που δεν θα συνέβαινε αν αυτά υπήγοντο αυτοδικαίως στα αντικείμενα της αναγκαίας και αναγκαστικής συγκυριότητας, όπως αβασίμως ισχυρίζονται οι ενάγοντες, καθόσον στην περίπτωση αυτή θα έπρεπε να αναφέρονται στην ως άνω περιγραφή εκτός των χωλλ και τα υπόλοιπα κοινόχρηστα μέρη των ορόφων αυτών και δη ο κοινόχρηστος διάδρομος και το κοινόχρηστο κλιμακοστάσιο, πράγμα όμως που δεν συμβαίνει.

Εξάλλου, η τουαλέτα του, ως άνω, διαμερίσματος βρίσκεται εντός αυτού, δίπλα από το χωλλ, με το οποίο και επικοινωνεί και πίσω από την είσοδο στην εξώπορτα του διαμερίσματος. Τούτο έχει ως αποτέλεσμα ότι, όταν κάποιος, ερχόμενος από τον κοινόχρηστο διάδρομο του ορόφου, θελήσει να την χρησιμοποιήσει, θα πρέπει υποχρεωτικά να περάσει από την είσοδο του διαμερίσματος και την πόρτα που υπάρχει εκεί, -η οποία από την εποχή της κατασκευής του μεγάρου είναι λειτουργική και όχι διακοσμητική, άνευ κλείθρων (περί αυτού αναλυτικά παρακάτω), προσέτι δε, δεν είναι κοινόκτητη και κοινόχρηστη, όπως αβασίμως ισχυρίζονται οι ενάγοντες, αλλά ανήκει στην κυριότητα της δικαιούχου του διαμερίσματος-εναγομένης-, να διασχίσει το χωλλ, που βρίσκεται μπροστά από τα γραφεία μέσα στο διαμέρισμα και τέλος να ξεκλειδώσει την ξύλινη πόρτα της τουαλέτας, της οποίας το κλειδί, από κατασκευής επίσης του μεγάρου, διέθεταν και διαθέτουν μόνον οι ιδιοκτήτες και ένοικοι των γραφείων του συγκεκριμένου διαμερίσματος.

Πρέπει στο σημείο αυτό να αναφερθεί ότι οι ενάγοντες, αντικρούοντες την, κατά τα ανωτέρω, έννοια του διαμερίσματος, ισχυρίζονται ότι με την λέξη "διαμέρισμα" που περιέχεται στην σύσταση οριζόντιας ιδιοκτησίας-κανονισμό, δεν νοούνται "διαμερίσματα γραφείων", αφού με αυτήν (σύσταση) δεν έχουν συσταθεί τέτοια ("διαμερίσματα γραφείων"), αλλά νοούνται μόνον "γραφεία και καταστήματα", δοθέντος ότι με την σύσταση έχουν συσταθεί μόνον οριζόντιες ιδιοκτησίες γραφείων και καταστημάτων.

Ο ισχυρισμός όμως αυτός κρίνεται αβάσιμος και απορριπτέος, για τον λόγο ότι στην περίπτωση αυτή δεν θα συμπεριλαμβανόταν η εν λόγω λέξη "διαμέρισμα" στον σχετικό όρο (Κεφ. 3ο, παραγρ. 1, όπου ρητώς και αναμφιβόλως αναγράφεται "έκαστος ιδιοκτήτης διαμερίσματος, καταστήματος ή γραφείου έχει απόλυτον δικαίωμα κυριότητος......"), αλλά θα αρκούσε η αναφορά των λοιπών λέξεων, "καταστήματος" ή "γραφείου".

Κατ' ακολουθίαν, η ως άνω τουαλέτα είναι κοινόκτητη και κοινόχρηστη μόνον για τους ιδιοκτήτες ή ενοίκους των πέντε (5) παραπάνω γραφείων του διαμερίσματος και εν προκειμένω για την εναγομένη και όχι για όλους τους συνιδιοκτήτες του μεγάρου ή έστω για τους λοιπούς συνιδιοκτήτες του δευτέρου ορόφου του μεγάρου αυτού.

Με βάση τις παραδοχές αυτές, το Εφετείο απέρριψε κατ' ουσίαν την έφεση των εναγόντων και ήδη αναιρεσειόντων κατά της πρωτόδικης απόφασης, που απέρριψε κατ' ουσίαν την αγωγή τους με την οποία ζητούσαν ως κύριος και επικαρπωτής ο πρώτος των υπ' αριθμ. ...,...και ..,... οριζόντιων ιδιοκτησιών (γραφείων) αντίστοιχα, του Β' ορόφου της πολυκατοικίας και η δεύτερη ψιλή κυρία των υπ' αριθμ. ...

και ... ιδιοκτησιών, να υποχρεωθεί η εναγομένη και ήδη αναιρεσίβλητη, αποκλειστική κυρία των υπ' αριθμ. ..., ...., ..., ... και ... γραφείων του ίδιου ορόφου, να αποδώσει σ' αυτούς τη σύγχρηση των ενσωματωθέντων στην ιδιοκτησία της κοινόχρηστων χώρων (τουαλέτα, διάδρομο, χώλλ) του ως άνω ορόφου.

Κρίνοντας έτσι το Εφετείο, δεχόμενο ειδικότερα, με την ενσωμάτωση στην απόφαση του εδαφ. α΄, Κεφαλ. 2ου του Κανονισμού της πολυκατοικίας, ότι τα κοινόκτητα και κοινόχρηστα μέρη της πολυκατοικίας (διάδρομοι, χωλλ, τουαλέτες) δύνανται να αποβάλλουν τον κοινόχρηστο χαρακτήρα τους μόνο στην περίπτωση που ολόκληρος όροφος αποτελέσει ενιαία ιδιοκτησία, αν και διαπίστωσε στη συνέχεια εμμέσως κενό ως προς την αληθινή βούληση των συμβαλλομένων στη δικαιοπραξία σύστασης οριζόντιας ιδιοκτησίας και κανονισμού της πολυκατοικίας, αναφορικά με το εάν ισχύουν τα ανωτέρω και στην περίπτωση ύπαρξης στο δεύτερο όροφο της ίδιας πολυκατοικίας του μεν διαμερίσματος των υπ' αριθμ. ..., ..., ..., ... και .... γραφείων της αναιρεσίβλητης, με την έννοια της μίας χωριστής οριζόντιας ιδιοκτησίας το δε των υπ' αριθμ. ..., ..., ... και ... γραφείων των αναιρεσειόντων, κατέληξε σε καταφατική κρίση δηλαδή περί αποβολής του κοινόχρηστου χαρακτήρα των κοινόχρηστων μερών του ορόφου αυτού υπέρ της πρώτης ιδιοκτησίας (διαμερίσματος γραφείων), χωρίς να προσφύγει στις ερμηνευτικές των δικαιοπραξιών διατάξεων των άρθρων 173 και 200 ΑΚ. Επομένως, ο δεύτερος λόγος αναίρεσης με τον οποίο προσάπτεται στο Εφετείο ότι με την κρίση του αυτή υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθμ. 1 ΚΠολΔ, πρέπει να γίνει δεκτός ως αβάσιμος.

ΙΙ.- Εξάλλου, από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 1 παρ. 1 και 2, 4 παρ. 1, 5 και 13 παρ. 1 του ν. 3741/1929 προκύπτει ότι με τον κανονισμό πολυόροφης οικοδομής εγκύρως τίθενται περιορισμοί και απαγορεύσεις ως προς τη χρήση των κοινόχρηστων και κοινόκτητων πραγμάτων της πολυκατοικίας και ότι αν με τον κανονισμό απαγορεύεται η ενέργεια από τους συνιδιοκτήτες μεταβολής στα κοινά μέρη, η απαγόρευση αυτή ισχύει και αν ακόμη από την απαγορευμένη ενέργεια δεν παραβλάπτεται η χρήση των άλλων συνιδιοκτητών, ούτε μειώνεται η ασφάλεια αυτών ή του οικοδομήματος και έτσι δεν είναι αναγκαία η έρευνα των προϋποθέσεων αυτών για να κριθεί αν έλαβε χώρα ανεπίτρεπτη, ως αντικείμενη στον κανονισμό, ενέργεια συνιδιοκτήτη, όταν επιδιώκεται να αρθεί η παράνομη αυτή κατάσταση που δημιουργήθηκε.

Όμως, η αξίωση του συνιδιοκτήτη για άρση της παράνομης κατάστασης που δημιουργήθηκε από ενέργεια άλλου συνιδιοκτήτη, αντικείμενη στον κανονισμό απαγορεύεται ως καταχρηστική, όταν η άσκησή της υπερβαίνει προφανώς τα όρια που επιβάλλουν η καλή πίστη, ή τα χρηστά ήθη ή ο κοινωνικός ή οικονομικός σκοπός του δικαιώματος.

Είναι δε η υπέρβαση αυτή προφανής όταν προκαλεί την έντονη εντύπωση αδικίας σε σχέση με το όφελος του δικαιούχου από την άσκηση του δικαιώματός του. Στην προκείμενη περίπτωση, το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχθηκε ανελέγκτως τα ακόλουθα: Η εναγομένη, ούσα υποχρεωμένη εκ του νόμου (Ν. 1565/85, π.δ. 16/1996) ως εκ του γεγονότος ότι απασχολεί προσωπικό, να διατηρεί στο χώρο εργασίας σύγχρονες συνθήκες εργασίας και υγιεινής, άνοιξε στους κοινόκτητους και κοινόχρηστους εξωτερικούς τοίχους του μεγάρου, που έχουν πρόσωπο στους υπ' αριθμ. ...

και ... φωταγωγούς και πάνω από τα παράθυρα της τουαλέτας και του χώλλ δύο (2) μικρές οπές εξαερισμού, σχήματος κυκλικού και ορθογωνίου παραλληλογράμμου, αντίστοιχα, εμβαδού 0,08 τ.μ., εκάστης, προκειμένου να επιτύχει την απαιτούμενη ανανέωση του εντός του διαμερίσματός της -χώρου εργασίας- αέρα. Οι οπές αυτές ανοίχθηκαν πάνω στους τοίχους πληρώσεως (οπτοπλινθοδομές) και όχι πάνω σε στοιχεία του εξοπλισμένου σκυροδέματος φέροντος οργανισμού (σκελετού) του μεγάρου και ως εκ τούτου ουδεμία επίδραση έχουν στην στατική επάρκεια αυτού (βλ.

παραπάνω αναφερόμενες τεχνικές εκθέσεις). Περαιτέρω, οι οπές αυτές, που ανοίχθηκαν, όπως προαναφέρθηκε, στους φωταγωγούς του κτιρίου, δεν δημιουργούν αντιαισθητική εικόνα και δεν θίγουν την αισθητική του μεγάρου, αφού φέρουν σύγχρονες και καλαίσθητες περσίδες (γρύλλιες) και είναι σύμφωνες με τις σύγχρονες προδιαγραφές για τον εξαερισμό και την υγιεινή των χώρων εργασίας, λαμβανομένων υπόψη και των κρατουσών στο κέντρο της Αθήνας κλιματολογικών και περιβαλλοντολογικών συνθηκών, οι οποίες είναι εντελώς διάφορες εκείνων του έτους 1958, που συνετάγη ο Κανονισμός.

Αυτό, άλλωστε, υπήρξε και η αιτία που και οι ενάγοντες, αλλά και οι περισσότεροι ένοικοι του μεγάρου, έχουν διανοίξει στους εξωτερικούς κοινόχρηστους τοίχους του μεγάρου οπές για την τοποθέτηση κλιματιστικών μηχανημάτων (βλ. προσκομιζόμενη μετ' επικλήσεως από την εναγομένη, φωτογραφία υπ' αριθμ. σχετ. 71, της οποίας η γνησιότητα δεν αμφισβητήθηκε, που απεικονίζει κλιματιστικό, έξω από το παράθυρο γραφείου, ιδιοκτησίας των εναγόντων).

Βέβαια η παραπάνω αναφερόμενη ενέργεια της εναγομένης αντίκειται στις προπαρατεθείσες διατάξεις (άρθρο 2) του ν. 3741/1929 και του Κανονισμού (Κεφ. 3 παρ. 3), πλην όμως, εν όψει των ανωτέρω αποδειχθέντων, η άσκηση της ένδικης αξιώσεως των εναγόντων, οι οποίο παρέβησαν και αυτοί τις εν λόγω διατάξεις, προσκρούει στην διάταξη του άρθρου 281 του Α.Κ., όπως ισχυρίζεται η εναγομένη, η οποία προέβαλε, πρωτοδίκως, παραδεκτώς την σχετική ένσταση, καθόσον έρχεται σε προφανή αντίθεση με την καλή πίστη και τον κοινωνικό και οικονομικό σκοπό του δικαιώματος και δεν δικαιολογείται από τα πράγματα, δοθέντος περαιτέρω ότι αν η αξίωση αυτή των εναγόντων ικανοποιηθεί θα δημιουργήσει δυσμενείς επιπτώσεις στα επαγγελματικά συμφέροντα της εναγομένης και θα προκαλέσει την έντονη εντύπωση αδικίας, χωρίς αντίστοιχα, το μεν, να παρέχει κάποια σημαντική ωφέλεια στους ενάγοντες, το δε να υφίσταται κάποια βλάβη αυτών.

Η έλλειψη της οποιασδήποτε βλάβης των εναγόντων, αλλά και η εκ μέρους τους παραβίαση των ανωτέρω διατάξεων δεν μπορεί, εν όψει και των παραπάνω, να δικαιολογήσει την εμμονή τους να ισχύσει (για την εναγομένη) ο σχετικός απαγορευτικός όρος του Κανονισμού, γιατί η απαίτησή τους αυτή δεν βρίσκει έρεισμα στις αρχές της καλής πίστεως και των χρηστών συναλλακτικών ηθών.

Με βάση τις παραδοχές αυτές, το Εφετείο απέρριψε το λόγο έφεσης των αναιρεσειόντων συνιδιοκτητών κατά της πρωτόδικης απόφασης, που κατά παραδοχή της περί καταχρηστικής άσκησης του δικαιώματος ένστασης της αναιρεσίβλητης συνιδιοκτήτριας, απέρριψε το αγωγικό τους αίτημα περί υποχρέωσης της τελευταίας να κλείσει τις δύο οπές που άνοιξε στους κοινόκτητους και κοινόχρηστους εξωτερικούς τοίχους της πολυκατοικίας.

Έτσι που έκρινε το Εφετείο, ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε την ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 281 Α.Κ. και δεν παραβίασε εκ πλαγίου, με αντιφατικές αιτιολογίες, τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 1, 2 παρ. 1 και 2, 4 παρ. 1, 5 και 13 παρ. 1 του ν. 3741/1929 και επομένως ο πέμπτος λόγος αναίρεσης από τους αριθμούς 1 και 19 αντίστοιχα του άρθρου 559 ΚΠολΔ, με τον οποίο υποστηρίζονται τα αντίθετα, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος.

Κατόπιν όλων αυτών, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση κατά το μέρος που απορρίφθηκε το αγωγικό αίτημα των αναιρεσειόντων περί απόδοσης σ' αυτούς από την αναιρεσίβλητη της σύγχρησης των κοινόκτητων και κοινόχρηστών χώρων του Β' ορόφου της πολυκατοικίας και να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, η σύνθεση του οποίου είναι δυνατή από άλλους δικαστές (άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ).

Τέλος, η αναιρεσίβλητη πρέπει να καταδικαστεί στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσειόντων (άρθρα 176, 183 ΚΠολΔ), οι οποίοι κατέθεσαν και προτάσεις.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 5474/2005 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, κατά το αναφερόμενο στο σκεπτικό μέρος της.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές.

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσειόντων, την οποία ορίζει σε χίλια εκατό (1100) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε, στην Αθήνα, στις 13 Ιουνίου 2007. Και,

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε, στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριο, στις 26 Ιουλίου 2007.

O ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ