Supreme Court dismisses appeal against foreign court costs ruling as excessive and contrary to Greek public order.

Απόφαση 1829 / 2006 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1829/2006

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κρητικό, Αντιπρόεδρο, Αχιλλέα Νταφούλη, Ελένη Μαραμαθά, Πλαστήρα Αναστασάκη και Αντώνιο Παπαθεοδώρου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 6 Οκτωβρίου 2006, με την παρουσία και της Γραμματέως Μάρθας Ψαραύτη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: ..... ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γεώργιο Νάτσινα, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Του αναιρεσίβλητου: Ν.Π.Ι.Δ., με την επωνυμία "ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΑΠΟ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ιωάννη Παντελίδη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 19 Φεβρουαρίου 2004 αίτηση του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 4296/2004 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 6115/2005 οριστική του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 3 Οκτωβρίου 2005 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Αχιλλέας Νταφούλης, ανέγνωσε την από 21 Σεπτεμβρίου 2006 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της αίτησης και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 34 του κανονισμού 44/2001 του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για τη διεθνή δικαιοδοσία, την αναγνώριση και την εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις (L 12/16.1.2001), "απόφαση δεν αναγνωρίζεται: 1) αν η αναγνώριση αντίκειται προφανώς στη δημόσια τάξη του κράτους αναγνωρίσεως...".

Περαιτέρω, κάθε αλλοδαπή δικαστική απόφαση, με την οποία επιλύθηκε ιδιωτική κατά το ελληνικό δίκαιο διαφορά και υπόκειται σε εκτέλεση, κηρύσσεται καταρχήν εκτελεστή στην Ελλάδα. Στην εκτελεστότητα περιλαμβάνεται και η επιδικαζόμενη δικαστική δαπάνη. Όπως προκύπτει από τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 905 παρ. 3 και 323 παρ. 5 του Κ.Πολ.Δικ., για να κηρυχθεί εκτελεστή στην Ελλάδα απόφαση αλλοδαπού δικαστηρίου απαιτείται, εκτός από άλλα, να μην είναι αντίθετη προς τη "δημόσια τάξη".

Στις διατάξεις αυτές η δημόσια τάξη νοείται με την έννοια του άρθρου 33 του ΑΚ. Επομένως η κήρυξη απόφασης αλλοδαπού δικαστηρίου εκτελεστής στην Ελλάδα δεν συγχωρείται, όταν, εξαιτίας του περιεχομένου της, η εκτέλεσή της θα προσέκρουε σε θεμελιώδεις πολιτειακές, ηθικές, κοινωνικές, δικαιϊκές ή οικονομικές αντιλήψεις που κρατούν στη χώρα.

Επίσης δεν επιτρέπεται να εκτελεστεί στην Ελλάδα απόφαση αλλοδαπού δικαστηρίου, όταν από την εκτέλεσή της πρόκειται, λόγω της αντίθεσης που ενυπάρχει σ΄ αυτή προς τις θεμελιώδεις ως άνω αντιλήψεις, να διαταραχθεί ο έννομος ρυθμός που κρατεί στη χώρα (Ολ.ΑΠ 17/1999). Παρέπεται απ΄ αυτά, ότι απόφαση αλλοδαπού δικαστηρίου που καταδικάζει τον ηττημένο εναγόμενο στα δικαστικά έξοδα του ενάγοντος, δεν προσκρούει καταρχήν στην εγχώρια δημόσια τάξη και μπορεί να κηρυχθεί εκτελεστή στην Ελλάδα, αφού και το Ελληνικό δίκαιο έχει αντίστοιχες διατάξεις στα άρθρα 173 επ.

Κ.Πολ.Δικ., σε συνδυασμό με τις διατάξεις του Κώδικα Δικηγόρων (άρθρο 100 επ. ΝΔ 3026/1954) που προσδιορίζουν το ύψος της αμοιβής. Όμως η καταδίκη, με την δικαστική απόφαση, του εναγομένου να καταβάλει στον ενάγοντα υπέρμετρα δικαστικά έξοδα και ειδικότερα έξοδα τα οποία τελούν σε προφανή δυσαναλογία προς την αξία του αντικειμένου της δίκης και υπερβαίνουν κατά πολύ την εν λόγω αξία, δεν είναι προφανώς ανεκτή από την ελληνική δημόσια τάξη, διότι η δυσαναλογία αυτή:

α) αντιβαίνει στην αρχή της αναλογικότητας, που απορρέει από τα άρθρα 5 παρ. 1 και 25 παρ. 1 του Συντάγματος, αλλά και τα άρθρα 6 παρ. 1, 8 παρ. 2, 9 παρ. 2 και 10 παρ.2 της ΕΣΔΑ, και δεσμεύει το νομοθέτη, το δικαστή και τη διοίκηση (Ολ.ΑΠ 44/2005) και β) καθιστά σχεδόν αδύνατη ή προβληματική σε κάθε περίπτωση, λόγω αδυναμίας πληρωμής τέτοιων υπερβολικών εξόδων, την πρόσβαση του Έλληνα πολίτη σε δικαστήριο, για παροχή έννομης προστασίας με δίκαιη (χρηστή) δίκη (άρθρα 20 παρ. 1 του Συντάγματος και 6 παρ. 1α της ΕΣΔΑ).

Εξάλλου, κατά το εδάφιο 1 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δικ., αναίρεση επιτρέπεται και αν παραβιάστηκε κανόνας ουσιαστικού δικαίου. Η παραβίαση αυτή εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία, είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή εσφαλμένη υπαγωγή. Στον έλεγχο του Αρείου Πάγου υπόκειται και η ορθή ή όχι εξειδίκευση κάθε αόριστης νομικής έννοιας όπως και η κακή εφαρμογή της τελευταίας πράγμα που συμβαίνει στην περίπτωσή της εσφαλμένης υπαγωγής.

Τέλος, ο λόγος αναίρεσης, από το εδάφιο 19 του ίδιου πιο πάνω άρθρου και κώδικα, για έλλειψη νόμιμης βάσης ιδρύεται όταν από τις αιτιολογίες της απόφασης δεν προκύπτουν με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις εκείνα τα πραγματικά περιστατικά που συγκροτούν το πραγματικό του κανόνα ουσιαστικού δικαίου ο οποίος εφαρμόστηκε (υπαγωγικός συλλογισμός), ώστε καθίσταται ανέφικτος ο αναιρετικός έλεγχος της ορθής ή μη εφαρμογής της διάταξης.

Ο λόγος άρα δεν ιδρύεται όταν οι ελλείψεις αναφέρονται στην αιτιολόγηση απλά του αποδεικτικού πορίσματος, εφόσον αυτό διατυπώνεται με σαφήνεια. Στην προκείμενη περίπτωση το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του, όπως απ΄ αυτή προκύπτει, δέχτηκε ανέλεγκτα τα παρακάτω κρίσιμα για την τύχη της αναίρεσης πραγματικά περιστατικά: "Ο αναιρεσείων, Άγγλος υπήκοος, τραυματίστηκε στην περιοχή της Κέρκυρας την 16.5.1994, όταν το αυτοκίνητο στο οποίο επέβαινε συγκρούστηκε με άλλο αυτοκίνητο αγνώστου αριθμού κυκλοφορίας, το οποίο οδηγείτο από άγνωστο επίσης οδηγό, κατέστη δε παράλυτος από τη μέση και κάτω και μετακινείται με αναπηρική πολυθρόνα.

Άσκησε αγωγή ενώπιον των Αγγλικών δικαστηρίων κατά του Επικουρικού Κεφαλαίου (αναιρεσιβλήτου), του οποίου, κατά την εποχή του ατυχήματος, η ευθύνη για καταβολή ασφαλιστικού ποσού, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 19 παρ. 2 και 6 παρ. 5 Ν.489/1976, είχε ορισθεί με την Κ3-7619/29.12.1992 απόφαση του Υπουργού Εμπορίου (Φ.Ε.Κ.

τ. ΑΕ και ΕΠΕ της 4.1.1993) για σωματικές βλάβες, μέχρι του ποσού των 35.000.000 δρχ. Η αγωγή αυτή έγινε δεκτή και το προσφεύγον Επικουρικό Κεφάλαιο υποχρεώθηκε να καταβάλει και κατέβαλε πράγματι στον παθόντα ενάγοντα, όπως προκύπτει από τα προσαγόμενα εμβάσματα της Εθνικής Τραπέζης της Ελλάδος με ημερομηνίες 3.5.1999, 9.6.1999, 6.10.1999 και 3.4.2001, συνολικώς 81.944,59 λίρες Αγγλίας, εκ των οποίων οι 65.608 λίρες αντιστοιχούν στο κεφάλαιο της ασφαλιστικής καλύψεως των 35.000.000 δρχ., ενώ το υπόλοιπο αφορά τόκους.

Ακολούθως, εξεδόθη η υπ΄αριθ. CC JS 0110663 - αριθ. υπόθ. CC/0341/01 απόφαση τελικού καθορισμού δικαστικών εξόδων (τελικό πιστοποιητικό εξόδων) του Υψηλού Δικαστηρίου της Αγγλίας (γραφείο δικαστικών εξόδων του ανωτάτου δικαστηρίου) - Τμήμα Καγκελαρίας, με την οποία ο αρμόδιος βοηθός δικαστής καθόρισε τα δικαστικά έξοδα στο συνολικό ποσόν των 87.191,68 λιρών Αγγλίας, το οποίο σύμφωνα με την τότε ισοτιμία της αγγλικής λίρας προς την δραχμή, όπως προκύπτει από το με ημερομηνία 3.4.2001 έντυπο αποστολής εμβάσματος επιταγής στο εξωτερικό της Εθνικής Τραπέζης της Ελλάδος, αντιστοιχεί σε 48.106.265,60 δρχ (87.191,68 λίρες Χ 551,73 δρχ.) και στο οποίο περιλαμβάνεται και ποσόν 5.504,50 λιρών Αγγλίας "για τα έξοδα της λεπτομερούς εκτίμησης".

Η εν λόγω απόφαση είναι εκτελεστή στην Αγγλία, όπως προκύπτει από το περιεχόμενό της, στο οποίο περιέχεται και η από το άρθρο 54 του υπ΄ αριθ. 44/2001 Κανονισμού των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων βεβαίωση. Η διαφορά αυτή, εάν είχε δικασθεί ενώπιον των ελληνικών δικαστηρίων, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 100 επ.

του Κώδικος περί Δικηγόρων, θα συνεπήγετο δικαστικά έξοδα, περίπου 6% επί του κεφαλαίου των 35.000.000 δρχ., ήτοι περίπου 2.100.000 δρχ. Από όλα τα ανωτέρω προκύπτει, ότι το εν λόγω ποσόν των δικαστικών εξόδων από 87.191,68 λίρες Αγγλίας είναι υπέρμετρο και τελεί σε προφανή δυσαναλογία προς το ύψος της αξίας του αντικειμένου της διαφοράς, ως εκ τούτου η καθορίσασα αυτό ως άνω απόφαση του Αγγλικού δικαστηρίου είναι αντίθετη προς την ελληνική δημόσια τάξη και δεν δύναται να κηρυχθεί εκτελεστή στην Ελλάδα".

Κρίνοντας έτσι το Εφετείο, αναφορικά με το ζήτημα της ερμηνείας και εφαρμογής της αόριστης νομικής έννοιας "Ελληνική δημόσια τάξη", διέλαβε στην απόφασή του επαρκείς, σαφείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες, που επιτρέπουν τον αναιρετικό έλεγχο για την ορθή ή μη εφαρμογή των διατάξεων του ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόστηκαν.

Δεν στέρησε την απόφασή του από νόμιμη βάση. Εχει προβεί σε ορθή εξειδίκευση της πιο πάνω αόριστης νομικής έννοιας "Ελληνική δημόσια τάξη" όπως και σε σωστή υπαγωγή σ' αυτήν των ως άνω περιστατικών που προέκυψαν. Έτσι δεν παραβίασε (με εσφαλμένη ερμηνεία και κακή εφαρμογή) ευθέως ή εκ πλαγίου τις πιο πάνω διατάξεις, άρα δεν υπέπεσε στις αποδιδόμενες πλημμέλειες από τα εδάφια 1 και 19 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δικ.

Συνακόλουθα πρέπει, οι αντίθετοι πρώτος και δεύτερος λόγοι του αναιρετηρίου, που προσάπτουν τις αντίστοιχες πλημμέλειες στην προσβαλλόμενη απόφαση, να απορριφθούν ως αβάσιμοι. Οι ίδιοι λόγοι αναίρεσης, κατά το μέρος που πλήττουν, με το πρόσχημα της απλής επίκλησης αναιρετικών πλημμελειών, την αναιρετικά ανέλεγκτη από το δικαστήριο ουσιαστική εκτίμηση, ανάλυση, στάθμιση και αξιολόγηση των αποδεικτικών μέσων, πρέπει να απορριφθούν ως απαράδεκτοι (άρθρο 561 παρ. 1 Κ.Πολ.Δικ.).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 3-10-2005 αίτηση του ..... για αναίρεση της 6115/2005 απόφασης του Εφετείου Αθηνών. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσιβλήτου, που ορίζει σε χίλια εκατόν εβδομήντα (1.170) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 25 Οκτωβρίου 2006. Και

Δημοσιεύθηκε, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 17 Νοεμβρίου 2006.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ