Supreme Court dismisses appeal on health damage claim, ruling evidence insufficient for permanent disability.

Απόφαση 1824 / 2007 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1824/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ΄ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κρητικό, Αντιπρόεδρο, Αχιλλέα Νταφούλη, Πλαστήρα Αναστασάκη, Αντώνιο Παπαθεοδώρου και Παναγιώτη Παρτσιλίβα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 9 Μαρτίου 2007, με την παρουσία και της Γραμματέως Μάρθας Ψαραύτη, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: ..... , η οποία παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Μιχαήλ Νικολιδάκη.

Της αναιρεσίβλητης: Ανώνυμης εταιρείας γενικών ασφαλίσεων με την επωνυμία "ALLIANZ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, ως καθολικής διαδόχου της ανώνυμης εταιρείας γενικών ασφαλειών με την επωνυμία "ΕΛΒΕΤΙΑ Α.Ε.Γ.Α.", η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Εμμανουήλ Κοπακάκη, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 30 Σεπτεμβρίου 2001 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 3080/2002 προδικαστική και 5080/2004 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 436/2006 οριστική του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 14 Σεπτεμβρίου 2006 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Παναγιώτης Παρτσιλίβας, ανέγνωσε την από 28 Φεβρουαρίου 2007 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Επειδή ορίζει η διάταξη του άρθρου 932 ΑΚ ότι "σε περίπτωση αδικοπραξίας, ανεξάρτητα από την αποζημίωση για περιουσιακή ζημία, το δικαστήριο μπορεί να επιδικάσει εύλογη κατά την κρίση του χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης. Αυτό ισχύει ιδίως για εκείνον που έπαθε προσβολή της υγείας, της τιμής ή της αγνείας του ή στερήθηκε την ελευθερία του.

Σε περίπτωση θανάτωσης προσώπου η χρηματική αυτή ικανοποίηση μπορεί να επιδικασθεί στην οικογένεια του θύματος λόγω ψυχικής οδύνης". Από την άνω διάταξη προκύπτει, ότι σε περίπτωση θανατώσεως προσώπου αναγνωρίζεται από το νόμο δικαίωμα χρηματικής ικανοποιήσεως λόγω ψυχικής οδύνης υπέρ των επιζώντων εκείνων που ανήκαν στην ίδια οικογένεια με το θανατωθέντα.

Στην περίπτωση αυτή η χρηματική ικανοποίηση ως δικαιολογία έχει τον ψυχικό πόνο που δοκίμασαν οι συγγενείς του θανατωθέντος για την απώλεια προσφιλούς προσώπου και αποβλέπει στην κτήση περιουσιακών αγαθών με τα οποία θα καταστεί δυνατή η ηθική παρηγορία και ψυχική ανακούφιση αυτών. Το δικαστήριο κατά τον προσδιορισμό της χρηματικής ικανοποιήσεως των συγγενών του θανατωθέντος λαμβάνει υπόψη την ψυχική οδύνη την οποία καθένας από αυτούς υφίσταται με τις ιδιαίτερες ενδεχομένως εκφάνσεις που για καθένα απ' αυτούς παρουσιάζεται και στον εξωτερικό κόσμο.

Όμως κατ' αρχήν υπέρ ενός τέτοιου συγγενούς θανατωθέντος πέρα της ψυχικής οδύνης κατά το εδάφιο δεύτερο της άνω διατάξεως δεν αναγνωρίζεται από το νόμο και δικαίωμα πρόσθετης χρηματικής ικανοποιήσεως για ηθική βλάβη κατά το εδάφιο πρώτο της ίδιας άνω διατάξεως λόγω του ψυχικού κλονισμού που συγκεκριμένος συγγενής προβάλλει ότι υπέστη από το θάνατο άλλου συγγενούς του.

Μόνο κατ' εξαίρεση είναι δυνατή τέτοια χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης, εφόσον προβάλλεται και αποδεικνύεται ότι ο συγγενής αυτός υπέστη διακριτή βλάβη της υγείας του πέρα του συνήθους ψυχικού πόνου που προκαλεί η θανάτωση συγγενούς αιτιωδώς συνδεόμενη με την τελευταία, οπότε για τη βλάβη αυτή της υγείας του δύναται να αξιώσει ηθικής βλάβη.

Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχθηκε τα ακόλουθα κρίσιμα: Η αναιρεσείουσα μετά τη θανάτωση σε τροχαίο ατύχημα της θυγατέρας της ..... υπέστη ψυχικό κλονισμό που αποκαταστάθηκε με την πάροδο του χρόνου χωρίς μάλιστα ψυχιατρική στήριξη και δεν διαπιστώθηκε ύπαρξη ψυχικής νόσου, η οποία να συνεπάγεται αναπηρία ή λειτουργική ανικανότητα κατά την έννοια του άρθρου 931 ΑΚ.

Ακόμη δέχθηκε το Εφετείο ότι δεν ετίθετο θέμα θεραπευτικής αντιμετωπίσεως της καταστάσεως της υγείας της αναιρεσείουσας δεδομένου, ότι η συμπτωματολογία ενεφάνισε ύφεση με την πάροδο του χρόνου χωρίς θεραπεία, όπως συμβαίνει και στις περισσότερες διαταραχές αναπροσαρμογής. Όταν η αναιρεσείουσα, δέχθηκε επίσης το Εφετείο, άσκησε την αγωγή της είχε παρέλθει χρονικό διάστημα έτους από την ημερομηνία του ατυχήματος, κατά το οποίο αυτή παρουσίασε αντίδραση προσαρμογής.

Περαιτέρω ότι το ίδιο δικαστήριο με την 4630/2001 προγενέστερη απόφασή του, με την οποία επιδίκασε σ' αυτή ως χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης που υπέστη από τον κατά τα άνω θάνατο της θυγατέρας της το ποσό των 12.000.000 δραχμών, έλαβε υπόψη του εκτός από τη στενοχώρια και τη θλίψη της και την κατάσταση της υγείας της.

Ακολούθως απέρριψε την έφεση της αναιρεσείουσας κατά της πρωτόδικης απόφασης, με την οποία απορρίφθηκε στην ουσία η αγωγή της κατά της αναιρεσίβλητης για επιδίκαση χρηματικής ικανοποιήσεως λόγω ηθικής βλάβης που υπέστη συνεπεία βλάβης της ψυχικής υγείας της και πρόσθετης αποζημίωσης λόγω διαρκούς αναπηρίας της συνεπεία της πιο πάνω βλάβης.

Με την κρίση του αυτή το Εφετείο, μετά την παραδοχή του περί του ότι η αναιρεσείουσα δεν υπέστη βλάβη της υγείας της και δη ψυχική νόσο, που να συνεπάγεται αναπηρία ή λειτουργική ανικανότητα γι' αυτή, ο δε ψυχικός της κλονισμός ήταν παροδικώς και αποκαταστάθηκε χωρίς ψυχιατρική στήριξη, ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε την πιο πάνω ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 932 ΑΚ και επομένως ο περί του αντιθέτου πρώτος λόγος της αίτησης αναίρεσης κατ' εκτίμηση του δικογράφου της με τον οποίο προβάλλεται αιτίαση από το αρθρ. 559 αριθ. 1 Κ.Πολ.Δ.

για παραβίαση της πιο πάνω διάταξης πρέπει να απορριφθεί προεχόντως ως αβάσιμος. Κατά τα λοιπά ο λόγος είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος, διότι υπό την επίκληση της άνω πλημμέλειας, με αυτόν αληθώς πλήττεται η αναιρετικά ανέλεγκτη εκτίμηση των αποδείξεων.-

ΙΙ. Κατ' άρθρο 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Στην προκειμένη περίπτωση με το δεύτερο και τελευταίο λόγο της αίτησης αναίρεσης προσάπτεται αιτίαση στην προσβαλλομένη από το άρθρο 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ για το λόγο ότι δεν έχει αιτιολογίες άλλως περιέχει ασαφείς και ανεπαρκείς αιτιολογίες. Ο λόγος αυτός ως προς μεν το κύριο μέρος του περί ελλείψεως αιτιολογιών στην προσβαλλόμενη πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος διότι από την επισκόπηση της προσβαλλόμενης προκύπτει ότι αυτή έχει αιτιολογίες αποσπάσματα μάλιστα αυτών εμπεριέχονται στο αναιρετήριο, ως προς δε το επικουρικό μέρος του ως αόριστος διότι δεν διαλαμβάνονται στο αναιρετήριο με πληρότητα οι παραδοχές της προσβαλλόμενης, αλλ' αποσπάσματα αυτών και δεν εκτίθεται ποιά επί πλέον στοιχεία έπρεπε να περιέχουν για την επάρκειά τους. Κατόπιν όλων αυτών πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης και να καταδικαστεί η αναιρεσείουσα στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσίβλητης, η οποία κατέθεσε και προτάσεις.-

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 14-9-2006 αίτηση της ..... για αναίρεση της 436/2006 απόφασης του Εφετείου Αθηνών.- Και

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσίβλητης, την οποία ορίζει σε χίλια εκατό εβδομήντα (1.170) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 6 Ιουνίου 2007. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 26 Ιουλίου 2007.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ