Legislator Case Law & Legislation
1821/2025 AI generated

Supreme Court annulled appealable judgment for excessive mental distress damages violating proportionality principle.

Case Number 1821/2025
Court / Authority
Jurisdiction Greece (EL)
Decision Date
Outcome Partially Allowed

Legislator summary

AI generated

The Supreme Court annulled the portion of the Court of First Instance's judgment regarding mental distress damages awarded to the plaintiffs. The court found the lower court exceeded its discretionary limits by awarding amounts disproportionate to the actual suffering endured. Consequently, the case was remitted to the Court of First Instance for a new determination of the appropriate compensation amount.

Legislator headnote

AI generated

Articles 591 et seq., 614 para. 6 of the Code of Civil Procedure; Article 932 of the Civil Code: The court must respect the principle of proportionality when determining compensation for mental distress, and awards exceeding the limits of judicial discretion are voidable.

Keywords

AI generated
mental distress damages principle of proportionality judicial discretion limits appealable judgment remittal for retrial civil procedure law excessive compensation

Cited Legislation

AI generated
Articles 591 et seq. of the Code of Civil Procedure
Article 614 para. 6 of the Code of Civil Procedure
Article 932 of the Civil Code
Article 577 para. 1 of the Code of Civil Procedure
Article 577 para. 3 of the Code of Civil Procedure
Article 580 para. 3 of the Code of Civil Procedure
Articles 176, 183, 189 para. 1, 191 para. 2 of the Code of Civil Procedure
Article 495 para. 3 of the Code of Civil Procedure

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Απόφαση 1821 / 2025 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1821/2025

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Αλεξάνδρα Αποστολάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Σωκράτη Πλαστήρα, Σταύρο Μάλαινο, Αντιγόνη Τζελέπη και Ερασμία Λιούλη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 10 Ιανουαρίου 2025, με την παρουσία και του Γραμματέα Α. Λ., για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) Η. Μ. του Φ., κατοίκου ..., για την ίδια ατομικά και ως ασκούσας τη γονική μέριμνα και για λογαριασμό του ανηλίκου τέκνου της Φ. Τ., 2) Φ. Μ. του Σ. και 3) Μ. Μ. του Β., κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Κωνσταντίνο Ευθυμίου με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, που δεν κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΠΙΣΤΗ ΑΕΓΑ" και ήδη "ALLIANZ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΠΙΣΤΗ Μονοπρόσωπη ΑΑΕ", που εδρεύει στο Χαλάνδρι Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα και 2) Σ. Α. του Α., κατοίκου ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Βασίλειο Κούρτη με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και ο οποίος, στην εν λόγω από 9-1-2025 δήλωση, καθώς και με τις κατατεθείσες προτάσεις του δήλωσε την ως άνω μεταβολή της επωνυμίας της αναιρεσίβλητης εταιρείας.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 8-1-2019 αγωγή των ήδη αναιρεσειόντων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Λάρισας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 350/2019 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 417/2021 του Μονομελούς Εφετείου Λάρισας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 9-11-2021 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγήτρια την Αρεοπαγίτη Αντιγόνη Τζελέπη, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1. Η κρινόμενη από 9-11-2021 (αριθμ. καταθ. 80/30-11-2021) αίτηση αναίρεσης κατά της υπ' αριθμ.417/31-8-2021 τελεσίδικης απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Λάρισας, που εκδόθηκε, αντιμωλία των διαδίκων, κατά την ειδική διαδικασία των περιουσιακών διαφορών, που αφορούν απαιτήσεις αποζημίωσης για ζημίες που προκλήθηκαν από αυτοκίνητο και από τη σύμβαση ασφάλισης αυτού (άρθρα 591 επ., 614 παρ. 6 του ΚΠολΔ), είναι παραδεκτή (άρθρ. 577 παρ. 1 του ΚΠολΔ) διότι, ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα, εντός της διετούς καταχρηστικής προθεσμίας του άρθρου 564 παρ. 3 του ΚΠολΔ, αφού από τα προσκομιζόμενα έγγραφα δεν προκύπτει, ούτε οι διάδικοι επικαλούνται επίδοση της προσβαλλόμενης απόφασης (άρθρ. 552, 553, 556, 558, 564 παρ. 3 του ΚΠολΔ).

Επομένως, πρέπει να ερευνηθεί ως προς τη νομική και ουσιαστική βασιμότητα των λόγων αυτής (άρθρ. 577 παρ. 3 ΚΠολΔ). 2. Από την προσβαλλόμενη υπ'αριθμ.417/2021 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Λάρισας και τα λοιπά διαδικαστικά έγγραφα της δίκης, που επισκοπούνται επιτρεπτά (άρθρο 561 αρ. 2 ΚΠολΔ), προκύπτουν τα ακόλουθα, αναφορικά με τη διαδικαστική πορεία της υπόθεσης:

Οι ήδη αναιρεσείοντες άσκησαν ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Λάρισας κατά των ήδη αναιρεσίβλητων την από 8-1-2019 αγωγή τους, με την οποία εξέθεταν ότι, κατά τον αναφερόμενο τόπο και χρόνο, ο πρώτος εναγόμενος και ήδη δεύτερος των αναιρεσίβλητων, οδηγώντας το ιδιοκτησίας του Ι.Χ.Ε αυτοκίνητο, που είναι ασφαλισμένο στην δεύτερη εναγόμενη και ήδη πρώτη αναιρεσίβλητη ανώνυμη ασφαλιστική εταιρεία, προκάλεσε από υπαιτιότητά του τον θανάσιμο τραυματισμό του συζύγου της πρώτης, πατέρα του δεύτερου και του πατέρα και μητέρας της συζύγου αυτού (πεθερού και πεθεράς) τρίτου και τέταρτης, από αυτούς (ενάγοντες), αντίστοιχα, Θ.

Τ., που οδηγούσε τη με αρ. κυκλ. ... δίκυκλη μοτοσικλέτα, υπό τις συνθήκες που λεπτομερώς περιγράφονται στην αγωγή. Ζήτησαν, δε, μετά τον παραδεκτό μερικό περιορισμό του αιτήματος από καταψηφιστικό σε αναγνωριστικό: 1) να αναγνωριστεί η υποχρέωση των εναγομένων να καταβάλουν, εις ολόκληρον ο καθένας, στη μεν πρώτη από αυτούς το ποσό των 130.000 ευρώ, στον δεύτερο το ποσό των 180.000 ευρώ και στον καθένα από τους τρίτο και τέταρτη από αυτούς το ποσό των 40.000 ευρώ ως χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης, με το νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής, 2) να υποχρεωθούν οι εναγόμενοι να καταβάλουν, εις ολόκληρον ο καθένας, το ποσό των 20.000 ευρώ στον καθένα από τους δυο πρώτους από αυτούς και το ποσόν των 10.000 ευρώ στο καθένα από τους τρίτο και τέταρτη από αυτούς ως χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης.

Το Μονομελές Πρωτοδικείο Λάρισας με την υπ' αριθμ. 350/2019 οριστική απόφασή του δέχθηκε εν μέρει την αγωγή. Μετά την άσκηση έφεσης από τους εναγόμενους και ήδη αναιρεσίβλητους εκδόθηκε η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, με την οποία η ασκηθείσα έφεση έγινε δεκτή τυπικά και κατ'ουσίαν και, αφού εξαφανίσθηκε η προσβαλλόμενη με την έφεση απόφαση, έγινε δεκτή εν μέρει κατ' ουσίαν η αγωγή.

3. α. Σύμφωνα με την διάταξη του άρθρου 932 του ΑΚ "σε περίπτωση αδικοπραξίας, ανεξάρτητα από την αποζημίωση για την περιουσιακή ζημία, το δικαστήριο μπορεί να επιδικάσει εύλογη, κατά την κρίση του, χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης. Αυτό ισχύει ιδίως για εκείνον που έπαθε προσβολή της υγείας, της τιμής ή της αγνείας του ή στερήθηκε την ελευθερία του.

Σε περίπτωση θανάτωσης προσώπου η χρηματική ικανοποίηση μπορεί να επιδικαστεί στην οικογένεια του θύματος λόγω ψυχικής οδύνης". Κατά την έννοια του άρθρου αυτού, το δικαστήριο της ουσίας, αφού δεχθεί ότι συνεπεία αδικοπραξίας προκλήθηκε σε κάποιο πρόσωπο ηθική βλάβη ή ψυχική οδύνη, καθορίζει στη συνέχεια το ύψος της οφειλόμενης γι' αυτήν χρηματικής ικανοποίησης, με βάση τους κανόνες της κοινής πείρας και της λογικής, λαμβάνοντας ιδίως υπόψη, ως κριτήρια, το είδος της προσβολής, την έκταση της βλάβης, τις συνθήκες τέλεσης της αδικοπραξίας, τη βαρύτητα του πταίσματος του υπόχρεου, το τυχόν συντρέχον πταίσμα του παθόντος και την οικονομική και κοινωνική κατάσταση των διαδίκων μερών, πλην της περιουσιακής κατάστασης της εναγόμενης ασφαλιστικής εταιρείας, της οποίας η ευθύνη είναι εγγυητική χωρίς να απαιτείται ειδικότερη αιτιολόγηση καθενός στοιχείου (ΑΠ 1609/2024, ΑΠ 22/2023, ΑΠ 1204/2021, ΑΠ 525/2021, ΑΠ 768/2020).

Ο προσδιορισμός του ποσού της εύλογης χρηματικής ικανοποίησης αφέθηκε στην ελεύθερη εκτίμηση του δικαστηρίου, η σχετική κρίση του οποίου δεν υπόκειται, κατ' αρχήν, σε αναιρετικό έλεγχο, αφού σχηματίζεται από την εκτίμηση των πραγματικών γεγονότων (άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔ), χωρίς υπαγωγή του πορίσματος σε νομική έννοια, ώστε να μπορεί να κριθεί εσφαλμένη εφαρμογή του νόμου, είτε ευθέως, είτε εκ πλαγίου, για έλλειψη νόμιμης βάσης.

Επιβάλλεται, όμως, σε κάθε περίπτωση, να τηρείται, κατά τον καθορισμό του ποσού που επιδικάζεται, η αρχή της αναλογικότητας, ως γενική νομική αρχή και μάλιστα αυξημένης τυπικής ισχύος, υπό την έννοια ότι η σχετική κρίση του δικαστηρίου δεν πρέπει να υπερβαίνει τα ακραία όρια της διακριτικής του ευχέρειας, πράγμα που, αν συμβαίνει, ελέγχεται ως παραβίαση της πιο πάνω γενικής νομικής αρχής, ήτοι ως πλημμέλειες του άρθρου 559 αριθμ. 1 και 19 του ΚΠολΔ (ΟλΑΠ 10/2017, 9/2015, ΑΠ 1846/2024, ΑΠ 823/2023 ΑΠ 858/2021, ΑΠ 525/2021, ΑΠ 301/2021, ΑΠ 1303/2020).

Και τούτο, διότι, μία απόφαση, με την οποία επιδικάζεται ένα ευτελές ή υπέρμετρα μεγάλο ποσό, ως δήθεν εύλογο, κατά την ελεύθερη κρίση του δικαστηρίου, προς αποκατάσταση της ηθικής βλάβης ή της ψυχικής οδύνης, ευτελίζει, στην πρώτη περίπτωση (όσον αφορά τον δικαιούχο - παθόντα), το σεβασμό της αξίας του ανθρώπου και στη δεύτερη (όσον αφορά τον υπόχρεο), το δικαίωμα της περιουσίας του, αφού το δικαστήριο, επεμβαίνοντας στη διαφορά μεταξύ ιδιωτών, πρέπει να τηρεί μια δίκαιη ισορροπία ανάμεσα στα αντιτιθέμενα συμφέροντα, με παράλληλη προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων (ΑΠ 1846/2024, ΑΠ 1609/2024, ΑΠ 1003/2021, ΑΠ 525/2021, ΑΠ 934/2020, ΑΠ 642/2020).

β. Περαιτέρω, κατά την διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 1 του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται μόνον αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών, αδιάφορο αν πρόκειται για νόμο ή έθιμο. Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται, αν δεν εφαρμοστεί, ενώ συνέτρεχαν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή αν εφαρμοστεί, ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία, είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή (ΟλΑΠ 1/2016, 2/2013, 31/2009, ΑΠ 1783/2023, ΑΠ 448/2022, ΑΠ 59/2021, ΑΠ 757/2015).

Στην περίπτωση που το δικαστήριο έκρινε κατ' ουσίαν, η παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου κρίνεται με βάση τα πραγματικά περιστατικά που ανέλεγκτα το δικαστήριο της ουσίας δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν και την υπαγωγή τους στο νόμο και ιδρύεται αυτός ο λόγος αναίρεσης αν οι πραγματικές παραδοχές της αποφάσεως καθιστούν φανερή την παραβίαση.

Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αρ. 19 του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση. Από τη διάταξη αυτή, που αποτελεί κύρωση της παράβασης του άρθρου 93 παρ. 3 του Συντάγματος, προκύπτει ότι ο προβλεπόμενος από αυτή λόγος αναίρεσης ιδρύεται όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά (έλλειψη αιτιολογίας), ή όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται, βάσει του πραγματικού του εφαρμοστέου κανόνα δικαίου, για την επέλευση της έννομης συνέπειας που απαγγέλθηκε ή την άρνησή της (ανεπαρκής αιτιολογία) ή όταν αντιφάσκουν μεταξύ τους (αντιφατική αιτιολογία), δηλαδή όταν τα πραγματικά περιστατικά που στηρίζουν το αποδεικτικό πόρισμά της για κρίσιμο ζήτημα συγκρούονται μεταξύ τους και αλληλοαναιρούνται, αποδυναμώνοντας έτσι την κρίση της απόφασης για την υπαγωγή ή μη της ατομικής περίπτωσης στο πραγματικό συγκεκριμένου κανόνα ουσιαστικού δικαίου, που συνιστά και το νομικό χαρακτηρισμό της ατομικής περίπτωσης. Το κατά νόμο, δε, αναγκαίο περιεχόμενο της ελάσσονος πρότασης προσδιορίζεται από τον εκάστοτε εφαρμοστέο κανόνα ουσιαστικού δικαίου, του οποίου το πραγματικό πρέπει να καλύπτεται πλήρως από τις παραδοχές της απόφασης στο αποδεικτικό της πόρισμα, και να μην καταλείπονται αμφιβολίες (ΑΠ 687/2024,ΑΠ 453/2022, ΑΠ 1217/2020).

4. Στην προκείμενη περίπτωση, το Μονομελές Εφετείο Λάρισας, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, αφού προηγουμένως έκρινε, κατά το μη προσβαλλόμενο με την αναίρεση μέρος, ότι για το ατύχημα που έλαβε χώρα την 27-4-2018 και περί ώρα 17.50 στη πόλη της Λάρισας κατά το οποίο τραυματίστηκε θανάσιμα ο επιβαίνων στη θέση του οδηγού στη με αριθμό κυκλοφορίας ...

ιδιωτικής χρήσης δίκυκλη μοτοσυκλέτα, Θ. Τ. ηλικίας 26 ετών, σύζυγος της πρώτης, πατέρας του δευτέρου και γαμβρός του τρίτου και τέταρτης των αναιρεσειόντων, αποκλειστικά υπαίτιος ήταν ο δεύτερος αναιρεσίβλητος, που οδηγούσε το ιδιοκτησίας του υπ`αριθμ. κυκλ. ... ΙΧΕ αυτοκίνητο, το οποίο ήταν ασφαλισμένο, για την έναντι τρίτων αστική ευθύνη από την κυκλοφορία του, στην πρώτη αναιρεσίβλητη ανώνυμη ασφαλιστική εταιρία, δέχθηκε τα εξής πραγματικά περιστατικά περιστατικά, κατά την αναιρετικά ανέλεγκτη, ως προς τα πραγματικά γεγονότα κρίση του (άρθρ. 561 παρ. 1 ΚΠολΔ), κατά το ενδιαφέρον τον αναιρετικό έλεγχο κεφάλαιο της χρηματικής ικανοποίησης λόγω ψυχικής οδύνης κατ` άρθρο 932 του ΑΚ: "....Περαιτέρω, αποδείχθηκε ότι ο Θ.

Τ. του Γ., ο οποίος απεβίωσε σε ηλικία 26 ετών, καθώς γεννήθηκε στις 7-10-1992, διέμενε στην πόλη της Λάρισας μαζί με την 28 ετών σύζυγό του, πρώτη ενάγουσα, με την οποία παντρεύτηκε στις 23-8-2016 και είχε αποκτήσει μαζί της προ έτους περίπου, ήτοι την 12-5-2017, και ένα άρρεν, αβάπτιστο τότε τέκνο και δη, τον ανήλικο ενάγοντα Φ.

Τ., που εκπροσωπείται νόμιμα από την άνω μητέρα του, ως μόνη ασκούσα τη γονική του μέριμνα. Ως οικογένεια φιλοξενούνταν όλοι τους, μετά τη γέννηση του άνω τέκνου του θανόντος, στην οικία του πεθερού και της πεθεράς του, τρίτου και τέταρτης των εναγόντων αντίστοιχα, με τους οποίους είχε άριστη σχέση και τους αποκαλούσε από σεβασμό "μπαμπά" και "μαμά", οι οποίοι βοηθούσαν οικονομικά το ζευγάρι, σύμφωνα με την κατάθεση της μάρτυρος απόδειξης.

Όλοι οι ανωτέρω ενάγοντες συνδέονταν μαζί του με αμοιβαία αγάπη και στενούς ψυχικούς δεσμούς, επιδεικνύοντας για τους τελευταίους, όπως έπρατταν κι εκείνοι γι' αυτόν, ενδιαφέρον και στοργή, οι οποίοι και δοκίμασαν μεγάλη θλίψη και πόνο από τον απροσδόκητο και τραγικό θάνατό του. Ειδικότερα ως προς το ανήλικο τέκνο του, πρέπει να λεχθεί ότι, κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας, είχε αναπτύξει διανοητική κατάσταση, η οποία ναι μεν δεν του επέτρεπε να προβεί σε εκτίμηση των συνθηκών θανάτου του πατέρα του, ήταν όμως ικανή να προσπορίσει σε αυτό την αντίληψη ενός θλιβερού γεγονότος και να διαταράξει τον συναισθηματικό του κόσμο, με συνέπεια την επέλευση δυσμενών συγκινησιακών μεταβολών στον ψυχοσυναισθηματικό του κόσμο(....), το οποίο δια βίου θα στερείται την παρουσία του πατέρα του, μην έχοντας καμία απολύτως ανάμνηση από αυτόν και σε περιβάλλον επιβαρυμένο από την αιφνίδια αυτή απώλεια.

Το Δικαστήριο, λαμβάνοντας υπόψη τις συνθήκες κάτω από τις οποίες έγινε το ατύχημα, την αποκλειστική υπαιτιότητα του πρώτου εναγομένου στην πρόκληση του ατυχήματος, την έλλειψη οποιουδήποτε πταίσματος του θανόντος στην πρόκληση του ατυχήματος και του εξ αυτού θανάσιμου τραυματισμού του, την ηλικία του τελευταίου και των δικαιούχων, τις εν γένει συνθήκες του βίου του, τόσο ατομικώς όσο και σε σχέση με τους ενάγοντες, καθώς επίσης, την οικονομική και κοινωνική κατάσταση των διαδίκων, μη λαμβανομένης υπόψη αυτή της δεύτερης εναγόμενης ασφαλιστικής εταιρίας, η ευθύνη της οποίας είναι εγγυητική (...), αλλά και την έντονη ψυχική οδύνη που υπέστησαν οι ενάγοντες από τον αδόκητο θάνατο του Θ.

Τ., ανάλογα και με το βαθμό της συγγένειας που τους συνέδεε, κρίνει ότι για την άμβλυνση αυτής και την ηθική παρηγοριά και ανακούφισή τους δικαιούνται χρηματικής ικανοποίησης, η οποία καθορίζεται για μεν την πρώτη ενάγουσα σύζυγό του σε 50.000,00 ευρώ, για το ανήλικο τέκνο του σε 15.000,00 ευρώ και σε καθένα από τους γονείς της συζύγου του σε 6.000,00 ευρώ.

Τα ποσά αυτά κρίνονται εύλογα με βάση τα προαναφερόμενα κριτήρια προσδιορισμού τους και τα διδάγματα της κοινής πείρας, αντικειμενικά δίκαια και ανάλογα με τέτοιο τρόπο, ώστε να επέρχεται εξισορρόπηση των αντιτιθέμενων συμφερόντων των διαδίκων μερών, σύμφωνα και με την αρχή της αναλογικότητας, η οποία εφαρμόζεται και κατά τον καθορισμό του ύψους της χρηματικής ικανοποίησης, την οποία δικαιούνται οι παθόντες από αδικοπραξία (....), δεδομένου ότι τα άνω ποσά εκτιμάται ότι βρίσκονται εντός των ορίων της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου, καθώς επιδικάζονται σε παρόμοιες περιπτώσεις, με βάση την κοινή πείρα, την κοινή περί δικαίου συνείδηση και τη δικαστηριακή πρακτική, δεδομένης της οικονομικής συγκυρίας και της αβεβαιότητας στο σημερινό οικονομικό περιβάλλον (....).

Επομένως, το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, που με την εκκαλουμένη απόφασή του υποχρέωσε και αναγνώρισε την υποχρέωση των εναγομένων να καταβάλουν, εις ολόκληρον ο καθένας, ως χρηματική ικανοποίηση λόγω της ψυχικής τους οδύνης, στην πρώτη ενάγουσα σύζυγό του και στο εκπροσωπούμενο από αυτήν ανήλικο τέκνο της το συνολικό ποσό των 150.000,00 ευρώ σε καθένα, και σε καθένα από λοιπούς ενάγοντες (πεθερό και πεθερά του θανόντος) το ποσό 10.000,00 ευρώ, έσφαλε ως προς τον καθορισμό του ύψους επιδικαστέας χρηματικής ικανοποίησης λόγω ψυχικής οδύνης με βάση την αρχήτης αναλογικότητας, γενομένου δεκτού του σχετικού δεύτερου λόγου της έφεσης...".

Με αυτά που έκρινε το Εφετείο και καθόρισε τη χρηματική ικανοποίηση των αναιρεσειόντων, λόγω ψυχικής οδύνης τους στα προαναφερθέντα ποσά, υπερέβη τα ακραία όρια της διακριτικής του ευχέρειας και παραβίασε την αρχή της αναλογικότητας. Διότι αυτά (τα επιδικασθέντα ως άνω ποσά), δεν τελούν σε σχέση ανεκτής αναλογίας με την ψυχική οδύνη, που δέχθηκε αυτό ότι υπέστησαν οι αναιρεσείοντες - ενάγοντες, υπό τις περιστάσεις που προαναφέρθηκαν και κατά την κοινή πείρα, τη δικαστηριακή πρακτική και την περί δικαίου συνείδηση, καθώς υπολείπονται και μάλιστα καταφανώς εκείνων που συνήθως επιδικάζονται σε παρόμοιες περιπτώσεις.

Επομένως, είναι βάσιμος ο από τους αριθμούς 1 και 19 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ, μοναδικός λόγος της αίτησης αναίρεσης, με τον οποίο οι αναιρεσείοντες, με την επίκληση των διατάξεων των άρθρων 2 παρ. 1, 25 παρ. 1 του Συντάγματος και 932 του ΑΚ, αποδίδουν στην προσβαλλομένη απόφαση τις αιτιάσεις ότι, κατά παράβαση της αρχής της αναλογικότητας και καθ' υπέρβαση των ακραίων ορίων της διακριτικής του ευχέρειας, το Εφετείο, κατά την εφαρμογή αυτών των ουσιαστικού δικαίου διατάξεων, επιδίκασε για την προεκτεθείσα αιτία ποσά δυσανάλογα μικρότερα των συνήθως επιδικαζόμενων σε ανάλογες περιπτώσεις, παραβιάζοντας τις διατάξεις αυτές ευθέως και εκ πλαγίου. 5.

Κατ` ακολουθίαν των ανωτέρω, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, κατά το κεφάλαιο αυτής το αφορών στο ύψος της επιδικασθείσας χρηματικής ικανοποίησης λόγω ψυχικής οδύνης (αρθρ. 932 ΑΚ). Ακολούθως πρέπει να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, διότι είναι δυνατή η συγκρότησή του από άλλο δικαστή, εκτός εκείνου που δίκασε προηγουμένως (άρθρο 580 παρ. 3 του ΚΠολΔ).

Οι αναιρεσίβλητοι, ως ηττώμενοι διάδικοι, πρέπει να καταδικαστούν στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων των αναιρεσειόντων, οι οποίοι δεν κατέθεσαν προτάσεις, κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημα των τελευταίων με την αίτηση αναίρεσης (άρθρα 176, 183, 189 παρ. 1, 191 παρ. 2 του ΚΠολΔ), όπως ειδικότερα ορίζεται στο διατακτικό.

Τέλος, πρέπει να διαταχθεί η επιστροφή του κατατεθέντος για την άσκηση της ένδικης αίτησης αναίρεσης παραβόλου στους καταθέσαντες τούτο αναιρεσείοντες, ενόψει της νίκης τους (άρθρο 495 παρ. 3 Κ.Πολ.Δικ.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθμ. 417/2021 τελεσίδικη απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Λάρισας, κατά το αναφερόμενο στο σκεπτικό μέρος της.

Παραπέμπει την υπόθεση, κατά το ως άνω αναιρούμενο μέρος της, για περαιτέρω εκδίκασή της στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτηθεί από άλλον Δικαστή.

Καταδικάζει τους αναιρεσίβλητους στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων των αναιρεσειόντων, το ύψος των οποίων ορίζει στο ποσό των δυο χιλιάδων (2.000) ευρώ.

Και

Διατάσσει την επιστροφή του παραβόλου στους καταθέσαντες τούτο αναιρεσείοντες.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 10 Οκτωβρίου 2025.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 24 Οκτωβρίου 2025.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ