Supreme Court dismisses appeal on procedural grounds, upholding lower court's finding of legal sufficiency in property claim.

Απόφαση 181 / 2006 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 181/2006

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Γκιάφη, Αντιπρόεδρο, Αλέξανδρο Κασιώλα, Χαράλαμπο Αντωνιάδη, Γεώργιο Φώσκολο και Βασίλειο Νικόπουλο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 16 Νοεμβρίου 2005, με την παρουσία και της γραμματέως Γραμματικής Κονταξή, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων:1)Ε. χήρας Π. Μ., το γένος Α. Σ.,2)Α. Μ. του Π.,3)Μ. Μ. του Π., κατοίκων ... και 4)Α. Α., το γένος Π. Μ., κατοίκου ..., που δεν παραστάθηκαν στο ακροατήριο.

Των αναιρεσίβλητων:1)Θ. συζύγου Π. Χ., το γένος Γ. Π. και 2)Ε. συζύγου Σ. Μ., το γένος Γ. Π., κατοίκων ..., που εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Αντώνιο Αλεξανδρή, βάσει δηλώσεως κατ' άρθρο 242 παρ.2 Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 23-1-1996 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Κοζάνης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 121/1997 μη οριστική,294/2001 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 247/2003 του Εφετείου Δυτικής Μακεδονίας. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 17-11-2003 αίτησή τους. Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκαν μόνο οι αναιρεσίβλητες όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεώργιος Φώσκολος ανέγνωσε την από 14-2-2005 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινομένης αιτήσεως αναιρέσεως.

ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι.- Από τις 1420 Γ', 1421 Γ' και 1422Γ'/28-9-2004 εκθέσεις επίδοσης της δικαστικής επιμελήτριας του Πρωτοδικείου Κοζάνης Α. Ζ. - Ν. και την 9630/5-10-2004 όμοια έκθεση του δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Λάρισας Ν. Κ., προκύπτει ότι πιστό αντίγραφο της ένδικης αίτησης αναίρεσης με τις πράξεις κατάθεσης, ορισμού του αρμοδίου Τμήματος και ορισμού δικασίμου, επιδόθηκαν με επιμέλεια των αναιρεσιβλήτων προς τους αναιρεσείοντες, με πρόσκληση να παραστούν κατά την προσδιορισμένη αρχική δικάσιμο της 2-3-2005. Κατ' αυτή η εκδίκαση της αίτησης, αναβλήθηκε για την προκείμενη δικάσιμο της 16-11-2005, με σημείωση στο πινάκιο που επέχει θέση κλήτευσης για όλους τους διαδίκους (άρθρ. 226 παρ. 4 Κ.Πολ.Δ). Ώστε παρά την απουσία των αναιρεσειόντων κατά την προκείμενη δικάσιμο, όπως προκύπτει από τα ταυτάριθμα με την παρούσα πρακτικά της συνεδρίασης, η διαδικασία θα προχωρήσει σαν να ήταν παρόντες όλοι οι διάδικοι (άρθρ. 576 Κ.Πολ.Δ).

ΙΙ.- Η νομική αοριστία της αγωγής, δηλαδή εκείνη που συνδέεται με την εκτίμηση του εφαρμοστέου κανόνα ουσιαστικού δικαίου, ελέγχεται ως παράβαση από το άρθρο 559 αριθ. 1 Κ.Πολ.Δ αν το δικαστήριο, για την κρίση του ως προς τη νομική βασιμότητα της αγωγής είτε αξίωσε περισσότερα στοιχεία από όσα ο νόμος απαιτεί, είτε αρκέστηκε σε λιγότερα, ενώ αντίθετα η ποσοτική ή ποιοτική αοριστία της αγωγής, η οποία υπάρχει όταν δεν αναφέρονται όλα τα στοιχεία που απαιτούνται κατά νόμο για τη θεμελίωση του αιτήματος της αγωγής, ελέγχεται ως παράβαση από το άρθρο 559 αριθ. 8 ή 14 του Κ.Πολ.Δ.

Εξάλλου, κατά τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 1710 παρ. 1, 1846, 1193, 1195, 1198 και 1199 Α.Κ., η κληρονομική διαδοχή είτε χωρεί από το νόμο (εξ αδιαθέτου ή νόμιμης μοίρας) είτε από διαθήκη, αποτελεί παράγωγο τρόπο κτήσης κυριότητας των κληρονομιαίων ακινήτων, η κυριότητα των οποίων, όπως και κάθε άλλο εμπράγματο δικαίωμα επ' αυτών, μεταβαίνει αναδρομικώς στον κληρονόμο από το θάνατο του κληρονομουμένου, εφόσον ο κληρονόμος αποδεχθεί με δημόσιο έγγραφο την κληρονομία και μεταγράφει την περί αποδοχής δήλωσή του.

Από αυτά, ενόψει και των ορισμών των άρθρων 1094 ΑΚ και 216 παρ. 1 Κ.Πολ.Δ, παρέπεται ότι η διεκδικητική αγωγή, που στηρίζεται ως προς τον τρόπο κτήσης της κυριότητας του διεκδικούμενου με αυτή ακινήτου σε κληρονομική διαδοχή, είναι ορισμένη όταν στο δικόγραφο της αναφέρονται α)η κυριότητα του κληρονομουμένου στο επίδικο ακίνητο, η αποδοχή της κληρονομίας από τον ενάγοντα και η μεταγραφή της περί αποδοχής αυτής δήλωσης, β)η αφαίρεση ή κατακράτηση της νομής ή κατοχής του επίδικου ακινήτου από τον εναγόμενο και γ)η ακριβής περιγραφή του επιδίκου ακινήτου, ώστε να μην γεννιέται αμφιβολία για την ταυτότητά του.

Ο τρόπος όμως κτήσης της κυριότητας επί του επιδίκου από τον κληρονομούμενο δεν είναι στοιχείο της διεκδικητικής αγωγής. Μόνο δε όταν ο εναγόμενος ήθελε αμφισβητήσει με τις προτάσεις του της πρώτης πρωτοβάθμιας συζήτησης την κυριότητα του κληρονομουμένου και των προ αυτού κτητόρων του επιδίκου, υποχρεούται ο ενάγων, κατ' επιτρεπτή συμπλήρωση της αγωγής (άρθρ. 224 Κ.Πολ.Δ), να καθορίσει με τις προτάσεις του της ίδιας πρώτης συζήτησης και τον τρόπο κτήσης από τα πρόσωπα αυτά της κυριότητας επί του επιδίκου.

Στην προκειμένη περίπτωση με το μοναδικό λόγο της αναίρεσης αποδίδονται στην προσβαλλόμενη απόφαση αιτιάσεις από τους αριθ. 1 και 14 άρθρ. 559 Κ.Πολ.Δ, διότι όπως υποστηρίζεται ερμήνευσε εσφαλμένα τις πιο πάνω ουσιαστικές διατάξεις και παρά το νόμο δεν εκήρυξε ακυρότητα της αγωγής λόγω αοριστίας. Οι παραβάσεις αυτές συντελέστηκαν κατά τις εναγόμενες και τώρα αναιρεσείουσες, επειδή κρίθηκε ορισμένη η αγωγή που στηριζόταν μόνο σε παράγωγο τρόπο κτήσης της κυριότητας του επιδίκου και παρότι οι ίδιες με τις προτάσεις τους κατά την πρώτη πρωτοβάθμια συζήτηση της αγωγής αμφισβήτησαν την κτήση της κυριότητας από τις ενάγουσες και τώρα αναιρεσίβλητες και τη δικαιοπάροχό τους, οι τελευταίες δεν συμπλήρωσαν, όπως όφειλαν την αγωγή με την επίκληση πρωτότυπου τρόπου κτήσης κυριότητας στα πρόσωπα των δικαιοπαρόχων τους.

Σύμφωνα με την αγωγή, κατ' ορθή εκτίμησή της, οι ενάγουσες απέκτησαν αποκλειστική συγκυριότητα στο επίδικο με βάση την 354/1993 δημόσια διαθήκη της θείας τους Ν. χήρας Δ. Κ. ενώπιον της συμβολαιογράφου Κοζάνης Αναστασίας Βαρσαμίδου-Τζούτζα, νόμιμα δημοσιευθείσας που πέθανε στην Κοζάνη στις 20-1-1994, την κληρονομία της οποίας αποδέχθηκαν με την 585/1995 δήλωση αποδοχής της συμβολαιογράφου Κοζάνης Αναστασίας Γαλάνη-Μολασιώτη και μετέγραψαν την αποδοχή .

Η δικαιοπάροχός τους επίσης είχε αποκτήσει την κυριότητα του επιδίκου από κληρονομία του αληθινού κυρίου του επιδίκου, ήτοι πατέρα της Μ. Μ. που πέθανε στην Κοζάνη στις 30-7-1946 με βάση την .../1944 δημόσια διαθήκη του ενώπιον του συμβολαιογράφου Κοζάνης Δημητρίου Πράσσου, η οποία δημοσιεύτηκε νόμιμα, αφού αποδέχθηκε την κληρονομία του με την .../1992 δήλωση αποδοχής ενώπιον της συμβολαιογράφου Κοζάνης Αλεξάνδρας Παπαδοπούλου-Σεβεντικίδου που μεταγράφηκε νόμιμα.

Με δεδομένο ότι (ο άνω απώτερος δικαιοπάροχος των εναγουσών Μ. Μ. ήταν πατέρας του φερόμενου ως δικαιοπαρόχου των εναγομένων Π. Μ. και) οι εναγόμενοι, κατά την εκτίμηση του Εφετείου που δεν προσβάλλεται ως εσφαλμένη στην αίτηση αναίρεσης, αμφισβήτησαν μόνο την κυριότητα των εναγουσών και της άμεσης δικαιοπαρόχου των εναγουσών Ν.

Κ. και όχι και εκείνη του απώτερου δικαιοπαρόχου τους, Μ. Μ., το ίδιο έκρινε ότι δεν απαιτείτο συμπλήρωση της αγωγής με επίκληση πρωτότυπου τρόπου κτήσης της κυριότητας του επιδίκου από τη Ν. Κ., αφού αρκούσε η επίκληση της παράγωγης κτήσης με καθολική διαδοχή από δικαιοπάροχο ήτοι το Μ. Μ. του οποίου η κυριότητα δεν είχε αμφισβητηθεί από τους εναγόμενους.

Με την κρίση του αυτή το Εφετείο ορθά ερμήνευσε τις διατάξεις ουσιαστικού δικαίου που προαναφέρθηκαν και κρίνοντας ορισμένη την αγωγή, δεν υπέπεσε στην από τον αριθ. 14 άρθρ. 559 Κ.Πολ.Δ πλημμέλεια παρά το νόμο μη κήρυξης του απαραδέκτου της αγωγής, που του αποδίδεται, ώστε πρέπει να απορριφθεί ο ως άνω λόγος αναίρεσης ως αβάσιμος.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 17 Νοεμβρίου 2003, αίτηση των Ε. χήρας Π. Μ. κ.τ.λ., για αναίρεση της 247/2003 απόφασης του Εφετείου Δυτικής Μακεδονίας.

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στην καταβολή των δικαστικών εξόδων των αναιρεσιβλήτων και ορίζει αυτά σε χίλια εκατόν εβδομήντα (1.170) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 10 Ιανουαρίου 2006. Και

Δημοσιεύθηκε στο ακροατήριό του στις 1 Φεβρουαρίου 2006.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ