Supreme Court resolves jurisdictional conflict, assigning military officer's domestic violence case to civilian court due to extended leave.

Απόφαση 1819 / 2019 (ΣΤ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)Αριθμός 1819/2019

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΤ' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ - (ΣΕ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ)

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Αρτεμισία Παναγιώτου, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη, (σύμφωνα με την υπ' αριθμ. 194/2019 πράξη του Προέδρου του Αρείου Πάγου), Γεώργιο Αναστασάκο, Ευφροσύνη Καλογεράτου - Ευαγγέλου, Πηνελόπη Παρτσαλίδου - Κομνηνού - Εισηγήτρια και Νικόλαο Βεργιτσάκη, Αρεοπαγίτες.

Με την παρουσία και του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Ισίδωρου Ντογιάκου (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και του Γραμματέα Χαράλαμπου Αθανασίου.

Συνήλθε σε Συμβούλιο στο Κατάστημά του στις 8 Οκτωβρίου 2019, προκειμένου να αποφανθεί για την αίτηση του Εισαγγελέως Πρωτοδικών Ρόδου, περί κανονισμού αρμοδιότητας δικαστηρίου, με κατηγορούμενο τον Γ. Π. του Κ., κάτοικο ...

Η αίτηση αυτή με την από 10.6.2019 με αριθμ. πρωτ. 6913/20.6.2019, που απευθύνεται στον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 913/2019.

Έπειτα ο Αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου Ισίδωρος Ντογιάκος, εισήγαγε για κρίση στο Συμβούλιο τη σχετική δικογραφία με την πρόταση του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Βασιλείου Πλιώτα με υπ' πρωτ. 164/18.7.2019 στην οποία αναφέρονται τα ακόλουθα:

"Κατά το άρθρο 193 του Στρατιωτικού Ποινικού Κώδικα (ν. 2287/1995 ) "1. Στη δικαιοδοσία των στρατιωτικών ποινικών δικαστηρίων υπάγονται όσοι είναι στρατιωτικοί κατά το χρόνο τέλεσης της πράξης, καθώς και οι αιχμάλωτοι πολέμου. 2. Οι στρατιωτικοί δεν υπάγονται στα στρατιωτικά, αλλά στα κοινά ποινικά δικαστήρια για:

α) μη στρατιωτικά εγκλήματα, που διαπράττουν κατά τη διάρκεια της άδειας, αργίας ή διαθεσιμότητας, όταν αυτές υπερβαίνουν τους τρεις μήνες ή κατά τη διάρκεια της λιποταξίας, β), γ), δ), ε), στ), ζ), η.........". Με το άρθρο δε 5 παρ.1 του Στρατιωτικού Ποινικού Κώδικα στρατός είναι ο ελληνικός στρατός της ξηράς, της θάλασσας και του αέρα και στρατιωτικές υπηρεσίες είναι οι υπηρεσίες που ανήκουν σε αυτόν, στρατιωτικοί δε είναι όσοι ανήκουν στο στρατό και στο λιμενικό σώμα .Τέλος κατά το άρθρο 132 παρ. 1 ΚΠΔ "Αν μεταξύ πολλών δικαστηρίων εξίσου αρμοδίων που δεν υπάγονται το ένα στο άλλο ή μεταξύ ανακριτικών υπαλλήλων αμφισβητείται η αρμοδιότητα για το ίδιο έγκλημα είτε για συναφή εγκλήματα, ή αν με βουλεύματα του ίδιου ή διαφορετικών συμβουλίων αποφασίστηκε η παραπομπή για το ίδιο έγκλημα στο ακροατήριο δύο ή περισσοτέρων εξίσου αρμόδιων δικαστηρίων, η αρμοδιότητα καθορίζεται ως εξής:

Το συμβούλιο εφετών, στην περιφέρεια του οποίου υπάγονται τα δικαστήρια μεταξύ των οποίων δημιουργήθηκε αμφισβήτηση, ή ο Άρειος Πάγος, αν υπάγονται σε διαφορετικά εφετεία ή αν ένα από τα δικαστήρια αυτά είναι το εφετείο ή αν η σύγκρουση δημιουργήθηκε μεταξύ των κοινών ποινικών δικαστηρίων και των στρατιωτικών, προσδιορίζει το αρμόδιο δικαστήριο με αίτηση του κατηγορουμένου, του παριστάμενου για την υποστήριξη της κατηγορίας ή του εισαγγελέα ή του επιτρόπου ενός από τα πολλά αρμόδια δικαστήρια.

Η αίτηση πρέπει να είναι νομότυπη και να απευθύνεται στον εισαγγελέα εφετών ή του Αρείου Πάγου. Ο αρμόδιος εισαγγελέας εισάγει την αίτηση στο συμβούλιο εφετών ή στον Άρειο Πάγο που συνέρχεται σε συμβούλιο>>. Η σύγκρουση αρμοδιότητας είναι, α) καταφατική, όταν περισσότερα δικαστήρια (ή ανακριτικές αρχές) που επελήφθησαν της υπόθεσης θεώρησαν εαυτά αρμόδια, οπότε δημιουργείται κίνδυνος έκδοσης αντιφατικών αποφάσεων και β) αποφατική, όταν περισσότερα δικαστήρια απέσχαν διότι θεώρησαν εαυτά αναρμόδια, οπότε δημιουργείται κίνδυνος αρνησιδικίας.

Σκοπός του κανονισμού της αρμοδιότητας είναι η πρόληψη ή η άρση μεταξύ των περισσοτέρων παραλλήλως ενεργούντων δικαστηρίων ή ανακριτικών αρχών, της διενέργειας πολλαπλών άσκοπων ενεργειών και αμφισβητήσεων ή διενέξεων και συνεπώς προϋπόθεση του κανονισμού της αρμοδιότητας αποτελεί η ύπαρξη περισσότερων τοπικά αρμοδίων δικαστηρίων ή ανακριτικών αρχών, που να έχουν επιληφθεί της αυτής υπόθεσης ως αρμόδια ή να αρνούνται να επιληφθούν (ΑΠ 1197/2017, 630/2015).

Στην προκειμένη περίπτωση, εισάγεται ενώπιον του Συμβουλίου , κατά το άρθρο 132 του ΚΠΔ, η από 10-6-2019 με αρ. πρωτ. 6913/20-6-2019, αίτηση του Εισαγγελέα Πρωτοδικών Ρόδου, με την οποία ζητείται κανονισμός αρμοδιότητας μεταξύ των κοινών ποινικών δικαστηρίων και των στρατιωτικών δικαστηρίων για την εκδίκαση της ως έπεται ποινικής υπόθεσης.

Από την επισκόπηση των εγγράφων της δικογραφίας προκύπτουν τα εξής: Με αφορμή την από 1-9-2015 έγκληση της Κ. Μ. του Γ., κατ. ..., ασκήθηκε από τον Εισαγγελέα Πλημμελειοδικών Ρόδου, ποινική δίωξη κατά του Γ. Π. του Κ., κατοίκου ..., για απόπειρα ενδοοικογενειακής βλάβης (άρθρα 42, 83 ΠΚ, 1 και 6 παρ.1 ν. 3500/2006) και παραπέμφθηκε αυτός με απευθείας κλήση στο ακροατήριο του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Ρόδου, για να δικαστεί ως υπαίτιος της πράξης αυτής που φέρεται ότι τέλεσε στις 28-8-2015, στην ... , σε βάρος της εγκαλούσης.

Το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Ρόδου, με την 1369/2018 απόφασή του κηρύχθηκε αναρμόδιο να δικάσει και παρέπεμψε την υπόθεση στις στρατιωτικές αρχές. Ο Εισαγγελέας του Στρατοδικείου Αθηνών, που επιλήφθηκε , έτσι, ακολούθως, θεώρησε αναρμόδιες τις στρατιωτικές αρχές να επιληφθούν και επέστρεψε τη δικογραφία στον Εισαγγελέα Πρωτοδικών με την από 9-4-2019 αναφορά του, επισυνάπτοντας το από 20-3-2019 φύλλο στρατιωτικού Μητρώου του κατηγορούμενου και το με αρ.

Πρωτ. Φ.446.7/505/309286/Σ.4087/19-5-2015 έγγραφο του ΓΕΣ/ΔΙΜΣΠΡΟ/4δ, στα οποία επιβεβαιώνεται ότι ο κατηγορούμενος κατά το χρόνο τελέσεως της πράξεως, 28-8-2015, είχε την ιδιότητα του στρατιωτικού, ΕΠΟΠ Δνέας (ΠΒ), τελούσε όμως αυτός από 24- 5-2015 μέχρι 24-2-2016 σε διάρκειας εννέα (9) μηνών άδεια ανατροφής τέκνου. Εκ του λόγου δε αυτού και ενόψει της πρόβλεψης του άρθρου 193 παρ.2 του ν 2287/1995, αρμόδια ν'αποφανθούν είναι τα κοινά ποινικά δικαστήρια και στην προκειμένη περίπτωση το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Ρόδου.

Συνεπώς, πρέπει να αρθεί η αποφατική σύγκρουση δικαιοδοσίας και αρμοδιότητας μεταξύ κοινών και στρατιωτικών δικαστικών αρχών και να οριστεί ως αποκλειστικά αρμόδιο να εκδικάσει την προκείμενη ποινική υπόθεση το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Ρόδου.

Για τους λόγους αυτούς Προτείνω: Να αρθεί η αποφατική σύγκρουση αρμοδιότητας που δημιουργήθηκε μεταξύ του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Ρόδου και της Εισαγγελίας του Στρατοδικείου Αθηνών και να προσδιορισθεί ως αρμόδιο, για την εκδίκαση της προκείμενης ποινικής υπόθεσης, το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Ρόδου".

Ο Αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου Βασίλειος Πλιώτας.

Αφού άκουσε τον Αντεισαγγελέα, που αναφέρθηκε στην παραπάνω εισαγγελική πρόταση και έπειτα αποχώρησε.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατ άρθρο 132 παρ. 1 Κ.Π.Δ., όπως αυτό ισχύει από 1-7-2019 μετά την κύρωση του Νέου Κώδικα Ποινικής Δικονομίας με τον ν.4620/2019 (ΦΕΚ Α'96/11-6-2019, βλ. άρθρο δεύτερο του νόμου) "Αν μεταξύ πολλών δικαστηρίων εξ ίσου αρμοδίων που δεν υπάγονται το ένα στο άλλο ή μεταξύ ανακριτικών υπαλλήλων αμφισβητείται η αρμοδιότητα για το ίδιο έγκλημα είτε για συναφή εγκλήματα ...

η αρμοδιότητα καθορίζεται ως εξής: Το συμβούλιο εφετών, στην περιφέρεια του οποίου υπάγονται τα δικαστήρια, μεταξύ των οποίων δημιουργήθηκε αμφισβήτηση ή ο Άρειος Πάγος, αν υπάγονται σε διαφορετικά εφετεία ή αν ένα από τα δικαστήρια αυτά είναι το εφετείο ή αν η σύγκρουση δημιουργήθηκε μεταξύ των κοινών ποινικών δικαστηρίων και στρατιωτικών, προσδιορίζει το αρμόδιο δικαστήριο με αίτηση του κατηγορουμένου, του παρισταμένου για την υποστήριξη της κατηγορίας ή του εισαγγελέα ή του επιτρόπου ενός από τα πολλά αρμόδια δικαστήρια.

Η αίτηση πρέπει να είναι νομότυπη και να απευθύνεται στον εισαγγελέα εφετών ή του Αρείου Πάγου. Ο αρμόδιος εισαγγελέας εισάγει την αίτηση στο συμβούλιο εφετών ή στον Άρειο Πάγο που συνέρχεται σε συμβούλιο". Τα δικαστήρια δεν υπόκεινται το ένα στο άλλο, όταν επιλαμβάνονται της υποθέσεως σε πρώτο βαθμό και όχι κατόπιν προσβολής της αποφάσεως του ενός ενώπιον του άλλου.

Εκ της διατάξεως του άνω άρθρου σαφώς προκύπτει, ότι περίπτωση κανονισμού αρμοδιότητας υπάρχει και όταν έχουν επιληφθεί, της αυτής ή συναφούς αξιοποίνου πράξεως, περισσότερα από ένα δικαστήρια ή συμβούλια ή ανακριτικές αρχές, τα οποία είναι εξίσου αρμόδια και δεν υπάγονται το ένα στο άλλο και ή θεώρησαν ότι η πράξη αυτή υπάγεται στην αρμοδιότητα τους ή απέσχον να επιληφθούν, διότι θεώρησαν ότι δεν είχαν αρμοδιότητα.

Έτσι, η σύγκρουση αρμοδιότητας είναι α) καταφατική, όταν πλείονα δικαστήρια (ή ανακριτικές αρχές) επιληφθέντα της υποθέσεως θεώρησαν εαυτά αρμόδια, οπότε δημιουργείται κίνδυνος εκδόσεως αντιφατικών αποφάσεων και β) αποφατική, όταν απέσχον, θεωρήσαντα εαυτά αναρμόδια, οπότε δημιουργείται κίνδυνος αρνησιδικίας.

Σκοπός του κανονισμού της αρμοδιότητας είναι η πρόληψη ή η άρση, μεταξύ των περισσοτέρων παραλλήλως ενεργούντων δικαστηρίων ή ανακριτικών αρχών, της διενέργειας πολλαπλών ασκόπων ενεργειών και αμφισβητήσεων ή διενέξεων και, συνεπώς, προϋπόθεση του κανονισμού της αρμοδιότητας αποτελεί η ύπαρξη περισσοτέρων τοπικώς αρμοδίων δικαστηρίων ή ανακριτικών αρχών, που να έχουν επιληφθεί της αυτής υποθέσεως ως αρμόδια.

Εξάλλου, στις διατάξεις του ισχύοντος Στρατιωτικού Ποινικού Κώδικα, που κυρώθηκε με το Ν.2287/1995, ορίζονται μεταξύ άλλων και τα εξής: α)με το άρθρο 5 παρ.1 εδάφιο α\ ορίζεται ότι "στρατός είναι ο Ελληνικός στρατός της ξηράς, της θάλασσας και του αέρα και στρατιωτικές υπηρεσίες είναι οι υπηρεσίες που ανήκουν σ' αυτές", β) με το άρθρο 167 παρ.1, ορίζεται ότι "η ποινική δικαιοσύνη στον στρατό απονέμεται από τα στρατιωτικά δικαστήρια και τον Άρειο Πάγο...", γ) με το άρθρο 193 παρ. 1, ορίζεται ότι "στη δικαιοδοσία των στρατιωτικών ποινικών δικαστηρίων υπάγονται όσοι είναι στρατιωτικοί κατά τον χρόνο τέλεσης της πράξης, καθώς και οι αιχμάλωτοι πολέμου....", δ)με την παρ.2 του ως άνω άρθρου ορίζεται ότι "οι στρατιωτικοί δεν υπάγονται στα στρατιωτικά, αλλά στα κοινά ποινικά δικαστήρια για μη στρατιωτικά εγκλήματα που διαπράττουν κατά τη διάρκεια της άδειας, αργίας ή διαθεσιμότητας, όταν αυτές υπερβαίνουν τους τρεις μήνες...

ε) με το άρθρο 213 ορίζεται ότι "οι διατάξεις του Κ.Π.Δ. και οι λοιπές διατάξεις που εφαρμόζονται στις διαδικασίες ενώπιον των κοινών ποινικών δικαστηρίων και αρχών, εφαρμόζονται και στις διαδικασίες ενώπιον των στρατιωτικών δικαστηρίων και αρχών, εκτός αν ο κώδικας αυτός ή άλλος ειδικός νόμος ορίζουν διαφορετικά".

Περαιτέρω, κατά το άρθρο 96 παρ.1 του Συντάγματος, "Στα τακτικά ποινικά δικαστήρια ανήκει η τιμωρία των εγκλημάτων και η λήψη όλων των μέτρων που προβλέπουν οι ποινικοί νόμοι", κατά δε την παρ. 4 περ.α' αυτού, "Ειδικοί νόμοι ορίζουν τα σχετικά με τα στρατοδικεία, ναυτοδικεία και αεροδικεία, στην αρμοδιότητα των οποίων δεν μπορούν να υπαχθούν ιδιώτες".

Στην προκείμενη περίπτωση, ο Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου εισάγει ενώπιον του Συμβουλίου τούτου, κατά το άρθρο 132 του Κ.Π.Δ., την από 10-6- 2019 με αρ. πρωτ. 6913/20-6-2019 αίτηση του Εισαγγελέα Πρωτοδικών Ρόδου, με την οποία ζητείται η άρση της αποφατικής σύγκρουσης αρμοδιότητας μεταξύ των κοινών ποινικών δικαστηρίων και των στρατιωτικών δικαστηρίων για την εκδίκαση της υπόψη ποινικής υπόθεσης.

Από την επισκόπηση των εγγράφων της δικογραφίας προκύπτουν τα εξής : Κατόπιν της από 1-9-2015 έγκλησης της Κ. Μ. του Γ., κατοίκου ... που έλαβε Α.Β.Μ.Α2015/2397, ασκήθηκε ποινική δίωξη από τον Εισαγγελέα Πλημμελειοδικών Ρόδου κατά του Γ. Π. του Κ., κατοίκου ..., για την πράξη της απόπειρας ενδοοικογενειακής σωματικής βλάβης (άρθρα 42, 83 Π.Κ, 1 και 6 παρ.1 ν.3500/2006) και παραπέμφθηκε αυτός με απευθείας κλήση στο ακροατήριο του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Ρόδου για να δικαστεί για την εν λόγω πράξη που φέρεται ότι τέλεσε σε βάρος της εγκαλούσας στις 28-8-2015 στην ....

Το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Ρόδου με την υπ' αριθμ. 1369/2018 απόφασή του, δικάζοντας με την παρουσία του παραπάνω κατηγορουμένου, κήρυξε απαράδεκτη την ποινική δίωξη εναντίον του και παρέπεμψε την υπόθεση στον αρμόδιο εισαγγελέα του Στρατοδικείου Αθηνών, καθόσον ο κατηγορούμενος είναι εν ενεργεία στρατιωτικός και συγκεκριμένα μόνιμος υπαξιωματικός του στρατού ξηράς, υπηρετεί δε στην 115 Τ.Ε.

της ..., συνεπώς, ενόψει της ιδιότητας του κατηγορουμένου το δικαστήριο στερείτο δικαιοδοσίας να αποφανθεί επί της υπόθεσης. Όμως, ο Εισαγγελέας του Στρατοδικείου Αθηνών που επιλήφθηκε της υπόθεσης, με το από 9-4-2019 έγγραφο του προς τον Εισαγγελέα Πρωτοδικών Ρόδου επανάφερε τη δικογραφία στον τελευταίο διότι από το με ημερομηνία 20-3-2019 φύλλο μητρώου του ανωτέρω στρατιωτικού σε συνδυασμό με το επισυναπτόμενο υπ' αρ.πρωτ.Φ.446.7/505/309286/Σ.4087/19-5-2015 έγγραφο του ΓΕΣ/ΔΙΜΣΠΡΟ/4δ προκύπτει, ότι ο εν λόγω κατηγορούμενος κατά το χρόνο που φέρεται ότι τελέστηκε η πράξη βρισκόταν σε άδεια ανατροφής τέκνου που υπερέβαινε τους τρεις μήνες και επομένως υπαγόταν στη δικαιοδοσία των κοινών ποινικών δικαστηρίων.

Με βάση τα προεκτεθέντα και εφόσον κατά το φερόμενο χρόνο τέλεσης της πράξης (28-8-2015) ο παραπάνω στρατιωτικός και κατηγορούμενος βρισκόταν σε εννεάμηνη άδεια από 24-5-2015 έως 24-2- 2016, άδεια δηλαδή που υπερέβαινε τους τρεις μήνες, κατά τα οριζόμενα στον νόμο, δικαιοδοσία έχουν τα κοινά ποινικά δικαστήρια, που αποτελούν τον φυσικό του δικαστή κατά την έννοια των άρθρων 8 και 96 παρ.1 και 4 του Συντάγματος.

Κατόπιν αυτών, η αναφυείσα αποφατική σύγκρουση δικαιοδοσίας μεταξύ των κοινών ποινικών δικαστηρίων και των στρατιωτικών δικαστικών αρχών, πρέπει να αρθεί υπέρ της αρμοδιότητας των πρώτων, κατά τα διαλαμβανόμενα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αίρει την αποφατική σύγκρουση αρμοδιότητας που δημιουργήθηκε μεταξύ των κοινών ποινικών δικαστηρίων και του Εισαγγελέα του Στρατοδικείου Αθηνών και ορίζει ως αρμόδιο να επιληφθεί της ποινικής υπόθεσης που αναφέρεται στο σκεπτικό, το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Ρόδου.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 12 Νοεμβρίου 2019.

Εκδόθηκε στην Αθήνα, στις 21 Νοεμβρίου 2019.

Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ

Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ