1818/2017 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1818 / 2017 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1818/2017

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ’ Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ιωάννη Γιαννακόπουλο, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Ελένη Διονυσοπούλου, Ευγενία Προγάκη, Ασπασία Μαγιάκου, και Ιωάννη Φιοράκη-εισηγητή, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 20 Σεπτεμβρίου 2017, με την παρουσία και της γραμματέως Σπυριδούλας Τζαβίδη, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου, ΝΠΔΔ αυτοδιοικούμενου ΟΤΑ β βαθμού, με έδρα τη …, καθολικού διαδόχου της καταργηθείσας Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Δωδεκανήσου (ΝΑΔ), νομίμως εκπροσωπουμένης από τον περιφερειάρχη, που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Γιώργο Φιλιππάκο, με δήλωση κατ’ άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Του αναιρεσίβλητου: Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομικών, κατοικοεδρεύοντα στην Αθήνα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον Αναστάσιο Ράλλη, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, με δήλωση κατ’ άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 14-7-1998 αγωγή του ήδη αναιρεσίβλητου, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείου Ρόδου.

Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 294/2000 οριστική του ιδίου Δικαστηρίου και 28/2015 του Εφετείου Δωδεκανήσου.

Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 13-1-2016 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τον αριθμό 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, λόγος αναίρεσης ιδρύεται και όταν το δικαστήριο παρά το νόμο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Πράγματα υπό την έννοια της διάταξης αυτής είναι οι ασκούντες ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης αυτοτελείς ισχυρισμοί των διαδίκων που, υπό την προϋπόθεση νόμιμης πρότασής τους, θεμελιώνουν ιστορικώς το αίτημα της αγωγής, ανταγωγής, ένστασης ή αντένστασης, καθώς και ο λόγος έφεσης που περιέχει παράπονο κατά της κρίσης του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, με την οποία απορρίφθηκε αυτοτελής (και όχι αρνητικός της αγωγής) ισχυρισμός του εκκαλούντος ή έγινε δεκτός αυτοτελής ισχυρισμός του εφεσίβλητου.

Ο ανωτέρω λόγος αναίρεσης δεν στοιχειοθετείται, αν το δικαστήριο που δίκασε έλαβε υπόψη τον προταθέντα ισχυρισμό και τον απέρριψε για οποιοδήποτε λόγο, τυπικό ή ουσιαστικό (ΟλΑΠ 25/2003). Στην προκειμένη περίπτωση, με τον πρώτο αναιρετικό λόγο προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η από τον αριθμό 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ αιτίαση ως προς το ότι το Εφετείο παρέλειψε να εξετάσει και άφησε αδίκαστο τον λόγο της έφεσης της αναιρεσείουσας που αφορά "την προβληθείσα ένστασή της περί αρνήσεως συνολικά της αγωγής του Ελληνικού Δημοσίου και ειδικότερα κατά το μέρος που η άρνησή της επεκτείνονταν στο κατ’ επίκληση του αντιδίκου Ελληνικού Δημοσίου μόνο αποδεικτικό μέσο, ήτοι το υπ’ αριθ.

πρωτ. .../25-10-1996 έγγραφο της Κτηματικής Υπηρεσίας Δωδεκανήσου". Με αυτό το περιεχόμενο ο αναιρετικός αυτός λόγος είναι απαράδεκτος διότι, σύμφωνα με όσα προεκτίθενται, ο προβληθείς λόγος έφεσης δεν αποτελεί "πράγμα".

Στο άρθρο 39 παρ. 2 του ν 2218/1994 ορίζεται ότι "οι υφιστάμενες κατά την έναρξη της ισχύος του νόμου αυτού δημόσιες πολιτικές υπηρεσίες που συγκροτούν τη νομαρχία καθώς και τα επαρχεία και οι διοικητικές τους υπηρεσίες καταργούνται αυτοδικαίως με την έναρξη λειτουργίας της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης, εκτός από α.

Tις υπηρεσίες Στατιστικής του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας, β. Τις υπηρεσίες του Υπουργείου Οικονομικών και γ. Τους συνοριακούς Σταθμούς Υγειονομικού Κτηνιατρικού ελέγχου του Υπουργείου Γεωργίας. Ακίνητα που ανήκουν στην κυριότητα του Δημοσίου ή νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου και χρησιμοποιούνται από τις υπηρεσίες που καταργούνται για τη στέγασή τους, καθώς και τα κινητά πράγματα περιέρχονται αυτοδικαίως στη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση, στην περιφέρεια της οποίας βρίσκονται.

‘ Υστερα από αίτηση της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης σημειώνονται στο βιβλίο μεταγραφών του αρμόδιου υποθηκοφυλακείου οι μεταβολές που επέρχονται. Από της καταργήσεως των ανωτέρω υπηρεσιών οι Νομαρχιακές Αυτοδιοικήσεις υπεισέρχονται αυτοδικαίως σε όλα τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του Δημοσίου που προήλθαν από την άσκηση των αρμοδιοτήτων των καταργούμενων υπηρεσιών.

Εκκρεμείς σχετικές δίκες συνεχίζονται στο όνομα της οικείας Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης". Από τις διατάξεις αυτές σαφώς προκύπτει ότι με την έναρξη λειτουργίας της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης καταργούνται αυτοδικαίως οι δημόσιες πολιτικές υπηρεσίες που συγκροτούν τη νομαρχία και τα επαρχεία καθώς και οι διοικητικές τους υπηρεσίες, εκτός από τις εξαιρούμενες υπηρεσίες, ενώ τα ακίνητα που ανήκαν στην κυριότητα του Δημοσίου και χρησιμοποιούνται για τη στέγασή τους περιέρχονται αυτοδικαίως στη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση, στην περιφέρεια της οποίας βρίσκονται και η σχετική μεταβολή σημειώνεται στο βιβλίο μεταγραφών του αρμοδίου υποθηκοφυλακείου.

Η ανωτέρω διάταξη όμως έχει εφαρμογή μόνο στις περιπτώσεις που στο δημόσιο κτήμα στεγάζονται αποκλειστικώς και αμιγώς υπηρεσίες, οι οποίες με την έναρξη της λειτουργίας της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης καταργούνται αυτοδικαίως και δεν εφαρμόζεται όταν συστεγάζονται και μη καταργούμενες υπηρεσίες. Πράγματι, το ότι ο νομοθέτης είχε υπόψη του, κατά την ανωτέρω ρύθμιση, ακίνητα χρησιμοποιούμενα εξ ολοκλήρου αποκλειστικώς και μόνο από καταργούμενες υπηρεσίες, προκύπτει και από το τελευταίο εδάφιο της παρ. 3 του, ως άνω, άρθρου 39, το οποίο προβλέπει σημείωση στο βιβλίο του αρμοδίου υποθηκοφυλακείου των μεταβολών που επέρχονται (δηλαδή την αλλαγή της κυριότητας), η οποία (σημείωση), όμως, μπορεί να γίνει μόνο για ολόκληρο το ακίνητο, αφού δεν υπάρχει εν προκειμένω πράξη σύστασης οριζόντιας ιδιοκτησίας, ώστε εκείνη να αφορά συγκεκριμένες ιδιοκτησίες.

Συνεπώς, δημόσια ακίνητα που δεν χρησιμοποιούνται αποκλειστικά από τις καταργούμενες υπηρεσίες δεν μπορούν να περιέλθουν αυτοδικαίως στη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση, σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγράφου 2 του άρθρου 39 του ν. 2218/1994. Εξάλλου, κατά τον αριθμό 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, ιδρύεται λόγος αναίρεσης, αν παραβιάσθηκε κανόνας ουσιαστικού δικαίου.

Τούτο συμβαίνει αν, για την εφαρμογή κανόνα ουσιαστικού δικαίου, το δικαστήριο απαίτησε περισσότερα στοιχεία ή αρκέσθηκε σε λιγότερα στοιχεία από εκείνα που απαιτεί ο νόμος, καθώς και αν το δικαστήριο προσέδωσε στον εφαρμοστέο κανόνα έννοια διαφορετική από την αληθινή. Στην περίπτωση που το δικαστήριο έκρινε κατ’ ουσίαν την υπόθεση, η παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου κρίνεται εν όψει των πραγματικών περιστατικών που ανελέγκτως δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν το δικαστήριο της ουσίας και της υπαγωγής αυτών στο νόμο, ιδρύεται δε ο λόγος αυτός όταν το δικαστήριο εφάρμοσε το νόμο, παρότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν δεν ήσαν αρκετά για την εφαρμογή του ή δεν εφάρμοσε το νόμο, παρότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε αρκούσαν για την εφαρμογή του, καθώς και όταν προέβη σε εσφαλμένη υπαγωγή των πραγματικών περιστατικών σε διάταξη, στο πραγματικό της οποίας αυτά δεν υπάγονται (ΟλΑΠ 1/2013).

Ο ανωτέρω λόγος αναίρεσης δεν δημιουργείται όταν το δικαστήριο που εξέτασε την ουσία της υπόθεσης δεν εφαρμόζει κανόνα δικαίου, του οποίου, υπό τις πραγματικές παραδοχές του δικαστηρίου, δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής. Τέλος, κατά το άρθρο 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ, ιδρύεται λόγος αναίρεσης και αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στη έκβαση της δίκης.

Κατά την έννοια της διάταξης αυτής, έλλειψη νόμιμης βάσης, λόγω ανεπαρκών ή αντιφατικών αιτιολογιών, υπάρχει, όταν από το αιτιολογικό της απόφασης, που συνιστά την ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού, δεν προκύπτουν κατά τρόπο πλήρη, σαφή και χωρίς αντιφάσεις, τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία, σύμφωνα με το νόμο, είναι αναγκαία για την κρίση στη συγκεκριμένη περίπτωση ότι συντρέχουν οι όροι της διάταξης που εφαρμόσθηκε ή ότι δεν συντρέχουν οι όροι της εφαρμογής της.

Ιδρύεται, δηλαδή, ο λόγος αυτός αναίρεσης, όταν από τις παραδοχές της απόφασης δημιουργούνται αμφιβολίες για το αν εφαρμόσθηκε ορθώς ή όχι ορισμένη ουσιαστική διάταξη νόμου. Αναφέρεται σε πλημμέλειες αναγόμενες στη διατύπωση του αποδεικτικού πορίσματος και δεν ιδρύεται όταν υπάρχουν ελλείψεις που ανάγονται στην εκτίμηση των αποδείξεων και ειδικότερα στην ανάλυση, στάθμιση και αξιολόγηση αυτών και στην αιτιολόγηση του πορίσματος που έχει εξαχθεί από αυτές, αρκεί τούτο να εκτίθεται πλήρως, σαφώς και χωρίς αντιφάσεις (ΟλΑΠ 24/1992).

Οι παραπάνω από τις διατάξεις των αριθμών 1 και 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ λόγοι είναι δυνατόν να φέρονται ότι πλήττουν την προσβαλλόμενη απόφαση γιατί παραβίασε ευθέως ή εκ πλαγίου κανόνα δικαίου, αλλά στην πραγματικότητα, υπό το πρόσχημα ότι κατά την εκτίμηση των αποδείξεων παραβιάστηκε κανόνας δικαίου, να πλήττουν την απόφαση κατά την εκτίμηση των αποδείξεων, οπότε οι λόγοι αναίρεσης θα απορριφθούν ως απαράδεκτοι, σύμφωνα με το άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔ διότι πλήττουν την ανέλεγκτη, περί την εκτίμηση πραγματικών γεγονότων, ουσιαστική κρίση του δικαστηρίου.

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης, το Εφετείο δέχθηκε, κατά την αναιρετικώς ανέλεγκτη κρίση του, τα ακόλουθα: " Δυνάμει διαδοχής από το Ιταλικό Δημόσιο, το ελληνικό δημόσιο έχει καταστεί κύριο οκτώ ακινήτων, που βρίσκονται στην περιφέρεια του Πρωτοδικείου Ρόδου, τα οποία είναι καταχωρημένα στο όνομα του στο Κτηματολόγιο Ρόδου, με κτηματολογικά στοιχεία: 1) Τόμος Οικοδομών Ρόδου…, φύλλο …, μερίδα ..., φάκελος ..., 2) Τόμος Οικοδομών Ρόδου …, φύλλο …, μερίδα ..., φάκελος ..., 3) Τόμος Οικοδομών Ρόδου …, φύλλο …, μερίδα ..., φάκελος ..., 4) Τόμος γαιών Ρόδου …, φύλλο …, μερίδα ..., φάκελος ..., 5) Τόμος γαιών Ρόδου …, φύλλο …, μερίδα …, φάκελος ..., 6) Τόμος γαιών Ρόδου …, φύλλο …, μερίδα …, φάκελος …, 7) Τόμος γαιών Ρόδου …, φύλλο …, μερίδα …, φάκελος ...

και 8) Τόμος Οικοδομών Ρόδου …, φύλλο …, μερίδα

..., φάκελος .... Η νομική φύση των ως άνω ακινήτων είναι η εξής : Τα υπ’ αριθ. … και … Ντεμανιάλε, τα υπό στοιχεία ... μουλκ, το υπό στοιχείο … Βακούφ διτελές μετ’ ευρείας επαγωγής και το υπό στοιχείο 6 αρζί - μιρί. Κατόπιν της από 20.6.1995 αίτησης του Νομάρχη Δωδεκανήσου, σύμφωνα με το άρθρο 39 του ν. 2218/1994, διατάχθηκε η καταχώρηση των ακινήτων αυτών στη δεύτερη των καθών, Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Δωδεκανήσου, για το λόγο ότι στα παραπάνω ακίνητα στεγάζονταν υπηρεσίες της Νομαρχίας Δωδεκανήσου, οι οποίες καταργήθηκαν με το νόμο αυτό, σύμφωνα με τον οποίο περιέρχονται στη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση, μετά από αίτηση του Νομάρχη.

Επί της ως άνω αίτησης αποφάνθηκε η Δικαστής του Κτηματολογίου Ρόδου και με τις ... και ...21.6.1995, αντίστοιχα, διατάξεις της πραγματοποιήθηκε η καταχώρηση. Η παρ. 2 του άρθρου 39 του ν. 2218/1994, όπως αυτή αναπτύχθηκε στην ως άνω νομική σκέψη, έχει εφαρμογή μόνο στις περιπτώσεις που στο δημόσιο κτήμα στεγάζονται αποκλειστικώς και αμιγώς υπηρεσίες, οι οποίες με την έναρξη λειτουργίας της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης καταργούνται αυτοδικαίως και δεν εφαρμόζεται όταν συστεγάζονται και μη καταργούμενες υπηρεσίες.

Τα ως άνω οκτώ ακίνητα, τα οποία πριν τις προσβαλλόμενες καταχωρήσεις ήταν καταχωρημένα στο όνομα του Ελληνικού Δημοσίου, δεν χρησιμοποιούνταν για τη στέγαση αποκλειστικά και μόνο υπηρεσίας καταργούμενης, αλλά σ’ αυτά είτε συστεγάζονταν και μη καταργούμενες υπηρεσίες, είτε δεν υπήρχε καθόλου στέγαση υπηρεσιών (καταργούμενων ή μη) είτε στεγάζονταν υπηρεσίες διανομαρχιακού επιπέδου, ήτοι υπηρεσίες που δεν είχαν ποτέ σχέση με τη Νομαρχία και, ως εκ τούτου, μη καταργούμενες.

Ειδικότερα, σύμφωνα με το με αριθμό πρωτοκόλλου .../25-10-1996 έγγραφο της Κτηματικής Υπηρεσίας Δωδεκανήσου: 1) Το ακίνητο με κτηματολογικά στοιχεία Τόμος Οικοδομών Ρόδου…, φύλλο …, μερίδα ..., φάκελος ..., ιδιοκτησίας του Ελληνικού Δημοσίου (Υπουργείο Οικονομικών) εκ διαδοχής από το Ιταλικό Δημόσιο. Πρόκειται για ένα τριώροφο κτιριακό συγκρότημα με υπόγειο, κείμενο στην ...

στο κεντρικότερο σημείο της Πόλεως Ρόδου, επιφάνειας κάθε ορόφου και υπογείου 1.600 τ.μ. περίπου. Ανέκαθεν στέγαζε το ακίνητο αυτό τόσο Διοικητικές όσο και Στρατιωτικές Υπηρεσίες. Κατά το χρόνο έναρξης λειτουργίας της Ν.Α.Δ. (5-5-1995), στο ακίνητο αυτό στεγάζονταν περισσότερες μη καταργούμενες Υπηρεσίες σε αριθμό, αλλά και υπαλληλικό προσωπικό, από τις καταργούμενες.

Στεγάζονταν, δηλαδή και συνεχίζεται ακόμη και σήμερα η στέγαση των Στρατιωτικών Υπηρεσιών, της Αστυνομικής Διεύθυνσης Δωδεκανήσου, της Διεύθυνσης Δασών Δωδεκανήσου (μη καταργούμενες), όπως, επίσης, και της Διεύθυνσης Γεωργίας Δωδεκανήσου, της Κτηνιατρικής Υπηρεσίας, της Διεύθυνσης Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης και Διεύθυνσης Εμπορίου (καταργούμενες).

Ήδη το ακίνητο αυτό μεταγράφηκε υπέρ της ήδη εκκαλούσας Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Δωδεκανήσου (αριθμός πράξης ...1995 Κτηματολογίου Ρόδου). 2) Το ακίνητο με κτηματολογικά στοιχεία Τόμος Οικοδομών Ρόδου .., φύλλο …, μερίδα ..., φάκελος ..., ιδιοκτησίας του Ελληνικού Δημοσίου (Υπουργείο Οικονομικών) δυνάμει της από έτους 1949 συνθήκης Οικονομικής συνεργασίας μεταξύ Ιταλίας και Ελλάδας, βρίσκεται στην πόλη της Ρόδου, επί της οδού ...

και πρόκειται για ένα διώροφο κτιριακό συγκρότημα με αυλή συνολικής επιφάνειας 4.000 τ.μ. περίπου (καλυμμένης 1.300 τ.μ. και ακαλύπτου 2770 τ.μ.). Από το 1954 και μέχρι σήμερα ο δεύτερος όροφο του ακινήτου χρησιμοποιείται από ιδιώτες για χρήση κατοικίας.

Με μισθωτήρια της Κ.Ε.Δ. εμφανίζονται ως μισθωτές οι ιδιώτες Β. Π. (από το 1964) και Ν. Β. (από το 1972). Από το 1949 και μέχρι σήμερα το ισόγειο του ακινήτου χρησιμοποιείται ως χώρος στέγασης της Υπηρεσίας Εγγείων Βελτιώσεων (παλαιά Υπηρεσία Μηχανικής Καλλιέργειας), με χρήση της αυλής και των αποθηκευτικών χώρων. Η στέγαση αυτή έγινε μετά την παραχώρηση της χρήσης του προαναφερόμενου τμήματος του ακινήτου αυτού, από τον τότε ιδιοκτήτη του ακινήτου Οργανισμό Διαχείρισης Ακινήτου Περιουσίας στα Δωδεκάνησα (Ο.Δ.Α.Π.Δ.), δικαιοπάροχο του Υπουργείου Οικονομικών. Από το 1992, οπότε, με τις διατάξεις του Ν. 2026/92 καταργήθηκαν τα

τεχνικά τμήματα της Υ.Ε.Β., η Υπηρεσία αυτή έκτοτε και μέχρι σήμερα κάνει αποκλειστική μόνο χρήση (στέγαση) τεσσάρων δωματίων, συνολικής επιφάνειας 90 τ.μ., ενώ το υπόλοιπο τμήμα του ακινήτου παραμένει αχρησιμοποίητο. Η Υ.Ε.Β. είναι Υπηρεσία καταργούμενη κατά τα γνωστά. Κατά τον κρίσιμο χρόνο έναρξης λειτουργίας της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Δωδεκανήσου (5-5- 1995), η Υ.Ε.Β., όπως προαναφέρθηκε, στεγαζόταν

σε μία επιφάνεια 90 τ.μ. και σύμφωνα με το με αριθμό πρωτοκόλλου .../10.7.1995 έγγραφο του Υπουργείου Γεωργίας, εάν υπήρχε η τεχνική

δυνατότητα

(σύνταξη οριζοντίου ιδιοκτησίας κλπ) θα έπρεπε να μεταγραφεί μόνο το χρησιμοποιούμενο ως στέγαση τμήμα του ακινήτου αυτού και να μην μεταγραφεί ολόκληρο το ακίνητο, όπως ήδη έχει γίνει με τη σχετική πράξη μεταγραφής .../1995 Κτηματολογίου Ρόδου, 3) Το ακίνητο με κτηματολογικά στοιχεία Τόμος Οικοδομών Ρόδου …, φύλλο …, μερίδα ..., φάκελος ..., ιδιοκτησίας Ελληνικού Δημοσίου (Υπουργείο Οικονομικών), εκ διαδοχής από το Ιταλικό Δημόσιο, βρίσκεται μέσα στην πόλη της Ρόδου επί της οδού ...

και αποτελείται από παλαιό κτιριακό συγκρότημα, με αυλή συνολικής επιφάνειας καλυμμένης και ακαλύπτου 7.800 τ.μ. περίπου. Το 1954 με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου του Ο.Δ.Α.Π.Δ., σε ανεξάρτητο διώροφο κτίσμα αποτελούμενο από τέσσερα δωμάτια και ακάλυπτο χώρο 100 τ.μ. στεγάστηκε η Υπηρεσία Κτηνοτροφικού Ελέγχου Ρόδου (αρμοδιότητας του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας) και ο χώρος αυτός χρησιμοποιούνταν ως λιμοκαθαρτήριο, ήτοι ως χώρος ευθανασίας αδέσποτων ζώων, πλην όμως, το 1972 το λιμοκαθαρτήριο έπαψε να λειτουργεί και ο χώρος εγκαταλείφθηκε από την προαναφερόμενη Υπηρεσία.

Σε ολόκληρο το υπόλοιπο τμήμα του ακινήτου, από το 1954 και μέχρι το 1976 στεγάζονταν, κατόπιν μίσθωσης, τα Γραφεία και οι Αποθήκες της Οινοποιητικής Επιχείρησης "... Α.Ε.". Το 1985, διατέθηκαν δύο από τα τέσσερα δωμάτια του πρώην λιμοκαθαρτηρίου, για τη στέγαση των γραφείων του Σταθμού Υγειονομικού και Κτηνιατρικού Ελέγχου (αρμοδιότητας του Υπουργείου Γεωργίας), Υπηρεσία που ήταν διανομαρχιακού επιπέδου, ήτοι δεν υπαγόταν στην Νομαρχία.

Κατά τη συζήτηση της αγωγής ενώπιον του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου υφίστατο αυτή η στέγαση, αλλά πλέον η Υπηρεσία αυτή δεν στελεχωνόταν με υπαλληλικό προσωπικό. Την τελευταία δεκαπενταετία, τμήματα του ακινήτου αυτού, από την Κτηματική Εταιρεία του Δημοσίου (Κ.Ε.Δ.) εκμισθώνονται σε ιδιώτες, δηλαδή ένα τμήμα έχει εκμισθωθεί στην Οινοποιητική Επιχείρηση "...

Α.Ε.", χρησιμοποιούμενο ως αποθηκευτικός χώρος αυτής, καθώς, επίσης, και χώρος γραφείων της, ενώ ένα άλλο τμήμα έχει εκμισθωθεί στην Ε.Π.Ε. "..." και χρησιμοποιείται ως έκθεση αυτοκινήτων, γραφεία κλπ της εν λόγω επιχείρησης. Στο ακίνητο αυτό, ποτέ δεν στεγάστηκε Υπηρεσία αρμοδιότητας Νομαρχίας και, σύμφωνα με τις διατάξεις Ν. 2218/94, καταργούμενη.

Ωστόσο, το προαναφερόμενο ακίνητο μεταγράφηκε υπέρ της Ν.Α.Δ. με τη σχετική πράξη .../1995 Κτηματολογίου Ρόδου. 4) Το ακίνητο με κτηματολογικά στοιχεία Τόμος γαιών Ρόδου …, φύλλο …, μερίδα ..., φάκελος ..., ιδιοκτησίας από το 1987 του Κτηνιατρικού Εργαστηρίου Ρόδου Υπουργείου Γεωργίας, βρίσκεται εκτός πόλεως Ρόδου και επί της Επαρχιακής Οδού ...

και έχει έκταση 8.734 τ.μ.. Επί του ακινήτου αυτού έχουν κατασκευασθεί κτιριακές εγκαταστάσεις, όπου στεγάζεται το Κτηνιατρικό Εργαστήριο. Η Υπηρεσία αυτή ήταν διανομαρχιακού επιπέδου, υπαγόμενη ανέκαθεν στον Υπουργό Γεωργίας και έτσι παραμένει μέχρι και σήμερα, δηλαδή αυτή η Υπηρεσία δεν είχε καμία σχέση με την Νομαρχία και ούτε έχει σήμερα και με την Ν.Α.Δ., πλην όμως το εν λόγω ακίνητο μεταγράφηκε υπέρ της Ν.Α.Δ.

με τη σχετική πράξη .../1995 Κτηματολογίου Ρόδου 5) Το ακίνητο με κτηματολογικά στοιχεία Τόμος γαιών Ρόδου …, φύλλο …, μερίδα …, φάκελος ..., ιδιοκτησίας Ελληνικού Δημοσίου (Υπουργείο Οικονομικών) εκ διαδοχής από το Ιταλικό Δημόσιο, βρίσκεται εκτός πόλεως Ρόδου και είναι τμήμα ευρύτερης έκτασης γνωστής ως "....", έχει έκταση 135.948 τ.μ.

και από το 1948 και μέχρι σήμερα το ακίνητο αυτό είναι διοίκησης και διαχείρισης Υπουργείου Γεωργίας δια της Υπηρεσίας που φέρει σήμερα την επωνυμία " ...". Αρχικά αυτή η Υπηρεσία ιδρύθηκε στην Ρόδο με το από 6-11-1948 Β.Δ. (Φ. Ε. Κ. 299/Α/23-11-1948) και με την ονομασία "...". Η Υπηρεσία αυτή μεταξύ άλλων εξαιρείται της αρμοδιότητας της Ν.Α.Δ., σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 11 παρ. 1 του Ν.2325/95 (Φ.Ε.Κ. 153 Α/95) που συμπλήρωσαν τις διατάξεις άρθρου 3 παράγραφος 1 εδάφιο δ’ του Ν.2218/94.

Προηγουμένως, ήταν Υπηρεσία Νομαρχιακού επιπέδου, αλλά τα γραφεία αυτής στεγάζονταν σε μία έκταση 100 τ.μ. μόνο και τα οποία ήταν κατασκευασμένα μέσα σε άλλο δημόσιο ακίνητο (ιδιοκτησίας Υπουργείου Οικονομικών), που φέρει κτηματομερίδα ... γαιών Ρόδου και το οποίο είναι τμήμα της ευρύτερης έκτασης που έκανε χρήση το ....

Πρέπει να σημειωθεί ότι στο δημόσιο ακίνητο που φέρει κτηματομερίδα … γαιών Ρόδου δεν υφίσταται κάποια κτιριακή εγκατάσταση. Ως εκ τούτου, δεν είναι δυνατό να θεωρηθεί η χρήση για πειραματική

κλπ. καλλιέργεια της έκτασης των 135 στρεμμάτων ως στέγαση

Δημόσιας Υπηρεσίας (σχετικό και το έγγραφο Υπουργείου

Γεωργίας προς Νομαρχιακές Αυτοδιοικήσεις). Εντούτοις, το εν λόγω ακίνητο μεταγράφηκε υπέρ της Ν.Α.Δ. με τη σχετική .../1995 πράξη Κτηματολογίου Ρόδου. 6) Το ακίνητο με κτηματολογικά στοιχεία Τόμος γαιών Ρόδου …, φύλλο …, μερίδα …, φάκελος …, ιδιοκτησίας Ελληνικού Δημοσίου (Υπουργείο Οικονομικών), εκ διαδοχής από το Ιταλικό Δημόσιο, αποτελεί τμήμα επίσης της ευρύτερης έκτασης του Φυτωρίου Κοσκινού, έχει επιφάνεια 11.950 τ.μ.

και μεταγράφηκε υπέρ της Ν.Α.Δ., με τη σχετική πράξη .../1995 Κτηματολογίου Ρόδου, πλην όμως ισχύουν και γι’ αυτό το ακίνητο όλα τα αναφερόμενα αμέσως παραπάνω, ήτοι για το ακίνητο με μερίδα … γαιών Ρόδου. 7) Το ακίνητο με κτηματολογικά στοιχεία Τόμος γαιών Ρόδου …, φύλλο …, μερίδα ..., ιδιοκτησίας του Ελληνικού Δημοσίου (Υπουργείο Οικονομικών) εκ διαδοχής από το Ιταλικό Δημόσιο, έχει επιφάνεια 5.600 τ.μ., μεταγράφηκε υπέρ της Ν.Α.Δ. (σχετική πράξη .../1995 Κτηματολογίου Ρόδου) και ισχύουν και γι’ αυτό το ακίνητο τα ίδια ακριβώς που αναφέρθηκαν στις περιπτώσεις με αριθμό ...

και 8) Το ακίνητο με κτηματολογικά στοιχεία Τόμος Οικοδομών Ρόδου …, φύλλο …, μερίδα ..., φάκελος ..., ιδιοκτησίας Ελληνικού Δημοσίου (Υπουργείο Οικονομικών) εκ διαδοχής από το Ιταλικό Δημόσιο, πρόκειται για ένα διώροφο κτίριο με υπόγειο και αυλή συνολικής επιφάνειας 768 τ.μ. (καλυμμένη επιφάνεια συνολικά 303 τ.μ.

και ακάλυπτη 670 τ.μ.) κείμενο επί της Ακτής .... Από το 1947 και μέχρι το 1971 στο ακίνητο αυτό στεγάζονταν δημόσιες υπηρεσίες και ειδικότερα, από το 1971 και μέχρι το 1985 στεγάζονταν σε αυτό το ακίνητο η Αστυνομική Διεύθυνση του Κέντρου Αλλοδαπών Δωδεκανήσου και από τότε μέχρι σήμερα σ’ αυτό Στρατιωτική Υπηρεσία (Κ.Υ.Π.

παλαιότερα, σήμερα Ε.Υ.Π.). Αν και στο ακίνητο αυτό ποτέ δεν στεγάστηκε υπηρεσία καταργούμενη, εντούτοις αυτό μεταγράφηκε στο όνομα της Ν.Α.Δ. (αριθμός πράξης .... Κτηματολογίου Ρόδου). Συνακόλουθα, προκύπτει ότι κατά το χρόνο έναρξης λειτουργίας της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Δωδεκανήσου (5.5.1995), κανένα από τα ως άνω οκτώ αναφερόμενα ακίνητα για τα οποία υποβλήθηκε η σχετική αίτηση της Ν.Α.Δ., δεν χρησιμοποιούνταν για στέγαση αποκλειστικά και μόνο καταργούμενων υπηρεσιών.

Στα εν λόγω ακίνητα είτε συστεγάζονταν και μη καταργούμενες υπηρεσίες, είτε δεν υπήρχε καθόλου σε αυτά στέγαση υπηρεσιών (καταργούμενων ή μη) είτε στέγαζαν και εξακολουθούν να στεγάζουν υπηρεσίες διανομαρχιακού επιπέδου, ήτοι υπηρεσίες που δεν είχαν ποτέ σχέση με τη Νομαρχία, και ως εκ τούτου μη καταργούμενες.

Επομένως, δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις του άρθρου 39 παρ. 2 του Ν. 2218/1994, για τη μεταγραφή των προαναφερόμενων ακινήτων στη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Δωδεκανήσου, σύμφωνα με τα εκτιθέμενα στην ως άνω νομική σκέψη. Ενόψει των προαναφερθέντων, το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, το οποίο με τις ίδιες αιτιολογίες έκανε δεκτή την αγωγή του ήδη εφεσιβλήτου και διέταξε την ακύρωση και διαγραφή των ως άνω διατάξεων του Κτηματολογικού Δικαστή, δυνάμει των οποίων διατάχθηκε η καταχώρηση των προαναφερόμενων ακινήτων στη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Δωδεκανήσου, δεν έσφαλε ως προς την εκτίμηση των αποδείξεων και ορθά εφήρμοσε το νόμο".

Κρίνοντας έτσι το Εφετείο, απορρίπτοντας την έφεση της αναιρεσείουσας και επικυρώνοντας την πρωτόδικη απόφαση, με την οποία έγινε δεκτή η αγωγή του αναιρεσιβλήτου και διετάχθη η διαγραφή των διατάξεων του Δικαστή του Κτηματολογίου Ρόδου από τα κτηματολογικά βιβλία που αφορούσαν τα προαναφερόμενα οκτώ ακίνητα, σύμφωνα με όσα αναπτύσσονται στη μείζονα σκέψη:

α) όχι μόνο δεν παραβίασε ευθέως, αλλ’ απεναντίας ορθώς εφάρμοσε τη διάταξη του άρθρου 39 παρ. 2 του ν. 2218/1994, την οποία μάλιστα επαναλαμβάνει στο σκεπτικό της προσβαλλόμενης απόφασης, και όχι εκείνη του άρθρου 11 παρ. 1 του ν. 2325/1995 και β) διέλαβε στην προσβαλλόμενη απόφασή του πλήρεις, σαφείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες που στηρίζουν το αποδεικτικό του πόρισμα και καθιστούν εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο ως προς το ουσιώδες ζήτημα αφενός της συστέγασης στα επίδικα ακίνητα και μη καταργηθεισών υπηρεσιών και αφετέρου της στέγασης σ’ αυτά υπηρεσιών διανομαρχιακού επιπέδου, μη εχουσών σχέση με τη Νομαρχία Δωδεκανήσου ή της μη στέγασης σ’ αυτά καταργηθεισών ή μη υπηρεσιών, οι δε τ’ αντίθετα υποστηρίζοντες από τους αριθμούς 1 και 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ δεύτερος και τρίτος αντίστοιχα αναιρετικοί λόγοι είναι αβάσιμοι.

Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω πρέπει ν’ απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης και να συμψηφισθούν στο σύνολό τους τα δικαστικά έξοδα των διαδίκων λόγω της ιδιαίτερα δυσχερούς ερμηνείας του εφαρμοσθέντος κανόνα δικαίου (άρθρα 179, 183 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 13-1-2016 αίτηση της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου για αναίρεση της υπ’ αριθ. 28/2015 απόφασης του Εφετείου Δωδεκανήσου.

Συμψηφίζει στο σύνολό τους τα δικαστικά έξοδα των διαδίκων.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 18 Οκτωβρίου 2017.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 8 Νοεμβρίου 2017.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ