Supreme Court allows appeal against death penalty due to insufficient reasoning on windshield damage and lack of seatbelt use justification.

Απόφαση 1817 / 2025 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1817/2025

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Σταύρο Μάλαινο, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (λόγω κωλύματος της Αντιπρόεδρου Μυρσίνης Παπαχίου και των αρχαιοτέρων της συνθέσεως Αρεοπαγιτών Ασπασίας Μεσσηνιάτη - Γρυπάρη και Σωκράτη Πλαστήρα), Αντιγόνη Τζελέπη, Ερασμία Λιούλη, Ζωή Καραχάλιου και Σπυριδούλα Λιάτη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 31 Μαΐου 2024, με την παρουσία και του Γραμματέα Α. Λ., για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) Κ. Κ. του Κ., χας Μ. Π., 2) Μ. Π. του Μ., 3) Π. Π. του Μ., κατοίκων ..., 4) Γ. Π. του Π., 5) Θ. Π. του Π., 6) Κ. Π. του Π., κατοίκων ..., 7) Κ. Κ. του Δ. και 8) Α. Κ. του Μ., συζ. Κ. Κ., κατοίκων ..., εκ των οποίων οι 1η έως και 7ος εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Σπυρίδωνα Παπασταθόπουλο, ενώ η 8η δεν παραστάθηκε, ούτε εκπροσωπήθηκε στο ακροατήριο.

Της αναιρεσίβλητης: Ανώνυμης εταιρείας γενικών ασφαλειών με την επωνυμία "ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΠΙΣΤΗ ΑΕΓΑ" και ήδη "ΑLLIANZ Ευρωπαϊκή Πίστη Μονοπρόσωπη Ανώνυμη Ασφαλιστική Εταιρεία", που εδρεύει στο Χαλάνδρι Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Βασίλειο Κούρτη, που δήλωσε στο ακροατήριο ότι: α. ανακαλεί την από 30-5-2024 δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και παρίσταται και β. την ως άνω μεταβολή της αναιρεσίβλητης εταιρείας (όπως και στις κατατεθείσες προτάσεις του).

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 1-8-2018 αγωγή των ήδη αναιρεσειόντων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1728/2019 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 2784/2020 του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 5-4-2021 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγήτρια την Αρεοπαγίτη Σπυριδούλα Λιάτη, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος των παραστάντων αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης αναίρεσης, ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις διατάξεις των άρθρων 286 περ. α', 287, 291 και 292 του Κ.Πολ.Δ., οι οποίες, κατά το άρθρο 573 παρ. 1 του ίδιου Κώδικα, εφαρμόζονται και στην αναιρετική δίκη, προκύπτει ότι η δίκη διακόπτεται, αν μετά την άσκηση της αιτήσεως αναιρέσεως και μέχρι να τελειώσει η προφορική συζήτηση, μετά την οποία εκδίδεται η οριστική απόφαση του Αρείου Πάγου, αποβιώσει κάποιος διάδικος. Η διακοπή επέρχεται από την γνωστοποίηση προς τον αντίδικο του λόγου διακοπής, με επίδοση δικογράφου ή με προφορική δήλωση στο ακροατήριο ή εκτός του ακροατηρίου, κατά την επιχείρηση της διαδικαστικής πράξεως. Η γνωστοποίηση γίνεται από πρόσωπο, που δικαιούται να επαναλάβει την δίκη. Την γνωστοποίηση αυτή μπορεί να κάνει και ο μέχρι την στιγμή της επελεύσεως του λόγου της διακοπής πληρεξούσιος δικηγόρος του διαδίκου, στο πρόσωπο του οποίου επήλθε η διακοπή (Α.Π. 457/2025, Α.Π. 714/2023, Α.Π. 83/2019).

Σε περίπτωση δε απλής ομοδικίας, ο θάνατος του απλού ομοδίκου, επιφέρει βίαιη διακοπή της δίκης μόνον ως προς τον θανόντα διάδικο, ενώ ως προς τους λοιπούς απλούς ομοδίκους η δίκη συνεχίζεται κανονικά (Α.Π. 714/2023, Α.Π. 1298/2022, Α.Π. 575/2020, Α.Π. 193/2018, Α.Π. 382/2017).

Στην προκειμένη περίπτωση, από τα πρακτικά της δίκης και τα λοιπά διαδικαστικά έγγραφα της υποθέσεως, τα οποία παραδεκτώς επισκοπούνται (άρθρ. 561 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.), προκύπτουν τα ακόλουθα: Η από 5-4-2021 ένδικη αίτηση αναιρέσεως κατατέθηκε στην Γραμματεία του εκδόσαντος την προσβαλλόμενη απόφαση Δικαστηρίου, στις 14-4-2021 (βλ.

την επί του δικογράφου αυτής έκθεση καταθέσεως). Από τα ταυτάριθμα με την παρούσα απόφαση πρακτικά δημοσίας συνεδριάσεως προκύπτει ότι κατά την εκφώνηση της υποθέσεως από το πινάκιο δεν παρέστη η όγδοη των αναιρεσειόντων Α. Κ., για την οποία ο πληρεξούσιος δικηγόρος των λοιπών αναιρεσειόντων Σπυρίδων Παπασταθόπουλος δήλωσε με τις προτάσεις που κατέθεσε ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου, ότι απεβίωσε, προσκόμισε δε το με στοιχεία ...-2023 απόσπασμα ληξιαρχικής πράξεως θανάτου του Ληξιάρχου Διονύσου Αττικής, από την οποία αποδεικνύεται ότι ο θάνατος αυτής επήλθε στις ...-2023, δηλαδή μετά την άσκηση της αιτήσεως αναιρέσεως.

Ο ως άνω δικηγόρος ήταν πληρεξούσιος δικηγόρος της θανούσης κατά τα προηγούμενα στάδια της δίκης, μέχρι την επέλευση του θανάτου της τελευταίας και, συνεπώς, κατά τα αναφερθέντα στην προηγηθείσα νομική σκέψη, νομιμοποιείται να γνωστοποιήσει τον λόγο αυτόν της διακοπής της δίκης. Ενόψει δε του ότι οι αναιρεσείοντες συνδέονται μεταξύ τους με απλή ομοδικία (κατ' άρθρον 74 του Κ.Πολ.Δ, ως εις ολόκληρον δικαιούχοι προς αποζημίωση από αδικοπραξία, ΑΠ 718/2025,ΑΠ 468/2024), πρέπει, ως προς την όγδοη και μόνον αναιρεσείουσα, απλή ομόδικο των λοιπών αναιρεσειόντων, που απεβίωσε, χωρίς να δηλωθεί η επανάληψη της δίκης από κληρονόμο ή κληρονόμους της, να χωρισθεί η υπόθεση, λόγω της επελθούσας, εκ του θανάτου της, βιαίας διακοπής της δίκης.

Ως προς τους λοιπούς δε αναιρεσείοντες, η υπό κρίση, από 5-4-2021(με αριθμό εκθέσεως καταθέσεως 1906/216/14-4-2021), αίτηση αναιρέσεως κατά της υπ' αριθμ. 2784/2020 τελεσιδίκου αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών, η οποία εκδόθηκε κατά την ειδική διαδικασία των διαφορών, που αφορούν απαιτήσεις αποζημιώσεως για ζημιές που προκλήθηκαν από αυτοκίνητο και από την σύμβαση ασφαλίσεως αυτού (άρθρα 591 επ.

και 614 περ. 6 του Κ.Πολ.Δ.), ασκήθηκε νομοτύπως και εμπροθέσμως (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564 και 566 παρ. 1 του Κ.Πολ.Δ.), εντός της διετούς προθεσμίας από την δημοσίευση της ανωτέρω προσβαλλομένης αποφάσεως (στις 28-4-2020), σύμφωνα με το άρθρο 564 παρ. 3 του Κ.Πολ.Δ. (όπως ισχύει για τα ένδικα μέσα, που ασκούνται μετά την 1-1-2016, σύμφωνα με το άρθρο 1 άρθρο ένατο παρ. 2 του Ν. 4.335/2015).

Συνεπώς, είναι παραδεκτή και πρέπει, να ερευνηθεί ως προς το παραδεκτό και το βάσιμο των λόγων της (άρθρο 577 παρ. 1 και 3 του Κ.Πολ.Δ.).

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 297, 298, 330 και 914 ΑΚ προκύπτει ότι ουσιαστική προϋπόθεση της υποχρέωσης για αποζημίωση είναι η ύπαρξη αντικειμενικού αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ του ζημιογόνου γεγονότος και της ζημίας, την οποία επέφερε και συντρέχει όταν η παράνομη και κατά κανόνα υπαίτια πράξη ή παράλειψη του αδικοπραγήσαντος από μόνη της ήταν ικανή και μπορούσε, αντικειμενικά λαμβανόμενη, κατά τη συνηθισμένη πορεία των πραγμάτων, να επιφέρει το επιζήμιο αποτέλεσμα. Πότε συμβαίνει αυτό κρίνεται κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας, τα οποία το δικαστήριο της ουσίας, κατά το άρθρο 336 παρ. 4 του ΚΠολΔ αυτεπαγγέλτως και χωρίς απόδειξη λαμβάνει υπόψη για την εξειδίκευση της αόριστης νομικής έννοιας κατά την ερμηνεία των σχετικών για τις αδικοπραξίες διατάξεων.

Εξάλλου, από τη διάταξη του άρθρου 300 του ΑΚ, η οποία εφαρμόζεται σε κάθε περίπτωση ζημίας και συνεπώς και από αδικοπραξία κατά τις διατάξεις των άρθρων 914 επ. του ίδιου Κώδικα, προκύπτει ότι, όταν στη γένεση ή την επέλευση της ζημίας συνετέλεσε και πταίσμα του ζημιωθέντος κατά την έννοια του άρθρου 300 ΑΚ, το δικαστήριο της ουσίας μπορεί, κατά την ελεύθερη κρίση του, αφού σταθμίσει τις περιστάσεις και ιδιαίτερα το βαθμό του πταίσματος του ζημιωθέντος και του ζημιώσαντος ή να μην επιδικάσει αποζημίωση ή να μειώσει το ποσό της. Στην περίπτωση αυτή, η μεν κρίση του δικαστηρίου της ουσίας για τη συνδρομή ή όχι πταίσματος του ζημιωθέντος, η οποία είναι κρίση σχετική με νομική έννοια, υπόκειται σε αναιρετικό έλεγχο κατά τις διατάξεις του άρθρου 559 αριθμ. 1 και 19 του ΚΠολΔ, η δε κρίση ως προς τη βαρύτητα του πταίσματος και για τον καθορισμό του ποσοστού, κατά το οποίο πρέπει να μειωθεί η αποζημίωση, δεν υπόκειται στον έλεγχο αυτό, γιατί αφορά εκτίμηση πραγμάτων (ΑΠ 623/2023, ΑΠ 264/2022, ΑΠ 1652/2017, 810/2017, ΑΠ 652/2014).

Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 12 παρ. 5 του ν. 2696/1999 (ΚΟΚ) "η χρήση των ζωνών ασφαλείας είναι υποχρεωτική τόσο για τους οδηγούς, όσο και για τους επιβάτες". (AΠ 1429/2024, ΑΠ 623/2023, ΑΠ 264/2022, ΑΠ 1547/2017). Τέλος, κατά την έννοια του άρθρου 559 αριθμ. 19 του ΚΠολΔ, λόγος αναίρεσης για έλλειψη νόμιμης βάσης της απόφασης ιδρύεται όταν δεν προκύπτουν σαφώς από το αιτιολογικό της τα περιστατικά που είναι αναγκαία για την κρίση στη συγκεκριμένη περίπτωση ως προς τη συνδρομή των νόμιμων όρων και προϋποθέσεων της διάταξης που εφαρμόστηκε, ή για τη μη συνδρομή τους που αποκλείει την εφαρμογή της, καθώς και όταν η απόφαση έχει ενδοιαστικές, ελλιπείς ή αντιφατικές αιτιολογίες στο νομικό χαρακτηρισμό των πραγματικών περιστατικών, τα οποία έγιναν δεκτά και έχουν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης (ΑΠ 623/2023, ΑΠ 1456/2021).

Στην προκείμενη περίπτωση, από την επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης και των διαδικαστικών εγγράφων (άρθρο 561 παρ. 2 του ΚΠολΔ) προκύπτουν τα ακόλουθα: Οι ενάγοντες και ήδη αναιρεσείοντες με την από 1-8-2018 αγωγή τους, ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, ισχυρίστηκαν ότι ο Λ. Σ. , οδηγώντας το υπ'αριθμ.

κυκλοφορίας ... ΙΧΕ αυτοκίνητο, που ήταν ασφαλισμένο, για την έναντι τρίτων αστική ευθύνη, στην εναγόμενη ασφαλιστική εταιρεία (ήδη αναιρεσίβλητη), προκάλεσε, από υπαιτιότητά του, το θανάσιμο τραυματισμό του Μ. Π., (συγγενούς των εναγόντων), οδηγού του υπ'αριθμ. κυκλοφορίας ... ΙΧΦ αυτοκινήτου, κατά τη σύγκρουση των εν λόγω οχημάτων που έγινε κάτω από τις συνθήκες που αναφέρονται σ' αυτή.

Με αυτό το ιστορικό ζήτησαν την επιδίκαση χρηματικής ικανοποίησης λόγω της ψυχικής οδύνης που υπέστησαν από το θάνατο του ως άνω οικείου τους. Το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, με την υπ' αριθμ. 1728/2019 απόφασή του, έκρινε ως αποκλειστικά υπαίτιο του ένδικου ατυχήματος τον οδηγό του υπ'αριθμ. κυκλοφορίας ... ΙΧΕ οχήματος, που ήταν ασφαλισμένο για τις έναντι τρίτων ζημίες, στην εναγόμενη ασφαλιστική εταιρεία, απέρριψε την ένσταση της εναγόμενης περί συντρέχοντος πταίσματος του θανατωθέντος οδηγού, στην πρόκληση του θανάσιμου τραυματισμού του, λόγω της παράλειψής του να φέρει ζώνη ασφαλείας και δεχόμενο εν μέρει την αγωγή, επιδίκασε στους ενάγοντες ως χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης, τα σ' αυτή αναφερόμενα χρηματικά ποσά.

Οι διάδικοι άσκησαν κατά της ανωτέρω αποφάσεως εφέσεις και η εκδόθηκε η προσβαλλομένη απόφαση, με την οποία κρίθηκε, όπως και πρωτοδίκως, ως αποκλειστικά υπαίτιος του ένδικου ατυχήματος ο οδηγός του υπ'αριθμ. κυκλοφορίας ... ΙΧΕ οχήματος, που ήταν ασφαλισμένο στην εναγόμενη ασφαλιστική εταιρεία, ενώ έγινε δεκτή εν μέρει η ένσταση της εναγομένης περί συντρέχοντος πταίσματος του θανόντος οδηγού, διότι κατά τον χρόνο του ένδικου ατυχήματος δεν φορούσε ζώνη ασφαλείας, το οποίο καθορίστηκε σε ποσοστό 30%.

Κατόπιν αυτών, απορρίφθηκε κατ' ουσίαν η από 5-9-2019 (αριθμ. εκθ. καταθ. 79332/6175/2019) έφεση των εναγόντων, έγινε δεκτή κατ' ουσίαν η από 7-10-2019 (αριθμ. εκθ. καταθ. 87690/6892/2019) έφεση της εναγόμενης , εξαφανίστηκε η εκκληθείσα απόφαση και αφού κρατήθηκε και ερευνήθηκε εκ νέου η ένδικη αγωγή, έγινε αυτή δεκτή εν μέρει και επιδικάστηκαν ως χρηματική ικανοποίηση, λόγω ψυχικής οδύνης , στους πρώτη και τρίτο των εναγόντων το ποσό των 60.000 ευρώ, στον δεύτερο ενάγοντα το ποσό των 63.000 ευρώ, σε καθέναν από τους τέταρτη, πέμπτο και έκτο των εναγόντων το ποσό των 30.000 ευρώ, και σε καθένα από τους έβδομο και όγδοη των εναγόντων το ποσό των 7.000 ευρώ.

Ειδικότερα, ως προς το κρίσιμο και ουσιώδες ζήτημα του συντρέχοντος πταίσματος του θανατωθέντος στην πρόκληση του τραυματισμού του, που ενδιαφέρει στον αναιρετικό έλεγχο, το Εφετείο δέχτηκε, κατά την ανέλεγκτη αναιρετικά ως προς τα πραγματικά γεγονότα κρίση του (άρθρο 561 παρ. 1 του ΚΠολΔ), τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: "....Στις ...-2016 και ώρα 02.45' π.μ.

ο Μ. Π. οδηγούσε το με αριθμό κυκλοφορίας ... ΦΙΧ αυτοκίνητο, ιδιοκτησίας του με συνοδηγό τον δεύτερο ενάγοντα- υιό του και κινούνταν επί της Ε.Ο. Ιωαννίνων- Άρτας με κατεύθυνση προς Ιωάννινα. Η ανωτέρω οδός είναι διπλής κυκλοφορίας με μία λωρίδα κυκλοφορίας ανά κατεύθυνση, που διαχωρίζονται μεταξύ τους από συνεχή διπλή διαχωριστική γραμμή.

Ως ανώτατο όριο ταχύτητας ορίζεται με πινακίδα Ρ 32 τα 70 χιλ/ώρα. Την ίδια στιγμή ο Κ. Σ. οδηγούσε το με αριθμό κυκλοφορίας ... ΙΧΕ αυτοκίνητο, ιδιοκτησίας του Λ. Σ. και της Β. Γ., το οποίο ήταν ασφαλισμένο για τις έναντι τρίτων ζημίες στην εναγομένη ασφαλιστική εταιρία και κινούνταν στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας δηλαδή με κατεύθυνση προς Άρτα.

Ο ανωτέρω οδηγούσε το όχημά του με ιλιγγιώδη ταχύτητα, πολύ ανώτερη του ανωτάτου ορίου, καθώς καταδιώκονταν από αστυνομικά οχήματα του Τμήματος Δίωξης Ναρκωτικών Ιωαννίνων και της Υποδιεύθυνσης Ασφάλειας Ιωαννίνων στα πλαίσια αστυνομικής επιχείρησης και έρευνας για την εξάρθρωση και σύλληψη μελών εγκληματικής οργάνωσης.

Στο σημείο του 18ου χιλ. και σε μία αριστερή καμπύλη της παραπάνω οδού ο Κ. Σ. έχασε τον έλεγχο του οχήματος του, εισήλθε στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας και με την δεξιά πλευρά του συγκρούστηκε κάθετα με το εμπρόσθιο τμήμα του αυτοκινήτου που οδηγούσε ο Μ. Π.

Εξαιτίας της σφοδρότητας της σύγκρουσης τραυματίστηκαν θανάσιμα ο οδηγός και ο συνοδηγός του ... ΙΧΕ αυτοκινήτου καθώς και ο οδηγός του ... ΙΧΦ αυτοκινήτου, Μ. Π., ενώ τραυματίστηκε ελαφρά ο συνοδηγός, Μ. Π. Σύμφωνα με τα ανωτέρω αποκλειστικά υπαίτιος της σύγκρουσης είναι ο οδηγός του υπ' αριθμό κυκλοφορίας ...

ΙΧΕ αυτοκινήτου, Κ. Σ., γεγονός που συνομολογείται από την εναγομένη ασφαλιστική εταιρία. Ειδικότερα ο παραπάνω δεν οδηγούσε με σύνεση και έχοντας διαρκώς τεταμένη την προσοχή του στην οδήγηση, δεν είχε τον πλήρη έλεγχο του οχήματος του ώστε να μπορεί να εκτελεί τους απαιτούμενους χειρισμούς και δεν ρύθμισε κατάλληλα την ταχύτητα του οχήματος του ανάλογα με τις περιστάσεις ενώ αντίθετα οδηγούσε με υπερβολική ταχύτητα (παραβίαση άρθρων 12 παρ. 1, 19 παρ. 1 και 2 , 20 παρ. 1 ΚΟΚ).

Από την υπ' αριθμό ...-2016 ιατροδικαστική έκθεση νεκροψίας - νεκροτομής που διενεργήθηκε στο πτώμα του Μ. Π., αναφέρεται ως αιτία θανάτου οι κακώσεις θώρακος, κοιλίας, σπονδυλικής στήλης και λεκάνης. Ο δεύτερος ενάγων και συνοδηγός του αυτοκινήτου που οδηγούσε ο Μ. Π., εισήχθη ελαφρά τραυματισμένος στην Χειρουργική Κλινική του ΠΓΝ Ιωαννίνων όπου διαπιστώθηκε ότι υπέστη θλάσεις πνευμονικού παρεγχύματος και παρουσίασε μικρή ευαισθησία στον αυχένα του χωρίς εικόνα κατάγματος.

Παρέμεινε στο παραπάνω νοσοκομείο για δύο ημέρες οπότε εξήλθε με βελτίωση της κλινικής εικόνας του και με οδηγίες για συνέχιση της φαρμακευτικής αγωγής, χρήση μαλακού κολάρου για 10 ημέρες και επανεκτίμηση.

Περαιτέρω από την έκθεση πραγματογνωμοσύνης που συνέταξε ο Ι. Α. - μηχανολόγος μηχανικός, μετά από παραγγελία του τμήματος Τροχαίας Ιωαννίνων, σχετικά με το όχημα το οποίο οδηγούσε ο Μ. Π., προκύπτει ότι "από το σπάσιμο του παρμπρίζ στη θέση του οδηγού, το οποίο προφανώς έγινε από πρόσκρουση της κεφαλής του οδηγού σε αυτό" ο θανών οδηγός δεν φορούσε ζώνη ασφαλείας.

Αντίθετα "το παρμπρίζ στη θέση του συνοδηγού δεν έχει ίχνος πρόσκρουσης και επομένως ο συνοδηγός φορούσε ζώνη". Η ακρίβεια της εκτίμησης του πραγματογνώμονα προκύπτει από το γεγονός ότι ο συνοδηγός και δεύτερος ενάγων υπέστη ασήμαντες σωματικές βλάβες ενώ ο οδηγός απεβίωσε. Από τις προσκομιζόμενες φωτογραφίες και από την έκθεση αυτοψίας τροχαίου ατυχήματος που συνέταξε η Αστυνομία προκύπτει το ΙΧΦ αυτοκίνητο υπέστη υλικές ζημίες στο εμπρόσθιο μέρος του σχεδόν ομοιόμορφα στην πλευρά του οδηγού και του συνοδηγού.

Αντίθετα το ΙΧΕ ζημιογόνο αυτοκίνητο συγκρούστηκε με το δεξιό πλαϊνό μέρος και για το λόγο αυτό οι επιβαίνοντες αυτού τραυματίστηκαν θανάσιμα. Από τα παραπάνω συνάγεται ότι συνυπαίτιος του θανάσιμου τραυματισμού του σε ποσοστό 30% είναι και ο ίδιος ο θανών, Μ. Π., ο οποίος δεν φορούσε κατά τον χρόνο του ατυχήματος την ζώνη ασφαλείας του.

Αντίθετα ο λόγος για τον οποίο διασώθηκε με ασήμαντες σωματικές βλάβες ο συνοδηγός και δεύτερος ενάγων ήταν ακριβώς η χρήση της ζώνης ασφαλείας. Ο συσχετισμός που κάνουν οι ενάγοντες του θανάτου του Μ. Π. με τον θανάσιμο τραυματισμό των επιβαινόντων στο ΙΧΕ αυτοκίνητο, οι οποίοι αποδεδειγμένα κατά την πραγματογνωμοσύνη, φορούσαν τις ζώνες ασφαλείας τους, δεν ευσταθεί.

Οι ενάγοντες ειδικότερα ισχυρίζονται ότι ο θάνατος του συγγενούς τους θα είχε επέλθει ακόμα και αν φορούσε ζώνη ασφαλείας λόγω της σφοδρότητας της σύγκρουσης. Ωστόσο ο λόγος του θανάτου των επιβαινόντων στο ΙΧΕ αυτοκίνητο ήταν η σύγκρουση με το πλαϊνό μέρος του οχήματος τους στο εμπρόσθιο μέρος του ΙΧΦ αυτοκινήτου.

Από τις προσκομιζόμενες φωτογραφίες και από την πραγματογνωμοσύνη προκύπτει πέραν πάσης αμφιβολίας ότι αναφορικά με το ζημιογόνο όχημα "η σύγκρουση είχε αποτέλεσμα την καταστροφή ολόκληρου του αμαξώματος και των υπόλοιπων συστημάτων και μηχανικών μερών" σε αντίθεση με τις πιο περιορισμένες ζημίες που υπέστη το ΙΧΦ αυτοκίνητο και σύμφωνα με την πραγματογνωμοσύνη "έχουν καταστραφεί όλα τα εξαρτήματα που βρίσκονται εμπρός, ενώ ζημίες έχουν υποστεί επί μέρους συστήματα και μηχανικά μέρη".

Συνεπώς η σύγκριση μπορεί να γίνει μόνο μεταξύ των επιβαινόντων στο ίδιο όχημα. Και στην προκειμένη περίπτωση αποδείχθηκε ότι με τη χρήση της ζώνης ασφαλείας θα μπορούσε και ο Μ. Π. να αποφύγει τον θανάσιμο τραυματισμό του. Το πρωτοβάθμιο δικαστήριο που έκρινε ότι η μη χρήση της ζώνης ασφαλείας δεν συνδέεται αιτιωδώς με τον θανάσιμο τραυματισμό του ανωτέρω, έσφαλε και συνεπώς θα πρέπει να γίνει δεκτός ως ουσιαστικά βάσιμος ο πρώτος λόγος έφεσης της εναγομένης...".

Με βάση αυτές τις παραδοχές το Εφετείο, δέχτηκε το πρώτο λόγο της από 7-10-2019 έφεσης της αναιρεσίβλητης ασφαλιστικής εταιρείας , εξαφάνισε την πρωτόδικη απόφαση και αφού κράτησε και επαναδίκασε την υπόθεση, δέχτηκε εν μέρει την από 1-8-2018 αγωγή των αναιρεσειόντων, επιδικάζοντας στους τελευταίους ως χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης, τα προαναφερθέντα ποσά, αφού έλαβε υπόψη και το συντρέχον πταίσμα του θανατωθέντος.

Με την κρίση του όμως αυτή το Εφετείο, παραβίασε εκ πλαγίου τις προπαρατεθείσες διατάξεις ουσιαστικού δικαίου, στις οποίες, κατά τις σχετικές παραδοχές, θεμελιώνεται το συντρέχον πταίσμα του θανατωθέντος, καθόσον διέλαβε στην απόφασή του ασαφείς, ελλιπείς και ανεπαρκείς αιτιολογίες, που καθιστούν ανέφικτο τον αναιρετικό έλεγχο για το αν αυτές εφαρμόστηκαν ορθά ή όχι και για το λόγο αυτό στέρησε την απόφασή του από νόμιμη βάση.

Ειδικότερα το Εφετείο, δέχεται ότι ο θανάσιμος τραυματισμός του Μ. Π. οδηγού ... ΙΧΦ αυτοκινήτου, οφείλεται, σύμφωνα με την υπ'αριθμ. ...-2016 ιατροδικαστική έκθεση, νεκροψίας - νεκροτομής, σε "κακώσεις θώρακος, κοιλίας, σπονδυλικής στήλης και λεκάνης". Ακολούθως, ως προς το ζήτημα της χρήσης ζώνης ασφαλείας από τον θανόντα οδηγό του ΙΧΦ οχήματος , κατά τον χρόνο του ένδικου ατυχήματος και αν η χρήση αυτής συνδέεται αιτιωδώς με τον θάνατό του, το Εφετείο δέχεται κατά πιστή μεταφορά ότι : "από την έκθεση πραγματογνωμοσύνης που συνέταξε ο Ι.

Α. - μηχανολόγος μηχανικός, μετά από παραγγελία του τμήματος Τροχαίας Ιωαννίνων, σχετικά με το όχημα το οποίο οδηγούσε ο Μ. Π., προκύπτει ότι "από το σπάσιμο του παρμπρίζ στη θέση του οδηγού, το οποίο προφανώς έγινε από πρόσκρουση της κεφαλής του οδηγού σε αυτό" ο θανών οδηγός δεν φορούσε ζώνη ασφαλείας. Αντίθετα "το παρμπρίζ στη θέση του συνοδηγού δεν έχει ίχνος πρόσκρουσης και επομένως ο συνοδηγός φορούσε ζώνη".

Η ακρίβεια της εκτίμησης του πραγματογνώμονα προκύπτει από το γεγονός ότι ο συνοδηγός και δεύτερος ενάγων υπέστη ασήμαντες σωματικές βλάβες ενώ ο οδηγός απεβίωσε.". Οι παραδοχές όμως αυτές είναι ασαφείς, ελλιπείς και ανεπαρκείς, καθόσον πρωτίστως , στα αίτια του θανάσιμου τραυματισμού του οδηγού Μ. Π., σύμφωνα την υπ'αριθμ. ...-2016 ιατροδικαστική έκθεση, νεκροψίας - νεκροτομής, δεν συμπεριλαμβάνεται και η κάκωση στην κεφαλή αυτού, η οποία θα είχε προέλθει από την πρόσκρουση αυτής (κεφαλής), στο παρμπρίζ του ανωτέρω οχήματος.

Επίσης, το Εφετείο αν και δέχθηκε ότι το ζημιογόνο όχημα κινείτο και έπεσε με ιλιγγιώδη ταχύτητα πάνω στο όχημα του θανόντος και ότι ως αποτέλεσμα της σφοδρής αυτής σύγκρουσης, ήταν η πρόσκρουση της κεφαλής αυτού (λόγω της μη χρήσης ζώνης ασφαλείας) στο παρμπρίζ του οχήματος του, δεν αιτιολογεί για ποιόν λόγο δεν επήλθε κάκωση στην κεφαλή αυτού, η οποία θα ανήκε επίσης στα αίτια του θανάτου αυτού.

Τέλος, το Εφετείο δέχθηκε χωρίς επαρκή αιτιολογία ότι το σπάσιμο του παρμπρίζ " προφανώς έγινε από την πρόσκρουση της κεφαλής του οδηγού σε αυτό", λόγω της μη χρήσης ζώνης ασφαλείας του θανόντος οδηγού, χωρίς να διευκρινίζει αν το σπάσιμο ήταν από την εσωτερική ή από την εξωτερική πλευρά του παρμπρίζ, και ποιο το ακριβές σημείο του σπασίματος σε σχέση με την θέση του οδηγού.

Κατά συνέπεια, ο πρώτος λόγος αναιρέσεως από τον αριθμ. 19 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ, είναι βάσιμος και πρέπει να γίνει δεκτός. Κατόπιν αυτών παρέλκει η έρευνα των λοιπών λόγων αναίρεσης, από τον αριθμό 11 περ. γ' και από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ, (που αφορούν την μη λήψη υπόψιν του περιεχομένου της ιατροδικαστικής έκθεσης νεκροψίας- νεκροτομής, καθώς και την εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή του νόμου, και της παραβίασης της αρχής της αναλογικότητας, κατά τον καθορισμό του ύψους της χρηματικής ικανοποίησης των αναιρεσειόντων, λόγω ψυχικής οδύνης), καθόσον η αναιρετική εμβέλεια του λόγου που έγινε δεκτός, καθιστά αλυσιτελή την εξέτασή τους, ενώ το πληττόμενο κεφάλαιο της χρηματικής ικανοποίησης συνέχεται αναγκαίως με το αποδιδόμενο στο θανατωθέντα συντρέχον πταίσμα. (ΑΠ 623/2023).

Μετά από αυτά, πρέπει να γίνει δεκτή η αίτηση η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης, κατά τον προαναφερθέντα αναιρετικό λόγο. Ακολούθως, η υπόθεση πρέπει να παραπεμφθεί, κατά το αναιρούμενο μέρος της, για περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο Δικαστήριο, αφού είναι δυνατόν να συγκροτηθεί από άλλον δικαστή, εκτός από εκείνον που εξέδωσε την αναιρούμενη απόφαση (άρθρο 580 παρ. 3 του ΚΠολΔ).

Πρέπει, επίσης, να διαταχθεί η επιστροφή του παραβόλου που έχουν καταθέσει οι αναιρεσείοντες στους ίδιους (άρθρο 495 παρ. 3 του ΚΠολΔ) και να καταδικαστεί η αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων, που κατέθεσαν προτάσεις, κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημά τους (άρθρα 176, 183, 189 παρ. 1 και 191 παρ. 2 του ΚΠολΔ), όπως ορίζεται ειδικότερα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Θεωρεί τη δίκη ως βιαίως διακοπείσα για την όγδοη αναιρεσείουσα, Α. Κ. του Μ.

Διατάσσει τον χωρισμό της υπόθεσης, ως προς την όγδοη των αναιρεσειόντων.

Δέχεται την από 5-4-2021, (με αριθμό εκθέσεως καταθέσεως 1906/216/14-4-2021), αίτηση αναιρέσεως κατά της υπ'αριθμ. 2784/2020 τελεσίδικης αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών.

Αναιρεί την υπ'αριθμ. 2784/2020 τελεσίδικη απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών, ως προς τα κεφάλαια που αναφέρονται στο σκεπτικό της παρούσας.

Παραπέμπει την υπόθεση, κατά το αναιρούμενο μέρος της, για περαιτέρω εκδίκαση στο Μονομελές Εφετείο Αθηνών, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλον δικαστή, πλην αυτού που εξέδωσε την παραπάνω απόφαση.

Διατάσσει την επιστροφή στους αναιρεσείοντες του κατατεθέντος από αυτούς παραβόλου, για την άσκηση της αιτήσεως αναίρεσης.

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων, τα οποία ορίζει σε τρεις χιλιάδες (3.000) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 3 Ιουλίου 2025.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 24 Οκτωβρίου 2025.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ