Supreme Court dismisses appeal on inadmissibility grounds regarding jurisdictional error and free evaluation of evidence.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court dismissed the appellant's request to overturn the Court of Appeal's decision, ruling that the appeal arguments were inadmissible. The appellant claimed the Court of Appeal erred in accepting the Single District Court's jurisdiction and misinterpreted evidence, but the Court found these arguments failed to demonstrate a specific error in the appellate court's own jurisdictional determination. Furthermore, the court held that the free evaluation of evidence belongs exclusively to the court of first instance and cannot be challenged on appeal.
Legislator headnote
AI generatedArt. 559 no. 5 CPolD; Art. 340 CPolD: An appeal based on a jurisdictional error by the court of first instance is inadmissible as it does not constitute an error by the appellate court itself, and the free evaluation of evidence remains within the exclusive domain of the court of first instance.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Απόφαση 1816 / 2008 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1816/2008
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Γ' Πολιτικό Τμήμα
ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Δημήτριο Κανελλόπουλο, Αντιπρόεδρο, Μίμη Γραμματικούδη, Ιωάννη Σίδερη, Σπυρίδωνα Μιτσιάλη και Δημήτριο Μαζαράκη, Αρεοπαγίτες.
ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 24 Σεπτεμβρίου 2008, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:
Της αναιρεσείουσας: ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ιωάννη Σάκκαλη.
Του αναιρεσίβλητου: Χ..., ο οποίος παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ιωάννη Σαρλή.
Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 4-1-2002 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Άμφισσας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 18/ΤΜ 5/2002/2003 του ίδιου Δικαστηρίου και 124/2006 του Εφετείου Λαμίας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 27-10-2006 αίτησή της και με τους από 20-8-2008 προσθέτους λόγους. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Μίμης Γραμματικούδης ανέγνωσε την από 15-9-2008 έκθεση της κωλυομένου να μετάσχει στη σύνθεση του Δικαστηρίου τούτου Αρεοπαγίτη, Αιμιλίας Λίτινα, με την οποία εισηγήθηκε να γίνει δεκτός ο 4ος λόγος των προσθέτων και να απορριφθούν οι λοιποί. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και των προσθέτων λόγων αναιρέσεως, ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου την απόρριψή τους, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Επειδή, από τη διάταξη του άρθρου 559 αριθμ. 5 ΚΠολΔ, κατά την οποία, αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο σε περίπτωση καθ ύλην αρμοδιότητας εσφαλμένα δέχτηκε ότι είναι αρμόδιο ή αναρμόδιο, με την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρου 47, συνάγεται, ότι ο ανωτέρω αναιρετικός λόγος δημιουργείται μόνο όταν υπάρχει σφάλμα του δικαστηρίου της ουσίας αναφερόμενο σε παραδοχή της καθ' ύλην αρμοδιότητας ή αναρμοδιότητας αυτού του ίδιου.
Επομένως, ο λόγος αυτός της αναίρεσης δεν ιδρύεται όταν το Εφετείο, επιλαμβανόμενο έφεσης που υπάγεται, κατά το άρθρο 19 του ΚΠολΔ, στην καθ' ύλην αρμοδιότητα του, κρίνει εσφαλμένα, ότι το πρωτοβάθμιο δικαστήριο που εξέδωσε την εκκαλούμενη απόφαση ήταν ή δεν ήταν αρμόδιο καθ' ύλην. Στην κρινόμενη υπόθεση, με το μοναδικό λόγο του αναιρετηρίου και τον πρώτο λόγο του δικογράφου των πρόσθετων λόγων, πρώτο μέρος, από το αρθρ. 559 αριθ. 5 ΚΠολΔ, προσάπτεται στο Εφετείο, ότι κατά παράβαση των άρθρων 18, 45, 46 ΚΠολΔ δέχθηκε ότι το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, Μονομελές Πρωτοδικείο Άμφισσας, ήταν καθ' ύλη αρμόδιο να δικάσει την υπόθεση, ενώ έπρεπε να παραπέμψει αυτή προς εκδίκαση στο αρμόδιο Πολυμελές Πρωτοδικείο Άμφισσας.
Η προβαλλόμενη αιτίαση δεν αναφέρεται σε σφάλμα του δευτεροβάθμιου δικαστηρίου αναφορικά με τη δική του αρμοδιότητα και συνεπώς οι λόγοι αυτοί αναίρεσης είναι απαράδεκτοι. Ο ίδιος πρόσθετος λόγος αναίρεσης, δεύτερο μέρος, από το άρθρο 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ, με τον οποίο προβάλλεται, έλλειψη νόμιμης βάσης, λόγω ελλιπούς αιτιολογίας της πληττόμενης απόφασης, ως προ το ανωτέρω ζήτημα της καθ' ύλην αρμοδιότητας του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου, είναι απαράδεκτος, διότι από την ως άνω διάταξη δεν ιδρύεται λόγος αναίρεσης για έλλειψη νόμιμης βάσης της προσβαλλόμενης απόφασης, λόγω παραβίασης δικονομικών διατάξεων, όπως είναι και οι σχετικές με την αναρμοδιότητα ως άνω διατάξεις του ΚΠολΔ.
Ο αυτός λόγος αναίρεσης, τρίτο μέρος, από το άρθρο 559 αριθ.8 περ. β ΚΠολΔ, με τον οποίο αποδίδεται η πλημμέλεια, ότι το Εφετείο παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, ήτοι την ένσταση της αναιρεσείουσας περί της καθ ύλην αναρμοδιότητας του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου, είναι απαράδεκτος, διότι, το περιεχόμενο του ανωτέρω ισχυρισμού δεν αποτελεί "πράγμα" κατά την έννοια της διάταξης του άρθρου 559 αριθ 8 ΚΠολΔ.
Επειδή, η νομική αοριστία της αγωγής ή ένστασης, που συνδέεται με την νομική εκτίμηση του κανόνα ουσιαστικού δικαίου που πρέπει να εφαρμοσθεί, ελέγχεται με τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ, αν το δικαστήριο αξίωσε περισσότερα ή αρκέσθηκε σε λιγότερα στοιχεία από τα απαιτούμενα από το νόμο για τη θεμελίωση του ασκούμενου δικαιώματος προκειμένου να κρίνει την αγωγή ή την ένσταση νόμιμη ή αντίθετα αρκέσθηκε σε λιγότερα από τα απαιτούμενα στοιχεία, ενώ η ποσοτική και η ποιοτική αοριστία αυτής, που συνίστανται, η μεν στο ότι το δικόγραφο δεν αναφέρει με πληρότητα τα πραγματικά περιστατικά που αποτελούν την προϋπόθεση εφαρμογής του κανόνα δικαίου στον οποίο στηρίζεται το αίτημα της αγωγής ή της ένστασης, η δε στο ότι στο ίδιο δικόγραφο γίνεται επίκληση απλώς των όρων του νόμου χωρίς να αναφέρονται τα περιστατικά που είναι αναγκαία για την εφαρμογή του, ελέγχονται από τους αριθ. 8 και 14 του αρθρ. 559 ΚΠολΔ., αντιστοίχως Η αοριστία της αγωγής εξετάζεται αυτεπαγγέλτως από το δικαστήριο της ουσίας, για να δημιουργηθεί όμως λόγος αναίρεσης, πρέπει να προτείνεται στο Εφετείο και να αναγράφεται η πρόταση αυτή στο αναιρετήριο.
Συνακόλουθα, ο από τις διατάξεις του άρθρ. 559 αριθ. 1 και 14 ΚΠολΔ, κατ' ορθή υπαγωγή, δεύτερος πρόσθετος λόγος αναίρεσης, με τον οποίο προβάλλεται, ότι το Εφετείο εσφαλμένως δεν απέρριψε την ένδικη αναγνωριστική κυριότητας ακινήτου αγωγή του αναιρεσιβλήτου, λόγω νομικής και ποιοτικής αοριστίας αυτής, ήτοι λόγω μη ακριβούς περιγραφής των αναφερόμενων στο λόγο αυτό διαστάσεων των επίδικων τοίχων καθώς και μη αναφοράς των τίτλων κυριότητας των δικαιοπαρόχων του ενάγοντος και των πράξεων νομής αυτών επί του επιδίκου, είναι απαράδεκτος, διότι η αναιρεσερίουσα, όπως προκύπτει από τις προτάσεις της που κατέθεσε στο Εφετείο, ως εφεσίβλητη, κατά τη συζήτηση μετά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, δεν πρότεινε ισχυρισμούς περί αοριστίας της αγωγής λόγω των ανωτέρω ελλείψεων.
Επειδή, κατά το άρθρ. 559 αριθ. 11γ ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται, αν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν. Εξάλλου, από τις διατάξεις των άρθρων 335, 338, 339 και 340 ΚΠολΔ προκύπτει ότι το δικαστήριο για να σχηματίσει τη δικανική του πεποίθηση ως προς τη βασιμότητα ή μη των προβαλλόμενων από τους διαδίκους πραγματικών γεγονότων που ασκούν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης, υποχρεούται να λαμβάνει υπόψη όλα τα νόμιμα αποδεικτικά μέσα που επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι για άμεση ή έμμεση απόδειξη, χωρίς να είναι ανάγκη να γίνεται ειδική μνεία και χωριστή αξιολόγηση του καθενός από αυτά, από δε την αναφορά στην απόφαση μερικών από τα προσκομιζόμενα έγγραφα, γιατί έχουν ιδιαίτερη σημασία, δεν συνάγεται αναγκαστικά ότι δεν εκτιμήθηκαν και τα μη αναφερόμενα.
Στην υπόθεση που κρίνεται, από την υπάρχουσα στην προσβαλλόμενη απόφαση βεβαίωση, κατά την οποία, τα περιστατικά τα οποία έγιναν δεκτά από το Εφετείο, αναφορικά με τους ισχυρισμούς των διαδίκων, αποδείχθηκαν, εκτός των άλλων, από όλα τα επικαλούμενα και προσκομιζόμενα από τα διάδικα μέρη έγγραφα, σε συνδυασμό με το όλο περιεχόμενο της απόφασης, δεν καταλείπεται καμία αμφιβολία ότι το Εφετείο, έλαβε υπόψη και εκτίμησε, προς συναγωγή του αποδεικτικού πορίσματος του σχετικά με την κτήση της κυριότητας του επίδικου τοίχου από τον ενάγοντα και ήδη αναιρεσίβλητο, την 2209/16-3-1994 αποδοχή κληρονομιάς της συμβολαιογράφου Αθηνών Αφροδίτης Μιχοπούλου, καθώς και τις σχετικές με την περίφραξη του επιδίκου φωτογραφίες που προσκόμισε η αναιρεσείουσα Επομένως, οι τρίτος, πρώτο μέρος, και έκτος, δεύτερο μέρος, πρόσθετοι λόγοι, από το άρθρο 559 αριθ. 11 περ.
γ ΚΠολΔ, με τους οποίους ψέγεται το Δικαστήριο της ουσίας ότι δεν έλαβε υπόψη τα ανωτέρω αποδεικτικά στοιχεία, είναι αβάσιμοι. Ο τρίτος πρόσθετος λόγος αναίρεσης, δεύτερο μέρος, από το αρθρ. 559 αριθ. 11 περ. β ΚΠολΔ, με τον οποίο προσάπτεται στο Εφετείο, η πλημμέλεια της λήψης υπόψη ανύπαρκτης ομολογίας της αναιρεσείουσας περί των θεμελιωτικών της αγωγής περιστατικών, με το να δεχθεί ότι η εν λόγω διάδικος δεν αμφισβητεί την ιδιοκτησία του αντιδίκου, είναι αβάσιμος, ως στηριζόμενος σε εσφαλμένη προϋπόθεση, διότι, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, η σ' αυτήν περιεχόμενη φράση "δεν αμφισβητεί την ιδιοκτησία του αντιδίκου", δεν αφορά τους επίδικους τοίχους, αλλά τη συνεχόμενη με αυτόν ιδιοκτησία του αναιρεσιβλήτου.
Οι ίδιοι αυτοί λόγοι αναίρεσης, κατά το μέρος τους με το οποίο αποδίδεται κακή εκτίμηση, από το Εφετείο, του περιεχομένου των ανωτέρω αποδεικτικών μέσων, είναι απαράδεκτοι, διότι υπό την επίκληση πλημμελειών, που ως αναιρετικοί λόγοι προβλέπονται από τους αριθμούς 8, 10, 12 και 19 του αρθρ. 559 ΚΠολΔ, στην πραγματικότητα πλήττεται η αναιρετικώς ανέλεγκτη περί πραγμάτων κρίση του Δικαστηρίου της ουσίας.
Επειδή, με τον τέταρτο πρόσθετο λόγο αναίρεσης, κατ' ορθή υπαγωγή από το αρθρ. 559 αριθ 11 γ ΚΠολΔ, αποδίδεται η πλημμέλεια, ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη ως δικαστικό τεκμήριο το προσκομισθέν από την αναιρεσείουσα σχέδιο του πολιτικού μηχανικού ..., με την αιτιολογία ότι αυτό δεν έφερε την υπογραφή του συντάκτη του. Ο λόγος αυτός αναίρεσης είναι αβάσιμος, διότι, από την προσβαλλόμενη απόφαση προκύπτει ότι το ιδιωτικό αυτό έγγραφο λήφθηκε υπόψη από το Εφετείο, το οποίο έκρινε αυτό ως μη πειστικό αποδεικτικό στοιχείο. Ο ίδιος λόγος, κατά το μέρος με το οποίο αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση και αναιρετική πλημμέλεια από τον αριθμό 15 του άρθρου 559 ΚΠολΔ είναι αόριστος για έλλειψη αντίστοιχου πραγματικού.
Επειδή, με το πρώτο μέρος του πέμπτου πρόσθετου λόγου αναίρεσης, από το άρθρ. 559 αριθ. 11 περ. γ ΚΠολΔ, ψέγεται το Εφετείο, ότι δεν έλαβε υπόψη την .... άδεια της Πολεοδομίας Άμφισσας, με το συνοδεύον αυτήν από 20-6-1980 σχεδιάγραμμα του πολιτικού μηχανικού που την εξέδωσε, στο περίγραμμα της οποίας περιλαμβάνονται οι επίδικοι τοίχοι, με τον ίδιο δε λόγο αναίρεσης, δεύτερο μέρος, από το άρθρ. 559 αριθ. 20 του ίδιου Κώδικα, αποδίδεται στο δευτεροβάθμιο Δικαστήριο η αιτίαση ότι παραμόρφωσε την ανωτέρω άδεια της Πολεοδομίας Άμφισσας με το συνοδεύον αυτήν σχεδιάγραμμα.
Οι λόγοι αυτοί είναι αντιφατικοί μεταξύ τους και ως εκ τούτου είναι απαράδεκτοι. Ο αυτός πέμπτος πρόσθετος λόγος αναίρεσης, τρίτο μέρος, από το άρθρ. 559 αριθ. 12 ΚΠολΔ, με τον οποίο αποδίδεται η πλημμέλεια στο Εφετείο ότι εσφαλμένως θεώρησε αξιόπιστη την μαρτυρία του μάρτυρα ..., αν και αντιφάσκει με όλα τα πραγματικά στοιχεία, είναι απαράδεκτος, διότι, από τη διάταξη του άρθρου 340 ΚΠολΔ, με την οποία καθιερώνεται η αρχή της ελεύθερης εκτίμησης των αποδείξεων από το δικαστή, σε συνδυασμό με εκείνη του άρθρου 409 παρ. 2 του ίδιου Κώδικα, συνάγεται ότι η αξιοπιστία των μαρτύρων και η εκτίμηση των όσων καταθέτουν ανήκει στην κυριαρχική και ανέλεγκτη εξουσία του δικαστηρίου της ουσίας, το οποίο εκτιμώντας τις αποδείξεις, μπορεί να αποδώσει στις καταθέσεις των μαρτύρων του αναιρεσιβλήτου μεγαλύτερη βαρύτητα και αξιοπιστία, από τις καταθέσεις τω μαρτύρων της αναιρεσείουσας και δεν υποχρεούται να εκθέσει στην απόφαση του τους λόγους που το οδήγησαν σε τέτοια ή άλλη εκτίμηση του.
Επειδή, κατά το άρθρο 559 αριθ.9 περ. γ ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται μόνο, αν το δικαστήριο άφησε αίτηση αδίκαστη. Ως αίτηση, κατά την έννοια της διάταξης αυτής, θεωρείται η αίτηση που αποτελεί ιδιαίτερο κεφάλαιο της δίκης και προκαλεί εκκρεμοδικία και όχι αίτηση για αποδεικτικά, μέσα, όπως για διεξαγωγή πραγματογνωμοσύνης ή αυτοψίας.
Επομένως, ο έκτος πρόσθετος λόγος αναίρεσης, πρώτο μέρος, κατ' ορθή υπαγωγή από την ως άνω διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 9 περ. γ ΚΠολΔ με τον οποία αποδίδεται στο Δικαστήριο της ουσίας η πλημμέλεια ότι άφησε αδίκαστη αίτηση της αναιρεσείουσας για διενέργεια αυτοψίας και πραγματογνωμοσύνης σχετικά με το επίδικο ακίνητο, είναι απαράδεκτος.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Απορρίπτει την από 27 -10-2006 αίτηση και τους από 20-8-2008 πρόσθετους λόγους της ...., για αναίρεση της 124/72006 απόφασης του Εφετείου Λαμίας.
Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1.800) ευρώ.
.
Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 4 Νοεμβρίου 2008. Και
Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 19 Νοεμβρίου 2008.
Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ