Supreme Court allows appeal against Athens Court of Appeal fraud conviction, citing procedural defects and lack of specific reasoning.

Απόφαση 1813 / 2019 (Ε, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)Αριθμός 1813/2019

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

E' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Διονυσία Μπιτζούνη, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη (σύμφωνα με την υπ' αριθ. 75/2019 πράξη του Προέδρου του Αρείου Πάγου), Βασιλική Ηλιοπούλου, Μαρία Βασδέκη, Πηνελόπη Παρτσαλίδου-Κομνηνού, Εισηγήτρια και Στυλιανό Δαρέλλη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 10 Μαΐου 2019, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Βασιλείου Πλιώτα (γιατί κωλύεται η Εισαγγελέας) και του Γραμματέα Γεράσιμου Βάλσαμου, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου Ο. Α. του Ι., κρατούμενου στο Κατάστημα Κράτησης Τρικάλων, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γεώργιο Σκούτα, για αναίρεση της υπ'αριθ. 2411/2018 απόφασης του Πενταμελούς Εφετείου Αθηνών.

Το Πενταμελές Εφετείο Αθηνών, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και o αναιρεσείων - κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που περιλαμβάνονται στην από 13.3.2019 δήλωση αναιρέσεως και στους από 22.4.2019 πρόσθετους λόγους, που περιλαμβάνονται στο σχετικό δικόγραφο και καταχωρίστηκαν στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 545/2019.

Αφού άκουσε

Τον πληρεξούσιο δικηγόρο του αναιρεσείοντος, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο, συντιθέμενο από άλλους Δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η υπό κρίση από 13-3-2019 δήλωση του κατηγορουμένου Ο. Α. του Ι. για αναίρεση της υπ' αριθμ. 2411/2018 απόφασης του Πενταμελούς Εφετείου Αθηνών, με την οποία καταδικάσθηκε σε ποινή κάθειρξης επτά (7) ετών για την πράξη της απάτης κατ' εξακολούθηση, κατ' επάγγελμα και συνήθεια, από τις οποίες το συνολικό όφελος υπερβαίνει τις 30.000 ευρώ, καθώς και οι με χωριστό δικόγραφο πρόσθετοι λόγοι που κατατέθηκαν στις 22-4-2019, ασκήθηκαν νομότυπα και εμπρόθεσμα, περιέχουν παραδεκτούς λόγους αναίρεσης, την απόλυτη ακυρότητα που συνέβη κατά τη διαδικασία στο ακροατήριο, εσφαλμένη εφαρμογή ή ερμηνεία ουσιαστικής ποινικής διάταξης, υπέρβαση του νόμου και έλλειψη ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας, σύμφωνα με το Σύνταγμα και το άρθρο 139 Κ.Π.Δ. και πρέπει, να συνεκδικασθούν ως συναφείς.

Από το συνδυασμό των άρθρων 368 εδ.α'περ.β' και 511 εδ. δύο τελευταία του Κ.Π.Δ., όπως αυτός ισχύει από 1-7-2019 (ν.4620/2019 - ΦΕΚ Α' 96/11-6-2019 - βλ. και άρθρο δεύτερο αυτού) προκύπτει, ότι στην περίπτωση που μετά τη δημοσίευση της προσβαλλόμενης απόφασης μεταβλήθηκε το νομοθετικό καθεστώς, όσον αφορά τα στοιχεία της αξιόποινης πράξης ή και την προβλεπόμενη ποινή, κύρια ή παρεπόμενη, ο Άρειος Πάγος εφαρμόζει αυτεπάγγελτα, κατ' άρθρο 2 παρ.1 του Π.Κ., το νόμο που ίσχυε από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της και περιέχει τις ευμενέστερες για τον κατηγορούμενο διατάξεις.

Επιπλέον, λαμβάνει υπόψη την παραγραφή που επήλθε, καθόσον είναι θεσμός δημοσίας τάξεως και εξετάζεται αυτεπαγγέλτως σε κάθε στάδιο της δίκης και ενώπιον του Αρείου Πάγου υπό την προϋπόθεση ότι το ένδικο μέσο έχει ασκηθεί νομότυπα και εμπρόθεσμα και περιέχει έναν έστω λόγο από τους περιοριστικά αναφερόμενους στο άρθρο 510 Κ.Π.Δ.

λόγους, χωρίς ωστόσο να απαιτείται να είναι αυτός και βάσιμος. Κατά τη διάταξη του άρθρου 2 παρ.1 του κυρωθέντος με τον ν.4619/2019 (ΦΕΚ Α' 95/11-6-2019) και ισχύοντος από 1-7-2019 (άρθρο δεύτερο του ν.4619/19) Ποινικού Κώδικα ''αν από την τέλεση της πράξης ως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν περισσότερες διατάξεις νόμων, εφαρμόζεται αυτή που στη συγκεκριμένη περίπτωση οδηγεί στην ευμενέστερη μεταχείριση του κατηγορουμένου''.

Σύμφωνα με τη διάταξη αυτή, επιεικέστερος είναι ο νόμος που στη συγκεκριμένη κάθε φορά περίπτωση και όχι αφηρημένα οδηγεί στην ευμενέστερη μεταχείριση του κατηγορουμένου. Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 18 Π.Κ., πλέον τα εγκλήματα διακρίνονται ανάλογα με την απειλούμενη ποινή σε κακουργήματα που τιμωρούνται με κάθειρξη ισόβια ή πρόσκαιρη και σε πλημμελήματα που τιμωρούνται με φυλάκιση ή περιορισμό σε ειδικό κατάστημα κράτησης νέων ή μόνο με χρηματική ποινή ή με παροχή κοινωνικής εργασίας.

Σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 111, 112 και 113 του Π.Κ., όπως αυτός ισχύει από 1-7-2019, προκειμένου για πλημμελήματα, η παραγραφή που εξαλείφει το αξιόποινο, προσδιορίζεται σε πέντε έτη και αρχίζει από τότε που τελέστηκε η αξιόποινη πράξη, αναστελλομένης της προθεσμίας αυτής για όσο χρόνο διαρκεί η κύρια διαδικασία και έως γίνει αμετάκλητη η καταδικαστική απόφαση, πάντως όχι πέραν των τριών ετών.

Συγκεκριμένα και αναφορικά με την παρούσα περίπτωση, το έγκλημα της απάτης του άρθρου 386 του Π.Κ. τιμωρείτο με κάθειρξη μέχρι δέκα ετών αν ο υπαίτιος διέπραττε απάτες κατ' επάγγελμα ή κατά συνήθεια και το συνολικό όφελος ή συνολική ζημία υπερέβαινε το ποσό των 30.000 ευρώ. Υπό την ισχύ της ως ανωτέρω διάταξης από 1-7-2019, η σε επίπεδο κακουργήματος απάτη απαιτεί ζημία τουλάχιστον 120.000 ευρώ, καταργουμένων δε, των επιβαρυντικών στοιχείων, καθώς και του ορίου του οφέλους ή της ζημίας των 30.000 ευρώ, το εν λόγω έγκλημα πλέον καθίσταται πλημμέλημα, εφόσον επισύρεται για την απάτη του εδ.

α' της παρ.1 του άρθρου 386 Π.Κ. ποινή φυλάκισης και χρηματική ποινή. Στην προκείμενη περίπτωση η πράξη στην οποία καταδικάσθηκε ο αναιρεσείων φέρεται τελεσθείσα εξακολουθητικά από 12-10-1999 έως το τέλος Δεκεμβρίου 1999, προσδιοριζομένου του παράνομου οφέλους του κατηγορουμένου σε 91.927,44 ευρώ. Κατόπιν αυτών, εφόσον η αίτηση αναίρεσης με τους πρόσθετους λόγους αναίρεσης κρίθηκαν ότι ασκήθηκαν παραδεκτώς, κατά τα εκτιθέμενα παραπάνω, πρέπει, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, εφαρμοζόμενης αυτεπαγγέλτως κατά τα άρθρα 2 παρ.1 Π.Κ.

και 511 εδ. δ' Κ.Π.Δ., της επιεικέστερης, ειδικώς ως προς τα στοιχεία της αξιόποινης πράξης διάταξης του άρθρου 386 παρ. 1 εδ.α' Π.Κ. που ισχύει από 1-7-2019 Π.Κ., καθισταμένης της πράξης πλημμελήματος και, δεδομένου ότι από το χρονικό διάστημα τέλεσής της μέχρι τη συζήτηση της υπό κρίση αναίρεσης, έχει παρέλθει χρονικό διάστημα μεγαλύτερο της οκταετίας, ακολούθως, παύσει οριστικά η ποινική δίωξη λόγω της επελθούσας παραγραφής.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθμ.2411/2018 απόφαση του Πενταμελούς Εφετείου Αθηνών .

Παύει οριστικά την ποινική δίωξη κατά του αναιρεσείοντος Ο. Α. του Ι. και της Ά. του ότι: Στην …. με περισσότερες πράξεις που συνιστούν εξακολούθηση του ιδίου εγκλήματος με σκοπό να αποκομίσει παράνομο περιουσιακό όφελος έβλαψε ξένη περιουσία, πείθοντας κάποιον με την γνώση παράσταση ψευδών γεγονότων ως αληθινών σε πράξη βλαπτική της περιουσίας του.

Διαπράττει δε, απάτες κατ' επάγγελμα και κατά συνήθεια από τις οποίες το συνολικό όφελος που προσπορίστηκε υπερβαίνει τις 30.000 ευρώ. Ειδικότερα, παρέστησε ψευδώς στον Ι. Ν. του Δ. (πρόεδρο της εταιρείας ..., εδρεύουσας στην ... και έχουσας ως αντικείμενο την προώθηση εξοπλισμού γραφείων, εξαρτημάτων και μεθόδων της '' ....''), Π.

Θ. του Δ. (εκπρόσωπο της προσωπικής επιχείρησης ''...'', εδρεύουσας στη ...), στην Ε. Ξ. του Α. (διευθύνουσα σύμβουλο και εκπρόσωπο της εταιρείας ''....'', εδρεύουσας στη ... και αντιπροσωπεύουσας στην Ελλάδα ξένες εταιρείες εμπορίας ρολογιών, αναπτήρων και στυλό μάρκας ''GUCCI'', ''PATEK PHILLIPE'', ''DUPPONT'' και Γ. Α. του Β. (νόμιμο εκπρόσωπο της εταιρείας ...'', εδρεύουσας στην οδό ...

με αντικείμενο εργασιών την εμπορία και αντιπροσωπία πλακιδίων κ.λ.π.), ότι είναι συνιδιοκτήτες της εταιρείας με την επωνυμία ....'', με έδρα το … χιλ. της Λεωφ. ... , ότι η εταιρεία του ήταν ανθούσα με μεγάλο κύκλο εργασιών και πελατών, πολύ καλό όνομα και στην αγορά και ότι επεκτείνεται συνεχώς και έτσι τους παρέπεισε να πωλήσουν και παραδώσουν στην ανωτέρω εταιρεία του επί πιστώσει διάφορα εμπορεύματα.

Δηλαδή σε εξόφληση του τιμήματος των αγοραζόμενων εμπορευμάτων, ο κατηγορούμενος εξέδιδε και παρέδιδε σε αυτούς (παθόντες) μεταχρονολογημένες επιταγές. Έτσι έπεισε τον πρώτο Ι. Ν. να του πωλήσει στις 27-12- 1999 ένα έγχρωμο μηχάνημα της ''...'', αξίας 5.029.160 δρχ. δίνοντας του μια μεταχρονολογημένη επιταγή με ...

της Ιονικής Τράπεζας, ως άνω ποσού, εκδόσεως ''...'', την οποία υπέγραφε η Κ. Μ.. Επίσης, στις 10-1-2000 τους πώλησε ο ίδιος έναν υπολογιστή αξίας 2.360.000 δρχ. με πίστωση του τιμήματος, β) το δεύτερο Π. Θ. να του νοικιάσει οκτώ αυτοκίνητα στις 12-10-1999, για τα οποία υπέγραψαν αντίστοιχα μισθωτήρια συμβόλαια και του έδωσε δύο μεταχρονολογημένες επιταγές, δηλ.

την υπ' αρ.... της Ιονικής Τράπεζας, ποσού 1.320.000 δρχ. και την υπ' αρ.... της ιδίας Τράπεζας ποσού 1.320.000 δρχ., γ) την τρίτη Ε. Ξ. περί τα μέσα Δεκεμβρίου 1999 να του πωλήσει με πίστωση ρολόγια μάρκας ''GUCCI'' και ''PATEK PHILLIPE'', καθώς και στυλό και αναπτήρες ''DUPPONT'', συνολικής αξίας 13.500.000 δρχ., δίνοντας σ' αυτή δύο μεταχρονολογημένες επιταγές, εκδόσεως της εταιρείας τους και δη την υπ' αρ...., ποσού 7.157.161 δρχ.

της ''XIOS BANK'' και την υπ' αρ...., ποσού 5.000.000 δρχ. της ''EUROBANK'', δ) τον τέταρτο Γ. Α., κατά το χρονικό διάστημα από 11-11-99 έως 13-12-99 να του πωλήσει διάφορες ποσότητες εμπορευμάτων (π.χ. γρανίτες, πλακάκια κ.λ.π.) συνολικής αξίας 10.004.229 δρχ. δίνοντας του δύο μεταχρονολογημένες επιταγές, εκδόσεως της εταιρείας του και δη την αρ....

ποσού 3.190.602 δρχ., της Τράπεζας Μακεδονίας Θράκης και την αρ...., ποσού 6.813.627 δρχ. της ΕΤΕ. Επί των πωληθέντων δε, εμπορευμάτων εκδόθηκαν τα υπ' αρ.... τιμολόγια, συνολικής αξίας 10.004.229 δρχ., ενώ αν οι ανωτέρω παθόντες γνώριζαν την αλήθεια, ότι δηλ. η εταιρεία ''...'' δεν ήταν ανθούσα επιχείρηση, αλλά τη διατηρούσε αποκλειστικά και μόνο για να εξαπατήσει και να παρασύρει τα θύματά του και ότι πρόθεσή του ήταν να αποσπάσει τα εμπορεύματα, να κλείσει την εταιρεία και να εξαφανιστεί, χωρίς να πληρώσει το τίμημα, αφού όλες οι επιταγές που έδωσε στους προαναφερθέντες, όταν εμφανίστηκαν, σφραγίστηκαν ως ακάλυπτες.

Διαπράττει δε απάτες κατ' επάγγελμα, όπως προκύπτει από την επανειλημμένη τέλεση της πράξης, αλλά και από την υποδομή που είχε δημιουργήσει με πρόθεση επανειλημμένης τέλεσης της πράξης, δηλαδή για πορισμό εισοδήματος και κατά συνήθεια, δεδομένου ότι έχει ροπή για τη διάπραξη της πράξης αυτής, ως στοιχείο της προσωπικότητάς του.

Το συνολικό όφελος, που αποκόμισε από την πράξη αυτή υπερβαίνει τα 30.000 ευρώ, ανερχόμενο σε 91.927,44 ευρώ (32.243.550 δρχ.).-

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 24 Οκτωβρίου 2019.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 19 Νοεμβρίου 2019.

Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ