1803/2007 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1803 / 2007 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 1803/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές : Δημήτριο Λοβέρδο, Αντιπρόεδρο, Γεώργιο Καλαμίδα, Δημήτριο Κανελλόπουλο, Διονύσιο Γιαννακόπουλο και Ελένη Παναγιωτάκη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 21 Μαϊου 2007, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Γιαννέλη, για να δικάσει μεταξύ :

Των αναιρεσειουσών : 1)Της εταιρείας με την επωνυμία "HONDA MOTOR COMPANY LIMITED", που εδρεύει στην Ιαπωνία και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Θεόδωρο Γούσιο, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ. και 2)Της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΓΕΝΙΚΗ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΑΕΒΑ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ανδρέα Χρόνη, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ.

Των αναιρεσιβλήτων : 1)Της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΨΕΚΑ Α.Β.Ε.Ε.", που εδρεύει στο Ίλιον Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα και 2)Της ομόρρυθμης εταιρείας με την επωνυμία "...... ΟΕ", που εδρεύει στο .... και εκπροσωπείται νόμιμα, οι οποίες εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Μιλτιάδη Καρπέτα.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 15-1-2004 αγωγή της 1ης ήδη αναιρεσείουσας και την από 15-4-2004 πρόσθετη παρέμβαση της 2ης ήδη αναιρεσείουσας , που κατατέθηκαν στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών και συνεκδικάσθηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις : 5948/2004 οριστική του ίδιου δικαστηρίου και 10015/2005 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητούν οι αναιρεσείουσες με την από 11 Σεπτεμβρίου 2006 αίτησή τους. Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Ελένη Παναγιωτάκη ανέγνωσε την από 10 Μαϊου 2007 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι.- Κατά τη διάταξη του άρθρου 1 του ν. 146/1914 "περί αθεμίτου ανταγωνισμού", απαγορεύεται κατά τις εμπορικές, βιομηχανικές ή γεωργικές συναλλαγές κάθε πράξη που γίνεται προς το σκοπό ανταγωνισμού, η οποία αντίκειται στα χρηστά ήθη. Κατά τη διάταξη δε του άρθρου 13 εδ. 1 και 4 του αυτού ως άνω νόμου, όποιος κατά τις συναλλαγές κάνει χρήση ονόματος κάποιου, εμπορικής επωνυμίας ή ιδιαίτερου διακριτικού γνωρίσματος καταστήματος ή βιομηχανικής επιχείρησης ή κάποιου εντύπου, κατά τρόπο δυνάμενο να προκαλέσει σύγχυση με το όνομα, την εμπορική επωνυμία ή το ιδιαίτερο διακριτικό γνώρισμα το οποίο άλλος νόμιμα μεταχειρίζεται, μπορεί να υποχρεωθεί από τον τελευταίο σε παράλειψη της χρήσης.

Ως ιδιαίτερο διακριτικό γνώρισμα θεωρείται και ο ιδιαίτερος διασχηματισμός και η ιδιαίτερη διακόσμηση εμπορευμάτων, της συσκευής ή του περικαλύμματος αυτών, εφόσον είναι γνωστά στους σχετικούς κύκλους των συναλλαγών ως διακριτικά σημεία των όμοιων εμπορευμάτων άλλου προσώπου. Από τις διατάξεις αυτές προκύπτει ότι:

α] για την εφαρμογή του άρθρου 1 απαιτείται η πράξη αφενός να έγινε προς το σκοπό ανταγωνισμού και αφετέρου να αντίκειται στα χρηστά ήθη, ως κριτήριο των οποίων χρησιμεύουν οι ιδέες του κοινωνικού ανθρώπου που κατά τη γενική αντίληψη σκέπτεται με χρηστότητα και φρόνηση και 2) ότι για την ύπαρξη αθέμιτου ανταγωνισμού με τη χρήση ξένου διασχηματισμού απαιτείται 1.

επικράτηση του διασχηματισμού στις συναλλαγές και 2. δυνατότητα να προκληθεί σύγχυση. Ο διασχηματισμός, κατά την έννοια της άνω διάταξης [άρθ. 13 εδ. 4] περιλαμβάνει τα εξωτερικά στοιχεία διαμορφώσεως, κυρίως το χρώμα, ή συνδυασμούς χρωμάτων, τη συσκευασία ή περικαλύμματα του εμπορεύματος και κάθε διακριτικό το οποίο έχει επικρατήσει στις συναλλαγές ως γνώρισμα του εμπορεύματος, είναι δε ικανό να διακρίνει τούτο από άλλα όμοια ή ομοειδή εμπορεύματα άλλης προελεύσεως.

Δεδομένου ότι ο διασχηματισμός επιτελεί διακριτική λειτουργία του εμπορεύματος, δεν μπορεί να ταυτίζεται με αυτό τούτο το εμπόρευμα. Έτσι διαμορφωτικά στοιχεία του εμπορεύματος που δεν επελέγησαν αυθαίρετα αλλά είναι τεχνικώς απαραίτητα για την κατασκευή ή την εκπλήρωση του σκοπού χρήσεως ή χρησιμότητας του εμπορεύματος δεν προστατεύονται ως διασχηματισμός, έστω και αν οι σχετικοί συναλλακτικοί κύκλοι συνδυάζουν προς την διαμόρφωση αυτή του εμπορεύματος την προέλευσή του από ορισμένη επιχείρηση.

Αντιθέτως, αν τα στοιχεία της εξωτερικής διαμορφώσεως επελέγησαν αυθαίρετα, έστω και αν στη συγκεκριμένη περίπτωση τα στοιχεία αυτά επιβοηθούν συγχρόνως το σκοπό χρήσεως ή χρησιμότητας του εμπορεύματος, τότε παρέχεται η κατ' άρθ. 13 εδ. 4 προστασία. Εξάλλου, η αισθητική διαμόρφωση του εμπορεύματος, δηλαδή η επιλογή των εξωτερικών γνωρισμάτων αισθητικής φύσεως, η οποία γίνεται αυθαιρέτως χωρίς να εξυπηρετείται συγκεκριμένος σκοπός, εφόσον επιτελεί διακριτική λειτουργία, απολαύει, κατά κανόνα προστασίας ως διασχηματισμός.

Περαιτέρω, κίνδυνος σύγχυσης υπάρχει όταν, λόγω της ομοιότητας ή του παρεμφερούς των εξωτερικών διαμορφωτικών στοιχείων δύο εμπορευμάτων, πιθανολογείται ότι είναι δυνατόν να δημιουργηθεί παραπλάνηση του κοινού ως προς την προέλευση των προϊόντων ή υπηρεσιών από μια ορισμένη επιχείρηση, ως προς την ταυτότητα των φορέων της επιχείρησης ή της επιχείρησης ως οικονομικής οντότητας, ή ως προς την ύπαρξη οικονομικής συνεργασίας ή οργανωτικής σχέσης μεταξύ δύο επιχειρήσεων.

Τέλος, ο κίνδυνος σύγχυσης δεν αποκλείεται όταν η χρησιμοποίηση γίνεται με μικρές παραλλαγές, ενώ δεν απαιτείται η επέλευσή του, αλλά αρκεί δυνατότητα να επέλθει, ούτε χρειάζεται να συντρέχει κίνδυνος παραπλάνησης της πλειονότητας των καταναλωτών, αλλά αρκεί να υπάρχει η δυνατότητα για ένα όχι εντελώς ασήμαντο τμήμα απ' αυτούς, δηλαδή αρκεί η παραπλάνηση να έχει έκταση εμπορικά αξιόλογη ή αισθητή.

Στην προκείμενη περίπτωση, το Εφετείο δέχτηκε τα εξής: Η ενάγουσα [ήδη πρώτη αναιρεσείουσα] αλλοδαπή εταιρεία με την επωνυμία "HONDA MOTOR COMPANY LTD" πριν από δέκα έτη περίπου, κατασκεύασε και πρωτοκυκλοφόρησε στην παγκόσμια αγορά, συμπεριλαμβανομένης και της ελληνικής ένα νέου τύπου βενζινοκινητήρα εσωτερικής καύσεως ποικίλων χρήσεων, του οποίου τα εξωτερικώς εμφανή τμήματα έχουν τον εξής διασχηματισμό, α] ο στροφοθάλαμος αποτελείται από χυτοσίδηρο καλούπι, έχει σχήμα τρισδιάστατου εξάπλευρου, φέροντος ιδιαίτερες διαμορφώσεις, προεξοχές και απολήξεις σε όλες τις επιφάνειες του, στην κάτω πλευρά του διαμορφώνεται σε βάση στηρίξεως, σχήματος ορθογωνίου παραλληλεπιπέδου, με δύο προεκτάσεις απολήγουσες, εκάστη, σε δύο κατακόρυφες οπές για το βίδωμα του κινητήρα σε πλαίσιο, στην άνω δεξιά πλευρά του (για τον βλέποντα τον κινητήρα από την πλευρά της χειρόμιζας) διαμορφώνεται σε δύο προεξοχές, αρχόμενες από την ακμή αυτού, με δύο οπές για την στήριξη του ρεζερβουάρ δια αντιστοίχων κοχλιών, στο κέντρο της άνω πλευράς του διαμορφώνεται σε κυλινδρικό σχήμα, στο άνω αριστερό τμήμα του φέρει τον κύλινδρο και την κεφαλή του, υπό γωνία 25 μοιρών ως προς το οριζόντιο επίπεδο, ο οποίος κύλινδρος καλύπτεται από έξι ψήκτρες, πέντε μικρές και μία μεγάλη, ως διαμορφώσεις του καλουπιού, σχήματος πτερυγίων, τετράγωνης διατομής, με στρογγυλευμένες γωνίες, εν σειρά η μία πίσω από την άλλη, σε συνέχεια δε της έκτης ψήκτρας βιδώνεται η κυλινδροκεφαλή, καλυπτόμενη από οκτώ ψήκτρες εν σειρά επίσης, δύο μεγάλες και έξι μικρές, εκ των οποίων οι τρεις τελευταίες είναι κομμένες στην άνω πλευρά τους και στην εξωτερική πλευρά των ψηκτρών της κυλινδροκεφαλής διαμορφώνονται δύο οπές για τη στήριξη της εξάτμισης, μετά δε την όγδοη ψήκτρα της κυλινδροκεφαλής βιδώνει το μεταλλικό καπάκι των βαλβίδων, το οποίο έχει σχήμα οκτάπλευρο, με καμπύλες γωνίες, φέρει επ' αυτού την ένδειξη ΟΗV και ευρίσκεται εντός μεταλλικού πλαισίου, πολύπλευρου σχήματος επίσης, με καμπύλες γωνίες, καλύπτοντος τις ψήκτρες του κυλίνδρου και της κυλινδροκεφαλής και φέροντος στις γωνίες τέσσερις οπές για την στήριξη, δια ισάριθμων κοχλιών, του πλαισίου και του καπακιού των βαλβίδων στην κεφαλή του κυλίνδρου και στην βάση του στροφαλοθαλάμου και από την κάτω πλευρά του κυλίνδρου υπάρχει πλαίσιο κατεύθυνσης που παρέχει ψυχρό αέρα στα πτερύγια του σιγαστήρα και του κινητήρα και στο οπίσθιο τμήμα του φέρει το καπάκι, σχήματος πεντάπλευρου και παραπλεύρως, αυτού δύο κυλινδρικές διαμορφώσεις, συμμετρικές ως προς τον κατακόρυφο άξονα, φέρουσες δύο κυκλικές οπές, χρησιμεύουσες για την πλήρωση του κινητήρα με λάδι και για την μέτρηση της στάθμης του λαδιού και προστατευόμενες, εκάστη, δια βύσματος βιδωτού κυκλικού σχήματος, διαμορφωμένου κατά τη λαβή σε ορθογώνιο παραλληλεπίπεδο. 2) Το ρεζερβουάρ του είναι μεταλλικό, έχει σχήμα ορθογώνιο παραλληλεπίπεδο με καμπύλες ακμές, διαστάσεις πλευρών 17 εκατ.

επί 21 εκατ. του μέτρου και χωρητικότητα 3,6 λίτρα, αποτελείται από τρία τμήματα (άνω, κάτω και βάση), τα οποία είναι άρρηκτα συνδεδεμένα, δημιουργούν, περιμετρικά, στην επιφάνεια της σύνδεσης τους, προεξοχή και έχουν ύψος το άνω μέρος 5,5 εκατ. και το κάτω μέρος 4 εκατ. του μέτρου, στο άνω μέρος του σχηματίζει λαιμό εγχύσεως του καυσίμου, σχήματος κυλινδρικού, εξωτερικής διαμέτρου 50 χιλιοστών του μέτρου και εσωτερικής διαμέτρου 43 χιλιοστών του μέτρου, που κλείνει με τάπα κυκλικού σχήματος με εσοχές στην περίμετρο της, στο άνω μέρος του, επίσης πάνω από το λαιμό εγχύσεως του καυσίμου, σχηματίζει μικρή εσοχή με κεκλιμένη επιφάνεια προς απορροή του διαρρέοντος καυσίμου στην αντίθετη από τον κύλινδρο πλευρά, είναι διαμορφωμένο, κατά την μεγαλύτερη έκταση του πυθμένα του, σε σχήμα κοίλο και βιδώνει σε τρία σημεία του επί του άνω μέρους του στροφαλοθαλάμου. 3) Το σύστημα εξαγωγής καυσαερίων αποτελείται από το σωλήνα εξαγωγής, ο οποίος βιδώνει με δύο κοχλίες στις ψήκτρες της κυλινδροκεφαλής και καταλήγει στον αποσιωπητήρα (σιλανσιέ) ο οποίος έχει σχήμα ορθογώνιο παραλληλεπίπεδο, στην μία πλευρά του φέρει κυλινδρική διαμόρφωση που καταλήγει στην οπή εξαγωγής των καυσαερίων στο περιβάλλον, καλύπτεται από μεταλλικό κάλυμμα, σχήματος ορθογωνίου πολυεπιπέδου παραλληλεπιπέδου, φέρον περιμετρικά οπές και περσίδες εξαερισμού και στο άνω τμήμα του δύο κυκλικές εσοχές με οπές δια των οποίων το κάλυμμα βιδώνει στον αποσιωπητήρα. 4) Το καρμπυρατέρ του είναι βιδωμένο επάνω στην κεφαλή του κυλίνδρου, συνδέεται με το ρεζερβουάρ μέσω μικρού σωλήνος, επ' αυτού δε φέρει βιδωμένο το σύστημα εισαγωγής αέρα. 5) Το σύστημα εισαγωγής αέρα εξωτερικά αποτελείται από ένα ενιαίο τμήμα, το οποίο δημιουργείται από την ένωση δύο κάθετων μεταξύ τους επιφανειών, η ακμή της ένωσης των οποίων δημιουργεί καμπυλότητα, εκτείνεται τόσο προς την πλευρά της κυλινδροκεφαλής όσο και προς την πλευρά του κουβουκλίου της χειρόμιζας, από την οποία υπάρχουν δύο μοχλοί για την παροχή αέρα και καυσίμου, ενσωματωμένοι στο καρμπυρατέρ και φίλτρο αέρα φέρει καπάκι σχήματος ορθογωνίου παραλληλεπιπέδου, με καμπύλες ακμές, το οποίο στο κέντρο της άνω πλευράς του φέρει κυκλική διαμόρφωση και οπή δια της οποίας διέρχεται ο κοχλίας συγκράτησης του που έχει περικόχλιο σχήματος πεταλούδας. 6) Το σύστημα χειρόμιζας, κατά το εξωτερικό τμήμα του έχει σχήμα κόλουρου κώνου, εξωτερικής διαμέτρου δέκα οκτώ εκατοστών και εσωτερικής διαμέτρου δέκα τεσσάρων εκατοστών του μέτρου, στην κυκλική βάση του οποίου υπάρχουν επιμήκεις οπές ακτινοειδώς τοποθετημένες, φέρει περιμετρικά επιμήκεις οπές κατανεμημένες σε δέκα ομάδες, των τριών οπών εκάστη ομάδα, χωριζόμενες μεταξύ τους από εσοχές απολήγουσες σε οπές, σε κάποιο δε σημείο της περιμέτρου αυτού παρεμβάλλεται η πλαστική χειρόμιζα σχήματος Τ και φέρει κάλυμμα, το οποίο βιδώνει στο κάλυμμα του ανεμιστήρα με τρεις βίδες, σε αντίστοιχες οπές που υπάρχουν στις εσοχές μεταξύ των οπών του εξωτερικού τμήματος. 7) Το κάλυμμα του ανεμιστήρα και του σφονδύλου του είναι μεταλλικό φέρει στην μία πλευρά του κεντρικού διακόπτη δύο θέσεων, βιδώνει σε τέσσερα σημεία επί του στροφαλοθαλάμου και έχει σχήμα ημικυκλίου με τα άκρα του καταλήγοντα σε, τετράπλευρο.

Από την ημέρα της πρώτης κατασκευής εκ μέρους της ενάγουσας του εν λόγω τύπου κινητήρα εσωτερικής καύσεως, η τελευταία κατασκευάζει μαζικώς στις εγκαταστάσεις της στη χώρα της έδρας της, την Ιαπωνία, ή σε εγκαταστάσεις συνεργαζόμενων μαζί της επιχειρήσεων και διαθέτει προς πώληση στην παγκόσμια αγορά, συμπεριλαμβανομένης και της ελληνικής, τον ως άνω τύπο κινητήρα εσωτερικής καύσεως, γενικής χρήσεως με την εμπορική ονομασία ΗΟΝDΑ GΧ 160Τ1 και ΚΙ 5,5 hρ, με την προαναφερόμενη μορφή, διασχηματισμό και εξωτερικά χαρακτηριστικά που προσαρμόζεται και αποτελεί τμήμα σκαπτικών, κοπτικών, αντλητικών, ψεκαστικών ή άλλων μηχανημάτων.

Στη συνέχεια δέχθηκε το Εφετείο ότι η δεύτερη των εναγομένων [ ήδη δεύτερη αναιρεσίβλητη] εισάγει στην ελληνική αγορά από το έτος 2002 και εντεύθεν βενζινοκινητήρα εσωτερικής καύσεως γενικής χρήσεως υπό την εμπορική ονομασία "ΜΙΥΑΚΕ ΚG 160", τον οποίο στη συνέχεια διαθέτει λιανικώς στην αγορά τόσο η ίδια όσο και η πρώτη εναγόμενη [πρώτη αναιρεσίβλητη], οι οποίες έχουν έδρα στην ίδια ακριβώς περιοχή και διεύθυνση.

Εξ αυτών, το μοντέλο με στοιχεία "ΜΙΥΑΚΕ ΚG 160" προσομοιάζει ως προς τον εξωτερικό διασχηματισμό του με το μοντέλο "ΗΟΝDΑ GΧ 160Τ1" που κατασκευάζει η ενάγουσα εταιρεία, πλην όμως διαπιστώνονται οι εξής διαφορές : Ο στροφοθάλαμος του κινητήρα "ΜΙΥΑΚΕ ΚG 160" είναι κατασκευασμένος από κράμα αλουμινίου και όχι από χυτοσίδηρο καλούπι όπως ο κινητήρας "ΗΟΝDΑ GΧ 160Τ1".

Ο πρώτος κινητήρας έχει τέσσερις μεγάλες και δύο μικρές ψύκτρες με τετραγωνική απόληξη, ενώ ο δεύτερος πέντε μικρές και μία μεγάλη, τετραγωνισμένες ψύκτρες. Στους βενζινοκινητήρες υπάρχει το καπάκι στροφαλοθαλάμου το οποίο βρίσκεται στην πίσω πλευρά του και έχει σχήμα πολύπλευρου με έξι πλευρές. Σε όλες τις περιπτώσεις υπάρχουν δύο διαμορφώσεις που περικλείουν οπές πλήρωσης του κινητήρα με λάδι.

Στον κινητήρα "ΗΟΝDΑ" οι οπές αυτές έχουν εξωτερικό σχήμα τετραγωνισμένο, ενώ στο ΜΙΥΑΚΕ, ο αντίστοιχος σχηματισμός έχει σχήμα στρογγυλό. Οι τάπες των οπών πλήρωσης λιπαντικού στο ΜΙΥΑΚΕ, έχουν εντελώς διαφορετικό σχήμα από τις αντίστοιχες του ΗΟΝDΑ. Επιπρόσθετα στο ρεζερβουάρ του κινητήρα ΜΙΥΑΚΕ, κάτω από την τάπα πλήρωσης που είναι μαύρου χρώματος διαφορετικού σχήματος και σημαντικά ψηλότερη από του ΗΟΝDΑ, είναι τοποθετημένο φίλτρο καύσιμου, ενώ στο ρεζερβουάρ του τελευταίου κινητήρα, η τάπα είναι μεταλλικού χρώματος και κοντύτερη και στερείται φίλτρο καυσίμου.

Επίσης υπάρχει διαφορά ως προς τη θέση της οπής εξόδου καυσαερίων των δύο κινητήρων και επιπλέον στον ΜΙΥΑΚΕ είναι εφοδιασμένη με σίτα συγκράτησης σπινθήρων, που δεν υπάρχει στον άλλο κινητήρα, ενώ τα μεταλλικά καλύμματα προστασίας με τα οποία περιβάλλεται η εξάτμιση ξεχωρίζουν ως προς τις ιδιαιτερότητες του σχήματος, τις οπές εξαερισμού, καθόσον στο ΗΟΝDΑ υπάρχει μία ακόμη οπή.

Στο καρμπυρατέρ η βάση του φίλτρου αέρα του ΜΙΥΑΚΕ είναι εντελώς διαφορετική από αυτή του ΗΟΝDΑ, ως προς το σχήμα και το μέγεθος αλλά επίσης και ως προς τον τρόπο που καθοδηγείται ο αέρας προς το φίλτρο ακολουθεί διαφορετική τεχνοτροπία και πορεία. Στο σύστημα χειρόμιζας οι εμπρόσθιες οπές εξαερισμού του ΗΟΝDΑ είναι ακτινικές και δύο μεγεθών, ενώ του ΜΙΥΑΚΕ είναι κεκλιμένες και ενός μεγέθους με διαφορετικές βίδες συγκράτησης.

Σημαντικό όμως στοιχείο διαφοροποίησης, συνεχίζει το Εφετείο, αποτελεί η ονομασία των δύο κινητήρων. Η ηχητική και λεκτική απεικόνιση καθενός είναι εντελώς διαφορετική, σε τέτοιο σημείο που είναι αδύνατο να παραπλανηθεί ο καταναλωτής. Η ονομασία ΜΙΥΑΚΕ και ο τύπος ΚG 160, εκτός του ότι αποτυπώνεται στα πιο εμφανή σημεία του κινητήρα, όπως είναι η χειρόμιζα και το δοχείο καυσίμων, αποτυπώνεται ευκρινώς στο κυτίο συσκευασίας, στην εγγύηση και στις οδηγίες χρήσεως.

Καθένας από τους παραπάνω κινητήρες, με την κατασκευή τους, αποκτούν ένα είδος ταυτότητας, ο οποίος αποτυπώνεται στο στροφοθάλαμο και είναι μοναδικός για κάθε κινητήρα. 0 κωδικός αυτός αριθμός είναι αδύνατον να αλλοιωθεί και αναλογεί με τους αριθμούς πλαισίου των αυτοκινήτων, οι οποίοι διαφοροποιούνται από όχημα σε όχημα και αποτελούν μέθοδο ταυτοποίησης του κινητήρα.

Ακόμη δέχθηκε το Εφετείο ότι, έστω και αν θεωρηθεί, αληθώς υποτιθεμένων ως προς το κεφάλαιο αυτό των ισχυρισμών της ενάγουσας, ότι ο διασχηματισμός αυτός του προϊόντος έχει επικρατήσει στους συναλλακτικούς κύκλους, δεν στοιχειοθετείται παράνομη απομίμηση, εφόσον στην προκειμένη περίπτωση δεν υπάρχει αντικείμενο προσβολής δεκτικό προστασίας ως διακριτικό γνώρισμα, ελλείπει δε η δυνατότητα πρόκλησης σύγχυσης του καταναλωτικού κοινού.

Ειδικότερα, τόσο οι ένδικοι βενζινοκινητήρες, όσο και αυτοί που κατασκευάζουν άλλες εταιρείες (KAWASAKI, MITSUBISHI), έχουν πολλά κοινά εξωτερικά στοιχεία στο διασχηματισμό τους, δηλ. όλα φέρουν τα ίδια εξαρτήματα και έχουν την ίδια συνδεσμολογία, γεγονός που επιβάλλεται από τους κανόνες τεχνικής κατασκευής του προϊόντος, αφού σε διαφορετική περίπτωση οι βενζινοκινητήρες δεν θα ήταν δυνατόν να αποτελέσουν τμήματα των μηχανημάτων στα οποία προσαρμόζονται και έτσι δεν θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για το σκοπό για τον οποίο προορίζονται.

Άλλωστε όλοι οι μηχανικοί σχεδίασης παρόμοιων βενζινοκινητήρων σχεδιάζουν με γνώμονα την υψηλότερη απόδοση, την ελαχιστοποίηση του όγκου και του βάρους τους και για να είναι δε σε θέση να λειτουργήσουν και να μην τίθεται σε κίνδυνο η λειτουργία τους, πρέπει να έχουν τον προαναφερθέντα διασχηματισμό.

Κατά συνέπεια και σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν στη μείζονα σκέψη, η εξωτερική μορφή του βενζινοκινητήρα ποικίλων χρήσεων που παράγει η ενάγουσα εταιρεία δεν προστατεύεται ως διασχηματισμός. Πέραν αυτών, από τη σύγκριση των δύο επιδίκων προϊόντων προκύπτει ότι εκτός από τις άνω διαφορές τους ως προς την εξωτερική τους εμφάνιση, υπάρχει σημαντική διαφοροποίηση στην ονομασία των δύο κινητήρων ΗΟΝDΑ και ΜΙΥΑΚΕ.

Η άνω ηχητική και λεκτική απεικόνιση καθενός είναι εντελώς διαφορετική, ώστε να μην υπάρχει κίνδυνος συγχύσεως στο καταναλωτικό κοινό. Ούτε άλλωστε προέκυψε ότι οι εναγόμενες εμπορεύονται προϊόντα της ενάγουσας, ώστε να υπάρξει ενδεχόμενο να δημιουργηθεί σύγχυση στον καταναλωτή ότι υπάρχει μεταξύ τους συμπαραγωγή ή συνεργασία, η δε ενάγουσα παράγει το συγκεκριμένο μοντέλο κινητήρα χρησιμοποιώντας διαφορετικά χρώματα στα εξαρτήματα που τον απαρτίζουν, μαύρη χειρόμιζα, μαύρο κάλυμμα βολάν, κόκκινο δοχείο βενζίνης.

Επιπρόσθετα τα ένδικα προϊόντα χρησιμοποιούνται κυρίως ως εξαρτήματα σε προσαρμογές με συνδυασμό διαφόρων εξαρτημάτων, όπου το τελικό προϊόν, όπως αντλία, γεννήτρια, έχει ξεχωριστή εμπορική και τεχνική ταυτότητα και δεν καθορίζεται από το βενζινοκινητήρα, αλλά από τη συνολική του εικόνα, διαμόρφωση και τεχνική του συγκρότηση.

Έτσι τα προϊόντα αυτά δεν απευθύνονται στο ευρύ καταναλωτικό κοινό, αλλά σε εξειδικευμένους εμπόρους κατασκευαστές. οι οποίοι αγοράζουν τους βενζινοκινητήρες και τους προσαρμόζουν σε διάφορα μηχανήματα (σκαπτικά, κοπτικά αντλητικά, ψεκαστικά ή άλλα), τα οποία στη συνέχεια, πωλούνται στο ευρύ καταναλωτικό κοινό.

Οι άνω έμποροι - κατασκευαστές αγοράζουν τους βενζινοκινητήρες όχι σύμφωνα με την οπτική εντύπωση που αποκομίζουν, αλλά με βάση το εργοστάσιο κατασκευής, την ποιότητα και την τιμή τους. Άλλωστε δεν είναι δυνατό να επέλθει οποιασδήποτε μορφής σύγχυση ανάμεσα στον βενζινοκινητήρα της ΗΟΝDΑ και σ1 αυτόν της ΜΙΥΑΚΕ, αφού και τα συνοδευτικά της πώλησης έγγραφα τιμολόγια - εγγυήσεις, αναγράφουν επακριβώς τον τύπο και τα στοιχεία αυτών, ώστε να μην διατηρείται καμία αμφιβολία για το είδος του κινητήρα που αγοράζει.

Τέλος δεν συντρέχει περίπτωση εκμετάλλευσης ξένης φήμης του προϊόντος της ενάγουσας εκ μέρους των εναγομένων, καθόσον οι τελευταίες επεδίωξαν διαφοροποίηση ως προς τα άνω λεκτικά και γραφικά στοιχεία του άνω προϊόντος, για αποφυγή κινδύνου συγχύσεως του κοινού με εφικτά μέτρα και χωρίς υπέρβαση του ορίου θυσίας που απαιτείται από κάθε οφειλέτη (άρθρο 288 ΑΚ) και συνεπώς στην προκειμένη περίπτωση δεν μπορεί να τύχει εφαρμογής ούτε η διάταξη του άρθρου 1 του ν. 146/1914.

Με τα ανωτέρω όμως που δέχτηκε το Εφετείο και συνήγαγε με βάση αυτά ότι δεν προστατεύεται ο κινητήρας HONDA ως διασχηματισμός, άλλως δεν προκαλείται σύγχυση στις συναλλαγές, και απέρριψε, εξαφανίζοντας την αντίθετη πρωτόδικη απόφαση, την ένδικη αγωγή, με την οποία οι αναιρεσείουσες ζητούσαν να απαγορευθεί στις αναιρεσίβλητες να κατέχουν και να διαθέτουν στο εμπόριο βενζινοκινητήρα με τον προαναφερόμενο διασχηματισμό των τμημάτων, και να διαταχθεί η κατάσχεση και καταστροφή των βενζινοκινητήρων ΜΙΥΑΚΕ που κατείχαν οι αναιρεσίβλητες, ανεπαρκείς διέλαβε στην απόφασή του αιτιολογίες (κύρια και επικουρική) για ζητήματα που ασκούν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης, ήτοι α) για το ζήτημα της διακριτικής λειτουργίας του διασχηματισμού του κινητήρα HONDA και συνεπώς της προστασίας τούτου, και β) για το ζήτημα της παραποίησης ή απομίμησης του διασχηματισμού έτσι ώστε να προκαλείται σύγχυση στον κοινό καταναλωτή σχετικά με την προέλευση των όμοιων προϊόντων των διαδίκων.

Συγκεκριμένα: Α) Μολονότι δέχεται, κατά την κύρια αιτιολογία, ότι τα προεκτεθέντα επτά διαμορφωτικά στοιχεία του εμπορεύματος της αναιρεσείουσας, τα οποία έχουν χρησιμοποιηθεί πανομοιότυπα, εκτός των αναφερόμενων ασήμαντων διαφορών, και για το διασχηματισμό του κινητήρα των αναιρεσιβλήτων, με την ίδια χωροταξική τοποθέτηση και την ίδια συνολική εξωτερική διαμόρφωση, ήτοι 1.

στροφαλοθάλαμος (σχήμα τρισδιάστατο εξάπλευρο, με ιδιαίτερες διαμορφώσεις, προεξοχές, απολήξεις, κ.λ.π.) 2. ρεζερβουάρ (σχήμα, ορθογώνιο παραλληλεπίπεδο με καμπύλες ακμές, διαστάσεις 17 εκ. Χ 21, χωρητικότητα 3,6 λίτρα, σύνδεση σε τρία τμήματα, κλπ,) 3. σύστημα εξαγωγής καυσαερίων (σωλήνας εξαγωγής που βιδώνει με δύο κοχλίες στις ψήκτρες της κυλινδροκεφαλής και καταλήγει σε σιωπητήρα ορθογώνιου παραλληλεπιπέδου, με μεταλλικό κάλυμμα ορθογωνίου πολυεπιπέδου, παραλληλεπιπέδου, κλπ.), 4.

καρμπυρατέρ (βιδωμένο στην κεφαλή του κυλίνδρου συνδεόμενο μέσω μικρού σωλήνα με το ρεζερβουάρ) 5. σύστημα εισαγωγής αέρα (ενιαίο τμήμα δημιουργούμενο από την ένωση δύο κάθετων επιφανειών, η ακμή της ένωσης των οποίων δημιουργεί καμπυλότητα) 6. χειρόμιζα (σχήμα κόλουρου κώνου, 17. εκ. κλπ.), και 7. κάλυμμα ανεμιστήρα και σφονδύλου (μεταλλικό, σχήμα ημικυκλίου κλπ.), αρκείται μόνο στη διαπίστωση ότι όλα τα εξαρτήματά του είναι αναγκαία και η συνδεσμολογία του είναι απαραίτητη για τη χρήση που προορίζονται, χωρίς να αναφέρει και ότι τα ανωτέρω διαμορφωτικά στοιχεία του κινητήρα HONDA, με το συγκεκριμένο σχήμα, μορφή, μέγεθος, χωροταξική τοποθέτηση, καθενός στοιχείου, και γενικά με τη συνολική εξωτερική διαμόρφωσή τους, α) είναι τεχνικώς απαραίτητα για την κατασκευή ή τη χρησιμότητά του, β) δεν επιτελούν συγχρόνως διακριτική λειτουργία και γ) δεν μπορούν να επιλεγούν από τους κατασκευαστές παρόμοιων μηχανών άλλα τεχνικώς ισότιμα διαμορφωτικά στοιχεία.

Περαιτέρω, ενώ δέχεται ότι ο κινητήρας HONDA έχει αισθητικής φύσεως εξωτερικά γνωρίσματα (μαύρη χειρόμιζα, μαύρο κάλυμμα βολάν, κόκκινο δοχείο βενζίνης, ιδιαίτερες διαμορφώσεις, προεξοχές, ακτινοειδείς εγκοπές) δεν αναφέρει αν τα ίδια στοιχεία φέρει ή όχι και ο κινητήρας ΜΙΥΑΚΕ, αν επιτελούν ή όχι διακριτική λειτουργία και αν προστατεύονται ως διασχηματισμός.

Β) Ενώ δέχεται, κατά την επικουρική αιτιολογία, ότι ο διασχηματισμός του κινητήρα HONDA έχει επικρατήσει στις συναλλαγές, και υπάρχουν ουσιώδεις ομοιότητες μεταξύ των δύο διασχηματισμών, δεν εξηγεί γιατί από αυτές δεν προκαλείται σύγχυση στον κοινό καταναλωτή, αρκούμενο να στηρίξει την κρίση του για ανυπαρξία τέτοιας σύγχυσης στις επουσιώδεις παραπάνω διαφορές, οι οποίες, υπάρχουσες σε κάθε παραποίηση ή απομίμηση, δεν αποκλείουν αυτές και μόνο, χωρίς τη συνδρομή και άλλων περιστατικών, τη σύγχυση στον κοινό καταναλωτή, ενώ περαιτέρω, λαμβάνει υπόψη μόνο τον εξειδικευμένο κατασκευαστή μηχανημάτων, και όχι τον κοινό τελικό καταναλωτή στον οποίο θα περιέλθει ο κινητήρας είτε πωλούμενος αυτοτελώς είτε ενσωματωμένος σε διάφορα μηχανήματα.

Επομένως, με την ανεπάρκεια αυτή των αιτιολογιών του, το Εφετείο στέρησε την απόφασή του από νόμιμη βάση και κατέστησε έτσι ανέφικτο τον έλεγχο του Αρείου Πάγου περί της ορθής εφαρμογής των ανωτέρω διατάξεων, γι' αυτό και πρέπει η απόφασή του να αναιρεθεί κατά τους βάσιμους από το άρθρο 559 αρ. 19 ΚΠολΔ πρώτο, δεύτερο, τέταρτο και πέμπτο λόγους αναιρέσεως, που έχουν αυτή την έννοια, παρελκούσης της έρευνας των λοιπών, και να παραπεμφθεί η υπόθεση στο ίδιο Εφετείο συγκροτούμενο όμως από δικαστές άλλους από εκείνους που εξέδωσαν την αναιρούμενη απόφαση (ΚΠολΔ 580 παρ. 3).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 10015/2005 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές και

Καταδικάζει τις αναιρεσίβλητες στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσειουσών, την οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων πεντακοσίων [1500] ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 3 Ιουλίου 2007. Και

Δημοσιεύθηκε στο ακροατήριό του στις 20 Ιουλίου 2007.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ