17/2015 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 17 / 2015 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 17/2015

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Δήμητρα Παπαντωνοπούλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Κωνσταντίνο Τσόλα, Ευφημία Λαμπροπούλου και Βασίλειο Πέππα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 29 Σεπτεμβρίου 2014, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1. Ι. Σ. του Β. και 2. Μ. Κ. του Ν., συζύγου Ι. Σ. κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ιωάννη Πέππα, με δήλωση του αρθρ. 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.

Των αναιρεσιβλήτων: 1. Ε. χας Ζ. Δ., 2. Κ. Δ. του Ζ., 3. Θ. Δ. του Ζ. και 4. Α. Δ. του Ζ. κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Στυλιανό Κατσέλη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 10-6-2008 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 5187/2011 του ίδιου Δικαστηρίου και 3750/2013 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 16-12-2013 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Βασίλειος Πέππας, ανέγνωσε την από 12-9-2014 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να γίνουν δεκτοί οι 1ος και 2ος λόγοι της αιτήσεως αναιρέσεως της κρινόμενης αίτησης. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων ζήτησε την απόρριψή της αίτησης και των καταδίκη του αντιδίκων τους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως προσβάλλεται η 3750/13 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, εκδοθείσα κατά την τακτική διαδικασία αντιμωλία των διαδίκων. Με την προσβαλλόμενη απόφαση απορρίφθηκαν οι αντίθετες εφέσεις των διαδίκων κατά της 5187/11 απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, που αυτή εκδόθηκε επί αγωγής των αναιρεσιβλήτων, με την οποία αυτοί άσκησαν κατά των αναιρεσειόντων αξιώσεις τους για αποζημίωση και χρηματική ικανοποίηση από αδικοπραξία και η οποία έγινε μερικώς δεκτή.

Η μη λήψη υπόψη από το δικαστήριο της ουσίας επικληθέντων και προσκομισθέντων από τους διαδίκους αποδεικτικών μέσων ιδρύει τον λόγο αναίρεσης του άρθρου 559 αρ. 11 περ. γ' ΚΠολΔ. Καμία ωστόσο διάταξη δεν επιβάλλει την ειδική μνεία και τη χωριστή αξιολόγηση καθενός από τα αποδεικτικά μέσα που επικαλέστηκαν και προσκόμισαν οι διάδικοι, αλλά αρκεί η γενική μνεία των κατ' είδος αποδεικτικών μέσων που λήφθηκαν υπόψη, ενώ ως αποτελούντα ξεχωριστά από τα έγγραφα αποδεικτικά μέσα πρέπει να μνημονεύονται η έκθεση και το πρακτικό αυτοψίας (359 ΚΠολΔ), η γνωμοδότηση των πραγματογνωμόνων (383), τα πρακτικά εξέτασης των μαρτύρων (410) και οι ένορκες βεβαιώσεις (270 παρ.2, 339).

Ειδικότερα οι ένορκες βεβαιώσεις που λαμβάνονται σύμφωνα με το 270 παρ. 2 ΚΠολΔ, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 12 ν. 1915/2001 και ισχύει στην προκειμένη περίπτωση, κατά την τακτική διαδικασία ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου, δεν αποτελούν έγγραφα, κατά την έννοια των άρθρων 339 και 342 επ. του ΚΠολΔ, αλλά ιδιαίτερο αποδεικτικό μέσο που διακρίνεται από τα έγγραφα και γι' αυτό ακριβώς, αν η απόφαση του ουσιαστικού δικαστηρίου αναφέρει μόνο ότι λήφθηκαν υπόψη τα επικαλούμενα και προσκομιζόμενα έγγραφα, δεν αποδεικνύεται ότι το δικαστήριο έλαβε υπόψη και τις ένορκες βεβαιώσεις που είχαν προσκομίσει και επικαλεστεί οι διάδικοι, με αποτέλεσμα να ιδρύεται ο ανωτέρω από το άρθρο 559 αρ. 11 λόγος αναιρέσεως.

Η επίκληση της ένορκης βεβαίωσης πρέπει να γίνεται με τις προτάσεις κατά τη συζήτηση μετά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, και να είναι ειδική, ούτως ώστε να προκύπτει από αυτήν ο αριθμός, ο εξετασθείς μάρτυρας και ο εξετάσας και να καθορίζεται ότι έλαβε χώρα νόμιμη κλήτευση του αντιδίκου ή ότι αυτός παραστάθηκε, οπότε, στην τελευταία αυτή περίπτωση η εκ της μη κλητεύσεως ακυρότητα θεραπεύεται.

Τέλος, από την ανωτέρω διάταξη του άρθρου 270 παρ. 2 εδ. β' ΚΠολΔ, η οποία, σύμφωνα με το άρθρο 524 παρ. 1 ίδιου κώδικα, εφαρμόζεται και στη δίκη ενώπιον του Εφετείου, σε συνδυασμό και με εκείνη του άρθρου 529 ΚΠολΔ συνάγεται, ότι στην κατ' έφεση δίκη, είναι, κατά κανόνα, παραδεκτή η επίκληση και προσαγωγή νέων αποδεικτικών μέσων, επομένως και ενόρκων βεβαιώσεων ενώπιον ειρηνοδίκη ή συμβολαιογράφου ή προξένου, που έχουν δοθεί νομίμως μετά την συζήτηση στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο, εκτός αν η προσαγωγή αυτών αποκρουστεί ρητώς από το Εφετείο, διότι, κατά την αναιρετικώς ανέλεγκτη κρίση του, ο διάδικος δεν είχε προσκομίσει τα αποδεικτικά αυτά μέσα στην πρωτοβάθμια δίκη, από πρόθεση στρεψοδικίας ή από βαριά αμέλεια (ΑΠ 1553/08).

Στην προκειμένη περίπτωση, από την επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων προκύπτουν τα εξής: Οι αναιρεσείοντες (εκκαλούντες και εφεσίβλητοι στη δευτεροβάθμια δίκη), με τις έγγραφες προτάσεις τους ενώπιον του Εφετείου, κατά τη συζήτηση μετά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, προς ανταπόδειξη των αγωγικών ισχυρισμών των αντιδίκων τους, αλλά και απόδειξη του δικού τους ισχυρισμού, περί συντρέχοντος πταίσματος του παθόντος, είχαν επικαλεστεί και προσκομίσει στο Εφετείο την .../31.5.11 ένορκη βεβαίωση του Β.

Σ., την από 25/5/11 κλήση τους, καθώς και την 292γ/26.5.11 έκθεση του δικαστικού επιμελητή Αθηνών Δ. Λ., προς απόδειξη της εμπρόθεσμης και νομότυπης κλήτευσης των αντιδίκων τους πριν τη λήψη αυτής. Το Εφετείο, με την προσβαλλόμενη απόφαση, απέρριψε τον 5ο λόγο έφεσης των αναιρεσειόντων, για το ότι το πρωτοβάθμιο δικαστήριο δεν είχε λάβει υπόψη του την επίμαχη ένορκη βεβαίωση, δεχόμενο (το Εφετείο) ότι η εν λόγω ένορκη βεβαίωση είχε προσκομιστεί εκπροθέσμως (στην πρωτοβάθμια δίκη), με την προσθήκη των προτάσεών τους.

Στη συνέχεια απέρριψε την έφεσή τους στο σύνολό της. Στην κρίση του δε αυτή, για την κατ' ουσίαν απόρριψη της ανωτέρω εφέσεως, κατέληξε το Εφετείο, όπως στην προσβαλλόμενη απόφαση του βεβαιώνεται, αφού έλαβε υπόψη τις ενώπιον του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου καταθέσεις των εξετασθέντων μαρτύρων, όλα τα έγγραφα που οι διάδικοι νόμιμα επικαλέστηκαν και προσκόμισαν, την .../18.12.09 ένορκη βεβαίωση του μάρτυρα Α.

Δ. ενώπιον της συμβολαιογράφου Αθηνών Γεωργίας Ρουπακιώτη που επικαλέστηκαν και προσκόμισαν οι εφεσίβλητοι-εκκαλούντες-ενάγοντες, τα έγγραφα της ποινικής δικογραφίας, τις νομίμως επικαλούμενες και προσκομιζόμενες φωτογραφίες, χωρίς όμως να γίνεται ειδική αναφορά ότι λήφθηκε υπόψη, ως νέο αποδεικτικό στοιχείο στη δευτεροβάθμια δίκη και η ανωτέρω ένορκη βεβαίωση, την οποία επικαλέστηκαν και προσκόμισαν και πάλι οι αναιρεσείοντες ενώπιον του Εφετείου, προς απόδειξη και ανταπόδειξη ασκούντων ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης ισχυρισμών τους, και χωρίς επίσης να αποκρουστεί από το Εφετείο η ένορκη αυτή βεβαίωση, κατά το άρθρο 529 παρ. 2 ΚΠολΔ, ως απαραδέκτως το πρώτον προσκομιζόμενη ενώπιον του.

Επομένως, το Εφετείο υπέπεσε στην από το άρθρο 559 αρ.11 περ. γ' ΚΠολΔ πλημμέλεια, διότι παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη την επίμαχη ένορκη βεβαίωση, όπως βασίμως μέμφονται την αναιρεσιβαλλομένη οι αναιρεσείοντες με τον πρώτο λόγο της αιτήσεως αναιρέσεως .

Κατ' ακολουθίαν τούτων, κατά παραδοχή του ως άνω λόγου, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, ενώ παρέλκει η έρευνα του δεύτερου λόγου και να παραπεμφθεί η υπόθεση, προς περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο Εφετείο, εφ' όσον είναι δυνατή η συγκρότηση αυτού, από δικαστές άλλους, εκτός εκείνων που δίκασαν. Ακόμη, πρέπει να επιβληθούν τα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων σε βάρος των αναιρεσιβλήτων, λόγω της ήττας τους (άρθρα 176, 183 ΚΠολΔ). Τέλος, πρέπει να διαταχθεί η επιστροφή του κατατεθέντος για την άσκηση της αιτήσεως παραβόλου στον καταθέσαντα τούτο (άρθρο 495 παρ. 4 ΚΠολΔ), κατά τα αναφερόμενα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 3750/2013 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση, προς περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο Εφετείο, το οποίο θα συγκροτηθεί από δικαστές άλλους, εκτός εκείνων που δίκασαν.

Επιβάλλει σε βάρος των αναιρεσιβλήτων τα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων οκτακοσίων (2.800) ευρώ.

Διατάσσει την επιστροφή του παραβόλου στον καταθέσαντα τούτο.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 14 Οκτωβρίου 2014.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 13 Ιανουαρίου 2015.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ