Supreme Court allows appeal against conviction for illegal possession of weapons due to violation of oral trial principle.

Απόφαση 1798 / 2019 (Ε, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)Αριθμός 1798/2019

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

E' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Διονυσία Μπιτζούνη, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη (σύμφωνα με την υπ'αριθ.75/2019 πράξη του Προέδρου του Αρείου Πάγου), Βασιλική Ηλιοπούλου, Μαρία Βασδέκη, Πηνελόπη Παρτσαλίδου - Κομνηνού και Ζωή Κωστόγιαννη - Καλούση Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 5 Απριλίου 2019, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Παναγιώτη Μπρακουμάτσου (γιατί κωλύεται η Εισαγγελέας) και του Γραμματέως Γεράσιμου Βάλσαμου, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου Γ. Γ. του Σ., κατοίκου ..., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ιπποκράτη - Αλέξανδρο Μυλωνά, για αναίρεση της υπ'αριθ. 7982/2018 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων Αθηνών. Το Τριμελές Εφετείο Πλημμελημάτων Αθηνών με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και o αναιρεσείων - κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 25.2.2019 αίτησή του αναιρέσεως, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 352/19.

Αφού άκουσε Τον πληρεξούσιο δικηγόρο του αναιρεσείοντος, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να απορριφθεί η προκείμενη αίτηση αναιρέσεως.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η κρινόμενη από 25.2.2019 αίτηση για αναίρεση της υπ' αριθμ. 7982/2018 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου (Πλημμελημάτων) Αθηνών, η οποία εκδόθηκε μετά την αναίρεση της 3838/2017 απόφασης του ιδίου Δικαστηρίου, κατά το μέρος που αφορά στην ενοχή και καταδίκη του κατηγορουμένου - αναιρεσείοντα για την πράξη της παράνομης κατοχής της βαλλιστρίδας, της σπάθης, των ξιφιδίων, των ξιφολογχών και της απομίμησης πυροβόλου όπλου, κατά την διάταξή της περί επιβολής ποινής και κατά το κεφάλαιο της που αναφέρεται στη δήμευση και παραπέμφθηκε για νέα συζήτηση, ως προς το κεφάλαιο περί δήμευσης και για νέα επιμέτρηση της ποινής, με την οποία καταδικάστηκε ο αναιρεσείων για την αξιόποινη πράξη της παράνομης κατοχής κυνηγετικών όπλων, (πλην της βαλλιστρίδας, της σπάθης, των ξιφιδίων, των ξιφολογχών και της απομίμησης πυροβόλου όπλου), σε ποινή φυλάκισης έξι (6) μηνών, επικύρωσε τις από 14.6.2013 δύο εκθέσεις κατάσχεσης του Μ. Κ. και Δ. Μ. και διέταξε την δήμευση όλων των όπλων, όπως αυτά αναλυτικά αναφέρονται και περιγράφονται στις ως άνω εκθέσεις κατάσχεσης πλην των αεροβόλων όπλων, για τα οποία με τη μη αναιρετέα διάταξη της 3838/2017 απόφασης του Δικαστηρίου αυτού έχουν ήδη αποδοθεί στον κατηγορούμενο, έχει ασκηθεί νόμιμα και εμπρόθεσμα. Επομένως, είναι παραδεκτή, και πρέπει να εξετασθεί περαιτέρω κατ' ουσία.

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 329, 331, 333 παρ. 2, 362 (364) και 369 (367) του Κ.Π.Δ. προκύπτει ότι η λήψη υπόψη από το δικαστήριο ως αποδεικτικού στοιχείου για το σχηματισμό της κρίσης του περί της ενοχής του κατηγορουμένου, εγγράφου, που δεν αναγνώσθηκε κατά τη δημόσια και προφορική συζήτηση της υπόθεσης στο ακροατήριο παραβιάζει την αρχή της προφορικότητας και δημοσιότητας της δίκης και την άσκηση του δικαιώματος του κατηγορουμένου από το άρθρο 358 του ίδιου Κώδικα να προβαίνει σε δηλώσεις και εξηγήσεις σχετικά με το αποδεικτικό αυτό στοιχείο και συνιστά απόλυτη ακυρότητα της διαδικασίας (άρθρο 171 παρ. 1 στοιχ.

δ' του Κ.Π.Δ.), η οποία ιδρύει τον από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Α' του Κ.Π.Δ. λόγο αναίρεσης. Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 502 παρ. 1 εδ. β' του Κ.Π.Δ., σε κάθε περίπτωση διαβάζονται και λαμβάνονται υπόψη από το δικαστήριο τα πρακτικά της πρωτοβάθμιας δίκης που περιέχουν τις καταθέσεις των εξετασθέντων μαρτύρων και τον κατάλογο των αναγνωσθέντων εγγράφων.

Από την τελευταία αυτή διάταξη προκύπτει, ότι η ανάγνωση στην κατ' έφεση δίκη των πρακτικών της πρωτοβάθμιας δίκης και των περιεχόμενων σ' αυτά καταθέσεων των μαρτύρων που εξετάστηκαν και του καταλόγου των εγγράφων είναι υποχρεωτική, πλην η μη ανάγνωση αυτών επάγεται ακυρότητα μόνον αν ζητηθεί η ανάγνωσή τους και το δικαστήριο παρά το νόμο δεν επέτρεψε αυτή.

Όμως, αν αυτά δεν αναγνωσθούν, η λήψη υπόψη των περιεχόμενων σε αυτά αποδεικτικών μέσων για το σχηματισμό της κρίσης επί της ενοχής επάγεται απόλυτη ακυρότητα και καθιστά την απόφαση αναιρετέα.

Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη υπ' αριθμό 7982/2018 απόφαση, το Τριμελές Εφετείο (Πλημμελημάτων) Αθηνών, κατά πιστή μεταφορά, "καταδίκασε τον κατηγορούμενο (ήδη αναιρεσείοντα) - ο οποίος κηρύχθηκε ένοχος κατά το διατακτικό της υπ' αρ. 3838/2017 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου (από παραδρομή αναφέρεται Πλημμελειοδικείου) Αθηνών για την πράξη της παράνομης κατοχής όπλων (από παραδρομή αναφέρεται κυνηγετικών όπλων), πλην της βαλλιστρίδας, της σπάθης, των ξιφιδίων, των ξιφολογχών και της απομίμησης πυροβόλου όπλου για τα οποία δυνάμει της υπ' αρ. 1244/2018 απόφασης του Αρείου Πάγου (Ε' Τμήμα) μετ' αναίρεση της ανωτέρω απόφασης του παρόντος Δικαστηρίου έπαυσε υφ' όρον κατά το άρθρο όγδοο παρ. 1 και 2 του ν. 4411/2016 την ποινική δίωξη, ΣΕ ΠΟΙΝΗ ΦΥΛΑΚΙΣΗΣ (ΕΞΙ) 6 ΜΗΝΩΝ, παραμένουσας κατά τα λοιπά της μη αναιρεθείσης διάταξης της υπ' αρ. 3838/2017 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου (από παραδρομή αναφέρεται Πλημμελειοδικείου) Αθηνών ως προς την περί αναστολής εκτέλεσης της ως άνω πλέον ποινής που επιβλήθηκε στον κατηγορούμενο για τρία (3) έτη.

ΕΠΙΚΥΡΩΝΕΙ τις από 14.6.2013 δύο εκθέσεις κατασχέσεως α) του Μ. Κ., Αστυνόμου Β' της Δ/νσης Εσωτερικών Υποθέσεων/Τμήμα Ειδικών Υποθέσεων και β) του Υπ/μου Α' Δ. Μ. της παραπάνω Δ/νσης. ΔΙΑΤΑΣΣΕΙ την δήμευση όλων των όπλων, όπως αυτά αναλυτικά αναφέρονται και περιγράφονται στις ως άνω εκθέσεις κατασχέσεως (πλην των αεροβόλων όπλων για τα οποία με τη μη αναιρετέα διάταξη της υπ' αρ. 3838/2017 απόφασης του παρόντος Δικαστηρίου έχουν ήδη αποδοθεί στον κατηγορούμενο).".

Από την επισκόπηση των πρακτικών της απόφασης αυτής δεν προκύπτει ότι αναγνώσθηκαν τα πρακτικά της πρωτοβάθμιας δίκης επί της οποίας εκδόθηκε η 44772Α/2014 απόφαση του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών. Παρά ταύτα, όπως προκύπτει από το σκεπτικό της προσβαλλόμενης απόφασης, αξιολογήθηκε αποδεικτικά η από 14.6.2013 έκθεση έρευνας σε κατοικία και κατάσχεσης του Μ.

Κ., Αστυνόμου Β' της Δ/νσης Εσωτερικών Υποθέσεων/Τμήμα Ειδικών Υποθέσεων και του Υπ/μου Α' Δ. Μ. της παραπάνω Δ/νσης για την περί επιμέτρησης της ποινής και περί δήμευσης των κατασχεθέντων κρίση. Από την εν λόγω αναφορά γίνεται αντιληπτό ότι τα πρακτικά της πρωτοβάθμιας δίκης λήφθηκαν υπόψη από το δικαστήριο που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση χωρίς αυτά να αναγνωσθούν κατά τη δημόσια και προφορική συζήτηση της υπόθεσης, όπως και οι προαναφερθείσες εκθέσεις κατάσχεσης με συνέπεια να προκληθεί, κατά τα εκτιθέμενα στη μείζονα σκέψη, απόλυτη ακυρότητα που συνέβη κατά τη διαδικασία στο ακροατήριο (άρθρο 171 παρ. 1 στοιχ.

δ' του Κ.Π.Δ.), η οποία ιδρύει τον από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Α' του Κ.Π.Δ., λόγο αναίρεσης. Επί πλέον και στο σκεπτικό της προσβαλλόμενης απόφασης γίνεται αναφορά στις εκθέσεις κατάσχεσης α) του Μ. Κ., Αστυνόμου Β' της Δ/νσης Εσωτερικών Υποθέσεων/Τμήμα Ειδικών Υποθέσεων και β) του Υπ/μου Α' Δ. Μ. της παραπάνω Δ/νσης.

Αυτά δεν αναφέρονται ως αναγνωσθέντα ούτε στο προοίμιο ή σε άλλο σημείο του σκεπτικού της προσβαλλόμενης απόφασης, στο οποίο, σημειωτέον, δεν γίνεται αναφορά ούτε και στην κατάθεση του εξετασθέντος στο ακροατήριο του Δικαστηρίου αυτού μάρτυρος Ν. Ε.. Προκύπτει, δηλαδή, ότι το εκδόν την προσβαλλόμενη απόφαση δικαστήριο για να σχηματίσει την κρίση του περί νέας επιμέτρησης της ποινής του αναιρεσείοντος και δήμευσης των κατασχεθέντων όπλων, έλαβε υπόψη του και εκτίμησε, τις ως άνω εκθέσεις κατάσχεσης τις οποίες και επικύρωσε.

Επί πλέον από τις επικυρωθείσες ως άνω εκθέσεις κατάσχεσης, που παραδεκτά επισκοπούνται για τον αναιρετικό έλεγχο της προσβαλλόμενης απόφασης, προκύπτει ότι η δεύτερη από 14.3.2013 έκθεση έρευνας του Υ/μου Α' Δ. Μ. αφορά τον Β. Μ., μη διάδικο στην εφετειακή δίκη και όχι τον αναιρεσείοντα, ενώ δεν αναγνώστηκαν, ούτε και επικυρώθηκαν οι από 14.3.2013 εκθέσεις έρευνας σε γραφείο και σε αυτοκίνητο του Υπ/μου Α' Σ.

με την παρουσία του Αστυνόμου Β' Χ. Α., που αναφέρονται μεταξύ των αναγνωστέων εγγράφων στα πρακτικά του Πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου και επικυρώθηκαν με την απόφαση 44772 /2014 αυτού, στις οποίες αναφέρονται, μεταξύ άλλων, και τα επίδικα όπλα για την κατοχή των οποίων καταδικάστηκε ο αναιρεσείων με την προσβαλλόμενη απόφαση σε ποινή φυλάκισης έξι μηνών και των οποίων διατάχθηκε η δήμευση, όπως προαναφέρθηκε.

Όμως από τα πρακτικά της συνεδρίασης του εκδόντος την προσβαλλόμενη απόφαση δικαστηρίου προκύπτει ότι οι εκθέσεις αυτές δεν αναγνώστηκαν στο ακροατήριο, ενώ ούτε στο αιτιολογικό της προσβαλλόμενης απόφασης βεβαιώνεται ότι αναγνώσθηκαν στο ακροατήριο. Επομένως, αφού προκύπτει ότι συνεκτιμώνται οι εκθέσεις αυτές ως αποδεικτικό μέσο στο προεκτεθέν αιτιολογικό της προσβαλλόμενης καταδικαστικής απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων Αθηνών και ότι αυτές δεν είχαν αναγνωσθεί στο ακροατήριο του Δευτεροβάθμιου Δικαστηρίου και επιπλέον δεν προκύπτει έμμεσα η ανάγνωση αυτών, έπεται ότι παραβιάστηκε από το Δευτεροβάθμιο Δικαστήριο η αρχή της προφορικότητας της δίκης και η άσκηση του δικαιώματος του κατηγορουμένου αναιρεσείοντος από το άρθρο 358 του Κ.Π.Δ.

να προβεί σε δηλώσεις και εξηγήσεις σχετικά με το αποδεικτικό αυτό στοιχείο που χρησιμοποιήθηκε σε βάρος του και ότι επήλθε απόλυτη ακυρότητα της διαδικασίας (άρθρο 171 παρ. 1 στοιχ. δ' του Κ.Π.Δ.), η οποία ιδρύει τον ίδιο προαναφερθέντα, από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Α' του Κ.Π.Δ., λόγο αναίρεσης.

Κατ' ακολουθίαν, οι παραπάνω συναφείς για απόλυτη ακυρότητα λόγοι αναίρεσης, δεύτερος και έβδομος, πρέπει να γίνουν δεκτοί ως βάσιμοι. Μετά από αυτά παρελκούσης της ερεύνης των λοιπών λόγων αναίρεσης, πρέπει να γίνει δεκτή η κρινόμενη αίτηση του αναιρεσείοντος, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και ακολούθως, να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο δικαστήριο, αφού είναι δυνατή η συγκρότηση του από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως (άρθρο 519 Κ.Π.Δ.).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθμό 7982/2018 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου (Πλημμελημάτων) Αθηνών. Και

Παραπέμπει την υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 4 Οκτωβρίου 2019.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 18 Νοεμβρίου 2019.

Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ

Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ