1796/2016 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1796 / 2016 (Ζ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)ΑΡΙΘΜΟΣ 1796/2016

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Ζ' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Γεώργιο Σακκά, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (σύμφωνα με την υπ' αριθμ. 136-Α/2016 πράξη της Προέδρου του Αρείου Πάγου), Βασίλειο Καπελούζο, Δημήτριο Γεώργα, Δημήτριο Τζιούβα και Μαρία Γκανιάτσου-Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 19 Οκτωβρίου 2016, με την παρουσία της Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Βασιλικής Θεοδώρου (γιατί κωλύεται η Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου) και του Γραμματέως Χρήστου Πήτα, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντα - κατηγορουμένου Π. Τ. του Δ., κατοίκου ..., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γεώργιο Καψή, περί αναιρέσεως της υπ' αριθ.23239/2015 αποφάσεως του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών. Το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Αθηνών, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και ο αναιρεσείων - κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 29 Φεβρουαρίου 2016 αίτησή του, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 806/2016.

Αφού άκουσε Τον πληρεξούσιο δικηγόρο του αναιρεσείοντα, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και την Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου, που πρότεινε να απορριφθεί η προκείμενη αίτηση αναίρεσης,

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 504 παρ. 1 του ΚΠΔ, όταν ο νόμος δεν ορίζει διαφορετικά, το ένδικο μέσο της αιτήσεως αναιρέσεως επιτρέπεται μόνο κατά της αποφάσεως η οποία, όπως απαγγέλθηκε, δεν προσβάλλεται με έφεση και κατά της αποφάσεως του δευτεροβαθμίου δικαστηρίου που εκδόθηκε ύστερα από άσκηση εφέσεως. Έτσι, αν η υπόθεση που αναφέρεται σε ορισμένο έγκλημα διήλθε και από τους δύο βαθμούς δικαιοδοσίας, κατόπιν ασκήσεως εφέσεως από τον κατηγορούμενο κατά της πρωτοβάθμιας καταδικαστικής αποφάσεως, με το ένδικο μέσο της αιτήσεως αναιρέσεως προσβάλλεται μόνο η απόφαση του δευτεροβαθμίου δικαστηρίου. Εξ άλλου, κατά την έννοια του άρθρου 501 παρ. 1 του ίδιου Κώδικα, εάν η έφεση, που άσκησε ο κατηγορούμενος, απορριφθεί ως ανυποστήρικτη, σε αναίρεση υπόκειται μόνο η απόφαση του δευτεροβαθμίου δικαστηρίου που απέρριψε την έφεση και όχι η πρωτοβάθμια. Στην προκειμένη περίπτωση ο αναιρεσείων με τους υπό στοιχεία Α, Β, Γ λόγους της αιτήσεως αναιρέσεως πλήττει την πρωτοβάθμια υπ' αριθ.3 6516/2014 απόφαση του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών, για έλλειψη ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας. Οι λόγοι όμως αυτοί, σύμφωνα με τα προαναφερόμενα, είναι απαράδεκτοι και απορριπτέοι, αφού πλήττουν την πρωτοβάθμια απόφαση κατά της οποίας, αφού ασκήθηκε έφεση, η υπόθεση διήλθε και τον δεύτερο βαθμό και η έφεση απορρίφθηκε ως ανυποστήρικτη, δεν χωρεί αναίρεση.

Περαιτέρω, κατά το άρθρο 469 εδ. α' του ΚΠΔ "αν στο έγκλημα συμμετείχαν περισσότεροι ή αν η ποινική ευθύνη ενός κατηγορουμένου εξαρτάται σύμφωνα με το νόμο από την ευθύνη του άλλου, το ένδικο μέσο που ασκεί κάποιος από τους κατηγορουμένους, ακόμη και όταν χορηγείται μόνο σ' αυτόν από το νόμο, καθώς και οι λόγοι τους οποίους προτείνει, αν δεν αναφέρονται αποκλειστικά στο πρόσωπό του, ωφελούν και τους υπόλοιπους κατηγορουμένους".

Από τη διάταξη αυτή, δικαιολογητικός λόγος της οποίας είναι η αρχή της ισότητας και η εναρμόνιση των ευνοϊκών αποτελεσμάτων για όλους τους συμμετόχους, προκύπτει ότι προϋπόθεση εφαρμογής της είναι: 1) να ασκήθηκε το ένδικο μέσο από συγκατηγορούμενο που δικαιούνταν να ασκήσει αυτό και δεν κρίθηκε για οποιοδήποτε λόγο απαράδεκτο, 2) οι προταθέντες από αυτόν λόγοι δεν άρμοζαν αποκλειστικώς στο πρόσωπό του, και 3) οι υπόλοιποι κατηγορούμενοι, είτε δεν δικαιούνται να ασκήσουν ένδικο μέσο, είτε δικαιούνται αλλά δεν το άσκησαν μέσα στη νόμιμη προθεσμία είτε το άσκησαν και τούτο απορρίφθηκε ως απαράδεκτο ή ανυποστήρικτο.

Εάν συντρέχουν αυτοί οι όροι και εφόσον με το ένδικο μέσο βελτιώθηκε η θέση εκείνου που το άσκησε, ωφελούνται οι συμπαραπεμφθέντες ή συγκαταδικασθέντες, αλλά μόνο για αυτούς τους λόγους και όχι για άλλους που αρμόζουν αποκλειστικά στο πρόσωπο εκείνου που άσκησε το ένδικο μέσο (ΑΠ 1283/2010). Ο θεσμός επομένως του επεκτατικού αποτελέσματος των λόγων του ενδίκου μέσου που άσκησε συγκατηγορούμενος, δεν μπορεί να λειτουργήσει ως προς εκείνον από τους συγκατηγορουμένους του που άσκησε μεν νομότυπα και αυτός ένδικο μέσο το οποίο όμως κρίθηκε στην ουσία του.

Σημειωτέον ότι το ένδικο μέσο που ο ένας κατηγορούμενος άσκησε πρέπει να συζητηθεί στην ουσία του. Δηλαδή δεν νοείται επέκταση στο συμμέτοχο, ο οποίος έχει ενεργό δικαίωμα ασκήσεως ενδίκου μέσου, ή έχει ασκήσει ένδικο μέσο που εκκρεμεί ή κρίθηκε στην ουσία του (ΑΠ 859/14, ΑΠ 2020/2009). Εξ άλλου, κατά ρητή διάταξη του άρθρου 476 παρ. 3 του ΚΠΔ αν το ένδικο μέσο κηρυχθεί απαράδεκτο, παύει η επέκταση των αποτελεσμάτων του.

Επέκταση δεν υπάρχει και όταν γίνεται παραίτηση από εκείνον που άσκησε το ένδικο μέσο, αφού και η παραίτηση συνεπάγεται απαράδεκτο. Το ίδιο ακριβώς (παύση επεκτατικού αποτελέσματος) συμβαίνει και στην περίπτωση που το ένδικο μέσο που ασκήθηκε απορρίπτεται ως ανυποστήρικτο, αλλά και στην περίπτωση θανάτου εκείνου που άσκησε το ένδικο μέσο, γιατί στην περίπτωση αυτή το ένδικο μέσο δεν συζητείται στην ουσία του, αλλά παύει οριστικά η ποινική δίωξη.

Στην προκειμένη περίπτωση ο αναιρεσείων με τον τέταρτο λόγο αναιρέσεως, βάλλοντας κατά της 23239/2015 απόφασης του δευτεροβαθμίου δικαστηρίου Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών, προβάλλει την από το άρθρο 510 παρ. 1 εδ. Η' ΚΠοινΔ πλημμέλεια ότι το δικαστήριο δικάσαν ως Εφετείο υπερέβη την εξουσία του παραβιάζοντας το άρθρο 469 του ΚΠΔ περί επεκτατικού αποτελέσματος.

Ειδικότερα, διατείνεται ότι το δευτεροβάθμιο δικαστήριο, ενώπιον του οποίου οι για την ίδια πράξη, της μη έγκαιρης καταβολής εργοδοτικών και εργατικών εισφορών στο ΙΚΑ, συγκατηγορούμενοί του Σ. Τ. και Α. Ρ., οι οποίοι παραστάθηκαν εκπροσωπούμενοι από πληρεξούσια δικηγόρο, είχαν προβάλλει τον ισχυρισμό της ρύθμισης του χρέους τους προς το ΙΚΑ και της ήδη καταβολής του ημίσεως αυτού και είχαν ζητήσει την αναβολή της δίκης προκειμένου να προσκομίσουν εξοφλητική απόδειξη του συνολικού χρέους, με την αναιρεσιβαλλομένη απόφασή του δεν απεφάνθη για το επεκτατικό αποτέλεσμα του ενδίκου μέσου που άσκησαν οι άνω συγκατηγορούμενοί του και σ' αυτόν (αναιρεσείοντα), ενώ έκρινε ανυποστήρικτη την ασκηθείσα από τον ίδιο έφεση και την απέρριψε ως τέτοια.

Ειδικότερα, ότι το δευτεροβάθμιο δικαστήριο με την προσβαλλόμενη απόφασή του, "δεν εφάρμοσε το επεκτατικό αποτέλεσμα της άσκησης ενδίκου μέσου των συγκατηγορουμένων του, αφού έκρινε για τους λοιπούς συγκατηγορουμένους που παραστάθηκαν δια πληρεξουσίου δικηγόρου, δεχόμενο το δικαστήριο την ασκηθείσα από αυτούς έφεση, ότι πρέπει να αναστείλει την ποινική διαδικασία λόγω ρύθμισης της οφειλής εργοδοτικών και εργατικών εισφορών στο ΙΚΑ, προκειμένου να προσκομίσουν εξοφλητική απόδειξη των οφειλόμενων εισφορών, ενώ για τον αναιρεσείοντα απέρριψε την έφεση και τον έκρινε ένοχο για τις αποδοθείσες πράξεις επανερχόμενο στην πρωτόδικη κρίση του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών δυνάμει της με αριθ.36516/2014 απόφασης αυτού.

Δέχθηκε για τους λοιπούς συγκατηγορουμένους ότι έχουν ρυθμίσει την οφειλή και γι' αυτό το λόγο δεν προχώρησε στην έκδοση απόφασης, ενώ για τον αναιρεσείοντα που κατηγορείται για τη μη καταβολή ακριβώς των ίδιων εισφορών στο ΙΚΑ που βρίσκονται σε ρύθμιση, όπως το ίδιο δικαστήριο δέχτηκε, έκρινε ανυποστήρικτη την έφεσή του αλλά δεν επέκτεινε το αποτέλεσμα της άσκησης έφεσης των συγκατηγορουμένων του και των λόγων που πρόβαλαν σε αυτή και στο πρόσωπό του, αν και οι λόγοι που πρόβαλαν με την έφεσή τους δεν αφορούν αποκλειστικά το πρόσωπο τους ".

Ο λόγος είναι αβάσιμος, καθόσον προϋπόθεση του επεκτατικού αποτελέσματος είναι να μην έχει ασκήσει έφεση ο συγκατηγορούμενος, και στην συγκεκριμένη περίπτωση ο αναιρεσείων άσκησε νομίμως και εμπροθέσμως έφεση κατά της πρωτοβάθμιας 36516/2014 απόφασης του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών που τον καταδίκασε, η οποία συζητήθηκε και εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών, με την οποία το δικαστήριο απέρριψε την έφεσή του ως ανυποστήρικτη.

Περαιτέρω, όπως προκύπτει από την επισκόπηση των πρακτικών της προσβαλλόμενης απόφασης, το δικαστήριο, κρίνοντας επί των εφέσεων που άσκησαν κατά της άνω προσβαλλομένης απόφασης οι λοιποί δύο συγκατηγορούμενοί του, εξέδωσε την άνω υπ' αριθ. 23239/2015 μη οριστική απόφασή του, με την οποία δεχόμενο ως βάσιμο τον άνω προβληθέντα από την εκπροσωπούσα αυτούς πληρεξουσία δικηγόρο τους ισχυρισμό περί ρυθμίσεως της οφειλής τους προς το ΙΚΑ, ανέβαλε κατ' άρθρο 352 ΚΠΔ την δίκη προκειμένου αυτοί να προσκομίσουν κρείσσονες αποδείξεις και συγκεκριμένα σχετική εξοφλητική απόδειξη.

Συνεπώς, οι ειδικοί λόγοι που επικαλούνταν με τις εφέσεις τους οι τελευταίοι, δεν συζητήθηκαν στην ουσία και επομένως δεν βελτιώθηκε η θέση τους, ώστε να ωφεληθεί και ο αναιρεσείων συγκατηγορούμενός τους. Επομένως, με βάση όσα προεκτέθηκαν, δεν συνέτρεχε, περίπτωση εφαρμογής του άρθρου 469 εδ. α' του ΚΠΔ.

Μετά από αυτά και μη υφισταμένου ετέρου λόγου προς έρευνα, πρέπει η αίτηση αναίρεσης να απορριφθεί και να καταδικασθεί ο αναιρεσείων στα δικαστικά έξοδα (άρ. 583 παρ. 1 Κ.Π.Δ.) κατά τα οριζόμενα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 29-2-2016 (αρ.εκθ.καταθ. 16/2016) αίτηση του Π. Τ. του Δ., κατοίκου …, για αναίρεση της 23239/2015 απόφασης του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών, και

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα τα οποία ορίζει στο ποσό των διακοσίων πενήντα (250) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 7 Δεκεμβρίου 2016. Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 8 Δεκεμβρίου 2016.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ