Supreme Court dismisses appeal in tort case where contractor failed to protect neighbor's building during excavation.

Απόφαση 1796 / 2007 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 1796/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές : Δημήτριο Λοβέρδο, Αντιπρόεδρο, Γεώργιο Καλαμίδα, Δημήτριο Κανελλόπουλο, Διονύσιο Γιαννακόπουλο και Ελένη Παναγιωτάκη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 30 Απριλίου 2007, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Γιαννέλη, για να δικάσει μεταξύ :

Του αναιρεσείοντος : ...... ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Νικόλαο Σκλαβουνάκο.

Της αναιρεσίβλητης : Ομόρρυθμης εταιρείας με την επωνυμία "..... Ο.Ε.", που εδρεύει στον ..... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Αντώνιο Καραντάνη, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 13-12-1991 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Πειραιώς. Εκδόθηκαν : η 1637/1992 πράξη και οι αποφάσεις 340/2003 οριστική του ίδιου δικαστηρίου και 899/2005 του Εφετείου Πειραιώς. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητεί ο αναιρεσείων με την από 26 Ιουνίου 2006 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Ελένη Παναγιωτάκη ανέγνωσε την από 13 Απριλίου 2007 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Από τις διατάξεις των άρθρων 297, 298, 330 και 914 ΑΚ συνάγεται ότι προϋπόθεση της ευθύνης για αποζημίωση από αδικοπραξία είναι παράνομη συμπεριφορά, υπαιτιότητα του υποχρέου, η οποία υπάρχει και στην περίπτωση της αμέλειας, δηλαδή όταν δεν καταβάλλεται η επιμέλεια που απαιτείται στις συναλλαγές, επέλευση ζημίας, και ύπαρξη αιτιώδους συνάφειας μεταξύ της παράνομης συμπεριφοράς και της ζημίας.

Η παράνομη συμπεριφορά, ως όρος της αδικοπραξίας, μπορεί να συνίσταται όχι μόνο σε θετική πράξη, αλλά και σε παράλειψη, εφόσον στην τελευταία αυτή περίπτωση εκείνος που υπέπεσε στην παράλειψη ήταν υποχρεωμένος σε πράξη από το νόμο ή τη δικαιοπραξία, είτε από την καλή πίστη, κατά την κρατούσα κοινωνική αντίληψη.

Εξάλλου, με τις διατάξεις του άρθρου 5 παρ. 1.1.2 και 4.3.31 της 3046/304/89 [ΦΕΚ Δ΄ 59] απόφασης του Αναπληρωτή Υπουργού ΠΕΧΩΔΕ "Περί του Κτιριοδομικού Κανονισμού" που εκδόθηκε κατ' εξουσιοδότηση του άρθρου 26 του ΓΟΚ (ν. 1577/1985), ορίζεται αντιστοίχως, ότι "κάθε κτίριο και δομικό έργο πρέπει να κατασκευάζεται έτσι, ώστε να εξασφαλίζει την ασφάλεια των ομόρων και γειτονικών κτιρίων ή δομικών έργων καθώς και των ενοίκων τους, από κινδύνους ζημιών που προέρχονται από αυτό κατά τη διάρκεια της κατασκευής ή της λειτουργίας του" και "σε περίπτωση εκτέλεσης θεμελιώσεων ή εκσκαφών σε στάθμη που βρίσκεται χαμηλότερα από αυτήν των ομόρων κτιρίων ή δομικών έργων πρέπει να λαμβάνονται μέτρα προστασίας τόσο του συνόλου, όσον και των επί μέρους δομικών στοιχείων και εγκαταστάσεών τους από κάθε κίνδυνο βλάβης τους όχι μόνο στη διάρκεια της κατασκευής αλλά και μετά από αυτή".

Περαιτέρω, με το άρθρο 5 του ν. 1396/1983 "Υποχρεώσεις λήψης και τήρησης των μέτρων ασφαλείας στις οικοδομές και λοιπά ιδιωτικά τεχνικά έργα" ορίζεται ότι "Ο εργολάβος και υπεργολάβος τμήματος του έργου είναι συνυπεύθυνοι και υποχρεούνται: 1. Να λαμβάνουν και να τηρούν όλα τα μέτρα ασφαλείας που αφορούν στο τμήμα του έργου που ανέλαβαν, ανεξάρτητα εάν αυτό εκτελείται ολόκληρο ή κατά τμήματα με υπεργολάβους, και 2.

Να τηρούν, σύμφωνα με τους κανόνες της επιστήμης και της τέχνης, τις οδηγίες του επιβλέποντος, όπως προβλέπονται στο άρθρο 7 του νόμου αυτού και αφορούν στο τμήμα του έργου που έχει αναλάβει". Θεωρείται δε "εργολάβος" κατά το άρθρο 2 παρ. 4 του ίδιου νόμου "το πρόσωπο που συμβάλλεται με μίσθωση έργου με τον κύριο του έργου και αναλαμβάνει την εκτέλεση ολόκληρου τεχνικού έργου ή τμήματος του, ανεξάρτητα από την ιδιότητα με την οποία φέρεται ασφαλισμένος σε ασφαλιστικό οργανισμό".

Τέλος, ο λόγος αναιρέσεως από τον αριθ. 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ ιδρύεται και όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά, δηλαδή υπάρχει έλλειψη αιτιολογίας ή τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται, βάσει του πραγματικού του κανόνα δικαίου, για την επέλευση της απαγγελθείσας έννομης συνέπειας ή την άρνησή της, δηλαδή υπάρχει ανεπαρκής αιτιολογία (ΟλΑΠ 1/1999).

Ενώ δεν ιδρύεται, όταν οι ελλείψεις ανάγονται στην εκτίμηση των αποδείξεων, εφόσον το πόρισμα από την εκτίμηση αυτή εκτίθεται σαφώς (ΟλΑΠ 24/92· 861/84). Ούτε επίσης ιδρύεται ο λόγος από την αναφορά ή μη στην επιχειρηματολογία των διαδίκων ή από την επιχειρηματολογία του δικαστηρίου. Στην προκείμενη υπόθεση με την προσβαλλόμενη απόφαση του Εφετείου απορρίφθηκε έφεση του αναιρεσείοντος κατά της πρωτόδικης απόφασης με την οποία υποχρεώθηκε να καταβάλλει στον αναιρεσίβλητο αποζημίωση από αδικοπραξία.

Προς αιτιολόγηση της παραδοχής της ουσιαστικής βασιμότητας της αγωγής, ως προς την υπαιτιότητα του αναιρεσείοντος εκτίθενται τα εξής: Στις 15 Ιουνίου 1991, κατά τη διενέργεια εκσκαφών για την ανέγερση πολυόροφου κτηρίου επί οικοπέδου ιδιοκτησίας της εταιρείας "Νικόλαος Μερίδης και Σια ΑΕΒΕ" επί της οδού ....., ο αναιρεσείων υπό την ιδιότητά του ως εργολάβος των εκσκαφών, και ο Μ1 ως επιβλέπων μηχανικός, από αμέλειά τους, λόγω έλλειψης της προσοχής που όφειλαν σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 5 και 7, αντιστοίχως, του ν. 1396/1993 και μπορούσαν να καταβάλουν, ενώ διαπίστωσαν ότι η στάθμη εδράσεως της θεμελιώσεως του ανεγειρόμενου κτηρίου βρισκόταν σε σημείο χαμηλότερο της στάθμης εδράσεως της θεμελίωσης του όμορου διώροφου κτηρίου επί της ίδιας οδού, αρ. ...., ιδιοκτησίας του ....., και συνεπώς, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 5 παρ. 1.1.2 και 4.3.31 της 3046/304/89 απόφασης του Αναπληρωτή Υπουργού ΠΕΧΩΔΕ "Περί του Κτιριοδομικού Κανονισμού", έπρεπε να λάβουν μέτρα προστασίας του εν λόγω κτηρίου και να προβούν στην κατασκευή υποθεμελίωσης σε ολόκληρο το μήκος του μεσότοιχου για την ασφαλή μεταφορά του φορτίου τούτου στη στάθμη θεμελιώσεως του νέου κτηρίου, εν τούτοις, προέβησαν στην εκτέλεση των εργασιών εκσκαφών, χωρίς να κατασκευάσουν την υποθεμελίωση, με συνέπεια να καταρρεύσουν ο μεσότοιχος, ο ημιώροφος, ο πρώτος όροφος και η κεραμοσκεπής οροφή του ως άνω όμορου κτηρίου.

To κτήριο αυτό είχε μισθώσει η ήδη αναιρεσίβλητη εταιρεία και χρησιμοποιούσε ως κατάστημα [super market], η οποία λόγω της κατάρρευσης υπέστη θετικές και αποθετικές ζημίες καθώς και ηθική βλάβη. Ενόψει αυτών το Εφετείο έκρινε ότι ο αναιρεσείων και ο Μ1, οποίοι είχαν καταδικαστεί αμετακλήτως για παράβαση του άρθρου 286 ΠΚ, είχαν υποχρέωση να αποζημιώσουν την αναιρεσίβλητη εις ολόκληρο.

Την κρίση του αυτή στηρίζουν επαρκώς οι προεκτιθέμενες πλήρεις, σαφείς και μη αντιφατικές αιτιολογίες, που καθιστούν εφικτή την έρευνα της ορθής ή μη εφαρμογής των ανωτέρω διατάξεων. Οι δε αποδιδόμενες ελλείψεις της αιτιολογίας, που εντοπίζονται στη γνώση του αναιρεσείοντος ως προς τη στάθμη εδράσεως της θεμελιώσεως του κτηρίου που κατέρρευσε και στην ιδιότητα του ως εργολάβου διότι, κατ' αυτόν, η σχέση που τον συνέδεε με την ιδιοκτήτρια εταιρεία ήταν αυτή του εργάτη που εκτελούσε τις ειδικές εντολές του επιβλέποντος μηχανικού Μ1, ανάγονται όλες στη στάθμιση των αποδείξεων και αιτιολόγηση του άνω αποδεικτικού πορίσματος, που όμως είναι σαφές.

Συνεπώς, ο μοναδικός από τη διάταξη του άρθρο 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ λόγος της αιτήσεως είναι απορριπτέος ως αβάσιμος.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 26.6.2006 αίτηση του ..... για αναίρεση της 899/2005 απόφασης του Εφετείου Πειραιά.-

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα να πληρώσει στην αναιρεσίβλητη τα δικαστικά έξοδα τα οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων εκατόν εβδομήντα (1.170) ευρώ.-

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 21 Ιουνίου 2007. Και

Δημοσιεύθηκε στο ακροατήριό του στις 20 Ιουλίου 2007.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ