1795/2016 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1795 / 2016 (Ζ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)

ΑΡΙΘΜΟΣ 1795/2016

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Ζ’ ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Γεώργιο Σακκά, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Βασίλειο Καπελούζο, Δημήτριο Γεώργα-Εισηγητή, Δημήτριο Τζιούβα και Γεώργιο Παπαηλιάδη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 2 Νοεμβρίου 2016, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Νικολάου Παντελή (γιατί κωλύεται η Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου) και του Γραμματέως Χρήστου Πήτα, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντα - κατηγορουμένου Σ. Τ. του Ν., κατοίκου ... που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Χρήστο Διαμαντή, περί αναιρέσεως της υπ’ αριθ.57/2015 αποφάσεως του Πενταμελούς Εφετείου Δωδεκανήσου και με πολιτικώς ενάγων το ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΡΟΔΟΥ που εδρεύει στη … και εκπροσωπείται νόμιμα, που δεν παρέστη στο ακροατήριο.

Το Πενταμελές Εφετείο Δωδεκανήσου, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ’ αυτή, και ο αναιρεσείων - κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 5 Φεβρουαρίου 2016 αίτησή του αναίρεσης και στους από 5 Οκτωβρίου 2016 προσθέτους λόγους αυτής, που καταχωρίστηκαν στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 298/2016.

Αφού άκουσε

Τον πληρεξούσιο δικηγόρο του αναιρεσείοντα, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου, που πρότεινε να γίνει δεκτή η προκείμενη αίτηση αναίρεσης,

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά την έννοια της διάταξης του άρθρου 510 παρ. 1 στοιχ. Η ΚΠοινΔ υπέρβαση εξουσίας, που ιδρύει τον από τη διάταξη αυτή προβλεπόμενο λόγο αναίρεσης υπάρχει, όταν το Δικαστήριο άσκησε δικαιοδοσία που δεν του παρέχεται από το νόμο ή υφίσταται μεν τέτοια δικαιοδοσία, δεν συντρέχουν όμως οι όροι οι οποίοι του παρέχουν την εξουσία να κρίνει στη συγκεκριμένη περίπτωση ή όταν αρνείται να ασκήσει δικαιοδοσία, η οποία του παρέχεται από το νόμο στη συγκεκριμένη περίπτωση αν και συντρέχουν οι απαιτούμενοι γι’ αυτό κατά νόμο όροι.

Κατά το άρθρο 470 εδ. α’ του ΚΠΔ στην περίπτωση που ασκήθηκε ένδικο μέσο εναντίον καταδικαστικής απόφασης από εκείνον που καταδικάστηκε ή υπέρ αυτού, δεν μπορεί να γίνει χειρότερη η θέση του ούτε να ανακληθούν τα ευεργετήματα που δόθηκαν με την απόφαση που προσβάλλεται. Περαιτέρω, από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 519 και 524 του ίδιου κώδικα προκύπτει ότι επί καθολικής αναίρεσης της απόφασης του δευτεροβαθμίου δικαστηρίου, η υπόθεση επανακτά την εκκρεμότητα της και το δευτεροβάθμιο δικαστήριο, στο οποίο παραπέμπει η υπόθεση, εξετάζει από την αρχή την όλη υπόθεση, μέσα στα πλαίσια του μεταβιβαστικού αποτελέσματος της έφεσης, μη δεσμευόμενο από τα φερόμενα ως γενόμενα αποδεκτά πραγματικά περιστατικά, διότι με τη δημοσίευση της αναιρετικής απόφασης οι διάδικοι επανέρχονται στην κατάσταση που διατελούσαν μέχρι την έκδοση της απόφασης που αναιρέθηκε, με μόνο τον περιορισμό που επιβάλλεται από το άρθρο 470 του ΚΠΔ, δηλαδή να μη χειροτερεύσει η θέση του κατηγορουμένου, που υπάρχει στην περίπτωση που το δικαστήριο επέβαλε μεγαλύτερη ποινή από την αναιρεθείσα απόφαση, ως και όταν το μετ’ αναίρεση δικαστήριο δεν χορήγησε ελαφρυντικό που είχε δοθεί από το δικαστήριο της αναιρεθείσας απόφασης, χειροτέρευση της θέσεως του κατηγορουμένου υπάρχει και όταν το δικαστήριο τον καταδίκασε για έγκλημα βαρύτερο εκείνου για το οποίο είχε καταδικασθεί, το έγκλημα δε είναι βαρύτερο εφόσον η για τούτο αφηρημένως υπό του νόμου απειλούμενη, ως προς το ελάχιστο ή, ως προς το ανώτατο όριο, ποινή είναι μεγαλύτερη της για το άλλο έγκλημα απειλούμενης τοιούτης (ΑΠ 487/2004).

Στη προκειμένη περίπτωση από τα έγγραφα της δικογραφίας προκύπτει ότι με την 15/2010 απόφαση του Πενταμελούς Εφετείου Δωδεκανήσου ο εκκαλών-κατηγορούμενος και ήδη αναιρεσείων, καταδικάστηκε κατά το διατακτικό της για απλή συνέργεια σε απόπειρες απατών κατ’ εξακολούθηση από υπαίτιο που τελεί απάτες κατ’ επάγγελμα και κατά συνήθεια και αφού του αναγνώρισε τα ελαφρυντικά του άρθρου 84 παρ. 2 α’ και ε’ ΠΚ, του επέβαλε ποινή φυλάκισης ενός έτους, την οποία ανέστειλε επί τριετία.

Με την 611/2012 απόφαση του Αρείου Πάγου μετά παραδοχή ασκηθείσας αναίρεσης από τον ως άνω κατηγορούμενο αναιρέθηκε στο σύνολό της η ως άνω απόφαση του Εφετείου και παραπέμφθηκε η υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο Εφετείο Δωδεκανήσου, λόγω έλλειψης ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας και έλλειψη νόμιμης βάσης, επειδή στην απόφαση υπήρχαν ασαφείς και αντιφατικές αιτιολογίες με συνέπεια να μη καθίσταται σαφές για ποια μορφή συμμετοχής στο ως άνω έγκλημα τον καταδίκασε, αν δηλαδή τον καταδίκασε για απλή ή για άμεση συνέργεια στην πράξη του αυτουργού.

‘ Όμως το δικαστήριο, μετά την παραπομπή, με την προσβαλλόμενη υπ’ αριθμ. 57/2015 απόφασή του καταδίκασε τον αναιρεσείοντα για άμεση συνέργεια σε απόπειρες απατών κατ’ εξακολούθηση σε βαθμό κακουργήματος, χωρίς να του αναγνωρίσει το ελαφρυντικό του άρθρου 84 παρ. 2 ε’ ΠΚ, που του είχε αναγνωρισθεί με την αναιρεθείσα υπ’ αριθμ. 15/2010 απόφαση του Πενταμελούς Εφετείου, ενώ του αναγνώρισε το ελαφρυντικό του άρθρου 84 παρ. 2 α’ ΠΚ, και του επέβαλε ποινή φυλάκισης τριών (3) ετών, την οποία ανέστειλε επί τριετία.

‘ Ετσι όμως χειροτέρευσε τη θέση του αναιρεσείοντα ως προς το κεφάλαιο της ενοχής αφού τον καταδίκασε για άμεση συνέργεια σε απόπειρες κακουργηματικών απατών, ενώ με την αναιρεθείσα απόφαση είχε καταδικασθεί για απλή συνέργεια στις ίδιες πράξεις, ήτο δε ανεπίτρεπτη η μεταβολή αυτή γιατί κατά το άρθρο 46 παρ. 1 β ΠΚ με την ποινή του αυτουργού τιμωρείται όποιος με πρόθεση παρέσχε άμεση συνδρομή, ενώ κατά το άρθρο 47 ΠΚ η ποινή που προβλέπεται για τον απλό συνεργό είναι ελαττωμένη κατά το άρθρο 83 ΠΚ.

Επίσης χειροτέρευσε τη θέση του κατηγορουμένου και ως προς το κεφάλαιο της μη αναγνώρισης του ελαφρυντικού του άρθρου 84 παρ. 2 ε ΠΚ, που του είχε χορηγηθεί και εκτιμάται ως προς το ύψος της ποινής που θα του επιβληθεί, αλλά και ως προς αυτήν την ίδια την ποινή αφού του επέβαλε ποινή φυλάκισης τριών (3) ετών αντί της ποινής φυλάκισης του ενός (1) έτους, που του είχε επιβληθεί με την αναιρεθείσα απόφαση.

Γι’ αυτό πρέπει να γίνει δεκτός ως βάσιμος ο από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Η ΚΠΔ τρίτος λόγος αναιρέσεως της κρινόμενης αναίρεσης και των προσθέτων λόγων, η αναιρετική εμβέλεια του οποίου επιδρά επί των λοιπών λόγων, παρελκούσης της εξετάσεως αυτών, με τους οποίους πλήττεται η προσβαλλόμενη για απόλυτα ακυρότητα, έλλειψη ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας (άρθ. 510 παρ. 1 στοιχ.

Α, Δ, Ε ΚΠοινΔ). Μετά ταύτα πρέπει να αναιρεθεί στο σύνολό της η προσβαλλομένη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο δικαστήριο, διότι είναι εφικτή η σύνθεσή του από άλλους δικαστές εκτός εκείνων που εξέδωσαν την προσβαλλομένη απόφαση (άρ. 519 ΚΠΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την προσβαλλόμενη με αριθμό 57/2015 απόφαση του Πενταμελούς Εφετείου Δωδεκανήσου και

Παραπέμπει την υπόθεση στο ίδιο δικαστήριο (Πενταμελές Εφετείο Δωδεκανήσου) το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 9 Νοεμβρίου 2016.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 8 Δεκεμβρίου 2016.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ