1795/2011 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1795 / 2011 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1795/2011

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Ζιάκα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου Χαράλαμπου Ζώη), Παναγιώτη Ρουμπή, Βασίλειο Λαμπρόπουλο, Μηλτιάδη Σπυρόπουλο και Ιωάννα Πετροπούλου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 21 Οκτωβρίου 2011, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Χ. Θ. του Σ., κατοίκου ..., ο οποίος παραστάθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου του Ζαχαρία Καμπούρη, βάσει δηλώσεως κατ' άρθρο 242 παρ.2 Κ.Πολ.Δ. και κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1.Του ΝΠΙΔ με την επωνυμία"ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ", το οποίο εδρεύει στην Αθήνα νόμιμα εκπροσωπούμενου, λόγω ανακλήσεως της άδειας της ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "GENERAL UNION ΑΕΓΑ", το οποίο παραστάθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου του Ιωάννη Παπακωνσταντίνου και κατέθεσε προτάσεις 2. Χ. Φ. του Χ., κάτοικο ..., και 3. Ν. Ε. , κάτοικο ... και 4. Μ. Ν. , κατοίκου Αλβανίας, προσωρινά διαμένουσας …, οι οποίοι 2ος, 3ος, 4ος, δεν παραστάθηκαν και δεν εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο τους.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 6/10/2003 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, την από 1/10/2003 αγωγή του υπό στοιχείο 2 των ως άνω αναιρεσιβλήτων και την από 27/2/2004 αγωγή προσώπου που δεν είναι διάδικος στην παρούσα δίκη, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών και συνεκδικάσθηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 3572/2004 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 6888/2005 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 4/6/2007 αίτησή του, επί της οποίας εκδόθηκε η 583/2008 απόφαση του Αρείου Πάγου που κήρυξε απαράδεκτη την συζήτηση. Την υπόθεση επανέφερε προς συζήτηση ο αναιρεσείων με την από 17/7/2008 κλήση του, επί της οποίας εκδόθηκε η 612/2010 απόφαση του Αρείου Πάγου που κήρυξε απαράδεκτη την συζήτηση, την οποία υπόθεση επανέφερε προς συζήτηση ο αναιρεσείων με την από 9/11/2010 κλήση του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Ιωάννα Πετροπούλου, ανέγνωσε την από 16-1-2008 έκθεσή του ήδη αποχωρήσαντος από την υπηρεσία, Αρεοπαγίτη Αθανάσιο Πολυζωγόπουλο, με την οποία εισηγήθηκε: α) την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως κατά το μέρος που αφορά τους αναιρεσίβλητους Ν. Ε. και Μ. Ν. και β) ως προς τους λοιπούς αναιρεσίβλητους την παραδοχή του λόγου αναιρέσεως από το εδάφιο 19 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ και την απόρριψη των άλλων λόγων.. Ο πληρεξούσιος του 1ου αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψή της αιτήσεως αναίρεσης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, όπως προκύπτει από την υπ.αρ.8322/14-4-2011 έκθεση επιδόσεως της δικαστικής επιμελήτριας Ε. Β.-Τ., που επικαλείται και προσκομίζει ο αναιρεσείων, ακριβές αντίγραφο της από 9-11-2010 κλήσης του αναιρεσείοντος με την οποία φέρεται προς συζήτηση η υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως με την κάτω από αυτή πράξη ορισμού δικασίμου για την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσης συνεδρίαση ενόσω και κλήση προς συζήτηση της αίτησης επιδόθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα στο δεύτερο αναιρεσίβλητο Χ.

Φ. με θυροκόλληση παρουσία του μάρτυρα Α. Δ., καθώς και αντίγραφο της κλήσεως αυτής παραδόθηκε αυθημερόν στα χέρια του προϊσταμένου του Αστυνομικού Τμήματος της κατοικίας τους και ταχυδρομήθηκε έγγραφη ειδοποίηση περί της θυροκολλήσεώς της στο οικείο αστυνομικό τμήμα (βλ.από 14-4-2011 απόδειξη παράδοσης και παραλαβής θυροκολληθέντος εγγράφου του ΑΤ Καλλιθέας και από 14-4-2011 βεβαίωση ΕΛΤΑ), ενώ εξ άλλου, ακριβές αντίγραφο της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως με την κάτω από αυτή πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση της αίτησης για την αρχικά ορισθείσα δικάσιμο/8-5-2009) κατά την οποία η συζήτησή της αναβλήθηκε για τη δικάσιμο της 5-3-2010, ότε συζητήσεως γενομένης εκδόθηκε η υπ'αρ.612/2010 απόφαση του Δικαστηρίου τούτου με την οποία κηρύχθηκε απαράδεκτη η συζήτηση της, επιδόθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα στον ανωτέρω, αναιρεσίβλητο.

Επομένως, εφ'οσον δεν εμφανίστηκε κατά την ως άνω συνεδρίαση κατά την οποία η υπόθεση εκφωνήθηκε στη σειρά της από το πινάκιο, πρέπει σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 576 παρ.1 και 3 ΚΠολΔ, να προχωρήσει η συζήτηση που επισπεύδεται από τον αναιρεσείοντα, παρά την απουσία του πιο πάνω δεύτερου αναιρεσιβλήτου Χ.

Φ..

Επειδή από τις διατάξεις των άρθρων 10 του Ν ΓΠΝ/1911, 297, 298, 299, 330 εδ.β, 914 και 932 του ΑΚ προκύπτει ότι σε περίπτωση συγκρούσεως μεταξύ δύο ή περισσοτέρων αυτοκινήτων η ευθύνη προς αποζημίωση προϋποθέτει συμπεριφορά παράνομη και υπαίτια, επέλευση ζημίας και ύπαρξη αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ της συμπεριφοράς του οδηγού και της ζημίας.

Μορφή υπαιτιότητας είναι και η αμέλεια, η οποία υπάρχει, όταν δεν καταβάλλεται η επιμέλεια, που απαιτείται στις συναλλαγές, δηλαδή αυτή που, αν είχε καταβληθεί, με μέτρο τη συμπεριφορά του μέσου συνετού και επιμελούς οδηγού αυτοκινήτου, θα καθιστούσε δυνατή την αποτροπή της συγκρούσεως. Αιτιώδης σύνδεσμος υπάρχει, όταν η παράνομη και υπαίτια συμπεριφορά του οδηγού ήταν, σύμφωνα με τα διδάγματα της κοινής πείρας, ικανή, κατά τη συνηθισμένη και κανονική πορεία των πραγμάτων, να επιφέρει τη ζημία και την επέφερε στη συγκεκριμένη περίπτωση.

Η παράβαση των διατάξεων του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (ΚΟΚ) δεν θεμελιώνει αυτή καθ1 αυτή υπαιτιότητα στην επέλευση αυτοκινητικού ατυχήματος, αποτελεί όμως στοιχείο, η στάθμιση του οποίου από το δικαστήριο της ουσίας θα κριθεί σε σχέση με την ύπαρξη αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ της συγκεκριμένης παραβάσεως και του ζημιογόνου αποτελέσματος.

Εξάλλου, οι ανωτέρω έννοιες της υπαιτιότητας και του αιτιώδους συνδέσμου είναι νομικές κι επομένως η κρίση του δικαστηρίου της ουσίας ως προς τη συνδρομή ή όχι υπαιτιότητας του εμπλακέντος σε σύγκρουση οχημάτων οδηγού και του αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ της συμπεριφοράς του και του ζημιογόνου αποτελέσματος υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου κατά τις διατάξεις του άρθρου 559 αρ.1 εδ.α και 19 του ΚΠολΔ για ευθεία ή εκ πλαγίου παράβαση κανόνων ουσιαστικού δικαίου.

Ειδικότερα, έλλειψη νόμιμης βάσεως της αποφάσεως, ήτοι εκ πλαγίου παραβίαση ουσιαστικού κανόνα, κατά την έννοια της ανωτέρω διατάξεως του αριθμού 19 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ, υπάρχει, όταν στις αιτιολογίες της αποφάσεως, που αποτελούν την ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού, δεν περιέχονται καθόλου ή δεν αναφέρονται με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις τα πραγματικά περιστατικά, στα οποία το δικαστήριο της ουσίας στήριξε την κρίση του επί ζητήματος με ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης κι έτσι δεν μπορεί να ελεγχθεί, αν στη συγκεκριμένη περίπτωση συνέτρεχαν ή όχι οι όροι του κανόνα ουσιαστικού δικαίου, που εφαρμόστηκε, όχι όμως όταν οι ελλείψεις ή οι αντιφάσεις ανάγονται στην εκτίμηση των αποδείξεων και ειδικότερα στην ανάλυση και αξιολόγηση του αποδεικτικού πορίσματος, εφόσον τούτο εκτίθεται σαφώς στην απόφαση.

Εν προκειμένω, το Εφετείο, αναφορικώς με την υπαιτιότητα των εμπλακέντων στο αυτοκινητικό ατύχημα οχημάτων δέχθηκε ανελέγκτως με την προσβάλλομενη απόφασή του, τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: "Την 26-12-2003 και ώρα 21.15' ο Έ. Ν., Αλβανός υπήκοος, ελληνικής καταγωγής, οδηγούσε το με αριθμό κυκλοφορίας ...

ΔΧ λεωφορείο (πούλμαν), που εκτελούσε το δρομολόγιο Αθήνα - Τίρανα και εκινείτο στη δεξιά λωρίδα με κατεύθυνση προς Κόρινθο. Το όχημα αυτό ανήκει στην κυριότητα του Χ. Φ. και ήταν ασφαλισμένο, για την έναντι τρίτων αστική ευθύνη, στην ασφαλιστική εταιρεία με την επωνυμία ΓΕΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΑΕΕΓΑ. Το λεωφορείο μετέφερε 42 επιβάτες, εκ των οποίων 38 είχαν επιβιβαστεί από τον σταθμό Αγίου Κωνσταντίνου και 4 από Χαϊδάρι.

Το λεωφορείο πλησίαζε στην 39,650 χιλιομετρική θέση. Στο σημείο αυτό η ΝΕΟ είναι διπλής κατευθύνσεως, με τρεις λωρίδες ανά κατεύθυνση, που διαχωρίζονται με υπερυψωμένο τσιμεντένιο στηθαίο ασφαλείας στο μέσον του οδοστρώματος. Στο ρεύμα προς Κόρινθο, εκτός από τις 3 κύριες λωρίδες, υπάρχει και μία άκρα δεξιά βοηθητική λωρίδα, που οδηγεί στην είσοδο του Σταθμού Εξυπηρέτησης Αυτοκινήτων (ΣΕΑ), όπου βρίσκεται και το εστιατόριο GOODY'S. Η ΝΕΟ στο παραπάνω σημείο είναι ευθεία, υπήρχε επαρκής τεχνικός φωτισμός, διότι ήταν νύχτα, η κυκλοφορία ήταν αραιή, αλλά έβρεχε συνεχώς.

Πριν από την είσοδο στον ΣΕΑ υπάρχει πληροφοριακή πινακίδα εισόδου, για όσους επιθυμούν να εισέλθουν στο χώρο του ΣΕΑ ή των GOODY'S. Κατά πλάτος του οδοστρώματος υπάρχει διαγώνια διαγράμμιση, τύπου "ζέμπρα" και κράσπεδο, με μονό προστατευτικό σιδερένιο κιγκλίδωμα, που διαχωρίζει τις τρεις κύριες λωρίδες κυκλοφορίας με τη βοηθητική.

Η ταχύτητα του λεωφορείου ήταν 85 χλμ/ω, με ανώτατο όριο 90χλμ/ω, όπως προκύπτει από την έκθεση αυτοψίας, που στηρίχθηκε στην έκθεση κατάσχεσης του ταχογράφου του λεωφορείου. Την ίδια χρονική στιγμή ο Χ. Θ., κάτοικος ..., οδηγούσε το με αριθμό κυκλοφορίας ... ΙΧΕ αυτοκίνητό του, ιδιοκτησίας του, που ήταν ασφαλισμένο για την έναντι τρίτων αστική ευθύνη στην ασφαλιστική εταιρεία με την επωνυμία UNIVERSAL.

Στη θέση του συνοδηγού καθόταν ο υιός του, Σ. και στο πίσω κάθισμα η κόρη του Χ.- Σ.. Από την προανάκριση που διενεργήθηκε, δεν έχει διαπιστωθεί, εάν οι παραπάνω χρησιμοποιούσαν ζώνη ασφαλείας. Τo IXE αυτοκίνητο εκινείτο στη μεσαία λωρίδα κυκλοφορίας με κατεύθυνση προς Κόρινθο, με ταχύτητα περίπου 80 χλμ/ω. Ο οδηγός του, όταν πλησίασε στην ως άνω χιλιομετρική θέση και προκειμένου να εισέλθει στον χώρο του ΣΕΑ, επιτάχυνε για να προσπεράσει το λεωφορείο, το οποίο εκινείτο στην δεξιά λωρίδα και έμπροσθεν του αυτοκινήτου.

Όταν προσπέρασε το λεωφορείο, εισήλθε στην μεσαία λωρίδα κυκλοφορίας και, αμέσως μετά επιβράδυνε την ταχύτητα του, για να εισέλθει στην άκρα δεξιά βοηθητική λωρίδα κυκλοφορίας και αμέσως μετά, επιβράδυνε την ταχύτητά του για να εισέλθει μέσω της βοηθητικής λωρίδας που οδηγούσε στον ΣΕΑ, χωρίς να υπολογίσει σωστά την ταχύτητα του λεωφορείου, με αποτέλεσμα να παρεμβληθεί στην πορεία του κατά την αλλαγή της λωρίδας.

Ο οδηγός αιφνιδιάστηκε βλέποντας το ΙΧΕ αυτοκίνητο να παρεμβάλλεται στην πορεία του, σε μικρή απόσταση και συγχρόνως να επιβραδύνει την ταχύτητά του. Αμέσως τροχοπέδησε και ενήργησε δεξιό αποφευκτικό ελιγμό, με συνέπεια να κινηθεί και αυτός προς το χώρο του ΣΕΑ, μέσω της βοηθητικής λωρίδας. Όμως, λόγω του όγκου και του βάρους του οχήματός του, σε συνδυασμό με την ολισθηρότητα του οδοστρώματος, τούτο εκτράπηκε της πορείας του και με τον οπίσθιο αριστερό τροχό, προσέκρουσε στο τσιμεντένιο κράσπεδο που διαχωρίζει τη βοηθητική λωρίδα από τις τρεις κύριες λωρίδες κυκλοφορίας, του ρεύματος προς Κόρινθο, το οποίο έσπασε και συγχρόνως, εκρίζωσε την πληροφοριακή πινακίδα.

Στην συνέχεια. το λεωφορείο, με το εμπρόσθιο και πλάγιο αριστερό μέρος του, προσέκρουσε στο οπίσθιο μέρος του ΙΧΕ αυτοκινήτου, ανέβηκε στον ουρανό και το καταπλάκωσε. Κατόπιν ακινητοποιήθηκε αναποδογυρίζοντας, δηλαδή έπεσε στο οδόστρωμα με την οροφή. Το ΙΧΕ ουσιαστικά συνεθλίβη, διότι ο ουρανός του είχε πλησιάσει το πάτωμα.

Και τα δύο οχήματα ακινητοποιήθηκαν σε απόσταση 14 μέτρων από το σημείο, που αρχίζει το τσιμεντένιο κράσπεδο, που βρίσκεται στην είσοδο του ΣΕΑ. Αμφότερα τα οχήματα καταστράφηκαν ολοσχερώς, όπως βεβαιώνεται στην έκθεση αυτοψίας, ενώ τραυματίσθηκαν αρκετοί επιβάτες του λεωφορείου, μεταξύ των οποίων η εκκαλούσα - εφεσίβλητη, Μ.

Ν.. Επίσης, τραυματίσθηκε σοβαρά ο οδηγός, του ΙΧΕ αυτοκινήτου, ήδη εφεσίβλητος και των τριών συνεκδικαζόμενων εφέσεως, ο οποίος και σήμερα πάσχει από αριστερή ημιπληγία και καταθλιπτική συνδρομή. Ενόψει των πραγματικών τούτων περιστατικών, το παραπάνω τροχαίο ατύχημα οφείλεται κατά την κρίση του παρόντος Δικαστηρίου, στην αποκλειστική υπαιτιότητα του οδηγού του ΙΧΕ αυτοκινήτου Χ.

Θ.. Πιο συγκεκριμένα, ο οδηγός του αυτοκινήτου δεν οδηγούσε με σύνεση και με διαρκώς τεταμένη την προσοχή του, δεν ασκούσε τον πλήρη έλεγχο του οχήματός του, ώστε να μπορεί σε κάθε στιγμή να εκτελεί τους αναγκαίους χειρισμούς και, αν και είχε πρόθεση να εκτελέσει δεξιό ελιγμό, για να εισέλθει από τη μεσαία λωρίδα, στην οποία κινούνταν στην δεξιά λωρίδα κυκλοφορίας, στην οποία εκινείτο το λεωφορείο και, ακολούθως, στην άκρα δεξιά, βοηθητική λωρίδα, δεν βεβαιώθηκε πρώτα ότι μπορεί να πράξει τούτο, χωρίς να, παρακωλύσει την κίνηση του λεωφορείου, που κινούνταν αρχικά ομορρόπως, έμπροσθεν αυτού και μετά την προσπέραση όπισθεν αυτού, αλλά αντίθετα, ανέπτυξε την ταχύτητά του, για να εισέλθει στον ΣΕΑ.

Δηλαδή παραβίασε τις διατάξεις των άρθρων 12 παρ. 1, 19 παρ. 1 και 21 παρ. 1 του Νόμου 2696/1999 (ΚΟΚ). Αντίθετα, καμία αμελής οδηγική συμπεριφορά δεν βαρύνει τον οδηγό του τουριστικού λεωφορείου, ο οποίος οδηγούσε κανονικά, στην δεξιά λωρίδα κυκλοφορίας με ταχύτητα 85 χλμ/ω, δηλαδή κάτω από το επιτρεπόμενο όριο των 90 χλμ/ω.

Ο ως άνω οδηγός, παρά το γεγονός ότι αιφνιδιάστηκε από την ξαφνική παρεμβολή το ΙΧΕ αυτοκινήτου στην πορεία του, προέβη σε δεξιό αποφευκτικό ελιγμό, διότι αριστερά του, στην ΕΟ, είναι βέβαιο ότι εκινούνταν άλλα οχήματα και συγχρόνως τροχοπέδησε. Οι ελιγμοί αυτοί κρίνονται σωστοί, πλην ανεπιτυχείς, διότι λόγω της ολισθηρότητας του οδοστρώματος, εκτράπηκε από την πορεία του, με τα αποτελέσματα που έχουν ήδη αναφερθεί.

Η πιο πάνω κρίση του Δικαστηρίου τούτου, για αποκλειστική υπαιτιότητα του οδηγού του ΙΧΕ αυτοκινήτου, στηρίζεται στις προανακριτικές καταθέσεις των μαρτύρων-επιβατών του λεωφορείου και ειδικότερα, στις καταθέσεις των D. H. και M. D., τα ονόματα των οποίων αναφέρονται, ως αυτόπτες μάρτυρες, στην έκθεση της αυτοψίας.

Η 2η τούτων κατέθεσε, ότι είχε οπτική επαφή με το ατύχημα, διότι κάθονταν στην θέση, πίσω από τον οδηγό. Επίσης στις καταθέσεις του I. B., που καθόταν στην 31η θέση, αριστερά και του N. A., συνοδηγού του λεωφορείου, οι οποίοι θεωρούνται, επίσης ως αυτόπτες μάρτυρες, υπό την έννοια, ότι η παρουσία και η ιδιότητά τους, ως επιβατών του λεωφορείου, δεν αμφισβητήθηκε.

Άλλωστε, τούτο προκύπτει από την από 16-12-2002 κατάσταση επιβατών του λεωφορείου, που έχει θεωρηθεί από την Τροχαία Μεγάρων και από τις προανακριτικές καταθέσεις τους, οι οποίες συντάχθηκαν μεταξύ της 23:00 ώρας της ημέρας του ατυχήματος και της 00:30 ώρας της επόμενης ημέρας. Οι μάρτυρες αυτοί βεβαιώνουν, ότι αντιλήφθηκαν το ΙΧΕ αυτοκίνητο να προσπερνά από αριστερά το λεωφορείο και να εισέρχεται στη δεξιά λωρίδα, όπου εκινείτο το λεωφορείο, όπως επίσης τον αιφνιδιασμό του οδηγού του λεωφορείου, ο οποίος φώναξε και προσπάθησε με ελιγμό να αποφύγει τη σύγκρουση.

Ο ενάγων και ήδη εφεσίβλητος, οδηγός του ΙΧΕ αυτοκινήτου υποστηρίζει ότι οι ως άνω επιβάτες συνεννοήθηκαν μεταξύ τους, διότι ήθελαν να βοηθήσουν τον ομοεθνή τους, οδηγό. Ο ισχυρισμός του είναι αβάσιμος και αντικρούεται πειστικά από τις καταθέσεις των μαρτύρων αυτών και την έκθεση σύλληψης του οδηγού, ως κατηγορούμενου, διότι όλες συντάχθηκαν εντός του ΑΤ Μεγάρων, στο οποίο οδηγήθηκαν σε μικρό χρονικό διάστημα.

Ο χρόνος της 1,5 ώρας που μεσολάβησε δεν ήταν επαρκής, ώστε να προσυνεννοηθούν και να καταθέσουν τα ίδια γεγονότα, χωρίς αντιφάσεις μεταξύ τους. Επισημαίνεται στο σημείο αυτό, ότι ο ως άνω ενάγων και ήδη εφεσίβλητος, οδηγός του ΙΧΕ αυτοκινήτου, υποστηρίζει ότι εκινείτο και αυτός στη δεξιά λωρίδα κυκλοφορίας, έμπροσθεν του λεωφορείου και ότι το λεωφορείο, επειδή δεν τηρούσε την απόσταση ασφαλείας, επέπεσε, με το εμπρόσθιο μέρος του, στην οπίσθια πλευρά του αυτοκινήτου.

Ο ισχυρισμός αυτός δεν είναι βάσιμος. Από τις φωτογραφίες του λεωφορείου προκύπτει ότι, τούτο έχει ζημιές σε όλη την αριστερή πλευρά του, ενώ το εμπρόσθιο μέρος είναι σχεδόν ανέπαφο, αν εξαιρεθεί το εμπρόσθιο πλάγιο αριστερό σημείο. Η ζημία αυτή είναι ελαχίστη, αν συγκριθεί με την σφοδρότητα της σύγκρουσης.

Αλλά και από την από 3-1-2003 έκθεση πραγματογνωμοσύνης του Ι. Μ., που συντάχθηκε καθ' υπόδειξη της ασφαλιστικής εταιρείας του ως άνω ενάγοντα-εφεσιβλήτου, προκύπτει ότι η ζημία του αυτοκινήτου είναι πάρα πολύ μεγάλη στο εμπρόσθιο μέρος στην αριστερή πλευρά, στην οροφή κ.τ.λ., χωρίς να αναφέρει ειδικά, καταστροφή του εμπρόσθιου μέρους.

Εάν, σύμφωνα με τον ισχυρισμό του οδηγού του ΙΧΕ αυτοκινήτου, το λεωφορείο είχε έλθει σε επαφή, αρχικά, με το ΙΧΕ αυτοκίνητο, με το εμπρόσθιο μέρος του, το οποίο θα είχε δεχθεί τη μεγαλύτερη πίεση, τότε το λεωφορείο θα έπρεπε να έχει εκτεταμένες ζημιές σε όλη την εμπρόσθια επιφάνεια. Επίσης, ο ως άνω οδηγός του ΙΧΕ ισχυρίζεται, ότι η σύγκρουση έγινε εντός του χώρου του ΣΕΑ και, αφού τα οχήματα είχαν εισέλθει 30 μέτρα και ότι το λεωφορείο πραγματοποιούσε ελιγμούς, για να σταθμεύσει (μανούβρες).

Την παραπάνω άποψη αναφέρουν, επίσης, τα τέκνα του, επιβάτες, του ΙΧΕ αυτοκινήτου, στις προανακριτικές τους καταθέσεις, που συντάχθηκαν περίπου 3 μήνες μετά το ατύχημα και συγκεκριμένα, την 20-3-2003, όπως και τα δημοσιεύματα των τοπικών εφημερίδων TRAFFIC NEWS και ΚΟΙΝΩΝΙΑ. Οι καταθέσεις των τέκνων του, λόγω της συγγενικής σχέσης, δεν κρίνονται πειστικές, ενώ τα δημοσιεύματα του Τύπου αναφέρουν, ως πηγή πληροφοριών τους την Τροχαία Μεγάρων, που ουδέποτε καταχώρησε την ως άνω άποψη σε κανένα έγγραφο.

Εκτός τούτων όμως δεν αποδείχθηκε από κανένα άλλο στοιχείο, ότι το λεωφορείο είχε πρόθεση να εισέλθει στον χώρο του ΣΕΑ. Σύμφωνα με τα διδάγματα της κοινής πείρας και, ενόψει της μεγάλης απόστασης, που είχε να διανύσει, η επόμενη στάση συνηθίζεται να είναι στον Ισθμό της Κορίνθου. Όπως έχει ήδη εκτεθεί, το αυτοκίνητο είχε αποχωρήσει από τον σταθμό του Αγίου Κωνσταντίνου, στην Αθήνα, που απέχει από το σημείο του ατυχήματος περίπου μία ώρα.

Συνεπώς, δεν υπήρχε λόγος για στάση αναψυχής μέσα σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα. Το κυριότερο όμως στοιχείο, που αντικρούει τον ως άνω ισχυρισμό του ενάγοντα εφεσίβλητου, οδηγού του ΙΧΕ αυτοκινήτου, είναι η κατάθεση του συνοδηγού του λεωφορείου, N. A., που βεβαιώνει ότι κατά τη στιγμή του ατυχήματος καταμετρούσε τα εισιτήρια, σε εκτέλεση του καθιερωμένου ελέγχου.

Η κατάθεση αυτή επιβεβαιώνεσαι και από την κατάθεση της επιβάτιδος M. D., που λόγω της θέσης της, πίσω από τον οδηγό, είχε οπτική επαφή με τις ενέργειες του συνοδηγού. Αβάσιμος είναι και ο ισχυρισμός, ότι το ατύχημα συνέβη σε απόσταση 30 μέτρων, εντός του ΣΕΑ, διότι ο ως άνω εφεσίβλητος, προσμετρά και την απόσταση της διαγώνιας διαγράμμισης, που ξεκινά πριν από την είσοδο του ΣΕΑ.

Από το σχεδιάγραμμα της Τροχαίας Μεγάρων προκύπτει ότι η απόσταση από το σπασμένο κράσπεδο, μέχρι το σημείο ακινητοποίησης των οχημάτων είναι 14 μέτρα. Το κράσπεδο είναι το πρώτο σημείο επαφής του αριστερού οπίσθιου τροχού του λεωφορείου, αμέσως μετά την εκτροπή από την πορεία του. Η επαφή με το ΙΧΕ αυτοκίνητο επακολούθησε.

Πρέπει να σημειωθεί ότι πράγματι η προανακριτική κατάθεση του οδηγού και η ανωμοτί κατάθεσή του ενώπιον του ακροατηρίου αντιφάσκουν, ως προς το ποίος τροχός έθραυσε το κράσπεδο, ο αριστερός ή ο δεξιός. Η αβεβαιότητα όμως του οδηγού για το γεγονός αυτό, στην προανάκριση δικαιολογείται από την σύγχυση και την αναστάτωσή του.

Στο ακροατήριο καταθέτει σωστά, ότι ο αριστερός οπίσθιος τροχός έθραυσε το κράσπεδο. Τέλος πρέπει να επισημανθεί, ότι δεν μπορεί να καταλογισθεί στον οδηγό του ΙΧΕ αυτοκινήτου, ως παράβαση του ΚΟΚ, η παράλειψη της χρήσης των δεικτών λειτουργίας του οχήματός του, κατά την αλλαγή της πορείας του, από την μεσαία, στην δεξιά λωρίδα κυκλοφορίας, όπως ισχυρίζεται η πλευρά του λεωφορείου.

Από τις καταθέσεις των επιβατών και από τα έγγραφα, που συνέταξε η Τροχαία Μεγάρων, δεν αποδεικνύεται ότι το αυτοκίνητο δεν άναψε το δεξιό φλας και συνεπώς, ο σχετικός ισχυρισμός πρέπει να απορριφθεί ως ουσιαστικά αβάσιμος. Εξάλλου, όπως έχει ήδη αναφερθεί στην αρχή της παρούσας, η εκκαλούμενη απόφαση δέχθηκε την άποψη της πλευράς του ΙΧΕ αυτοκινήτου και έκρινε ότι, αποκλειστικά υπαίτιος του εν λόγω ατυχήματος είναι ο οδηγός του λεωφορείου.

Καταλήγοντας όμως, στο συμπέρασμα αυτό έσφαλε, ως προς το ζήτημα της υπαιτιότητας.......". Με τις παραπάνω παραδοχές του το Εφετείο διέλαβε στην απόφασή του ασαφείς και ανεπαρκείς αιτιολογίες περί του ουσιώδους ζητήματος της υπάρξεως ή μη συντρέχουσας αμέλειας του προστηθέντος στην οδήγηση του υπ.αρ.κυκλοφορίας ...

ΔΧΕ αυτοκινήτου (λεωφορείου) περί την πρόκληση του ενδίκου ατυχήματος και την έκταση των συνεπειών του, έτσι ώστε καθίσταται αδύνατος ο αναιρετικός έλεγχος ως προς την ορθότητα ή μη εφαρμογής των ουσιαστικών διατάξεων των άρθρων 300, 330 εδ.β', 914 ΑΚ και 19 παρ.1,2 και 3 του ΚΟΚ. Ειδικότερα: α)δεν διευκρινίζεται από πόση απόσταση ο οδηγός του υπ.αρ.κυκλοφορίας ...

ΧΕ αυτοκινήτου (λεωφορείου), κινούμενος με το όχημα αυτό στη δεξιά λωρίδα της ΝΕΟ Αθηνών-Κορίνθου με κατεύθυνση προς Κόρινθο και στο ύψος της 39.650 χιλιομετρικής θέσης αντιλήφθηκε τον οδηγό του υπ.αρ.... ΙΧΕ αυτοκινήτου που εκινείτο στη μεσαία λωρίδα κυκλοφορίας του ρεύματος πορείας της ανωτέρω οδού με κατεύθυνση προς Κόρινθο προτιθέμενο να προσπεράσει το όχημά του και συγκεκριμένα κατέστησε σαφή την πρόθεσή του αυτή ότι θα επιχειρήσει ελιγμό προς τα δεξιά προκειμένου να εισέλθει στο χώρο του Σταθμού Εξυπηρέτησης Αυτοκινήτων (ΣΕΑ) με την αφή του δεξιού δείκτη κατεύθυνσης, καθώς, και αν ευθύς ως αντιλήφθηκε τον οδηγό του τελευταίου αυτού οχήματος προτιθέμενο να προσπεράσει το όχημά του, μείωσε την ταχύτητα του οχήματός του, ανερχόμενη στα 85 χ/ω, εν όψει και των επικρατουσών καιρικών συνθηκών της οδού(νύκτα, οδόστρωμα ολισθηρό, συνεχής βροχή) και β)δεν διευκρινίζει την απόσταση από την οποία αντιλήφθηκε ο οδηγός του υπ.αρ....

ΔΧΕ αυτοκινήτου (λεωφορείου) να παρεμβάλλεται στην πορεία του το υπ.αρ.... ΙΧΕ αυτοκίνητο και συγχρόνως να επιβραδύνει την ταχύτητά του, καθώς και αν ο οδηγός του ως ανωτέρω οχήματος (... ΔΧΕ) πέραν της τροχοπέδησης και του διενεργηθέντος προς τα δεξιά αποφευκτικού ελιγμού μείωσε την ταχύτητά του οχήματός του ή και είχε ρυθμίσει αυτή εν όψει των επικρατουσών καιρικών συνθηκών (συνεχής βροχή, νύκτα) αλλά και της κατάστασης της οδού (ολισθηρό οδόστρωμα) και του όγκου του οχήματός του σε τρόπο ώστε να είναι σε θέση να διακόψει την πορεία αυτού εντός του ορατού έμπροσθεν αυτού τμήματος της οδού και προ οιουδήποτε δυναμένου να προβλεφθεί εμποδίου.

Κατ'ακολουθίαν αυτών καθίσταται ανέφικτος ο αναιρετικός έλεγχος της ορθής ή μη εφαρμογής των αναφερομένων στη μείζονα σκέψη κανόνων ουσιαστικού δικαίου, ήτοι ως προς τη σωστή ή μη εξειδίκευση των αόριστών νομικών εννοιών της υπαιτιότητας και του ουσιώδους συνδέσμου. Επομένως, ο από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ λόγος αναιρέσεως της από 4-6-2007 και με αρ.κατ.675/2007 αιτήσεως είναι βάσιμος.

Ενόψει δε του ότι η παραδοχή του λόγου αυτού συνεπάγεται την αναίρεση της προσβαλλόμενης αποφάσεως στο σύνολό της, παρέλκει η έρευνα των λοιπών λόγων της ανωτέρω αιτήσεως αναιρέσεως. Πρέπει επομένως, να γίνει δεκτή η από 4-6-2007 και με αρ.κατ.675/2007 αίτηση αναιρέσεως, να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, αφού είναι δυνατή η σύνθεσή του από άλλους δικαστές (άρθρο 580 παρ.3 ΚΠολΔ) και να καταδικασθούν οι αναιρεσίβλητοι, λόγω της ήττας τους, στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος (άρθρα 176, 183 ΚΠολΔ), όπως στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ'αρ.6888/2005 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές.

Καταδικάζει τους αναιρεσίβλητους στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος που ορίζει σε δύο χιλιάδες (2.000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 17 Νοεμβρίου 2011.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του στις 9 Δεκεμβρίου 2011.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ