Supreme Court remands appeal case to lower court for retrial due to failure to consider evidence under Article 559 of Civil Procedure Code.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court of Greece remanded the appeal case to the same lower court for a new trial with different judges. The appellant argued that the Court of Appeal failed to consider a specific prior judgment regarding property boundaries, which was crucial to the inheritance dispute. The Court found that the lower court's decision did not clearly demonstrate it had taken this evidence into account, violating the mandatory duty to consider all presented proof. Consequently, the appeal was allowed, the case was sent back for retrial, and the respondent was ordered to pay the appellant's legal costs.
Legislator headnote
AI generatedArticle 559(11)(c) of the Code of Civil Procedure; Article 335 and 338-340 of the Code of Civil Procedure: An appeal based on the failure of the court of first instance to consider evidence adduced by the parties is admissible if there is a doubt regarding whether the court took such evidence into account, as the court is obligated to consider all legally presented evidence without requiring a separate evaluation of each item.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Απόφαση 1795 / 2009 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 1795/2009
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Γ' Πολιτικό Τμήμα
ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Δημήτριο Κανελλόπουλο, Αντιπρόεδρο, Ελισάβετ Μουγάκου-Μπρίλλη, Μίμη Γραμματικούδη, Ιωάννη Σίδερη και Χαράλαμπο Αθανασίου, Αρεοπαγίτες.
ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 4 Μαρτίου 2009, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:
Του αναιρεσείοντος: Χ, κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Δημήτριο Παπαδημητρίου με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.
Της αναιρεσίβλητης: Ψ, η οποία απεβίωσε στις 6-8-2008, όπως αναφέρεται στην από 6-2-2009 γνωστοποίηση λόγο διακοπής δίκης - δήλωση εκούσιας επανάληψης - και κληρονομήθηκε από τους αιτούντες: 1. Ψ1, κατοίκου ..., 2. Ψ2, κατοίκου ... και 3. Ψ3, κατοίκου ... . Εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Γεώργιο Καλαβρό.
Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 1/9/2003 αγωγή του αποβιωσάσης αρχικής διαδίκου Ψ που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Σύρου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 61/2006 του ίδιου Δικαστηρίου και 209/2007 του Εφετείου Αιγαίου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 13/12/2007 αίτησή του και με τους από 7/1/2009 προσθέτους λόγους. Οι αιτούντες με την από 6/2/2009 δήλωση εκούσιας επανάληψης ζήτησαν όσα αναφέρονται σε αυτήν.
Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Χαράλαμπος Αθανασίου ανέγνωσε την από 23-2-2009 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης και του πρόσθετου λόγου αυτής κατά της 209/2007 απόφασης του Εφετείου Αιγαίου.
Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την απόρριψη της αίτησης και των προσθέτων λόγων αναιρέσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθμ. 11 περ.γ' του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη του αποδεικτικά μέσα, που οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν. Εξάλλου, από τις διατάξεις των άρθρων 335 και 338 έως και 340 ΚΠολΔ προκύπτει ότι το δικαστήριο της ουσίας, προκειμένου να σχηματίσει την κρίση του για τους πραγματικούς ισχυρισμούς των διαδίκων, που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, υποχρεούνται να λαμβάνει υπόψη του όλα τα αποδεικτικά μέσα, τα οποία νόμιμα επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι, χωρίς να επιβάλλεται να γίνεται ειδική αναφορά και χωριστή αξιολόγηση του καθενός απ'αυτά, αρκεί να καθίσταται αδιστάκτως βέβαιο από όλο το περιεχόμενο της απόφασης, ότι συνεκτιμήθηκαν όλα τα αποδεικτικά μέσα, που με επίκληση προσκομίστηκαν νόμιμα από τους διαδίκους.
Για την ίδρυση του πιο πάνω αναιρετικού λόγου αρκεί και μόνο η ύπαρξη αμφιβολιών για τη λήψη υπόψη από το δικόγραφο της ουσίας των αποδεικτικών μέσων που προσκομίστηκαν με επίκληση, τα οποία το δικαστήριο είχε την υποχρέωση να λάβει υπόψη, σύμφωνα με τις προαναφερόμενες διατάξεις. Στην προκειμένη περίπτωση, με τον δεύτερο κύριο λόγο αναιρέσεως προσάπτεται στο Εφετείο η από την ανωτέρω διάταξη του άρθρου 559 αριθ.11 γ' ΚΠολΔ πλημμέλεια της μη λήψης υπόψη αποδεικτικού μέσου, που επικαλέσθηκε και προσκόμισε ο αναιρεσείων, με τις προτάσεις του, κατά τη δευτεροβάθμια δίκη, ήτοι την από 159/2005 τελεσίδικη απόφαση του Εφετείου Αιγαίου, η οποία εκδόθηκε μεταξύ της αναιρεσίβλητης και του Ελληνικού Δημοσίου, από την οποία, όπως διατείνεται, αποδεικνυόταν ότι η κληρονομιαία περιουσία που απέκτησε αυτή (αναιρεσίβλητη), από τον πατέρα και τον αδελφόν της, δεν είχε ως σύνορον την παραλία και, συνεπώς, το επίδικο, το οποίο συνορεύει προς νότον με παραλία, ουδέποτε απετέλεσε τμήμα της κληρονομιαίας περιουσίας.
Από την επισκόπηση της προσβαλλομένης αποφάσεως και δη από τη βεβαίωση της λήψης υπόψη "όλων ανεξαιρέτως των εκατέρωθεν επικαλούμενων και προσκομιζόμενων εγγράφων, χρήσιμων σε άμεση απόδειξη, αλλά και για τη συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων" και από το όλο περιεχόμενο της απόφασης, δεν προκύπτει αδιστάκτως ότι το Εφετείο, κατέληξε στο αποδεικτικό του πόρισμα, κρίνοντας ως βάσιμη την ένδικη αγωγή, αφού έλαβε υπόψη του και το ανωτέρω έγγραφο.
Το έγγραφο αυτό είναι ουσιώδες, διότι ναι μεν το Εφετείο δέχτηκε ότι η αναιρεσίβλητη έγινε κυρία του επιδίκου, εκτός με παράγωγο τρόπο, βάσει της αναφερόμενης κληρονομικής διαδοχής, και με τακτική και έκτακτη χρησικτησία, πλην όμως, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο δέχτηκε κτήση της κυριότητας και με πρωτότυπο τρόπο επί του ακινήτου (επιδίκου) εκείνου, που "εμπίπτει στον αναφερόμενο τίτλο της ενάγουσας που συντάχθηκε με αιτία την εκμέρους της αποδοχή της καταλειφθείσας εξ αδιαθέτου κληρονομίας του αδελφού της ...", επί του ακινήτου δηλαδή που "εμπεριέχεται στην ιδιοκτησία της ενάγουσας", η οποία περιήλθε σ'αυτήν βάσει της αναφερόμενης κληρονομικής διαδοχής, ενώ "ουδεμία εμφανής (προς τους τρίτους) υλική πράξη νομής του εναγομένου και των δικαιοπαρόχων του από του έτους 1947 έως του έτους 2003 επί του επιδίκου ακινήτου προκύπτει, σε αντίθεση με τον από το έτος 1947 έως το έτος 2003 συνεχή του ιδίου ακινήτου φυσική εξουσίαση από την ενάγουσα ...".
Συνεπώς το Εφετείο κατέστησε αναιρετέα την απόφασή του, κατά τον βάσιμο περί τούτου δεύτερο λόγο αναιρέσεως, από τον αριθ. 11 γ. του άρθρου 559 ΚΠολΔ.
Κατ' ακολουθίαν, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλομένη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση, για περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους, που εξέδωσαν την αναιρούμενη απόφαση (άρθρο 580 παρ.3 ΚΠολΔ) και να καταδικασθεί η αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος (άρθρα 176 και 183 ΚΠολΔ).
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Αναιρεί την 209/2007 απόφαση του Εφετείου Αιγαίου.
Παραπέμπει την υπόθεση, για περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο δικαστήριο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως.
Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες τριακόσια (2.300) ευρώ.
Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 30 Ιουνίου 2009.
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριο στις 15 Ιουλίου 2009.
Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ