1792/2016 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1792 / 2016 (Ζ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)Αριθμός 1792/2016

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Ζ' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Γεώργιο Σακκά, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Βασίλειο Καπελούζο, Δημήτριο Γεώργα, Δημήτριο Τζιούβα και Γεώργιο Παπαηλιάδη - Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 2 Νοεμβρίου 2016, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Νικόλαου Παντελή (γιατί κωλύεται η Εισαγγελέας) και του Γραμματέως Χρήστου Πήτα, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου Γ. Φ. του Α., κατοίκου ..., που εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Άννα - Μαρία Τενεκέ, για αναίρεση της υπ'αριθμ.58, 59, 60/2016 αποφάσεως του Μικτού Ορκωτού Εφετείου Ευβοίας. Το Μικτό Ορκωτό Εφετείο Ευβοίας με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και o αναιρεσείων - κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 7 Ιουλίου 2016 αίτησή του αναιρέσεως μετά των από 17 Οκτωβρίου 2016 προσθέτων λόγων, τα οποία καταχωρίστηκαν στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 893/2016.

Αφού άκουσε Την πληρεξούσια δικηγόρο του αναιρεσείοντος, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να γίνει δεκτή η προκείμενη αίτηση αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Νόμιμα φέρονται προς συζήτηση ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου: α) η επιδοθείσα στην Εισαγγελία του Αρείου Πάγου την 8 Ιουλίου 2016, υπ' αριθμ. πρωτ: 5268/8 Ιουλίου 2016, από 7 Ιουλίου 2016 αίτηση-δήλωση του Γ. Φ. του Α., κατοίκου ... και β) οι από 17 Οκτωβρίου 2016 πρόσθετοι λόγοι του ιδίου για αναίρεση της υπ' αριθμ. 58, 59, 60/07-06-2016 - 09-06-2016 αποφάσεως του Μικτού Ορκωτού Εφετείου Ευβοίας, οι οποίοι πρέπει να συνεκδικασθούν λόγω της προδήλου μεταξύ αυτών συνάφειας (Α.Π. 124/2016).

Σύμφωνα με το άρθρο 6 παρ. 3 περ. γ της Ευρωπαϊκής Συμβάσεως Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (Ε.Σ.Δ.Α.), η οποία κυρώθηκε με το Νόμο 2319/1957 και το Ν.Δ/μα 53/1974 κατέστη εσωτερικό δίκαιο με υπερνομοθετική ισχύ (άρθρο 28 του Συντάγματος), κάθε κατηγορούμενος έχει δικαίωμα στη διά συνηγόρου υπεράσπιση του και σε περίπτωση που δεν διαθέτει τα μέσα να πληρώσει συνήγορο, να του παρασχεθεί αυτός δωρεάν, όταν τούτο ενδείκνυται από το συμφέρον της δικαιοσύνης.

Η παράλειψη από το δικαστήριο να εκπληρώσει την παραπάνω υποχρέωση του, όταν συντρέχουν οι προς τούτο απαιτούμενες από το νόμο προϋποθέσεις, ιδρύει τον κατά το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Α σε συνδυασμό με το άρθρο 171 παρ. 1 στοιχ. δ του Κ.Π.Δ. λόγο αναιρέσεως της απολύτου ακυρότητας της διαδικασίας στο ακροατήριο (Α.Π. 944/2005).

Περαιτέρω, σύμφωνα με το άρθρο 340 παρ. 1 του Κ.Π.Δ. " Ο κατηγορούμενος οφείλει να εμφανίζεται αυτοπροσώπως στο ακροατήριο κατά την συζήτηση μπορεί επίσης να διορίζει δικηγόρο, ως συνήγορο για την υπεράσπιση του. Στα κακουργήματα ο πρόεδρος του δικαστηρίου διορίζει υποχρεωτικά συνήγορο σε όσους κατηγορουμένους δεν έχουν από πίνακα που καταρτίζει τον Ιανουάριο κάθε έτους το διοικητικό συμβούλιο του οικείου δικηγορικού συλλόγου.

Την ίδια υποχρέωση έχει και ο δικαστής ανηλίκων, όταν ο ανήλικος κατηγορείται για πράξη που αν την τελούσε ενήλικος θα ήταν κακούργημα. Για το σκοπό αυτόν κατά την έναρ§η της συνεδριάσεως ο πρόεδρος του δικαστηρίου διακριβώνει για το σύνολο ίων υποθέσεων, στις οποίες οι κατηγορούμενοι στερούνται συνηγόρου υπερασπίσεως.

Οι υποθέσεις στις οποίες διορίζεται συνήγορος υπερασπίσεως κατά τα παραπάνω, εκδικάζονται υποχρεωτικά σε συνεδρίαση μετά από διακοπή, προκειμένου να προετοιμασθεί κατάλληλα ο διορισθείς συνήγορος υπερασπίσεως. Η δικάσιμος, μετά από τη διακοπή αυτή, δεν μπορεί να απέχει περισσότερο από τριάντα (30) ημέρες.

Ο συνήγορος μπορεί να διορίζεται και πριν από την συζήτηση, αν το ζητήσει ο κατηγορούμενος, ακόμη και με απλή επιστολή προς τον εισαγγελέα. Αν κρατείται στις φυλακές, το αίτημα του διαβιβάζεται από το διευθυντή του καταστήματος κρατήσεως. Ο εισαγγελέας διορίζει συνήγορο από τον πίνακα και θέτει στη διάθεση του τη δικογραφία.

Αν ο κατηγορούμενος αρνηθεί την υπεράσπιση του από το διορισμένο συνήγορο, ο πρόεδρος του δικαστηρίου διορίζει σε αυτόν άλλο συνήγορο από τον ίδιο πίνακα. Σε περίπτωση νέας αρνήσεως του κατηγορουμένου, το δικαστήριο προβαίνει στην εκδίκαση της υποθέσεως του κακουργήματος χωρίς διορισμό συνηγόρου". Ακόμη, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 376 του Κ.Π.Δ. "Σε περίπτωση που η κατηγορία αφορά κακούργημα, αν ο κατηγορούμενος δεν έχει συνήγορο και υποβάλλει σχετικό αίτημα, ο πρόεδρος διορίζει συνήγορο του σύμφωνα με όσα ορίζονται στο άρθρο 340 παρ. 1 και θέτει στη διάθεση του τη δικογραφία (άρθρο 325 του Κ.Π.Δ.)".

Αν εκείνος που παραπέμφθηκε για κακούργημα είναι ή θεωρείται γνωστής διαμονής, δικάζεται σαν να ήταν παρών, αν κλητεύθηκε νόμιμα. Στην περίπτωση αυτή δεν είναι αναγκαίος ο διορισμός συνηγόρου υπερασπίσεως σύμφωνα με τα άρθρα 340 παρ. 1 και 376 παρ. 2 του Κ.Π.Δ.

Στην προκειμένη περίπτωση από την επισκόπηση των πρακτικών δημόσιας συνεδριάσεως του δευτεροβαθμίου δικαστηρίου που εξέδωσε την προσβαλλομένη απόφαση, προκύπτει ότι ο αναιρεσείων-κατηγορούμενος εμφανίσθηκε αυτοπροσώπως κατά τη δικάσιμο της 7ης Ιουνίου 2016 ενώπιον του Μικτού Ορκωτού Εφετείου Ευβοίας και αμέσως μετά την λήψη των στοιχείων της ταυτότητας του, ζήτησε την αναβολή της εκδικάσεως της εφέσεως του κατά της υπ' αριθμ. 77, 78 και 79/2014 αποφάσεως του Μικτού Ορκωτού Δικαστηρίου Χαλκίδας, δυνάμει της οποίας είχε καταδικασθεί για τις αξιόποινες πράξεις:

α) της απόπειρας ανθρωποκτονίας, β) της παράνομης οπλοφορίας, γ) της οπλοχρησίας και δ) της αντιστάσεως κατά της αρχής σε συνολική ποινή καθείρξεως ένδεκα (11) ετών και τεσσάρων (4) μηνών. Το αίτημα του αυτό στηρίχθηκε στο ότι ο συνήγορος της υπερασπίσεως του Γεώργιος Μπουλούκος του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών συμμετείχε στην πανελλήνια αποχή των δικηγόρων και δεν είχε άδεια να τον υπερασπισθεί στο Δικαστήριο.

Το Δικαστήριο δεν δέχθηκε το αίτημα αυτό της αναβολής και διέκοψε την συνεδρίαση του Δικαστηρίου για την 9η Ιουνίου 2016, προκειμένου ο συνήγορος υπερασπίσεως του κατηγορουμένου, να εφοδιασθεί με την απαραίτητη άδεια του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών, επειδή επέκειτο η συμπλήρωση της παραγραφής των πλημμελημάτων που του αποδίδονταν, για να τον υπερασπισθεί στην, μετά τη διακοπή, δικάσιμο.

Κατά τη δικάσιμο της 9ης Ιουνίου 2016 ο αναιρεσείων δεν εμφανίσθηκε στο δικαστήριο, αλλά αντί γι' αυτόν εμφανίσθηκε, ως άγγελος, ο Δ. Φ., ο οποίος ανήγγειλε ότι ο κατηγορούμενος-αναιρεσείων, δεν μπορούσε να εμφανισθεί στο Δικαστήριο, γιατί νοσηλευόταν στην Αγγειοχειρουργική Κλινική του … Νοσοκομείου …, στο οποίο είχε εισαχθεί εκτάκτως, προσκομίζοντας προς απόδειξη τούτου, την από 8 Ιουνίου 2016 ιατρική βεβαίωση του ιατρού Δ.

Σ., περαιτέρω δε ανήγγειλε ότι η επιτροπή χορηγήσεως αδειών του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών, είχε απορρίψει την αίτηση του συνηγόρου υπερασπίσεως του Γεωργίου Μπουλούκου για παράσταση ενώπιον του Μικτού Ορκωτού Εφετείου Ευβοίας κατά τη δικάσιμο της 9ης Ιουνίου 2016, προσκομίζοντας προς τούτο τη με αριθμό πρωτοκόλλου 550/7-6-2016 αίτηση του προς την αρμόδια επιτροπή με την υπάρχουσα επ' αυτής επισημείωση, απορριπτική του αιτήματος του, και ζήτησε την αναβολή της εκδικάσεως της υποθέσεως και για τους δύο αυτούς λόγους.

Το Δικαστήριο με την υπ' αριθμ. 59/2016 παρεμπίπτουσα απόφαση του απέρριψε και τα δύο αυτά αιτήματα αναβολής και ακολούθως προχώρησε στην συγκρότηση του Μικτού Ορκωτού Εφετείου Ευβοίας και στην κατ' ουσίαν εκδίκαση της υποθέσεως, χωρίς να ορίσει συνήγορο υπερασπίσεως για τον κατηγορούμενο, επικαλούμενο για το μη διορισμό συνηγόρου υπερασπίσεως του τελευταίου, τη διάταξη του άρθρου 432 παρ. 2 του Κ.Π.Δ.

που ορίζει ότι: "Αν εκείνος που παραπέμφθηκε για κακούργημα είναι ή θεωρείται γνωστής διαμονής, δικάζεται σαν να ήταν παρών, αν κλητεύθηκε νόμιμα. Στην περίπτωση αυτή δεν είναι αναγκαίος ο διορισμός συνηγόρου υπερασπίσεως σύμφωνα με τα άρθρα 340 παρ. 1 και 376 (παρ. 2)". Κατά συνέπεια το Δικαστήριο, σύμφωνα με τα προαναφερόμενα, μετά την λήψη των στοιχείων της ταυτότητας του κατηγορουμένου-αναιρεσείοντος και την επιμονή του τελευταίου να εκπροσωπηθεί στην αρξαμένη δίκη από τον πιο πάνω συνήγορο υπερασπίσεως του, όφειλε να δεχθεί την υπεράσπιση του από αυτόν άλλως, να διορίσει συνήγορο υπερασπίσεως του κατηγορουμένου σύμφωνα με τα άρθρα 340 παρ. 1 και 376 του Κ.Π.Δ., εφόσον μετά τη διακοπή της δίκης και την μη εμφάνιση του κατηγορουμένου στη, μετά από διακοπή, δικάσιμο, δεν μπορούσε να απορρίψει την έφεση του κατηγορουμένου ως ανυποστήρικτη, αλλά όφειλε να την εκδικάσει ωσεί παρόντος αυτού (Ολ.

Α.Π. 8/2006, Ολ. Α.Π. 3/2006, Α.Π. 1266/2007). Άρα, το Μικτό Ορκωτό Εφετείο Ευβοίας, ως δευτεροβάθμιο Δικαστήριο, με το να μη δεχθεί την εκπροσώπηση του κατηγορουμένου-αναιρεσείοντος από τον ανωτέρω συνήγορο της υπερασπίσεως του άλλως με το να μη διορίσει συνήγορο υπερασπίσεως του τελευταίου στην συγκεκριμένη δικάσιμο υπέπεσε στην αναιρετική πλημμέλεια της απόλυτης ακυρότητας κατά την ακροαματική διαδικασία (άρθρο 510 παρ 1 στοιχ.

Α σε συνδυασμό με το άρθρο 171 του Κ.Π.Δ.). Επομένως, είναι βάσιμος ο πρώτος από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Α του Κ.Π.Δ. λόγος της κρινομένης αιτήσεως αναιρέσεως και αφού παρέλκει η εξέταση των λοιπών ως αλυσιτελώς προβαλλομένων λόγων αναιρέσεως, καθώς και των προσθέτων λόγων αναιρέσεως, πρέπει η υπό κρίση αίτηση να γίνει δεκτή ως και ουσιαστικά βάσιμη στο σύνολο της, να αναιρεθεί η προσβαλλομένη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο, του οποίου είναι δυνατή η σύνθεση από άλλους δικαστές και ενόρκους, εκτός από εκείνους που την είχαν δικάσει και προηγουμένως (άρθρο 519 του Κ.Π.Δ.).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθμ. 58, 59, 60/07-06-2016 - 09-06/2016 απόφαση του Μικτού Ορκωτού Εφετείου Ευβοίας.

Παραπέμπει την υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο δικαστήριο, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές και ενόρκους, εκτός από εκείνους που την δίκασαν προηγουμένως.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 7 Δεκεμβρίου 2016. Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 8 Δεκεμβρίου 2016.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ