Supreme Court acquits defendant on violation of judicial decision due to more lenient law applying retroactively.

Απόφαση 1791 / 2019 (Ε, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)Αριθμός 1791/2019

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

E' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Διονυσία Μπιτζούνη, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη (σύμφωνα με την υπ'αριθ.194/2019 πράξη του Προέδρου του Αρείου Πάγου) Γεώργιο Παπαηλιάδη, Ναυσικά Φράγκου, Βασιλική Ηλιοπούλου και Μαρία Βασδέκη - Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 20 Σεπτεμβρίου 2019, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Βασιλείου Χαλντούπη (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και του Γραμματέως Γεράσιμου Βάλσαμου, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου Ά. Ζ. του Ι., κατοίκου ..., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γεώργιο Γκεσούλη, για αναίρεση της υπ'αριθ.2415/2019 αποφάσεως του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Θεσσαλονίκης. Με πολιτικώς ενάγοντα τον Γ. Π. του Ι., κάτοικο ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Δημήτριο Βαντσίδη.

Το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Θεσσαλονίκης με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και o αναιρεσείων - κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 13.5.2019 αίτησή του αναιρέσεως και στους από 3.9.2019 προσθέτους λόγους, τα οποία καταχωρίστηκαν στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 818/19.

Αφού άκουσε Τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε: α) να αναιρεθεί εν μέρει η προσβαλλόμενη απόφαση, μόνον ως προς την επιβληθείσα ποινή και να παραπεμφθεί η υπόθεση ως προς το αναιρούμενο μέρος για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο συγκροτούμενο, εφόσον είναι δυνατόν, από τους ίδιους Δικαστές και β) να απορριφθεί κατά τα λοιπά η προκείμενη αίτηση αναιρέσεως και ο πρόσθετοι λόγοι αυτής και τους πληρεξούσιους δικηγόρους των διαδίκων που ζήτησαν όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η υπό κρίση από 13/5/2019 αίτηση αναίρεσης κατά της υπ' αριθ. 2415/2019 απόφασης του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Θεσσαλονίκης, με την οποία ο αναιρεσείων κηρύχθηκε ένοχος και καταδικάσθηκε σε ποινή φυλάκισης έξι (6) μηνών για την αξιόποινη πράξη της παραβίασης δικαστικής απόφασης κατ' εξακολούθηση, έχει ασκηθεί νομοτύπως και εμπροθέσμως (άρθρο 473 παρ. 1 και 3 και 474 του καταργηθέντος ΚΠΔ - βλ. άρθρο 589 αριθ. 3 του νέου ΚΠΔ [Ν. 4620/2019]). Με την αίτηση αναίρεσης πρέπει να συνεκδικασθούν και οι από 3/9/2019 πρόσθετοι λόγοι, οι οποίοι ασκήθηκαν παραδεκτά και μέσα στην οριζόμενη από το άρθρο 509 ΚΠΔ (Ν.4620/2019) νόμιμη προθεσμία.

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 511 και 514 εδ. τελ. περ. β' του ΚΠΔ, προκύπτει ότι στην περίπτωση που μετά την δημοσίευση της απόφασης που προσβάλλεται μεταβλήθηκε το νομοθετικό καθεστώς, όσον αφορά τα στοιχεία της αξιόποινης πράξης ή και την επιβληθείσα ποινή, κύρια ή παρεπόμενη, το δικαστήριο εφαρμόζει και αυτεπάγγελτα, κατ' άρθρο 2 παρ. 1 του ΠΚ, το νόμο που ίσχυε από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκαση της και περιέχει τις ευμενέστερες για τον κατηγορούμενο διατάξεις, εφόσον η αίτηση αναίρεσης είναι παραδεκτή, ανεξάρτητα από την εμφάνιση ή μη του κατηγορουμένου κατά τη συζήτηση της αναίρεσης. Ως ηπιότερος νόμος, κατά την έννοια του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ, θεωρείται εκείνος, ο οποίος, όπως ίσχυσε, περιέχει τις ευμενέστερες για τον κατηγορούμενο διατάξεις, δηλαδή με την εφαρμογή με βάση τις προβλεπόμενες στη συγκεκριμένη περίπτωση προϋποθέσεις επέρχεται ευνοϊκότερη για τον κατηγορούμενο ποινική μεταχείριση. Προς τούτο γίνεται σύγκριση των περισσοτέρων αυτών διατάξεων στο σύνολο των προϋποθέσεων που προβλέπονται από καθεμιά απ' αυτές. Εάν από τη σύγκριση προκύψει ότι ο κατηγορούμενος, όπως κατηγορείται, επιβαρύνεται το ίδιο απ' όλους τους νόμους, τότε εφαρμοστέος είναι ο νόμος που ίσχυσε κατά το χρόνο τέλεσης της πράξης, διαφορετικά ο νεότερος επιεικέστερος (ΑΠ 130/2017).

Κατά τη διάταξη της παρ. 1 του άρθρου 232Α του προϊσχύσαντος ΠΚ, "όποιος με πρόθεση δεν συμμορφώθηκε σε προσωρινή διαταγή δικαστή ή δικαστηρίου ή σε διάταξη δικαστικής αποφάσεως με την οποία υποχρεώθηκε σε παράλειψη ή σε ανοχή ή σε πράξη που δεν μπορεί να γίνει από τρίτο πρόσωπο και η επιχείρησή της εξαρτάται αποκλειστικά από τη βούλησή του, ή σε διάταξη εισαγγελέα σχετική με την προσωρινή ρύθμιση της νομής μεταξύ ιδιώτη και Δημοσίου ή Ο.Τ Α. ή άλλου Ν.Π.Δ.Δ., τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον έξι (6) μηνών, αν η πράξη δεν τιμωρείται βαρύτερα με άλλη διάταξη".

Μετά τη δημοσίευση της προσβαλλόμενης απόφασης ίσχυσε ο νέος Ποινικός Κώδικας (Ν. 4619/1-7-2019), στο άρθρο 169Α του οποίου υπό τον τίτλο "Παραβίαση δικαστικών αποφάσεων" μεταφέρθηκε εν μέρει η άνω καταργηθείσα διάταξη και στην πρώτη παράγραφο ορίζεται ότι "όποιος δεν συμμορφώθηκε σε προσωρινή διαταγή ή διάταξη δικαστικής ή εισαγγελικής απόφασης σχετική με τη ρύθμιση της νομής ή της κατοχής, την άσκηση της γονικής μέριμνας, την επικοινωνία με το τέκνο και τη ρύθμιση της χρήσης της οικογενειακής στέγης και της κατανομής των κινητών μεταξύ συζύγων, τιμωρείται με φυλάκιση έως ένα έτος ή χρηματική ποινή".

Η νέα αυτή διάταξη είναι ευμενέστερη της προϊσχύσασας αφού το αξιόποινο της μη συμμόρφωσης περιορίζεται πλέον σε ορισμένη κατηγορία δικαστικών αποφάσεων, μεταξύ των οποίων και αυτών που ρυθμίζουν τη νομή ή την κατοχή πράγματος και δεν καταλαμβάνει γενικά την παραβίαση οποιασδήποτε απόφασης ή διάταξης με την οποία ο υπαίτιος υποχρεώθηκε σε παράλειψη ή ανοχή πράξης.

Στην προκειμένη περίπτωση με την προσβαλλόμενη απόφαση ο αναιρεσείων κηρύχθηκε ένοχος της παραβίασης δικαστικής απόφασης κατ' εξακολούθηση και συγκεκριμένα του ότι: "Στη ..., σε αδιακρίβωτους χρόνους του χρονικού διαστήματος από 8-1-2013 έως και 14-8-2017, με περισσότερες πράξεις που συνιστούν εξακολούθηση του ίδιου εγκλήματος, δε συμμορφώθηκε με πρόθεση σε διάταξη δικαστικής απόφασης, με την οποία υποχρεωνόταν σε παράλειψη που δεν μπορούσε αν γίνει από τρίτο πρόσωπο και η επιχείρηση της εξαρτάτο αποκλειστικά από τη βούληση του.

Ειδικότερα, αν και δυνάμει της υπ'αριθμ.2854/2010 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης που εκδόθηκε κατόπιν της με αρ.έκθ.κατάθ. 11122/2009 αγωγής του εγκαλούντος, Γ. Π., της συζύγου του, Α. και των τέκνων του Ε. και Ι. Π., ως συγκυριών μιας πενταόροφης οικοδομής επί της οδού ..., ο κατηγορούμενος, ο οποίος είναι κύριος του 5ου ορόφου της ανωτέρω οικοδομής, υποχρεώθηκε, μεταξύ άλλων, να κατεδαφίσει ένα κτίσμα συνολικού εμβαδού 18,81 τ.μ.

που είχε κατασκευάσει στο δώμα της οικοδομής, να προβεί στην αποκομιδή όλων των οικοδομικών υλικών από το παραπάνω δώμα, απειλώντας τον με χρηματική ποινή και προσωπική κράτηση για την περίπτωση που θα παραβεί την υποχρέωση του να παραλείπει στο μέλλον τις ανωτέρω παράνομες ενέργειες του, δεν συμμορφώθηκε στο διατακτικό της παραπάνω απόφασης, μη παραλείποντας να εναποθέτει στο μέλλον επί του δώματος διάφορα υλικά, όπως είχε υποχρέωση, αλλά τοποθέτησε δύο μεγάλα παρτέρια και πέντε γλάστρες με διάφορα φυτά, στις οποίες εγκατέστησε σύστημα αυτόματου ποτίσματος με λάστιχα νερού, μια πλαστική ντουλάπα, ένα τσιμεντένιο λευκό τραπέζι και διάφορα άλλα υλικά (ένα μεταλλικό κίτρινο κουτί, ένα κούφωμα παραθύρου, μπάζα κλπ), παραβιάζοντας το διατακτικό της ως άνω απόφασης".

Από την παραδεκτή επισκόπηση για τις ανάγκες του αναιρετικού ελέγχου της υπ' αριθ. 2584/2010 (από παραδρομή αναφέρεται στο διατακτικό της προσβαλλόμενης 2854/2010) απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, για την παραβίαση της οποίας καταδικάσθηκε ο αναιρεσείων, προκύπτει ότι το Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης, δικάζοντας κατά τη διαδικασία των μισθωτικών διαφορών (άρθρα 647 επ. και 17 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ, όπως ίσχυαν), έκρινε επί διαφοράς μεταξύ συνιδιοκτητών πολυκατοικίας από τη σχέση της οροφοκτησίας για τη χρήση κοινοχρήστου χώρου (δώματος) της οικοδομής, της οποίας είναι συγκύριοι ο αναιρεσείων και ο πολιτικώς ενάγων, και δεν πρόκειται για διαφορά σχετική με τη ρύθμιση της νομής ή κατοχής του ακινήτου περί των οποίων ορίζουν τα άρθρα 974 επ. του ΑΚ.

Επομένως, εφόσον η παραβίαση της δικαστικής απόφασης, για την οποία καταδικάσθηκε ο αναιρεσείων. δεν καταλαμβάνεται από το αξιόποινο της νεότερης διάταξης του άρθρου 169Α ΠΚ, η οποία ίσχυσε μετά τη δημοσίευση της προσβαλλόμενης απόφασης και δεν στοιχειοθετείται το αδίκημα, πρέπει να εφαρμοσθεί, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ, η ευμενέστερη αυτή διάταξη και αφού δεν υπάρχει αξιόποινη πράξη, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να κηρυχθεί ο αναιρεσείων-κατηγορούμενος αθώος (άρθρο 518 παρ. 1 ΚΠΔ), όπως βάσιμα υποστηρίζει ο αναιρεσείων με τον πρόσθετο λόγο, αλλά και με αυτεπάγγελτη εφαρμογή του επιεικέστερου νόμου, παρελκούσης της έρευνας των λοιπών λόγων αναίρεσης.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθ. 2415/2019 απόφαση του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Θεσσαλονίκης.

Κηρύσσει τον αναιρεσείοντα - κατηγορούμενο αθώο του ότι "Στη ..., σε αδιακρίβωτους χρόνους του χρονικού διαστήματος από 8-1-2013 έως και 14-8- 2017, με περισσότερες πράξεις που συνιστούν εξακολούθηση του ίδιου εγκλήματος, δε συμμορφώθηκε με πρόθεση σε διάταξη δικαστικής απόφασης, με την οποία υποχρεωνόταν σε παράλειψη που δεν μπορούσε αν γίνει από τρίτο πρόσωπο και η επιχείρηση της εξαρτάτο αποκλειστικά από τη βούληση του.

Ειδικότερα, αν και δυνάμει της υπ'αριθμ.2854/2010 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης που εκδόθηκε κατόπιν της με αρ.έκθ.κατάθ. 11122/2009 αγωγής του εγκαλούντος, Γ. Π., της συζύγου του, Α. και των τέκνων του Ε. και Ι. Π., ως συγκυριών μιας πενταόροφης οικοδομής επί της οδού ..., ο κατηγορούμενος, ο οποίος είναι κύριος του 5ου ορόφου της ανωτέρω οικοδομής, υποχρεώθηκε, μεταξύ άλλων, να κατεδαφίσει ένα κτίσμα συνολικού εμβαδού 18,81 τ.μ.

που είχε κατασκευάσει στο δώμα της οικοδομής, να προβεί στην αποκομιδή όλων των οικοδομικών υλικών από το παραπάνω δώμα, απειλώντας τον με χρηματική ποινή και προσωπική κράτηση για την περίπτωση που θα παραβεί την υποχρέωση του να παραλείπει στο μέλλον τις ανωτέρω παράνομες ενέργειες του, δεν συμμορφώθηκε στο διατακτικό της παραπάνω απόφασης, μη παραλείποντας να εναποθέτει στο μέλλον επί του δώματος διάφορα υλικά, όπως είχε υποχρέωση, αλλά τοποθέτησε δύο μεγάλα παρτέρια και πέντε γλάστρες με διάφορα φυτά, στις οποίες εγκατέστησε σύστημα αυτόματου ποτίσματος με λάστιχα νερού, μια πλαστική ντουλάπα, ένα τσιμεντένιο λευκό τραπέζι και διάφορα άλλα υλικά (ένα μεταλλικό κίτρινο κουτί, ένα κούφωμα παραθύρου, μπάζα κλπ), παραβιάζοντας το διατακτικό της ως άνω απόφασης ".

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 24 Οκτωβρίου 2019.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 18 Νοεμβρίου 2019.

Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ

Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ