Supreme Court dismisses appeal on inadmissibility grounds due to failure to prove error affected the judgment's operative part.

Απόφαση 1790 / 2022 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1790/2022

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ευδοξία Κιουπτσίδου - Στρατουδάκη, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη, Ιωάννα Κλάπα - Χριστοδουλέα, Χρήστο Κατσιάνη, Ασημίνα Υφαντή και Στέφανο - Σπυρίδωνα Πανταζόπουλο - Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 19 Σεπτεμβρίου 2022, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομικών, κατοικοεδρεύοντα στην Αθήνα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την Ζωή Μαυρίδου, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: Δήμου Κομοτηνής, που εδρεύει στην Κομοτηνή και εκπροσωπείται νόμιμα, ως καθολικού διαδόχου του αρχικά ανακόπτοντος Δήμου Αιγείρου, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Βαρβάρα Παπάζογλου με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 5/6/2005 ανακοπή του Δήμου Αιγείρου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Ροδόπης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 701/2006 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 310/2009 του Τριμελούς Εφετείου Θράκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 29/5/2012 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Στέφανος - Σπυρίδωνας Πανταζόπουλος ανέγνωσε την από 2/9/2022 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Με την κρινόμενη από 29-5-2012 αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η υπ' αριθμ. 310/2009 τελεσίδικη απόφαση του Εφετείου Θράκης, η οποία εκδόθηκε κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων αντιμωλία των διαδίκων. Με την απόφαση αυτή απορρίφθηκε κατ' ουσία η από 1-12-2006 έφεση του αναιρεσείοντος Ελληνικού Δημοσίου κατά του Δήμου Αιγείρου Ροδόπης, στη δικονομική θέση του οποίου υπεισήλθε ως καθολικός διάδοχός του ο νυν αναιρεσίβλητος, κατά της υπ' αριθμ. 701/2006 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ροδόπης, η οποία είχε δεχθεί την από 5-6-2005 ανακοπή και τους από 7-4-2005 πρόσθετους λόγους του ανακόπτοντος Δήμου Αιγείρου Ροδόπης και είχε ακυρώσει το υπ' αριθμ. 10/13-5-2005 πρωτόκολλο καθορισμού αποζημίωσης αυθαίρετης χρήσης αιγιαλού του προϊσταμένου της Κτηματικής Υπηρεσίας Ν. Ροδόπης, με το οποίο είχε καθοριστεί σε βάρος του ως άνω ανακόπτοντος αποζημίωση ποσού 22.777, 96 ευρώ για αυθαίρετη χρήση τμήματος αιγιαλού, κειμένου στην παραλία ... έκτασης 118,42ο τ.μ.

II. Με τις παρ. 1 και 2 του άρθρου 115 του ΠΔ της 11/12-11-1929 "περί διοικήσεως δημοσίων κτημάτων", το οποίο εκδόθηκε κατ' εξουσιοδότηση του άρθρου 2 του Ν.4266/1929 και αντικαταστάθηκε με το άρθρο 5 του Ν.5895/1933, όπως περαιτέρω τροποποιήθηκε και συμπληρώθηκε με τα άρθρα 20 του ΑΝ 1540/1938, 19 του ΑΝ 1919/1939 2 του ΑΝ 1925/1951 και 5 τταρ.4 του ΑΝ 263/1968, ορίζεται, μεταξύ άλλων, ότι σε βάρος εκείνων που χωρίς συμβατική σχέση καρπώνονται ή κάνουν χρήση δημοσίων κτημάτων ή κτημάτων των οποίων τη νομή ή κατοχή έχει με οποιαδήποτε σχέση το Δημόσιο, βεβαιώνεται, κατά την κρίση αγαθού ανδρός και για το χρονικό διάστημα που έκαναν χρήση, αποζημίωση με πρωτόκολλο, το οποίο κοινοποιείται σε αυτόν που καρπώνεται ή χρησιμοποιεί το ακίνητο, ο οποίος δικαιούται να ασκήσει ανακοπή μέσα σε ένα μήνα στον ειρηνοδίκη ή στον πρόεδρο πρωτοδικών, ανάλογα με το ποσό της αποζημίωσης, αυτοί δε, κρίνοντας εκ των ενόντων, ακυρώνουν ή επικυρώνουν το πρωτόκολλο ή περιορίζουν την αποζημίωση και ότι κατά της απόφασης αυτής, ουδέν ένδικο μέσο επιτρέπεται.

Μετά την εισαγωγή του ΚΠολΔ, καθ' ύλην αρμόδιο δικαστήριο για την εκδίκαση της άνω ανακοπής κατέστη, κατά τις διατάξεις των άρθρων 1 εδ,ε και στ, 3 παρ.1, 2, 4, 24 παρ.1 και 39 παρ.1 του ΕισΝΚΠολΔ, το Μονομελές Πρωτοδικείο, που δικάζει κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων (ΑΠ 1408/2012, ΑΠ 67/2012). Η απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου τέμνει οριστικά τη διαφορά ως προς την οφειλή και το ποσό της αποζημίωσης για την κατάληψη δημόσιου κτήματος, παρά την ακολουθούμενη διαδικασία, η παραπομπή στην οποία έγινε για λόγους ταχύτητας και μόνον και δεν αφορά τη λήψη ασφαλιστικού ή ρυθμιστικού της κατάστασης μέτρου.

Για το λόγο αυτό δεν ίσχυε γι' αυτήν την απόφαση η απαγόρευση του άρθρου 699 ΚΠολΔ, αλλά υπέκειτο στα προβλεπόμενα από τον ΚΠολΔ ένδικα μέσα της εφεσης και της αναίρεσης (άρθ. 511 και 552 ΚΠολΔ), καθόσον η άνω διάταξη της παρ.2 του άρθρου 115 του ΠΔ της 11/12-11-1929, που απαγόρευε την άσκηση ένδικων μέσων κατ' αυτής θεωρήθηκε ότι έχει καταργηθεί, σύμφωνα με το άρθρο 24 παρ.1 του ΕισΝΚΠολΔ (Ολ.

ΑΠ 38, 21, 22/2002, ΑΠ 1379/2013, ΑΠ 40/2013, ΑΠ 374/2012, ΑΠ 67/2012, ΑΠ 1945/2009, ΑΠ 481/2008). Ήδη όμως με το άρθρο 326 παρ. 3 του ν. 4072/2012, που άρχισε να ισχύει από 11-4-2012, αντικαταστάθηκαν τα εδάφια δέκατο και ενδέκατο του άνω άρθρου 115 του π.δ. από 11/12- 11-1929 και ρητά επαναλήφθηκε η απαγόρευση άσκησης ενδίκων μέσων κατά των αποφάσεων, που εκδίδονται επί ανακοπών κατά πρωτοκόλλου αποζημίωσης, για αυθαίρετη χρήση δημοσίων κτημάτων.

Η πιο πάνω διάταξη δεν ορίζει, αν η θεσπιζόμενη με αυτήν απαγόρευση άσκησης ενδίκων μέσων καταλαμβάνει ή όχι και τις υποθέσεις του ανωτέρω άρθρου 115 του από 11/12-11-1929 διατάγματος/που ήσαν ήδη εκκρεμείς ενώπιον των δικαστηρίων, κατά την έναρξη της ισχύος του ν. 4072/2012 (11-4-2012), όπως ορίζουν άλλες διατάξεις του (π.χ.

το ίδιο άρθρο 326 παρ.1 για τις εκεί αναφερόμενες υποθέσεις). Στην περίπτωση αυτή εφαρμόζεται η διαχρονικού δικαίου διάταξη του άρθρου 24 παρ. 1 εδ.α ΕισΝΚΠολΔ, που έχει γενική ισχύ και ορίζει ότι "Το παραδεκτό των ενδίκων μέσων, το επιτρεπτό των προβαλλόμενων λόγων και ο χρόνος της άσκησης κρίνονται σύμφωνα με τον νόμο που ισχύει κατά το χρόνο που δημοσιεύεται η απόφαση".

Ως απόφαση δε, κατά τη διάταξη αυτή, εννοείται η προσβαλλόμενη (ΑΠ 2148/2014, 929/2014). Μετά ταύτα, η απαγόρευση άσκησης ενδίκων μέσων κατά των αποφάσεων, που εκδίδονται επί ανακοπών κατά πρωτοκόλλου αποζημίωσης για αυθαίρετη χρήση δημοσίων κτημάτων, καταλαμβάνει και τις εκκρεμείς επ' αυτών δίκες, εφόσον η απόφαση που προσβάλλεται δημοσιεύτηκε μετά την 11-4-2012, που τέθηκε σε ισχύ το άρθρο 326 παρ.3 του ν.4072/2012 (ΑΠ 579/2017, ΑΠ 287/2016, ΑΠ 285/2016, ΑΠ 18/2016, ΑΠ 929/2014).

Στην προκειμένη περίπτωση η προσβαλλόμενη, με αριθμό 310/2009, απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Θράκης, δημοσιεύθηκε στις 29-5-2009, όπως προκύπτει από την παραδεκτή κατ' άρθρ. 561 παρ.2 Κ.Πολ.Δ επισκόπησή της. Επομένως, αφού η δημοσίευσή της έλαβε χώρα πριν την ισχύ του άρθρου 326 παρ.3 του ν. 4072/2012, υπόκειται σε προσβολή με το ένδικο μέσο της αναίρεσης, σύμφωνα με τα προεκτεθέντα στη μείζονα σκέψη.

Άρα, η αίτηση αναίρεσης, η οποία κατατέθηκε στις 29-5-2012, ημέρα Τρίτη, δηλαδή την τελευταία ημέρα της καταχρηστικής προθεσμίας των τριών (3) ετών κατά το άρθρο 564 παρ.3 ΚΠολΔ, ως ίσχυε πριν την αντικατάστασή του με το αρ.1 αρ.τρίτο Ν. 4335/2015, βλ. Ολ.ΑΠ 10/2018), είναι, κατά ταύτα, παραδεκτή και πρέπει να ερευνηθεί ο λόγος της (άρθρο 577 παρ.1 και 3 Κ.Πολ.Δ).

Στην προκειμένη περίπτωση το αναιρεσείον Ελληνικό Δημόσιο με τον μοναδικό λόγο αναίρεσης από τον αρ. 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ επικαλείται εσφαλμένη ερμηνεία του άρθρου 115 π.δ. της 11/12-11-1929 σύμφωνα με το οποίο κατά εκείνου που καρπώνεται ή χρησιμοποιεί χωρίς συμβατική σχέση δημόσιο κτήμα βεβαιώνεται με πρωτόκολλο καθορισμού αποζημίωσης αυθαίρετης χρήσης πρόστιμο για όσο χρονικό διάστημα έκανε τη χρήση αυτή.

Ότι στην προκειμένη περίπτωση εφόσον η αυθαιρέτως καταληφθείσα έκταση χρησιμοποιείται όχι από τον καταλαβόντα αυτήν αλλά από τρίτο που κατέχει στο όνομα του αυθαιρέτως καταβαλαβόντα, το πρωτόκολλο εκδίδεται και σε βάρος όλων που ευθύνονται εις ολόκληρον κατά το άρθρο 926 ΑΚ. Ο λόγος αυτός ανεξάρτητα από το ότι είναι αόριστος, διότι δεν εκτίθεται η επίδραση του επικαλούμενου σφάλματος αυτού στο διατακτικό της απόφασης (ΑΠ 1282/2010) και οι πραγματικές παραδοχές του δικαστηρίου της ουσίας, προκειμένου να μπορεί να κριθεί αν η νομική πλημμέλεια που αποδίδεται στην απόφαση οδήγησε σε εσφαλμένο διατακτικό (ΟλΑΠ 20/2005, 1027/2019), πρέπει να απορριφθεί και ως απαράδεκτος κατ' εφαρμογή του άρθρου 561 παρ. 1 ΚΠολΔ, διότι υπό την επίφαση της πλημμέλειας της εσφαλμένης εφαρμογής πλήττεται απαραδέκτως κατά το άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔ η ουσία της υπόθεσης σχετικά με το πρόσωπο που πράγματι χρησιμοποιεί αυθαίρετα το δημόσιο κτήμα (ΑΠ 1016/2015, 1046/2017) και κατά του οποίου εκδίδεται το πρωτόκολλο καθορισμού της αποζημίωσης χρήσης του κτήματος αυτού.

Κατ' ακολουθίαν, αφού δεν υπάρχει άλλος αναιρετικός λόγος προς έρευνα, πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης και να καταδικαστεί το αναιρεσείον λόγω της ήττας του (άρθρα 176, 183, 191 ΚΠολΔ) στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου που κατέθεσε προτάσεις μειωμένα όμως κατά το άρθρο 22 παρ. 1 ν. 3693/1957 σε συνδ. με το άρθρο 2 της υπ' αριθμ. 134423/1992 ΚΥΑ των Υπουργών Οικονομικών και Δικαιοσύνης που εκδόθηκε κατ'εξουσιοδότηση του άρθρου 5 παρ. 12 ν. 1738/1987 κατά τα οριζόμενα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 29-5-2012 αίτηση για αναίρεση της υπ' αριθμ. 310/2009 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Θράκης

Καταδικάζει το αναιρεσείον στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει σε τριακόσια (300) ευρώ

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 10 Οκτωβρίου 2022.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 26 Οκτωβρίου 2022.

Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ