Supreme Court allows appeal due to insufficient reasoning on employment status and compensation in labor dispute.

Απόφαση 1790 / 2006 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1790/2006

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1΄ Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Στέφανο Γαβρά, Αντιπρόεδρο, Γεώργιο Καράμπελα, Εμμανουήλ Καλούδη, Χρήστο Αλεξόπουλο και Ειρήνη Αθανασίου, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 19 Σεπτεμβρίου 2006, με την παρουσία και του γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Tου αναιρεσείοντος: ...., ο οποίος παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Δημήτριο Μανώλη.

Της αναιρεσίβλητης: Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "Ανώνυμος Βιομηχανική και Τουριστική Εταιρεία" και με το διακριτικό τίτλο "ΑΘΗΝΑ ΑΕΤΕΒ & ΤΕ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, ως καθολικής διαδόχου με απορρόφηση και συγχώνευση, της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία τότε "ΜΕΤΤΕΜ Α.Ε.", που έδρευε στην Αθήνα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Κωνσταντίνο Αλεπάκο βάσει δηλώσεως του άρθρου 242 § 2 Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 20-9-2002 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 235/2003 του ίδιου Δικαστηρίου, 2509/2004 του Εφετείου Αθηνών και 8101/2004, διορθωτική της προηγούμενης, του ίδιου Εφετείου. Την αναίρεση της 2509/2004 απόφασης του Εφετείου Αθηνών, όπως αυτή διορθώθηκε με την 8101/2004 απόφαση του ίδιου Εφετείου ζητεί ο αναιρεσείων με την από 29-7-2005 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Ειρήνη Αθανασίου, διάβασε την από 24-8-2006 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, κατά την έννοια του άρθρου 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ, λόγος αναιρέσεως για έλλειψη νόμιμης βάσεως της αποφάσεως ιδρύεται όταν από τις αιτιολογίες της δεν προκύπτουν σαφώς τα περιστατικά, που είναι αναγκαία, για να κριθεί αν στη συγκεκριμένη περίπτωση συντρέχουν οι νόμιμοι όροι της διατάξεως του ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόστηκε ή δεν συντρέχουν, ώστε να αποκλείεται η εφαρμογή της, καθώς και όταν η απόφαση δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες ελλιπείς ή αντιφατικές ως προς το νομικό χαρακτηρισμό των πραγματικών περιστατικών, τα οποία έγιναν δεκτά και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Αντιθέτως, δεν υπάρχει έλλειψη νόμιμης βάσεως όταν. πρόκειται για ελλείψεις, που ανάγονται στην εκτίμηση των αποδείξεων και μάλιστα στην ανάλυση, στάθμιση και αιτιολόγηση του εξαγόμενου από αυτές πορίσματος, εφόσον αυτό διατυπώνεται στην απόφαση σαφώς. Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, όπως η απόφαση αυτή διορθώθηκε με την υπ' αριθ. 8101/2004 απόφαση του ίδιου Εφετείου, δέχτηκε, κατά την ανέλεγκτη αναιρετικώς περί πραγμάτων κρίση του (άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔ), εκτός άλλων, και τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά, που ενδιαφέρουν εδώ:

Τον Απρίλιο του 1994 μεταξύ του αναιρεσείοντος, ως μηχανικού στελέχους Δ' τάξης ΜΕΚ, και της αναιρεσίβλητης ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "Μεσόγειος Τεχνική Τουριστική Βιομηχανική Ναυτιλιακή Ιχθυοκατασκευαστική Εμπορική Εταιρία", η οποία συγχωνεύθηκε με απορρόφηση από την ανώνυμη εταιρία με την επωνυμία "ΑΘΗΝΑ ΑΒΤΒΚΤΕ", συμφωνήθηκε να στελεχωθεί η πρώτη από τον αναιρεσείοντα, για να διατηρηθεί στην κατηγορία Ζ' τάξης ΜΕΕΠ και με την από 1.6.1994 απόφαση του Δ.Σ.

της αναιρεσίβλητης διορίστηκε μέλος του Δ.Σ. σε αντικατάσταση άλλου παραιτηθέντος. ΄Εγγραφο με την αναιρεσίβλητη, με το οποίο να καταρτίστηκε έγγραφη συμφωνία με την οποία να καθορίστηκε μηνιαία αμοιβή του αναιρεσείοντος 900.000 δραχμές, από τις οποίες 200.000 δραχμές να αφορούν τη χρήση του εργοληπτικού του πτυχίου, 200.000 δραχμές για έξοδα μετακινήσεώς του και 500.000 δραχμές για την εργασία του ως εργολήπτη δημοσίων έργων και μέλους του Δ.Σ., δεν υπήρξε.

Η έγγραφη μεταξύ αμφοτέρων σύμβαση με χρονολογία 1.3.1995 έχει ως περιεχόμενο τα ακόλουθα: "1. Ο δεύτερος των συμβαλλομένων (αναιρεσείων), υπό την ιδιότητά του ως τεχνικού εγγεγραμμένου στο ΜΕΚ 708Δ θα στελεχώσει κατά τη διάρκεια ισχύος του παρόντος την πρώτη συμβαλλόμενη εργοληπτική επιχείρηση... .2. Η διάρκεια της παρούσας συμβάσεως ορίζεται διετής..... 3.

Ο δεύτερος συμβαλλόμενος θα έχει συνεχή απασχόληση στην επιχείρηση και θα μετέχει ενεργά στο έργο της. 4. Ο δεύτερος των συμβαλλομένων θα αμείβεται ανάλογα με τις προσφερόμενες υπηρεσίες του και σε κάθε περίπτωση όχι λιγότερο από 1.800.000 δραχμές ετησίως". Όμως δεν αποδείχθηκε ότι ο αναιρεσείων συνέταξε μελέτη κάποιου έργου ή συνέταξε μια προσφορά για ανάληψη έργου ή κάποιο έγγραφο που να φέρει την υπογραφή του ως διευθυντικού στελέχους.

Αποδείχθηκε ότι η αναιρεσίβλητη ανέθεσε στον αναιρεσείοντα ορισμένες φορές την εκπροσώπησή της για την υπογραφή εγγράφων και επίδοση προσφοράς σε διαγωνισμούς, όπως στα έργα "ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΥΔΑΤΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ Λ. ΚΗΦΙΣΟΥ", και "Κατασκευή Αντιολισθηρού Τάπητα, το Τμήμα Α.Κ. Στέρνας - Ι. Κ. Τρίπολης". Η προσφορά της εργασίας του αναιρεσείοντος εξαντλούνταν στην επίδοση των προσφορών της αναιρεσίβλητης για ανάληψη έργων, του πρώτου συνοδευόμενου από τον ......

Το περιεχόμενο της συνεργασίας των διαδίκων ήταν η στελέχωση της αναιρεσίβλητης με το πτυχίο του αναιρεσείοντος Δ' τάξης για να διατηρηθεί στην κατηγορία Ζ' Τάξης ΜΕΣΠ και ως αμοιβή ο τελευταίος θα ελάμβανε το ποσό των 200.000 δραχμών το μήνα. Έτσι η αμοιβή του αναιρεσείοντος για τη στελέχωση της αναιρεσίβλητης με το εργοληπτικό του πτυχίο και την ως άνω προσφορά της υπηρεσίας του στην επίδοση προσφορών της τελευταίας για την ανάληψη έργων ανερχόταν σε 200.000 δραχμές το μήνα, το οποίο όφειλε να καταβάλει σ' αυτόν η αναιρεσίβλητη για το επίδικο χρονικό διάστημα από 1.4.1994 μέχρι 6.3.1996, εντόκως από το τέλος κάθε ημερολογιακού μήνα για κάθε μηνιαία αμοιβή, και συνολικά το ποσό των 4.640.000 δρχ.

ή 13.617,02 ευρώ. Με βάση τις παραδοχές αυτές το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του, αφενός απέρριψε κατ' ουσίαν την αντέφεση του αναιρεσείοντος και αφετέρου, αφού έκανε δεκτό ως βάσιμο το σχετικό λόγο εφέσεως της αναιρεσίβλητης για εσφαλμένη εκτίμηση των αποδείξεων και στη συνέχεια δέχτηκε κατ' ουσίαν την έφεση της τελευταίας, εξαφάνισε την εκ κληθείσα πρωτόδικη απόφαση και, ύστερα από διακράτηση της υποθέσεως, δέχτηκε κατά ένα μέρος ως ουσιαστικά βάσιμη την ένδικη αγωγή του αναιρεσείοντος.

Κρίνοντας όμως έτσι το Εφετείο στέρησε την προσβαλλόμενη απόφασή του από νόμιμη βάση, αφού διέλαβε σ΄ αυτήν ανεπαρκείς και αντιφατικές αιτιολογίες, αναφορικά με ζητήματα που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Ειδικότερα το Εφετείο, παρά το ότι δέχτηκε ότι με βάση την ένδικη σύμβαση συμφωνήθηκε ο αναιρεσείων, υπό την ιδιότητά του ως μηχανικού στελέχους Δ΄ τάξης ΜΕΚ, να στελεχώσει την αναιρεσίβλητη, για να διατηρηθεί η τελευταία στην κατηγορία Ζ΄ τάξης ΜΕΕΠ, ότι στη συνέχεια ο ίδιος (αναιρεσείων) με την από 1-6-1994 απόφαση του διοικητικού συμβουλίου της αντιδίκου του (αναιρεσίβλητης) διορίστηκε μέλος του διοικητικού αυτού συμβουλίου σε αντικατάσταση άλλου παραιτηθέντος, ότι με βάση την ίδια (ένδικη σύμβαση ο αναιρεσείων θα είχε συνεχή απασχόληση στην αναιρεσίβλητη και θα μετείχε ενεργά στο έργο της και ότι η αναιρεσίβλητη ανέθεσε στον αναιρεσείοντα ορισμένες φορές την εκπροσώπησή της για την υπογραφή εγγράφων και επίδοση προσφορών σε διαγωνισμούς, εν τούτοις στη συνέχεια δέχεται, ασαφώς και αντιφατικώς, ότι η προσφορά της εργασίας του αναιρεσείοντος εξαντολούνταν στην επίδοση των προσφορών της αναιρεσίβλητης για ανάληψη έργων.

Και αυτό χωρίς να διευκρινίζεται περαιτέρω, όπως θα έπρεπε, αφενός αν ο αναιρεσείων είχε ή όχι συνεχή απασχόληση στην επιχείρηση της αναιρεσίβλητης, καθώς και αν μετείχε ή όχι ενεργά στο όλο έργο αυτής, πολλών μάλλον εφόσον αυτός (αναιρεσείων) αποτελούσε μέλος του διοικητικού συμβουλίου της αντιδίκου του ανώνυμης εταιρείας, και αφετέρου πως και με βάση ποια στοιχεία προέκυψε ως οφειλόμενη κατά μήνα, και μόνον αυτή, η ως άνω αμοιβή των 200.000 δραχμών για την όλη παρεχόμενη από τον αναιρεσείοντα εργασία και ιδίως αν πρόκειται για συμφωνημένο ή συνηθισμένο μισθό (άρθρα 68 και 653 ΑΚ) ή για αόριστη παροχή, που προσδιορίστηκε και δη με δίκαιη κρίση, σύμφωνα με το άρθρο 371 ΑΚ, από το Εφετείο.

Εξάλλου, ουδεμία σαφής και ειδική αναφορά γίνεται αναφορικά με το κονδύλιο των 200.000 δραχμών, που εζητείτο με την αγωγή ως μηνιαία συμφωνημένη κατ΄ αποκοπή αποζημίωση για έξοδα μετακινήσεως του αναιρεσείοντος. ΄Ετσι όμως, εξαιτίας των ως άνω ασαφών, ανεπαρκών και αντιφατικών αιτιολογιών, καθώς και της ελλείψεως αιτιολογίας επί του αμέσως πιο πάνω αγωγικού κονδυλίου για κατ΄ αποκοπή αποζημίωση για έξοδα μετακινήσεως του αναιρεσείοντος, δηλαδή ελλείψεων που αφορούν ζητήματα που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, καθίσταται ανέφικτος ο αναιρετικός έλεγχος για την ορθή εφαρμογή των ουσιαστικών διατάξεων που εφαρμόστηκαν από το Εφετείο, ήτοι εκείνων των άρθρων 648 και 653 του ΑΚ και 7 παρ. 7 του π.δ/τος 472/1985, όπως το άρθρο αυτό αντικαταστάθηκε με το άρθρο 2 του π.δ/τος 368/1994, καθώς και την τυχόν ορθή ή μη εφαρμογή του άρθρου 371 ΑΚ.

Γι΄ αυτό, ο πρώτος λόγος αναιρέσεως, κατά τα υπό στοιχεία α΄, β΄ και γ΄ μέρη του υπό το άρθρο 559 αρ. 19 ΚΠολΔ, με τα οποία προβάλλονται, αντίστοιχα, αιτιάσεις για έλλειψη νόμιμης βάσεως της προσβαλλόμενης αποφάσεως λόγω ανεπαρκώς και αντιφατικών αιτιολογιών ως προς το ακριβές περιεχόμενο της απασχολήσεως του αναιρεσείοντος στην αναιρεσίβλητη, ανεπαρκών αιτιολογιών ως προς το χαρακτήρα της ανωτέρω αμοιβής του αναιρεσείοντος και ελλείψεως αιτιολογιών αναφορικά με το κονδύλιο των 200.000 δραχμών, που ζητούνταν με την ένδικη αγωγή ως μηνιαία συμφωνημένη κατ΄ αποκοπή αποζημίωση για έξοδα μετακινήσεως του αναιρεσείοντος, πρέπει να γίνει δεκτός ως βάσιμος.

Επομένως πρέπει, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και, σύμφωνα με το άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ, όπως η παράγραφος αυτή αντικαταστάθηκε με το άρθρο 31 παρ. 1 του ν. 2172/1993, η υπόθεση να παραπεμφθεί για περαιτέρω εκδίκαση στο δικαστήριο το οποίο εξέδωσε την εν λόγω απόφαση, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές, εκτός από αυτούς που εξέδωσαν την αναιρούμενη απόφαση.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ΄ αριθ. 2509/2004 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, όπως η απόφαση αυτή διορθώθηκε με την υπ΄ αριθ. 8101/2004 απόφαση του ίδιου Εφετείου.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές, εκτός από αυτούς που εξέδωσαν την αναιρούμενη απόφαση. Και

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος, την οποία ορίζει σε χίλια εκατό (1.100) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 17 Οκτωβρίου 2006. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 14 Νοεμβρίου 2006.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ