178/2007 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 178 / 2007 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 178/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β2΄ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Κολυβά, Αντιπρόεδρο, Ανδρέα Μαρκάκη, Ηλία Γιαννακάκη, Αθανάσιο Θεμέλη, Σπυρίδωνα Ζιάκα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 28 Νοεμβρίου 2006, με την παρουσία και του Γραμματέα Αντωνίου Στυλιανουδάκη, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία "Τράπεζα της Ελλάδος Α.Ε.", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Παναγούλα Κούνη, βάσει δηλώσεως του άρθρου 242§2 Κ.Πολ.Δ., η οποία δεν κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσίβλητης: .... η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Χαράλαμπο Κάπο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 8/11/2002 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 397/2004 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 7170/2005 οριστική του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 9/11/2005 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω και ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Σπυρίδων Ζιάκας ανέγνωσε την από 17/11/2006 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη των λόγων αναιρέσεως. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης ζήτησε την απόρριψή της και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις διατάξεις των άρθρων 27 παρ. στ΄, 33 και 38 του έχοντος ισχύ νόμου Καταστατικού της Τράπεζας της Ελλάδος (κυρ. ν. 3234/1927) προκύπτει ότι οι προαγωγές και η υπηρεσιακή εξέλιξη των υπαλλήλων της ρυθμίζονται από τον Οργανισμό Εσωτερικής Υπηρεσίας και Κανονισμό Bαθμολογικής και Mισθολογικής τάξεως των υπαλλήλων της, ο οποίος καταρτίζεται από το Γενικό Συμβούλιο της Τράπεζας και έχει, ως εκ τούτου, συμβατική ισχύ.

Οι προαγωγές των υπαλλήλων αυτών τελούν υπό αίρεση, η πλήρωση της οποίας συντελείται με την απόφαση του Γενικού Συμβουλίου της Τράπεζας για την προαγωγή του υπαλλήλου σε ανώτερο βαθμό (άρθρο 201 ΑΚ). Αν κριθεί από τον εργοδότη ότι ο εργαζόμενος δε συγκεντρώνει τις συμφωνημένες προϋποθέσεις για την προαγωγική ή μισθολογική του εξέλιξη και η κρίση του αυτή είναι κατάφωρα άδικη, η πλήρωση της ανωτέρω αιρέσεως παρακωλύεται εναντίον της καλής πίστεως από μέρους του εργοδότη, οπότε η αίρεση θεωρείται ότι έχει πληρωθεί (άρθρο 207 ΑΚ).

Κατάφωρα άδικη είναι η κρίση του υπόχρεου εργοδότη, όταν υπερβαίνει τα ακραία όρια μέσα στα οποία μπορεί αυτός να κινηθεί κατά την εκτίμηση της υπηρεσιακής επιδόσεως και αποδόσεως του υπαλλήλου. Αν στη συγκεκριμένη περίπτωση διαπιστωθεί ότι η μη πλήρωση της αιρέσεως είναι αντίθετη προς την καλή πίστη με την ανωτέρω έννοια του όρου, η προαγωγή του υπαλλήλου αναγνωρίζεται από το Δικαστήριο και, σύμφωνα με το άρθρο 12 του ν. 1082/1980, μετά την τελεσιδικία της αποφάσεως θεωρείται ότι πραγματοποιήθηκε από τότε που έπρεπε να συντελεστεί.

Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, δέχθηκε και τα εξής: Κατά το άρθρο 12 του Οργανισμού Εσωτερικής Υπηρεσίας και Κανονισμό βαθμολογικής και μισθολογικής τάξεως των υπαλλήλων της εναγομένης και ήδη αναιρεσείουσας, η προαγωγή των υπαλλήλων της στο βαθμό του εντεταλμένου τμηματάρχη αποφασίζεται κατ' απόλυτη εκλογή και ελεύθερη κρίση του Γενικού Συμβουλίου, μετά από πρόταση του διοικητή και εφόσον συντρέχουν σωρευτικά οι εξής προϋποθέσεις:

α) ύπαρξη κενής οργανικής θέσεως, β) συμπλήρωση ευδόκιμης υπηρεσίας τριών ετών, γ) ύπαρξη των προσόντων της ανώτερης θέσεως, δ) επίδειξη εξαιρετικής επιδόσεως, ήθους, ικανότητας και φιλεργίας κατά την άσκηση των καθηκόντων και ε) επίδειξη ικανότητας συστηματικού προσδιορισμού και αποτελεσματικού συνδυασμού των μέσων που έχουν τεθεί στη διάθεσή του και του υπάρχοντος προσωπικού, κατά τρόπο αυξητικό του υπηρεσιακού έργου και της παραγωγικότητας των εργαζομένων.

Η ενάγουσα και ήδη αναιρεσίβλητη προσλήφθηκε από την εναγομένη στις 19-7-76 και εντάχθηκε στο λογιστικό κλάδο. Στο βαθμό δε του τμηματάρχη τον οποίο και ήδη κατέχει προήχθη από 1-10-94. Είναι πτυχιούχος του οικονομικού τμήματος της Νομικής Σχολής και γνωρίζει αγγλικά σε επίπεδο advanced και γαλλικά σε επίπεδο Certificate, κατέχοντας και τα αντίστοιχα πτυχία.

Η βαθμολογία της για τα έτη 1999 και 2000 είναι "εξαίρετη". Συμμετείχε σε έξι σεμινάρια πληροφορικής και χρηματοοικονομικών καθώς και σε ομάδες εργασίας, σχετικά με τη μηχανοργάνωση, την ανάπτυξη πληροφορικών συστημάτων, συστημάτων πληρωμών, την ανταλλαγή δεδομένων νομισματικής και συναλλαγματικής πολιτικής κ.λ.π.

και σε επιτροπές προμηθειών. Υπηρέτησε διαδοχικά στο τμήμα μηχανοργανώσεως, στον τομέα Αναπτύξεως και Υποστηρίξεως Μηχανογραφικών Συστημάτων, όπου από 28-5-91 της ανατέθηκαν καθήκοντα προϊσταμένης υπηρεσίας, στο τμήμα αναπτύξεως και υποστηρίξεως πληροφορικών συστημάτων, όπου από 22-9-95 της ανατέθηκαν καθήκοντα αναπληρώτριας προϊσταμένης τμήματος και ήδη υπηρετεί στο τμήμα αναπτύξεως και υποστηρίξεως εφαρμογών νομισματικής πολιτικής και συστημάτων πληρωμών, όπου από 10-2-00 ασκεί καθήκοντα προϊσταμένης τμήματος.

Κατά τις προαγωγές στο βαθμό του εντεταλμένου τμηματάρχη η εναγομένη προήγαγε 78 τμηματάρχες και ως κριτήρια αξιολογήσεως ορίστηκαν 1) οι ικανότητες 2) η απόδοση 3) η συμπεριφορά και 4) οι διοικητικές ικανότητες. Για κάθε κριτήριο έγινε αξιολόγηση χωριστά από κάθε μέλος της αρμόδιας γνωμοδοτικής επιτροπής με βάση αριθμητική κλίμακα βαθμολογίας από 0 έως 100 και στη συνέχεια έγινε εξαγωγή του μέσου όρου για κάθε κριτήριο και με βάση το άθροισμα των τεσσάρων κριτηρίων έγινε η κατάταξη των κριθέντων κατ' απόλυτη αξιολογική σειρά, στην οποία η ενάγουσα συγκέντρωσε 305,40 βαθμούς και κατατάχθηκε στην 92η θέση, οπότε και δεν προήχθη.

Μεταξύ των προαχθέντων περιλαμβάνονται και οι προτεινόμενοι από την ενάγουσα προς σύγκριση Χ1, Χ2, Χ3, Χ4, Χ5 και Χ6, οι οποίοι κατατάχθηκαν αντίστοιχα στις θέσεις 57ος, 54ος, 32ος, 22ος, 41ος, 74ος και 63ος και με συνολική βαθμολογία αντίστοιχα 347,80, 349,20, 362,40, 369,00, 333,40 και 339,40. Αυτοί είχαν τα ακόλουθα τυπικά και ουσιαστικά προσόντα: 1) ο Χ1 προσλήφθηκε στις 14-2-1972 και προήχθη στο βαθμό του τμηματάρχη την 1-4-1992.

Έχει απολυτήριο εξαταξίου γυμνασίου, γνωρίζει αγγλικά σε επίπεδο advanced, έχει παρακολουθήσει πέντε σεμινάρια διαφόρων αντικειμένων, μετείχε σε ομάδες εργασίας και υπήρξε μέλος κλιμακίων σε επιθεωρήσεις όλων των μονάδων και των αποθεμάτων της εναγομένης. Άσκησε καθήκοντα προϊσταμένου υπηρεσίας από 1-8-1992 και αξιολογήθηκε για το έτος 1999 με 12 "εξαίρετος" και 1 "πολύ καλός" και για το έτος 2000 με 13 "εξαίρετος". 2) Ο Χ2 προσλήφθηκε στις 12-8-72 και προήχθη στο βαθμό του τμηματάρχη την 1-4-91.

Είναι απόφοιτος εξαταξίου γυμνασίου, γνωρίζει αγγλικά σε επίπεδο Lower και έχει παρακολουθήσει πέντε σεμινάρια διαφόρων αντικειμένων. Άσκησε καθήκοντα προϊσταμένου υπηρεσίας από 2-9-85, αναπληρωτή προϊσταμένου τμήματος από 7-1-96 και προϊσταμένου τμήματος από 8-8-01. Εκπόνησε μελέτη-πρόταση για τη μηχανογράφηση των κλειδαρίθμων η οποία υλοποιήθηκε από την εναγομένη Τράπεζα καθώς και μελέτη για τη μικροφωτογράφηση των αρχείων.

Η βαθμολογία του για μεν το έτος 1999 ήταν 12 "εξαίρετος" και 5 "πολύ καλός" και το 2000 14 " εξαίρετος" και 2 "πολύ καλός". 3) Ο Χ3 προσλήφθηκε στις 12-8-72 και προήχθη στο βαθμό του τμηματάρχη την 1-7-92. Είναι απόφοιτος εξαταξίου γυμνασίου και κατέχει πτυχίο λογιστή του Υπουργείου Παιδείας, γνωρίζει μέτρια αγγλικά και ιταλικά καθώς και γαλλικά σε επίπεδο certificate fonctionnaire ενώ έχει παρακολουθήσει πέντε σεμινάρια διαφόρων αντικειμένων.

Άσκησε καθήκοντα αναπληρωτή προϊσταμένου υπηρεσίας από 28-11-88 και προϊσταμένου υπηρεσίας από 23-6-93. Από τις 7-9-95 αποσπάστηκε στο ΣΥΤΕ και γι' αυτό δεν αξιολογήθηκε για τα έτη 1999 και 2000. 4) Ο Χ4 προσλήφθηκε στις 19-7-1976 και προήχθη στο βαθμό του τμηματάρχη την 1-4-90. Είναι πτυχιούχος Παιδαγωγικής Ακαδημίας, ΑΣΣΟΕ-Τμήμα Διοικήσεως Επιχειρήσεων και Ανωτάτης Βιομηχανικής Σχολής Θεσσαλονίκης-Τμήμα Οικονομικό, γνωρίζει δε καλά αγγλικά.

Συμμετείχε σε 12 σεμινάρια διαφόρων αντικειμένων και άσκησε καθήκοντα αναπληρωτή προϊσταμένου υπηρεσίας από 21-7-89 και προϊσταμένου υπηρεσίας από 26-6-2000 του ανατέθηκε δε ο έλεγχος των τραπεζών της περιφέρειας ... . Υπήρξε γραμματέας της υποεπιτροπής βιοτεχνικών πιστώσεων ... , μέλος της γνωμοδοτικής επιτροπής του ΥΠΕΟΟ ως ειδικός σε θέματα επενδύσεων και αναπτυξιακών νόμων και μέλος επιτροπών του Υπουργείου Ανάπτυξης για αξιολόγηση αιτήσεων ιδιωτών για ένταξη σε προγράμματα ΠΕΠ ενώ ασχολήθηκε και με θέματα τοπικής αυτοδιοικήσεως.

Ακόμη, υπήρξε εισηγητής σε επιμορφωτικά προγράμματα και σεμινάρια για θέματα τραπεζών, χρηματοπιστωτικά κλπ καθώς και εισηγητής σε συνέδρια και ημερίδες με θέματα τραπεζικά και οικονομικά. Η αξιολόγησή του δε ήταν 6 " εξαίρετος" και 11 " πολύ καλός" για το έτος 1999 και 17 "εξαίρετος" για το 2000. 5) Ο Χ5 προσλήφθηκε στις 12-8-80 και προήχθη στο βαθμό του τμηματάρχη την 1-7-96.

Είναι πτυχιούχος της ΑΣΣΟΕ (τμήμα διοικήσεως Επιχειρήσεων), γνωρίζει την αγγλική "πολύ καλά" και παρακολούθησε 18 σεμινάρια διαφόρων αντικειμένων και απασχολήθηκε στο τμήμα ελέγχου βιομηχανικών και λοιπών επιχειρήσεων, στον τομέα εποπτείας πιστωτικών ιδρυμάτων, στον τομέα υποκαταστημάτων ξένων τραπεζών και ανεξάρτητων χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, στη διεύθυνση ΓΕΤ, και στον τομέα εποπτείας λοιπών εμπορικών τραπεζών.

Η αξιολόγησή του για τα έτη 1999 και 2000 ήταν 13 "εξαίρετος" και 6) Ο Χ6 προσλήφθηκε στις 21-8-80 και προήχθη στο βαθμό του τμηματάρχη την 1-10-96. Είναι πτυχιούχος της Ανωτάτης Βιομηχανικής Σχολής και γνωρίζει γαλλικά σε επίπεδο superieur 111 και αγγλικά. Παρακολούθησε 8 σεμινάρια διαφόρων αντικειμένων και άσκησε καθήκοντα προϊσταμένου υπηρεσίας από 15-3-95.

Αξιολογήθηκε δε με 9 "εξαίρετος" και 7 "πολύ καλός" για το έτος 1999 και με 16 "εξαίρετος" και 1 "πολύ καλός" για το έτος 2000. Περαιτέρω το Εφετείο διέλαβε στην προσβαλλόμενη απόφασή του ότι από τη σύγκριση των τυπικών και ουσιαστικών προσόντων των ανωτέρω προκύπτει, ότι η ενάγουσα υπερέχει καταφανώς των ανωτέρω προαχθέντων υπαλλήλων της εναγομένης ενόψει του ότι αυτή υπερτερεί όλων ως προς τα πλέον αξιόλογα για την προαγωγή στον επίμαχο βαθμό κριτήρια της βαθμολογίας και της ασκήσεως καθηκόντων ευθύνης και επιπλέον υπερτερεί έναντι των Χ1, Χ2και Χ3 ως προς τους τίτλους σπουδών, έναντι των ιδίων και των Χ4 και Χ5 ως προς το βαθμό γνώσεως ξένων γλωσσών και έναντι των Χ5 και Χ6 ως προς τη γενική και την ειδική αρχαιότητα, ενώ υστερεί μόνο ως προς την ειδική αρχαιότητα έναντι των Χ1, Χ2, Χ3 και Χ4 και ως προς τη γενική αρχαιότητα έναντι των ιδίων πλην του Χ4 με τον οποίο και ισοδυναμεί ως προς το προσόν αυτό.

Έτσι η παράλειψή της ενάγουσας και η αντ' αυτής προαγωγή εκείνων στο βαθμό του εντεταλμένου τμηματάρχη ήταν κατάφωρα άδικη και κατά συνέπεια παρακωλύθηκε εναντίον της καλής πίστεως η πλήρωση της αναβλητικής αιρέσεως υπό την οποία τελούσε η προαγωγή της. Περαιτέρω, επί της (διακωλυτικής) ενστάσεως της εναγομένης, ότι σε κάθε περίπτωση η ενάγουσα δε θα προαγόταν διότι στη θέση της θα έπρεπε να προαχθούν οι υπερέχοντες αυτής υπάλληλοί της .... , ....

και .... , δέχθηκε ότι αυτή είναι απορριπτέα ως αλυσιτελής εφόσον η ενάγουσα υπερείχε καταφανώς έναντι έξι προαχθέντων συναδέλφων της. Με τις κρίσεις του αυτές το Εφετείο, το οποίο ακολούθως απέρριψε τους σχετικούς λόγους εφέσεως της αναιρεσείουσας, δεν παραβίασε την ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 207 παρ 1 ΑΚ, αφού, υπό τα προεκτιθέμενα περιστατικά, η υπεροχή της αναιρεσίβλητης έναντι των προαχθέντων και προταθέντων προς σύγκριση συναδέλφων της, όπως συνάγεται από τη συνολική εκτίμηση των εκατέρωθεν τυπικών και ουσιαστικών προσόντων, ήταν καταφανής η δε προβληθείσα διακωλυτική ένσταση και αν ακόμη ήταν βάσιμη κατ' ουσίαν δε θα είχε επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Επομένως, οι περί του αντιθέτου πρώτος και δεύτερος λόγοι αναιρέσεως, από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ, είναι απορριπτέοι ως αβάσιμοι.

Ο από τον αριθμό 11 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ. λόγος αναιρέσεως, με τον οποίο αποδίδεται στο Εφετείο η πλημμέλεια ότι δεν έλαβε υπόψη του την προσκομισθείσα από την αναιρεσείουσα έκθεση αξιολογήσεως του προαχθέντος υπαλλήλου της Χ4 για το έτος 1999, από την οποία προέκυπτε ότι, κατά παραδοχή εν μέρει σχετικής ενστάσεώς του, αυτός αξιολογήθηκε με 13 "εξαίρετος" και 4 "πολύ καλός", πρέπει να απορριφθεί ως αλυσιτελής διότι, οι αιτιολογίες της προσβαλλόμενης αποφάσεως ως προς την κατάδηλη υπεροχή της αναιρεσίβλητης έναντι των υπολοίπων πέντε προαχθέντων συναδέλφων της, οι οποίες, κατά τα προαναφερόμενα, δεν πλήττονται επιτυχώς, στηρίζουν αυτοτελώς το διατακτικό της.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 9-11-2005 αίτηση της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΕ" για αναίρεση της υπ' αριθμ. 7170/2005 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών. Και

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης τα οποία ορίζει σε επτακόσια εβδομήντα (770) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 16 Ιανουαρίου 2007. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 30 Ιανουαρίου 2007.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ