1789/2008 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1789 / 2008 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1789/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Χρήστο Αλεξόπουλο, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (επειδή κωλύεται ο Σπυρίδων Κολυβάς, Αντιπρόεδρος του Αρείου Πάγου), Αντώνιο Αθηναίο, Γρηγόριο Κουτσόπουλο, Δημήτριο Μουστάκα και Σαράντη Δρινέα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 30 Σεπτεμβρίου 2008, με την παρουσία και της Γραμματέως Σουζάνας Κουφιάδου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: X, ο οποίος παραστάθηκε μετά της πληρεξουσίας δικηγόρου του Τερέζας Βασιλείου- Σεβαστού.

Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης Τραπεζικής Εταιρείας με την επωνυμία "ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, την οποία εκπροσώπησε ο πληρεξούσιος δικηγόρος της Γεώργιος Σπηλιόπουλος με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ.2 Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 14.12.2004 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 425/2006 του ίδιου δικαστηρίου και 677/2007 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητεί ο αναιρεσείων με την από 10.12.2007 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Αντώνιος Αθηναίος ανέγνωσε την από 18.09.2008 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να γίνει δεκτή η αίτηση αναίρεσης ως προς το δεύτερο σκέλος του πρώτου λόγου της και να απορριφθούν οι λοιποί. Η πληρεξουσία του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως αναιρέσεως και την καταδίκη του αντιδίκου στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις διατάξεις των άρθρων 3 αριθ. 1, 10 παρ. 1, 6, 9, 13 και 15 της από 11-11-1977 Σ.Σ.Ε. "περί οργανισμού Προσωπικού Εμπορικής Τραπέζης της Ελλάδος", η οποία εκδόθηκε σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 3239/1955, δημοσιεύτηκε στην Ε.τ.Κ. με την 46806/10314 της 21/26-11-1977 απόφαση του Υπουργού Εργασίας (ΦΕΚ Β' 1255) και κηρύχθηκε υποχρεωτική με τη 15869/10-27 Ιουλίου 981 απόφαση του ίδιου Υπουργού (ΦΕΚ Β' 446), γι' αυτό δε έχει ισχύ νόμου, ως περιέχουσα κανονιστικές διατάξεις, προκύπτει ότι οι προαγωγές του λογιστικού κλάδου από το βαθμό του τμηματάρχη Α' στο βαθμό του υποδιευθυντή Β' και από εκείνον στο βαθμό του υποδιευθυντή Α' στην αναιρεσείουσα ("ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε.") γίνονται κατ' εκλογή και εφόσον έχει συμπληρωθεί τριετής ευδόκιμη παραμονή στον προηγούμενο βαθμό.

Ενεργούνται δε από το διοικητικό συμβούλιο της αναιρεσείουσας, υστέρα από εισήγηση της γενικής διεύθυνσης της. Στις ανωτέρω περιπτώσεις το πιο πάνω αρμόδιο όργανο της Τράπεζας αποφαίνεται κατά την ενέργεια των προαγωγών με ελεύθερη κρίση, εκτιμώντας τα τυπικά και ουσιαστικά προσόντα κάθε υποψήφιου για προαγωγή υπαλλήλου και ειδικότερα τα στοιχεία που υπάρχουν στον ατομικό του φάκελο.

Σε αυτά περιλαμβάνονται η ειδικότητα, οι εκθέσεις ποιότητας, η επιμέλεια, η ικανότητα, η ευσυνειδησία, η επάρκεια στην εκτέλεση της εργασίας, οι τίτλοι σπουδών, το ήθος και η συμπεριφορά έναντι των συναδέλφων του και του κοινού. Η κρίση αυτή του άνω οργάνου υπόκειται μόνο στον από το άρθρο 281 ΆΚ τιθέμενο περιορισμό και συνεπώς ελέγχεται από τα τακτικά πολιτικά δικαστήρια, αν αποτελεί ενάσκηση δικαιώματος που υπερβαίνει προφανώς τα όρια που επιβάλλουν η καλή πίστη ή τα χρηστά ήθη ή ο κοινωνικός ή οικονομικός σκοπός του, γεγονός που συμβαίνει, όταν στερείται της προαγωγής του υπάλληλος που έχει αποκτήσει τα απαιτούμενα για τον ανώτερο βαθμό τυπικά και ουσιαστικά προσόντα, καίτοι υπερτερεί καταδήλως συναδέλφου του προαχθέντος από τον ίδιο βαθμό (Ολ.

ΑΠ 70/1987, 1410/1984) . Η καταχρηστική ενάσκηση του προς επιλογή των υπό προαγωγή υπαλλήλων δικαιώματος του αρμόδιου οργάνου της Τράπεζας κατά τις προαγωγικές ετήσιες κρίσεις απαγορεύεται και συνιστά, ως παράνομη πράξη, αδικοπραξία κατά την έννοια των διατάξεων των άρθρων 914 ΑΚ (Ολ. ΑΠ 897/1985). Εξ' άλλου, κατά τη διάταξη των άρθρων 559 αριθ. 1α και 19 Κ.Πολ.Δικ., ιδρύονται λόγοι αναίρεσης, ο μεν πρώτος, αν το δικαστήριο της ουσίας προέβη σε εσφαλμένη ή μη αιτιολογία των πραγματικών διαπιστώσεων του στο εννοιολογικό περιεχόμενο του εν λόγω κανόνα, ο δε δεύτερος, αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει.

καθόλου αιτιολογίες ή έχει αντιφατικές ή " ανεπαρκείς αιτιολογίες σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλομένη απόφαση, δέχθηκε ανελέγκτως τα εξής: Ο αναιρεσείων προσελήφθη από την αναιρεσίβλητη Τράπεζα στις 20-5-1968, με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας, ως δόκιμος λογιστής, εξελιχθείς δε προήχθη στο βαθμό του Υποδιευδυντή Β', από 1-1-2001, με την απόφαση 2613/2003 του Εφετείου Αθηνών που έχει καταστεί αμετάκλητη.

Είναι απόφοιτος Γυμνασίου και έχει μέτρια γνώση της αγγλικής γλώσσας. 'Εχει πτυχίο του Ινστιτούτου Τραπεζικής Επιμόρφωσης, τριετούς φοίτησης, και έχει παρακολουθήσει έξι επιμορφωτικά σεμινάρια. Έχει υπηρετήσει στα καταστήματα της πλατείας Κολιάτσου, Πατησίων και Αχαρνών. Απέκτησε, δικαίωμα πρώτης υπογραφής θέσης, από 30-1-1987 στη Διεύθυνση Διοικητικών Υπηρεσιών.

Για τα έτη 1991 έως και 1994 έχει μέσο όρο βαθμολογίας 8,8, ενώ έκτοτε δεν έχει βαθμολογηθεί. Κατά τις προαγωγικές κρίσεις του έτους 2004, προήχθησαν, από 1-1-2004, στο βαθμό του Υποδιευθυντή Α', ο ι συνάδελφοι του αναιρεσείοντος, Ζ και Ψ, τους οποίους προτείνει για σύγκριση μαζί του και οι οποίοι είχαν τα ακόλουθα προσόντα: 1 Ζ προσελήφθη στις 1-6-1973, προήχθη σε υποδιευθυντή Β', κατ' εκλογήν, από 1-1-2001, είναι απόφοιτος Λυκείου και γνωρίζει μέτρια την αγγλική.

Έχει παρακολουθήσει δέκα έξι επιμορφωτικά σεμινάρια. Έχει υπηρετήσει στα καταστήματα Καλλιθέας, Πατρών και Αμαλιάδος. Απέκτησε δικαίωμα πρώτης υπογραφής θέσης στις 10-2-1992 και για τα έτη 1998, 1999 και 2000, έχει μέσο όρο βαθμολογίας 8,2. 2. Ο Ψ προσελήφθη στις 16-7-1976, προήχθη σε Υποδιευθυντή Β', κατ' εκλογήν από 1-1-2001.

Είναι απόφοιτος Γυμνασίου και έχει μέτρια γνώση της αγγλικής γλώσσας. Έχει πτυχίο του Ινστιτούτου Τραπεζικής Επιμόρφωσης, τριετούς φοίτησης, όπως και ο αναιρεσείων και έχει παρακολουθήσει δέκα έξι επιμορφωτικά σεμινάρια. Έχει υπηρετήσει στο κατάστημα Ρεθύμνου. Απέκτησε δικαίωμα πρώτης υπογραφής θέσης, στις 1-8-1992 και τα έτη 1997, 1998 και 1999 έχει μέσο όρο βαθμολογίας 8,7.

Από την αντιπαραβολή και στάθμιση των προσόντων του αναιρεσείοντος και των πιο πάνω συναδέλφων του, τα οποία σταθμίζονται και εκτιμώνται συνολικά, προκύπτει υπεροχή του αναιρεσείοντος στη γενική αρχαιότητα, ενώ ισοδυναμεί με αυτούς, ως προς την ειδική αρχαιότητα και τη γνώση ξένης γλώσσας (στερούνται και οι τρεις σχετικών τίτλων).

Ως προς τους τίτλους σπουδών υπερτερεί του Ζ, ο οποίος δεν έχει φοιτήσει στο Ινστιτούτο Τραπεζικής Επιμόρφωσης και είναι ισοδύναμος με τον Ψ. Υστερεί αυτών ως προς την παρακολούθηση σεμιναρίων, ενώ ως προς την βαθμολογία δεν έχει βαθμολογηθεί τα τελευταία κρίσιμα έτη, προ της κρίσεως, ενώ για τα προηγούμενα, είναι περίπου ισοδύναμος με τους προαχθέντες συναδέλφους του.

Τέλος, ως προς την άσκηση υπευθύνων καθηκόντων, δεν υπάρχει αξιόλογη διαφοροποίηση μεταξύ του αναιρεσείοντος και των προαχθέντων. Με βάση τις παραδοχές αυτές το Εφετείο έκρινε ότι από τη συνολική εκτίμηση των τυπικών και ουσιαστικών προσόντων του αναιρεσείοντος και των ανωτέρω προαχθέντων συναδέλφων του, δεν προέκυπτε καταφανής υπεροχή του έναντι αυτών και συνεπώς η κρίση του αρμοδίου οργάνου της αναιρεσίβλητης περί προαγωγής τους κατά το έτος 2004, κατά παράλειψη του αναιρεσείοντος, δεν ήταν καταχρηστική κατά την έννοια του άρθρου 281 ΑΚ, και ακολούθως απέρριψε κατ' ουσίαν την έφεση που είχε ασκήσει ο αναιρεσείων κατά της πρωτόδικης απόφασης, με την οποία είχε απορριφθεί η ένδικη αγωγή του, ως κατ' ουσίαν αβάσιμη. 'Ετσι που έκρινε το Εφετείο, δεν παρεβίασε ευθέως τις προαναφερόμενες διατάξεις του Οργανισμού της αναιρεσίβλητης και του άρθρου 281 ΑΚ, αφού πράγματι, υπό τα προεκτειθέμενα πραγματικά περιστατικά, δεν αποδείχθηκε ότι ο αναιρεσείων υπερείχε και μάλιστα καταφανώς έναντι των ανωτέρω συναδέλφων του.

Επίσης το Εφετείο με τις προεκτεθείσες παραδοχές του, διέλαβε πλήρεις και σαφείς αιτιολογίες, που καθιστούν εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο των διατάξεων που εφάρμοσε. Οι αιτιάσεις δε του αναιρεσείοντος περί ανεπαρκούς αιτιολογίας ως προς το ζήτημα της άσκησης υπευθύνων καθηκόντων αυτού και των προταθέντων προς σύγκριση συναδέλφων του, είναι αβάσιμες, καθόσον όπως προκύπτει από την επισκόπηση της ένδικης αγωγής του, αυτός επικαλείται άσκηση εκ μέρους του, των εξής υπευθύνων καθηκόντων 1) από 1-4-1986, ως προϊσταμένου Υπηρεσίας Εισπράξεων - Διαχειρίσεων, στο κατάστημα Πατησίων, 2) από 1-11-1986, ως Υποδιευθυντή Τομέα Διοικητικού στο κατάστημα Αχαρνών, από 1-12-1986, ως Τμηματάρχη του Τμήματος Λογιστηρίου του Τομέα Εφοδιασμού στη Διεύθυνση Διοικητικών υπηρεσιών, 3) από 21-12-1992, ως Διευθυντή Τομέα Οικονομικών Λειτουργιών στη Διεύθυνση Προμηθειών και 4) από 20-8-1994 μέχρι 28-8-1994, ως αναπληρωτή του Διευθυντή Τομέα Εφοδιασμού, τα οποία όμως, ως εκ της μεγάλης χρονικής απόστασης άσκησης τους από τις προαγωγικές κρίσεις του έτους 2004, δεν ασκούσαν επιρροή στις ως άνω κρίσεις, ως ουσιαστικό προσόν του αναιρεσείοντος, που θα επηρέαζε την έκβαση της δίκης αυτής, ενόψει και του ότι αυτός δεν διελάμβανε στην ως άνω αγωγή του ότι άσκησε υπεύθυνα καθήκοντα κατά το αμέσως προηγούμενο χρονικό διάστημα πριν τις προαγωγικές κρίσεις του 2004, και ως εκ τούτου δεν αποτελούν ουσιώδες ζήτημα.

Επομένως, πρέπει να απορριφθεί ο πρώτος λόγος αναίρεσης από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δικ., και ο δεύτερος λόγος αναίρεσης κατά το δεύτερο μέρος του, από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δικ. ως αβάσιμοι.

Ο λόγος αναίρεσης από τον αριθμό 11 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δικ. ιδρύεται αν το δικαστήριο έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που ο νόμος δεν επιτρέπει, ή παρά το νόμο έλαβε υπόψη αποδείξεις που δεν προσκομίσθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκομίσθηκαν. Στην προκειμένη περίπτωση, ο αναιρεσείων με το δεύτερο λόγο της αίτησης αναίρεσης, και κατά το πρώτο μέρος του, από το άρθρο 559 αριθμ. 11 Κ.Πολ.Δικ., πλήττει την προσβαλλομένη απόφαση διότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη του έγγραφα που αυτός είχε επικαλεσθεί με τις προτάσεις του, που κατέθεσε ενώπιον του ως άνω δικαστηρίου και είχε προσκομίσει, και συγκεκριμένα τον Πίνακα Κατάταξης των καταστημάτων της αναιρεσίβλητης και την Πράξη Επιδομάτων έτους 2000, από τα οποία προκύπτει η διαφορά στο επίπεδο θέσης ευθύνης των υπαλλήλων αυτής (αναιρεσίβλητης).

Όμως εκ της παραδεκτώς γενομένης, κατ ' άρθρο 561 παρ. 2 Κ.Πολ.Δικ., επισκόπησης των προτάσεων του αναιρεσείοντος ενώπιον του Εφετείου, προκύπτει ότι αυτός δεν επικαλέσθηκε, ως όφειλε, στο Εφετείο από τα ανωτέρω έγγραφα, τον Πίνακα Κατάταξης των (καταστημάτων της αναιρεσίβλητης, αλλά αρκέσθηκε στη γενική αναφορά ότι προσκομίζει όσα έγγραφα προσκόμισε πρωτοδίκως.

Εξ' άλλου, ως προς την Πράξη Επιδομάτων έτους 2000, ως προς την οποία προκύπτει από τις ανωτέρω προτάσεις του αναιρεσείοντος, ενώπιόν του Εφετείου, ότι έγινε παραδεκτή επίκληση αυτής, από την επισκόπηση της προσβαλλομένης απόφασης βεβαιώνεται ότι λήφθησαν υπόψη όλα τα έγγραφα που επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν οι διάδικοι, και συνεπώς και αυτή, είτε προς άμεση απόδειξη, είτε προς συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων.

Επομένως πρέπει να απορριφθεί και ο λόγος αυτός κατά το πρώτο μέρος του ως αβάσιμος, καθώς και η αίτηση αναίρεσης στο σύνολο της.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 10-12-2007 αίτηση για αναίρεση της υπ'αριθμ.677/2007 απόφασης του Εφετείου Αθηνών. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων διακοσίων (1.200) Ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 14 Οκτωβρίου 2008. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 11 Νοεμβρίου 2008.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ