1786/2011 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1786 / 2011 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1786/2011

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Ζιάκα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου Χαράλαμπου Ζώη), Βασιλική Θάνου - Χριστοφίλου, Παναγιώτη Ρουμπή, Βασίλειο Λαμπρόπουλο και Ιωάννα Πετροπούλου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 7 Οκτωβρίου 2011, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντα: Ν. Σ. του Μ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου του Αθανάσιου Κοντοθανάση και κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσιβλήτου: Κ. Κ. του Π., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ. του πληρεξουσίου δικηγόρου της, Γεώργιου Αβραμίδη και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 22-4-2008 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντα, και την από 10-4-2008 της ήδη αναιρεσίβλητου που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης. Οι δύο αγωγές συνεκδικάσθηκαν και εκδόθηκαν οι αποφάσεις: Η 2248/2009 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 1868/2010 του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 6/12/2010 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Ιωάννα Πετροπούλου ανέγνωσε την από 28-9-2011 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντα ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, κατά τη διάταξη του άρθρου 633 ΑΚ η μίσθωση που συνομολογήθηκε για ορισμένο χρόνο λογίζεται ότι ανανεώθηκε για ένα έτος από τη συμφωνημένη λήξη αν δεν έγινε καταγγελία από το ένα μέρος εξι τουλάχιστον μήνες πριν απ' αυτή τη λήξη. Με τη διάταξη αυτή ρυθμίζεται κατ' απόκλιση από τη ρύθμιση της ΑΚ 611 η από το νόμο επερχόμενη σιωπηρή αναμίσθωση στη μίσθωση αγροτικού κτήματος μετά τη λήξη του ορισμένου χρόνου διάρκειας της που συνομολογήθηκε.

Ειδικότερα, η διάταξη αυτή δεν απαιτεί εξακολούθηση της χρήσης μετά την πάροδο του ορισμένου χρόνου, αλλά μη άσκηση καταγγελίας έξι μήνες πριν από τη λήξη. Δηλαδή το γεγονός και μόνο της παράλειψης της καταγγελίας αρκεί για να επιφέρει την αναμίσθωση για ένα όμως χρόνο και όχι για τετραετία ή αορίστως κατά παρέκκλιση από τη γενική ρύθμιση της ΑΚ611, αδιάφορα μάλιστα από τη διάρκεια του συνομολογηθέντος χρόνου της αρχικής μίσθωσης.

Μετά τη λήξη της για ένα έτος ανανεωθείσας σιωπηρά μίσθωσης δύναται να χωρήσει νέα σιωπηρά αναμίσθωση επίσης για ένα έτος κ.ο.κ εφ' όσον δεν υποδηλώνεται έγκαιρα (δηλαδή πριν από έξι μήνες) αντίθετη βούληση στη σιωπηρή αναμίσθωση ενός από τα μέρη. Η ρύθμιση της διάταξης περιέχει κανόνα δημόσιας τάξης, γι' αυτό αντίθετου περιεχομένου συμφωνία των μερών είναι άκυρη.

Μετά ταύτα όμως τα μέρη μπορούν με συμφωνία να συμφωνήσουν αναμίσθωση, υπό τον όρο τήρησης της προθεσμίας του έτους ανανέωσης. Εξ άλλου κατά τη διάταξη του αριθμού 1 εδ. α' του άρθρου 559 του ΚΠολΔ, επιτρέπεται αναίρεση και αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών.

Ο κανόνας παραβιάζεται, κατά την έννοια της διατάξεως αυτής είτε με ψευδή ερμηνεία η οποία υπάρχει όταν αποδίδεται στον κανόνας έννοια διαφορετική από την αληθινή, είτε με τη μη ορθή εφαρμογή, η οποία συντελείται, όταν εφαρμόζεται κανόνας, ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του, ή όταν δεν εφαρμόζεται κανόνας, ενώ έπρεπε ή όταν εφαρμόζεται εσφαλμένως.

Στην προκείμενη περίπτωση, το Εφετείο, με την προσβαλλόμενη απόφαση, που παραδεκτώς επισκοπείται (άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ, δέχθηκε και τ' ακόλουθα. Τέλος, όπως προαναφέρθηκε, η διάρκεια της μίσθωσης είχε ορισθεί για έξι έτη, πλην όμως μετά την πάροδο της 6ετίας ανανεώθηκε και παρατάθηκε για αόριστο χρόνο, γεγονός που συνομολογούν αμφότεροι οι διάδικοι με τις ίδιες τις αντίθετες αγωγές τους, οι οποίες ασκήθηκαν κατά μήνα Απρίλιο 2008.Πράγματι, τόσο η ενάγουσα εκμισθώτρια όσο και ο ενάγων μισθωτής ρητά εκθέτουν στις ως άνω αγωγές τους ότι η μίσθωση παρατάθηκε για αόριστο χρόνο.

Μάλιστα ο ενάγων μισθωτής, ρητά επικαλείται ότι μετά τη λήξη της συμβατικής διάρκειας της μίσθωσης συμφωνήθηκε να συνεχιστεί αυτή ως αορίστου χρόνου. Αφού όμως η μίσθωση ετράπη νομίμως σε μίσθωση αορίστου χρόνου, παρέπεται ότι για τη λύση της έπρεπε να προηγηθεί καταγγελία αυτής από τους συμβαλλομένους ή εκουσία παράδοση των μισθίων ακινήτων από το μισθωτή και αποδοχή της παράδοσής τους από την εκμισθώτρια.

Με τον πρώτο λόγο της αιτήσεως αναιρέσεως προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, διότι το Εφετείο προκειμένου να καταλήξει στο αποδεικτικό πόρισμα ότι η ένδικη μισθωτική σύμβαση ήταν ενεργός το καλλιεργητικό έτος 2006-2007, παραβίασε τη διάταξη του άρθρου 633 ΑΚ, δεχόμενο ότι κατά τη λήξη του συμβατικού χρόνου διαρκείας της ένδικης μισθωτικής σύμβασης αυτή παρατάθηκε για αόριστο χρόνο με συμφωνία των διαδίκων, καίτοι τέτοια συμφωνία ήταν αντίθετη προς τη δημοσίας τάξεως διάταξη του άρθρου 633 ΑΚ.

Ο λόγος αυτός της αιτήσεως αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτος, ενόσω σύμφωνα με τις παραδοχές της προσβαλλόμενης απόφασης η μίσθωση ανανεώθηκε για χρόνο που δεν είναι βραχύτερος του θεσπιζομένου με τη διάταξη του άρθρου 633ΑΚ χρονικού διαστήματος του ενός έτους από της λήξεως της μίσθωσης για το οποίο λογίζεται ανανεωθείσα αν δεν χώρησε καταγγελία της έξι μήνες πριν τη λήξη της, ώστε να αντίκειται στην επίμαχη διάταξη η περί ανανεώσεως της για αόριστο χρόνο συμφωνία των διαδίκων.

Επειδή, κατά τη διάταξη του άρθρου 591 παρ. 1 εδ. δεύτερο ΚΠολΔ " αν στις ειδικές διατάξεις των ειδικών διαδικασιών δεν ορίζεται διαφορετικά α) οι προτάσεις κατατίθενται στο ακροατήριο, β) όλοι οι αυτοτελείς ισχυρισμοί προτείνονται προφορικά και όσοι δεν περιέχονται στις προτάσεις καταχωρίζονται στα πρακτικά ... "κατά δε τη διάταξη του άρθρου 256 παρ. 1 περ.

δ' του ιδίου Κώδικα τα συντασσόμενα από το γραμματέα πρακτικά συνεδριάσεως περιέχουν "όσα έγιναν κατά τη συζήτηση και ιδίως ... τους ισχυρισμούς, τις αιτήσεις και τις δηλώσεις των διαδίκων ... τις καταθέσεις των μαρτύρων ...". Από την πρώτη των διατάξεων αυτών συνάγεται σαφώς, ότι στις υποθέσεις που δικάζονται κατά την ειδική διαδικασία των μισθωτικών διαφορών (647 ΚΠολΔ) όπου δεν είναι υποχρεωτική η κατάθεση προτάσεων, οι διάδικοι οφείλουν να προτείνουν όλους τους αυτοτελείς ισχυρισμούς τους, όπως είναι και η ένσταση καταχρήσεως δικαιώματος, προφορικά κατά τη συζήτηση στο ακροατήριο και επί πλέον οι ισχυρισμοί αυτοί καταχωρίζονται στα πρακτικά με σαφή (έστω και συνοπτική) έκθεση των γεγονότων που τους θεμελιώνουν (άρθρο 262 ΚΠολΔ), εκτός αν περιέχονται στις κατατιθέμενες στο ακροατήριο προτάσεις απαιτείται, δηλονότι, σε κάθε περίπτωση προφορική πρόταση των ισχυρισμών που "ως γενόμενο κατά τη συζήτηση" σημειώνεται στα πρακτικά.

Από τη δεύτερη δε των άνω διατάξεων συνάγεται, ότι η κατά την πρώτη τούτων σημείωση της προφορικής προτάσεως του ισχυρισμού στα πρακτικά πρέπει να προκύπτει ευθέως εκ του περί των προτάσεων και των δηλώσεων τμήματος αυτών και δεν επιτρέπεται έμμεση συναγωγή της προτάσεως αυτών, είτε εκ του περιεχομένου των ακολούθως καταχωρουμένων μαρτυρικών καταθέσεων, είτε εκ του περιεχομένου των υποβαλλομένων εγγράφων.

Στην προκειμένη περίπτωση με το δεύτερο λόγο της αιτήσεως αναιρέσεως προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια κατ' εκτίμηση, από τον αριθμό 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, διότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη τον πρωτοβαθμίως αλλά και στην κατ' έφεση δίκη με τις κατατεθείσες προτάσεις του προταθέντα ισχυρισμό κατά τον οποίο η επίμαχη μισθωτική σύμβαση είχε λυθεί για το καλλιεργητικό έτος 2007-2008 με εμπρόθεσμη έξι μήνες πριν τη λήξη της καταγγελία, κατ' άρθρο 633 ΑΚ, με δήλωση προς τον πατέρα της αναιρεσίβλητης ορισθέντα πληρεξούσιο και αντίκλητό της και δεν οφείλει κατά συνέπεια το μίσθωμα για το συγκεκριμένο έτος. Ο λόγος αυτός της αιτήσεως αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτος διότι ο επίμαχος ισχυρισμός δεν προτάθηκε παραδεκτώς με προφορική δήλωση του εκπροσωπήσαντος τον αναιρεσίβλητο πληρεξούσιο δικηγόρο καταχωρηθείσα στα πρακτικά της πρωτοβάθμιας δίκης έστω και με συνοπτική έκθεση, όπως προκύπτει από την επισκόπησή τους παραδεκτώς (αρθρ. 561 παρ. 2 ΚΠολΔ), με βάση τα αναφερόμενα, στα οποία προτάθηκαν οι ακόλουθες ενστάσεις 1- εξοφλήσεως των μισθωμάτων μέχρι το 2004, 2. παραγραφής μέχρι τα μισθώματα του καλλιεργητικού έτους 2002-2003, 3. συμψηφισμού, 4. μειώσεως μισθώματος και 5. αοριστίας όπως ειδικότερα αναφέρονται στις προτάσεις του.

Επειδή, έλλειψη νόμιμης βάσεως της αποφάσεως, ήτοι εκ πλαγίου παραβίαση ουσιαστικού κανόνα κατά την έννοια της διατάξεως του αριθμού 19 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ υπάρχει όταν στις αιτιολογίες της αποφάσεως που αποτελούν την ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού, δεν περιέχονται καθόλου ή δεν αναφέρονται με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις τα πραγματικά περιστατικά στα οποία το δικαστήριο της ουσίας στήριξε την κρίση του επί ζητήματος με ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και έτσι δεν μπορεί να ελεγχθεί, αν στη συγκεκριμένη περίπτωση συνέτρεχαν ή όχι οι όροι του κανόνα ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόστηκε. Με τον τρίτο λόγο της αιτήσεως αναιρέσεως προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ, ότι ουδεμίαν αιτιολογία διαλαμβάνει επί του προταθέντος ισχυρισμού κατά τον οποίο η επίμαχη μισθωτική σύμβαση είχε λυθεί για το καλλιεργητικό έτος 2007-2008 με εμπρόθεσμη έξι μήνες πριν τη λήξη της καταγγελία κατ' άρθρο 633 ΑΚ. Ο λόγος αυτός της αιτήσεως αναιρέσεως αντιφάσκει με τον ήδη προταθέντα με το δεύτερο λόγο της κρινόμενης αιτήσεως περί μη λήψεως υπόψη του εν λόγω ισχυρισμού από το Εφετείο και κατά συνέπεια πρέπει, να απορριφθεί ως απαράδεκτος.

Επειδή, σύμφωνα με τα προεκτιθέμενα πρέπει να απορριφθεί η από 6.12.2010 αίτηση του Ν. Σ. περί αναιρέσεως της υπ' αριθμ. 1868/2010 απόφασης του Εφετείου Θεσσαλονίκης και να καταδικασθεί ο αναιρεσείων στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης (αρθρ. 176, 183 ΚΠολΔ) όπως στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 6.12.2010 αίτηση αναιρέσεως του Ν. Σ. για αναίρεση της υπ' αριθμ. 1868/2010 απόφασης του Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης τα οποία ορίζει σε .

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 17 Νοεμβρίου 2011. Και,

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 9 Δεκεμβρίου 2011.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ