Supreme Court quarts lower court verdict due to insufficient reasoning on causation and liability in traffic accident case.

Απόφαση 1785 / 2009 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1785/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Βασίλειο Ρήγα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη, Αθανάσιο Πολυζωγόπουλο, Ελευθέριο Μάλλιο, Γεωργία Λαλούση και Σοφία Καραχάλιου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 3 Απριλίου 2009, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) Χ1, 2) Χ2, κατοίκων ..., 3) Ανώνυμης Ασφαλιστικής Εταιρίας με την επωνυμία "AIG GREECE-ΕΛΛΑΣ Α.Ε.", που εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα, οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Ιωάννη Παπαδόπουλο και κατέθεσαν προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Ψ1, 2) Ψ2, 3) Ψ3, 4) Ψ4, κατοίκων ..., 5) Ψ5, κατοίκου ..., 6) Ψ6, 7) Ψ7, κατοίκων ..., 8) Ψ8, ενεργώντας ατομικά και ως ασκούντος την γονική μέριμνα των ανηλίκων τέκνων του α) ... και β) ..., 9) Ψ9, 10) Ψ10, 11) Ψ11, 12) Ψ12, 13) Ψ13, κατοίκων ..., οι οποίοι δεν εμφανίστηκαν στο ακροατήριο ούτε εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο, 14) Ψ14, ατομικά και ως ασκούσας τη γονική μέριμνα των ανηλίκων τέκνων της α) ... και β) ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Χρήστο Λίντα με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις, 15) Ψ15 και μετά το θάνατο αυτού, α) Ψ16, β) Ψ17 και γ) Ψ18 ως κληρονόμων αυτού, οι οποίοι δεν εμφανίστηκαν στο ακροατήριο ούτε εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο, 16) Ψ16, 17) Ψ17, 18) Ψ18, κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Χρήστο Λίντα με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσαν προτάσεις, 19) Ψ19, κατοίκου ..., ο οποίος δεν εμφανίστηκε στο ακροατήριο ούτε εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο, 20) Ψ20, κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Χρήστο Λίντα με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις, 21) Ανώνυμης Εταιρίας Γενικών Ασφαλίσεων Ζημιών με την επωνυμία "ΙΝΤΕΡΣΑΛΟΝΙΚΑ ΑΕΓΑ ΖΗΜΙΩΝ", που εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Αλέξανδρο Τζανετάκη και κατέθεσε προτάσεις.

Στο σημείο αυτό ο δικηγόρος των αναιρεσειόντων, αφού έλαβε το λόγο από τον Πρόεδρο, δήλωσε ότι παραιτείται από το δικόγραφο της από 10/10/2007 κρινόμενης αίτησης για αναίρεση της 3656/2007 απόφασης του Εφετείου Αθηνών ως προς τον 19ο των ως άνω αναιρεσιβλήτων.

Ακολούθως δήλωσε ότι το ορθό πατρώνυμο του υπό στοιχείο 2 αναιρεσιβλήτου είναι ... και όχι ... όπως έχει εκ παραδρομής αναγραφεί στην αίτηση αναίρεσης και ότι το ορθό όνομα του αποβιώσαντος συζύγου της υπό στοιχείο 14 αναιρεσίβλητης είναι ... και όχι ... όπως έχει εκ παραδρομής αναγραφεί στην αίτηση αναίρεσης.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με τις από 7/5/2003, 31/5/2003, 3/12/2003, 26/5/2004, 12/11/2004 αγωγές των ήδη αναιρεσιβλήτων και την από 1/9/2003 αγωγή των 1ου και 2ης των ως άνω αναιρεσειόντων, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών και συνεκδικάστηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 3837/2005 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 3656/2007 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 10/10/2007 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Σοφία Καραχάλιου, ανέγνωσε την από 23/3/2009 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του πρώτου λόγου αναιρέσεως από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ και του δευτέρου λόγου αναιρέσεως, ο οποίος εκτιμάται ως λόγος από τον αριθμό 19.

Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος της παραστάσας αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, από τις διατάξεις των άρθρων 294, 296 και 297 του Κ.Πολ.Δ., οι οποίες εφαρμόζονται και στην δίκη της αναιρέσεως, κατά τις διατάξεις των άρθρων 299 και 573 § 1 του αυτού Κώδικος, συνάγεται, ότι η παραίτηση, ολική ή μερική από το δικόγραφο της αιτήσεως αναιρέσεως, μπορεί να γίνει και με προφορική δήλωση, που καταχωρίζεται στα πρακτικά, προ της ενάρξεως της προφορικής συζητήσεως της υποθέσεως.

Η κατά τα ανωτέρω δήλωση παραιτήσεως από το δικόγραφο της αναιρέσεως, η οποία μπορεί να γίνει και από τον πληρεξούσιο δικηγόρο, ο οποίος διαθέτει γενική πληρεξουσιότητα, είναι ισχυρή και όταν απολείπεται ο αντίδικος του παραιτουμένου, του οποίου δεν είναι αναγκαία η κλήτευση, έχει δε ως συνέπεια ότι η αίτηση αναιρέσεως θεωρείται ότι δεν ασκήθηκε και κηρύσσεται καταργημένη η δίκη.

Στην παρούσα περίπτωση, όπως προκύπτει από ταυτάριθμα προς την παρούσα πρακτικά, ο εκπροσωπών τους αναιρεσείοντες δικηγόρος, Ιωάννης Παπαδόπουλος (δυνάμει των υπ' αριθμ. ... και ... πληρεξουσίων των Συμβ/φων Λάρισας, Παναγιώτας Στεργίου Ταρκάση, συζύγου Χρήστου Τσιαμπαλή και Αθηνών Ευαγγέλου Κυριάκου Παυλίνη, αντιστοίχως), προ της ενάρξεως της προφορικής συζητήσεως της υποθέσεως, εδήλωσε ότι παραιτείται του δικογράφου της αιτήσεως αναιρέσεως, ως προς τον απολειπόμενο 19ο των αναιρεσιβλήτων, Ψ19.

Επομένως, η αίτηση αναιρέσεως θεωρείται ότι δεν ασκήθηκε, ως προς τον ανωτέρω αναιρεσείοντα, και πρέπει να κηρυχθεί καταργημένη η δίκη, ως προς αυτόν.

Επειδή, κατά την διάταξη του άρθρου 576 § 2 του ΚΠολΔ, αν ο αντίδικος εκείνου που επέσπευσε τη συζήτηση δεν εμφανισθεί ή εμφανισθεί αλλά δεν λάβει μέρος σ' αυτήν, με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο 'Αρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως αν κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα και σε καταφατική περίπτωση προχωρεί στη συζήτηση, παρά την απουσία αυτού.

Στην παρούσα περίπτωση, όπως προκύπτει από τις υπ' αριθμ. ..., ..., ..., ... εκθέσεις επιδόσεως του δικαστικού επιμελητού του Πρωτοδικείου Τρικάλων, ..., τις υπ' αριθμ. ... και ... εκθέσεις επιδόσεως της δικαστικής επιμελήτριας του Πρωτοδικείου Πειραιώς, ..., τις υπ' αριθμ. ..., ..., ..., ... εκθέσεις επιδόσεως του αυτού, ως άνω, δικαστικού επιμελητού του Πρωτοδικείου Τρικάλων, ..., την υπ' αριθμ. ...

έκθεση επιδόσεως της δικαστικής επιμελήτριας του Πρωτοδικείου Αθηνών, ..., και τις υπ' αριθμ. ..., ..., ..., ..., ... εκθέσεις επιδόσεως του αυτού, ως άνω, δικαστικού επιμελητού του Πρωτοδικείου Τρικάλων, ..., ακριβές αντίγραφο της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως, με την κάτω από αυτή πράξη, με την οποία ορίστηκε αρμοδίως δικάσιμος η 10-10-2008, και κλήση προς εμφάνιση για την συζήτηση αυτής, επιδόθηκε νομίμως και εμπροθέσμως, προς τους εκ των αναιρεσιβλήτων υπό στοιχείο 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, (Ψ8, για τον εαυτό του και για λογαριασμό των ανηλίκων τέκνων του, ...

και ...), 9, 10, 11, 12, 13, 15α, 15β, και 15γ (στους τρεις τελευταίους, Ψ16, Ψ17 και Ψ18, ως κληρονόμους του αρχικού διαδίκου Ψ15), με την επιμέλεια των επισπευδόντων την συζήτηση αναιρεσειόντων. Κατά την ανωτέρω δικάσιμο η συζήτηση της υποθέσεως αναβλήθηκε γι' αυτή που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας, με επισημείωση επί του πινακίου, η οποία επέχει θέση κλητεύσεως για όλους τους διαδίκους (άρθρ. 226 § 4 ΚΠολΔ).

Επομένως, εφ' όσον οι προαναφερόμενοι αναιρεσίβλητοι δεν εμφανίσθηκαν στο ακροατήριο, κατά την δικάσιμο αυτή, όταν η υπόθεση εκφωνήθηκε νομίμως, στη σειρά της, από το πινάκιο, και δεν εκπροσωπήθηκαν από δικηγόρο, ούτε με δήλωση κατ' άρθρο 242 § 2 του ΚΠολΔ, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση της υποθέσεως, παρά την απουσία αυτών.

Επειδή, από τις διατάξεις των άρθρων 10 του Ν. ΓΠΝ/1911, 297 έως 300, 330 εδ. β' και 914 του ΑΚ, συνάγεται ότι, σε περίπτωση συγκρούσεως μεταξύ δύο ή περισσοτέρων οχημάτων, η ευθύνη προς αποζημίωση προϋποθέτει συμπεριφορά του οδηγού παράνομη και υπαίτια, επέλευση ζημίας και ύπαρξη αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ της συμπεριφοράς αυτής και της ζημίας.

Μορφή υπαιτιότητας αποτελεί και η αμέλεια, η οποία υπάρχει όταν δεν καταβάλλεται η επιμέλεια που απαιτείται στις συναλλαγές, δηλαδή αυτή που, αν είχε καταβληθεί, με μέτρο την συμπεριφορά του μέσου συνετού και επιμελούς οδηγού, θα καθιστούσε δυνατή την αποτροπή του ζημιογόνου αποτελέσματος. Αιτιώδης σύνδεσμος υπάρχει, όταν η παράνομη και υπαίτια συμπεριφορά του οδηγού ήταν, σύμφωνα με τα διδάγματα της κοινής πείρας, ικανή, κατά την συνηθισμένη και κανονική πορεία των πραγμάτων, να επιφέρει την ζημία και την επέφερε στην συγκεκριμένη περίπτωση.

Η παράβαση των διατάξεων του Κώδικα οδικής Κυκλοφορίας δεν θεμελιώνει αυτή καθ' εαυτή υπαιτιότητα στην επέλευση της συγκρούσεως αυτοκινήτων, αποτελεί, όμως, στοιχείο, η στάθμιση του οποίου από το δικαστήριο της ουσίας θα κριθεί, σε σχέση με την ύπαρξη αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ της συγκεκριμένης παραβάσεως και του επελθόντος αποτελέσματος.

Σύμφωνα δε με την διάταξη του άρθρου 12 § 1 εδ. β' του ΚΟΚ, οι οδηγοί υποχρεούνται να οδηγούν με σύνεση και διαρκώς τεταμένη την προσοχή, ενώ κατά τις διατάξεις του άρθρου 19 § 1 και 2 αυτού, ο οδηγός οδικού οχήματος επιβάλλεται να έχει τον πλήρη έλεγχο του οχήματός του, ώστε να μπορεί σε κάθε στιγμή να εκτελεί τους απαιτούμενους χειρισμούς.

Ο οδηγός επιβάλλεται να ρυθμίζει την ταχύτητα του οχήματός του, λαμβάνων υπ' όψη του τις επικρατούσες συνθήκες ..., κατά τρόπον ώστε να είναι σε θέση να διακόψει την πορεία του οχήματός του μπροστά από οποιοδήποτε εμπόδιο, που μπορεί να προβλεφθεί και το οποίο βρίσκεται στο ορατό από αυτόν μπροστινό τμήμα της οδού.

Υποχρεούται επίσης να μειώνει την ταχύτητα του οχήματός του και, σε περίπτωση ανάγκης, να διακόπτει την πορεία του, όταν οι περιστάσεις το επιβάλλουν. Εξ άλλου, οι έννοιες της υπαιτιότητας και του αιτιώδους συνδέσμου είναι νομικές και επομένως η κρίση του δικαστηρίου της ουσίας, ως προς την συνδρομή ή όχι υπαιτιότητας του εμπλακέντος στο αυτοκινητικό ατύχημα οδηγού, για την επέλευση της ζημίας και του αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ της συμπεριφοράς του και του ζημιογόνου αποτελέσματος, υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου, κατά τις διατάξεις του άρθρου 559 αριθμ. 1 εδ.

α' και β' και 19 του Κ.Πολ.Δ, για ευθεία παράβαση κανόνων ουσιαστικού δικαίου και για παράβαση διδαγμάτων της κοινής πείρας, καθώς και για έλλειψη νομίμου βάσεως της αποφάσεως. Ειδικότερα, ελέγχεται αναιρετικώς η κρίση του δικαστηρίου, περί του εάν τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία δέχεται το δικαστήριο, ως αποδειχθέντα, καθ' εαυτά, αντικειμενικώς και βάσει των διδαγμάτων της κοινής πείρας, συγκροτούν ή όχι την έννοια της υπαιτιότητας και θεμελιώνουν την ύπαρξη αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ αυτής και του ζημιογόνου αποτελέσματος.

Περαιτέρω, έλλειψη νομίμου βάσεως της αποφάσεως, η οποία στοιχειοθετεί τον προβλεπόμενο από την διάταξη του άρθρου 559 αριθμ. 19 του Κ.Πολ.Δ. λόγο αναιρέσεως, συντρέχει και όταν η απόφαση έχει αντιφατικές ή ανεπαρκείς αιτιολογίες σε ζήτημα, το οποίο ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Αντιφατικότητα δε ή ανεπάρκεια της αιτιολογίας, κατά την έννοια της διατάξεως αυτής, υπάρχει, όταν στο αιτιολογικό, που αποτελεί την ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού, αναφέρονται αντιφατικώς ή ανεπαρκώς τα πραγματικά περιστατικά, στα οποία το δικαστήριο της ουσίας στήριξε την κρίση του, επί ζητήματος με ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και έτσι δεν μπορεί να ελεγχθεί, αν στην συγκεκριμένη περίπτωση συνέτρεχαν οι όροι του κανόνα που εφαρμόσθηκε ή δεν συνέτρεχαν οι όροι εκείνου που δεν εφαρμόσθηκε.

Στην παρούσα περίπτωση, το Εφετείο, με την προσβαλλομένη απόφασή του, όπως προκύπτει από αυτή, εν σχέσει προς την υπαιτιότητα των εμπλακέντων στο ένδικο αυτοκινητικό ατύχημα οδηγών, εδέχθη, ανελέγκτως, ως αποδειχθέντα, τα κατωτέρω πραγματικά περιστατικά: "Στις 12/8/02 και περί ώρα 21.45 ο ΩΩ συγγενής των εναγόντων των από 3/12/03 και 12/11/04 κυρίων αγωγών, οδηγώντας το με αρ.

κυκλ. ... ΙΧΕ αυτοκίνητο, ιδιοκτησίας του, που ήταν ασφαλισμένο για τις έναντι τρίτων από την κυκλοφορία του προξενούμενες ζημιές στην εναγομένη ασφαλιστική, εταιρία "ΙΝΤΕΡΣΑΛΟΝΙΚΑ ΑΕΓΑ" έχοντας συνεπιβαίνοντες στη θέση του συνοδηγού τον ΑΑ και στα πίσω καθίσματα τις ΒΒ και Ψ14, εκινείτο επί της Ε.Ο ...-..., με κατεύθυνση προς ... .

Ο εν λόγω οδηγός αντελήφθη ότι μετά τη διασταύρωση του ... ακολούθησε λάθος κατεύθυνση (δηλ. ενώ προτίθετο να κινηθεί αριστερά προς ... κινήθηκε εσφαλμένα δεξιά προς ...), προς τούτο κινήθηκε δεξιά συνέχισε την πορεία του και φθάνοντας στο ύψος της 360 χιλ. θέσης της οδού αυτής όπου και σε υπάρχουσα δεξιά και έξω από το οδόστρωμα ασφάλτινη εσοχή διέκοψε προσωρινά την πορεία του οχήματός του και στη συνέχεια έχοντας αναμμένο τον αριστερό δείκτη κατευθύνσεως (αριστερό φλας) επεχείρησε μετά το τέλος της διαχωριστικής των δύο ρευμάτων κυκλοφορίας νησίδας αναστροφή, κινούμενος με ταχύτητα περί τα 30-35 χ/ω και κάθετα σχεδόν στο οδόστρωμα του ρεύματος προς ..., σε σημείο όμως της οδού που ειδική διαγράμμιση που υπήρχε στη νησίδα απαγόρευε την είσοδο των οχημάτων στην περιοχή αυτή και φυσικά την αναστροφή.

Ας σημειωθεί ότι η Ε.Ο ...-... στο άνω σημείο της είναι διπλής κατευθύνσεως, με δύο λωρίδες κυκλοφορίας ανά κατεύθυνση, που χωρίζονται μεταξύ τους με υπερυψωμένη διαχωριστική νησίδα μήκους 110 μ. και με ειδική διαγράμμιση που ακολουθεί και αποτελείται από παράλληλες λοξές λωρίδες πλαισιωμένες από λευκή συνεχή γραμμή, έχει συνολικό πλάτος οδοστρώματος 17 μ.

του ρεύματος πορείας προς ... πλατ. 7,20 μ. με επιπλέον δεξιά του εν λόγω ρεύματος κυκλοφορίας ασφάλτινη εσοχή πλάτους 4,80 μετρ. (3,20 + 1,60 μ.), η οποία αρχίζει από το ύψος της διασταυρώσεως της Ε.Ο με την οδό που οδηγεί προς ... και εκτείνεται μέχρι και κάποια μέτρα από αυτή, είναι ευθεία σε μήκος 100 μ. ενώ κατά τον άνω χρόνο ήταν νύκτα, η ορατότητα δεν περιορίζετο, υπήρχε επαρκής τεχνικός φωτισμός, η κατάσταση της οδού ξηρά, η κυκλοφορία οχημάτων μεγάλη, το δε ανώτατο επιτρεπόμενο όριο ταχύτητας οριζόταν με πινακίδα σήμανσης σε 50 χιλ.

την ώρα. Κατά τον ίδιο χρόνο ο ενάγων και εναγόμενος Χ1, που οδηγούσε το με αρ. κυκλ. ... ΙΧΕ αυτοκίνητο, ιδιοκτησίας της ενάγουσας της από 1/9/03 αγωγής και εναγομένης μητέρας του ... που ήταν ασφαλισμένο για την έναντι τρίτων αστική ευθύνη στην εναγομένη ασφαλιστική εταιρία "AIG GREECE ΑΕ", και εκινείτο επί της ίδιας ως άνω Ε.Ο ...-...

με την αυτή κατεύθυνση δηλ. σ' εκείνη προς Θεσ/κη και όπισθεν του άνω αυτοκινήτου έχοντας επιβαίνουσα την ..., αδελφή του, με ταχύτητα μη επακριβώς διακριβωθείσα ελλείψει και ιχνών πεδήσεως, υπερβαίνουσα όμως κατά πολύ το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο των 50 χιλ. την ώρα, ενόψει της σφοδρότητας της σύγκρουσης και της εκτάσεως των ζημιών που επακολούθησε (ολική καταστροφή των εμπλακέντων οχημάτων), επέπεσε επί του με αρ.

κυκλ. ... ΙΧΕ άνω αυτοκινήτου, όταν το τελευταίο επιχειρώντας την ως άνω αναστροφή παρενεβλήθη στην πορεία του και συγκεκριμένα με το εμπρόσθιο μέρος του επί της αριστερής πλευράς του, που υπέστη στρέβλωση αριστ. θυρών, οροφής, τροχών και θραύση εμπρ. ανεμοθώρακα. Στη συνέχεια και τα δύο οχήματα διέγραψαν μία διαγώνια πορεία μήκους 32,40 μ.

και κατέληξαν στην άκρη του οδοστρώματος του ρεύματος κυκλοφορίας προς ... . Η σύγκρουση ήταν σφοδρότατη και είχε ως συνέπεια να υποστούν εκτεταμένες υλικές ζημίες και τα δύο αυτοκίνητα και να τραυματισθούν θανάσιμα: α) ο οδηγός ΩΩ ... β) ... γ) ... και να τραυματισθεί σοβαρά ... . Υπό τα περιστατικά αυτά η υπαιτιότητα περί την πρόκληση του ενδίκου ατυχήματος και των εξ αυτού συνεπειών βαρύνει αμφότερους τους οδηγούς των εμπλακέντων στο ατύχημα οχημάτων, οι οποίοι δεν κατέβαλαν την επιμέλεια και προσοχή την οποία έπρεπε να καταβάλει κάτω από ίδιες περιστάσεις κάθε μέσος και ευσυνείδητος οδηγός αυτοκινήτου με βάση τους νομικούς κανόνες, τις συνήθειες που επικρατούν στις συναλλαγές και την κοινή πείρα.

Ειδικότερα η αμέλεια του οδηγού ΩΩ συνίσταται στο ότι α) δεν οδηγούσε με σύνεση και με διαρκώς τεταμένη την προσοχή ώστε να μην προκαλεί με τη συμπεριφορά του παρενόχληση στους λοιπούς χρήστες της οδού (12 § 1 ΚΟΚ), β) δεν ασκούσε τον έλεγχο και την εποπτεία του . οχήματός του ώστε να μπορεί κάθε στιγμή ν' ασκεί με ασφάλεια και επιτυχία όλους τους απαιτούμενους χειρισμούς (19 παρ. 1 ΚΟΚ) και γ) επιχείρησε αναστροφή σε σημείο της Ε.Ο ...-...

στο οποίο αυτή απαγορευόταν (5 § 5 ΚΟΚ), προκειμένου να εισέλθει στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας, χωρίς να λάβει υπόψη του τις συνθήκες που επικρατούσαν (Εθνική οδός με μεγάλη κίνηση οχημάτων και νύκτα) και χωρίς προηγούμενα να βεβαιωθεί ότι μπορούσε να το πράξει δίχως κίνδυνο ή παρακώλυση των λοιπών χρηστών της οδού (21 § 1, 29 § 2 ΚΟΚ) και εδώ του οδηγού του με αρ.

κυκλ. ... ΙΧΕ αυτοκινήτου που ακολουθούσε πίσω του σε μικρή απόσταση, την ύπαρξη του οποίου ήταν δυνατόν ν' αντιληφθεί, εφόσον υπήρχε επαρκής τεχνικός φωτισμός και η οδός ήταν ευθεία σε μήκος 100μ. (όπως το αντελήφθη η σύζυγός του Ψ14 βλέποντας τα φώτα του οχήματος τούτου εκτιμώντας όμως την απόστασή του σε περίπου 200 μ.

από αυτούς, όπως η ίδια καταθέτει στο ακροατήριο του ποινικού δικαστηρίου), αλλά αντίθετα ανέλεγκτα και απρόσεχτα επιχείρησε αυτή στο πιο πάνω σημείο της Ε.Ο, με αποτέλεσμα να παρεμβληθεί έτσι κάθετα στην πορεία του κινουμένου όπισθεν του αυτοκινήτου, με τις προαναφερόμενες τραγικές συνέπειες. Η αμέλεια δε του οδηγού του με αρ.

κυκλ. ... ΙΧΕ αυτοκινήτου Χ1 συνίσταται ειδικότερα στο ότι α) δεν οδηγούσε με σύνεση και διαρκώς τεταμένη την προσοχή (12 § 1 ΚΟΚ) β) δεν ασκούσε τον έλεγχο και την εποπτεία του οχήματός του ώστε να μπορεί κάθε στιγμή ν' ασκεί με ασφάλεια και επιτυχία όλους τους απαιτούμενους χειρισμούς προς αποφυγή τροχαίου ατυχήματος (19 παρ.1 ΚΟΚ) γ) δεν μείωσε ούτε ρύθμισε την υπερβολική ταχύτητα του οχήματός του ώστε να είναι σε θέση να τη διακόψει μπροστά από οποιοδήποτε εμπόδιο μπορεί να προβλεφθεί (19 παρ.

παρ. 2 -3 ΚΟΚ) και εδώ προ του παρεμβληθέντος κάθετα στην πορεία του με αρ. κυκλ. ... ΙΧΕ αυτοκινήτου, την ύπαρξη του οποίου αν και αντελήφθη στο δεξιό ως προς την πορεία του άκρο του οδοστρώματος από το ύψος της διασταύρωσης του ... έχοντας αναμμένα τα φώτα πορείας του, όπως ο ίδιος απολογούμενος στο ακροατήριο του ποινικού δικαστηρίου αναφέρει, δεν είχε τεταμένη την προσοχή του στην οδήγηση και δεν μπόρεσε έτσι ν' αποφύγει να συγκρουστεί με αυτό, όταν το τελευταίο έχοντας διανύσει κάθετα μέρος του οδοστρώματος του ρεύματος τούτου (περί τα 4-5μ.) και βρισκόταν ήδη 3,50 μ.

πριν την ειδική διαγράμμιση που χώριζε τα δύο ρεύματα κυκλοφορίας, είτε επιχειρώντας έγκαιρα τροχοπέδηση με παράλληλη χρήση ηχητικού οργάνου προειδοποίησης (κόρνας), είτε με άμεσο αποφευκτικό ελιγμό προς τα δεξιά, που ήταν εφικτός, αφού υπήρχε αρκετός ελεύθερος χώρος διέλευσης (δεδομένης της ύπαρξης στα δεξιά ασφαλτικής εσοχής πλάτους 4,80 μ.

επί πλέον του πλάτους του οδοστρώματος του ρεύματος κυκλοφορίας προς ... από 7,20 μ.) Αντίθετα λόγω και της υπερβολικής ταχύτητας με την οποία έβαινε, εκτιμάται ότι το Β' όχημα εκινείτο με ταχύτητα μεγαλύτερη του επιτρεπόμενου ορίου), επέπεσε επί του άνω αυτοκινήτου με σφοδρότητα εξ αιτίας της οποίας τα δύο οχήματα στη συνέχεια κατέγραψαν μία διαγώνια προς τα αριστερά σε σχέση με την αρχική πορεία τους μήκους 32,40 μ.

και κατέληξαν στο άκρο του οδοστρώματος του ρεύματος κυκλοφορίας προς ..., του με αρ. ... ΙΧΕ αυτοκινήτου έχοντας υποστεί στο μέσο πλάγιο αριστερό τμήμα του.... κατά 75 εκατ. συρρίκνωση με τα προαναφερόμενα αποτελέσματα ...". Με βάση τις παραδοχές του αυτές, το Εφετείο έκρινε συνυπαιτίους, στην επέλευση του ατυχήματος, τους οδηγούς αμφοτέρων των εμπλακέντων σε αυτό αυτοκινήτων, με ποσοστό συνυπαιτιότητας του α' αναιρεσείοντος Χ1 30% και του ΩΩ 70% και εξαφανίζοντας την εκκαλουμένη απόφαση, η οποία είχε δεχθεί αποκλειστική υπαιτιότητα, στην επέλευση της ενδίκου συγκρούσεως και των εξ αυτής συνεπειών, του οδηγού ΩΩ, έκανε εν μέρει δεκτές τις αγωγές των ήδη αναιρεσιβλήτων κατά των αναιρεσειόντων.

Έτσι κρίνοντας το Εφετείο, παρεβίασε εκ πλαγίου τις αναφερόμενες στην μείζονα σκέψη διατάξεις ουσιαστικού δικαίου και αυτές των άρθρων 302, 314 Π.Κ., διότι διέλαβε στην απόφασή του ανεπαρκείς, ασαφείς και αντιφατικές αιτιολογίες ως προς το ζήτημα της συνυπαιτιότητος του α' αναιρεσείοντος στην πρόκληση του ατυχήματος και των εξ αυτού συνεπειών καθώς και την ύπαρξη αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ της οδηγικής συμπεριφοράς του ιδίου αναιρεσιβλήτου και του επελθόντος αποτελέσματος, που καθιστούν ανέφικτο τον αναιρετικό έλεγχο, εν σχέσει προς την ορθότητα ή μη της εφαρμογής των προαναφερομένων διατάξεων ήτοι εν σχέσει προς την σωστή ή μη εξειδίκευση των αορίστων νομικών εννοιών της υπαιτιότητος και του αιτιώδους συνδέσμου.

Ειδικότερα, ενώ δέχεται ότι ο α' αναιρεσείων δεν εμείωσε ... την υπερβολική ταχύτητα του οχήματός του ... δεν είχε τεταμένη την προσοχή του στην οδήγηση και έτσι δεν μπόρεσε να αποφύγει την σύγκρουση, είτε επιχειρώντας έγκαιρα τροχοπέδηση με παράλληλη χρήση ηχητικού οργάνου ... είτε με άμεσο αποφευκτικό ελιγμό προς τα δεξιά, δεν αποσαφηνίζει ποια ήταν η απόσταση μεταξύ των δύο αυτοκινήτων, όταν ο ΩΩ άρχισε την κάθετη κίνησή του επί του οδοστρώματος, προκειμένου να ενεργήσει αναστροφή, ώστε να προκύπτει ότι αυτός, ως μέσος συνετός οδηγός, με βάση και τα διδάγματα της κοινής πείρας, θα είχε την δυνατότητα, αν έβαινε με κανονική ταχύτητα, να προβεί στις ενέργειες, που παρέλειψε, προς αποφυγή της συγκρούσεως.

Περαιτέρω, ενώ για την στοιχειοθέτηση της υπαιτιότητος του οδηγού του πρώτου αυτοκινήτου, ΩΩ, δέχεται ότι αυτός δινεήργησε αναστροφή σε σημείο όπου τούτο απαγορεύεται, χωρίς προηγουμένως να βεβαιωθεί ότι δύναται να πράξει τούτο ακινδύνως και χωρίς παρακώλυση των λοιπών χρηστών της οδού και εδώ του αυτοκινήτου του Ψ2 "που ακολουθούσε σε μικρή απόσταση", όσον αφορά στον οδηγό Χ1 δέχεται αντιφατικώς ότι αντελήφθη το αυτοκίνητο τούτου "στο δεξιό, ως προς την πορεία του, άκρο του οδοστρώματος από το ύψος της διασταυρώσεως ...", που εμμέσως θεωρεί μεγάλη, ώστε να μη καθίσταται βέβαιο τι ακριβώς δέχθηκε, εν σχέσει προς την κίνηση των ανωτέρω οχημάτων και την απόσταση αυτών, κατά τον χρόνο της καθέτου κινήσεως του αυτοκινήτου του πρώτου επί του οδοστρώματος προς διενέργεια αναστροφής.

Επομένως, ο πρώτος λόγος αναιρέσεως, με τον οποίο αποδίδεται στην προσβαλλομένη απόφαση η πλημμέλεια από τον αριθμό 19 του άρθρου Κ.Πολ.Δ., πρέπει να γίνει δεκτός, ως βάσιμος. Κατ' ακολουθίαν τούτων, πρέπει η προσβαλλομένη απόφαση να αναιρεθεί, κατά το ανωτέρω κεφάλαιό της, και να παραπεμφθεί η υπόθεση, προς περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο δικαστήριο, εφ' όσον είναι δυνατή η συγκρότησή του από άλλους δικαστές, εκτός εκείνων, που δίκασαν.

Αναιρουμένης δε της αποφάσεως, κατά παραδοχήν του πρώτου λόγου αναιρέσεως, παρέλκει η έρευνα του δευτέρου λόγου αυτής, από τον αριθμό 1 εδ. β' του άρθρου 559 του Κ.Πολ.Δ..

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 3656/2007 απόφαση του Εφετείου Αθηνών κατά το αναφερόμενο στο σκεπτικό της παρούσας κεφάλαιό της.

Παραπέμπει την υπόθεση, προς περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο Εφετείο, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές εκτός εκείνων που δίκασαν.

Καταδικάζει τους αναιρεσιβλήτους στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες (2.000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 28 Μαΐου 2009.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 13 Ιουλίου 2009..

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ