Supreme Court allows prosecutor's appeal due to insufficient evidence reasoning in acquittal verdict.

Απόφαση 1782 / 2010 (Ε, ΠΟΙΝΙΚΕΣ) Αριθμός 1782/2010

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Ε' Ποινικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Μιχαήλ Θεοχαρίδη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Νικόλαο Ζαΐρη, Γεώργιο Αδαμόπουλο - Εισηγητή, Αικατερίνη Βασιλακοπούλου-Κατσαβριά και Κυριακούλα Γεροστάθη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 1 Οκτωβρίου 2010, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Γεωργίου Παντελή (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και της Γραμματέως Αικατερίνης Φωτοπούλου, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου.

Με κατηγορούμενο τον Χ, κατοίκου ..., που εκπροσωπήθηκε από τους πληρεξούσιους δικηγόρους του Θεόδωρο Ζευκιλή και Κων/νο Λογοθέτη, περί αναιρέσεως της 186/2010 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων Θεσσαλονίκης.

Με πολιτικώς ενάγοντα τον Ψ, κάτοικο ..., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γεώργιο Ανδρεουλάκο. Το Τριμελές Εφετείο Πλημμελημάτων Θεσσαλονίκης, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή και ο αναιρεσείων ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην υπ' αριθμόν 13/31 Μαρτίου 2010 αίτησή του αναιρέσεως, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 448/2010.

Αφού άκουσε Τους πληρεξούσιο δικηγόρους των διαδίκων, που ζήτησαν όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά, καθώς και τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να γίνει δεκτή η προκείμενη αίτηση αναιρέσεως.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ο Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου μπορεί σύμφωνα με το άρθρο 505 παρ.2 ΚΠΔ να ζητήσει την αναίρεση οποιασδήποτε αποφάσεως μέσα στην προθεσμία του άρθρου 479 παρ. 2 του ιδίου Κώδικα, δηλαδή μέσα σε ένα μήνα από την καταχώρηση της απόφασης, στο υπό του άρθρου 473 παρ.3 του αυτού Κώδικα προβλεπόμενο ειδικό βιβλίο. Από τη διάταξη αυτή προκύπτει ότι ο Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου δικαιούται να ασκήσει αναίρεση κατά οιασδήποτε αθωωτικής ή καταδικαστικής αποφάσεως εκδιδομένης υπό οιουδήποτε ποινικού δικαστηρίου και για όλους τους λόγους που διαλαμβάνονται στο άρθρο 510 παρ. 1 ΚΠΔ.

Η από τα άρθρα 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 ΚΠΔ απαιτουμένη ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία της δικαστικής αποφάσεως, η έλλειψη της οποίας ιδρύει τον από το άρθρο 510 παρ. 1Δ του ιδίου Κωδικός, λόγο αναιρέσεως, περιλαμβάνει και την μνεία των αποδεικτικών μέσων κατά το είδος τους, τα οποία έλαβε υπόψη το δικαστήριο για τον σχηματισμό της καταδικαστικής ή απαλλακτικής ή όποιας άλλης κρίσεως του.

Ειδικότερη αναφορά των αποδεικτικών μέσων, όπως τα ονόματα των εξετασθέντων μαρτύρων κλπ. δεν είναι αναγκαία, όπως και η αναφορά των περιστατικών που προέκυψαν από καθένα εξ αυτών, πρέπει, όμως, να υπάρχει βεβαιότητα, για την οποία αρκεί η μνεία όλων έστω κατά το είδος τους (μάρτυρες, έγγραφα κλπ), ότι το δικαστήριο έλαβε υπόψη του το σύνολο τούτων και όχι ορισμένα μόνον από αυτά. (ΑΠ 1441/2008, 1709/2007, 1664/2007 κλπ).

Στην προκειμένη περίπτωση, η προσβαλλόμενη 186/2010 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης, δέχτηκε κατά το σκεπτικό της ανελέγκτως ότι: "Στην προκειμένη περίπτωση από τα προαναφερόμενα αποδεικτικά στοιχεία δεν αποδείχθηκε με πλήρη δικανική πεποίθηση ότι ο κατηγορούμενος είχε ειδικό δόλο να επιτύχει την ποινική καταδίωξη του εγκαλούντος, αλλά και να βλάψει την τιμή και την υπόληψη αυτού με την εν γνώσει παράσταση ψευδών γεγονότων τα οποία και κατέθεσε ένορκα εξεταζόμενος ως μάρτυρας καταθέτοντας την έγκληση του σε βάρος του πολιτικώς ενάγοντος.

Στην κρίση αυτή οδηγείται το δικαστήριο από τα αντικρουόμενα αποδεικτικά στοιχεία που υπάρχουν στη δικογραφία και ιδίως από τις διισταμένες απόψεις των μαρτύρων - ειδικών επιστημόνων - που εξετάστηκαν στο ακροατήριο, αλλά και από τα έγγραφα που υπάρχουν στη δικογραφία και έρχονται σε αντίθεση μεταξύ τους.

Έτσι ο μεν τοπογράφος μηχανικός Μ τάσσεται υπέρ των απόψεων του πολιτικώς ενάγοντος καταλήγοντας στην κρίση ότι τα αναφερόμενα στην έγκληση του κατηγορουμένου γεγονότα, [ότι δηλαδή ο πολιτικώς ενάγων καταπάτησε την ιδιοκτησία του (στο ... όπου κατέχει όμορη ιδιοκτησία) σε βάθος 30 εκατοστών περίπου κατασκευάζοντας χαμηλό τοιχίο από σκυρόδεμα και μεταθέτοντας εντός του οικοπέδου του το υφιστάμενο διαχωριστικό πλέγμα που καθόριζε το κοινό όριο των ιδιοκτησιών τους καθώς και τις αντίστοιχες σιδηρογωνιές που συγκρατούσαν το πλέγμα] είναι ψευδή, ο δε τοπογράφος μηχανικός Φ τάσσεται υπέρ των απόψεων του κατηγορουμένου καταλήγοντας στην κρίση ότι τα ανωτέρω αναφερόμενα στην έγκληση του σε βάρος του εγκαλούντος πολιτικώς ενάγοντος γεγονότα είναι αληθινά.

Την ίδια κρίση ότι δηλαδή είναι αληθινά τα όσα αναφέρονται στην με αριθμό ... έγκληση του Χ, εκφράζει και ο μάρτυρας Ρ - αρχιτέκτων μελετητής δημοσίων έργων, ενώ αντίθετη άποψη έχει ο μάρτυρας Ξ - τοπογράφος μηχανικός. Εξάλλου αντίθετες είναι και οι απόψεις που εκφράζονται και στις τεχνικές εκθέσεις -εκθέσεις πραγματογνωμοσύνης.

Έτσι π.χ. στην από 20-7-2004 πραγματογνωμοσύνη των Μ και Μ2 διατυπώνεται το συμπέρασμα ότι ουδεμία μετακίνηση του κοινού ορίου μεταξύ των δύο παραπάνω ιδιοκτησιών Ψ και Χ επήλθε και δη εις βάρος της ιδιοκτησίας Χ και υπέρ της ιδιοκτησίας Ψ, ενώ στην από 10-11-2006 τεχνική έκθεση του Φ, τοπογράφου μηχανικού, διατυπώνεται το αντίθετο συμπέρασμα ότι δηλαδή το κοινό όριο των αγροτεμαχίων Ψ-Χ έχει μετακινηθεί μέσα στην ιδιοκτησία του Χ καταλαμβάνοντας έτσι σε βάρος του έκταση 15 τ.μ περίπου.

Ο πολιτικώς ενάγων ισχυρίζεται ότι με την με αριθμό 2160/2006 απόφαση του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Πολυγύρου κρίθηκε αμετάκλητα αθώος για την τέλεση του αδικήματος της μετακίνησης ορόσημων για το οποίο τον καταμήνυσε ο Χ με την από 14-2-2003 μηνυτήρια αναφορά του και ότι η ανωτέρω αμετάκλητη αθωωτική απόφαση δεσμεύει το παρόν δικαστήριο με δύναμη δεδικασμένου.

Ο παραπάνω όμως ισχυρισμός πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος. Και τούτο διότι η αθώωση του παρόντος πολιτικώς ενάγοντος έλαβε χώρα για υποκειμενικούς λόγους και ειδικότερα για έλλειψη δόλου. Τέλος πρέπει να σημειωθεί ότι στην προκειμένη περίπτωση αποκλείεται και η περίπτωση της απλής δυσφήμησης αφού οι αναφερόμενοι στην με αριθμό ...

έγκληση - ισχυρισμοί του κατηγορουμένου έγιναν γιατί αυτός (κατηγορούμενος) είχε την πεποίθηση ότι με τον τρόπο αυτό θα διαφύλασσε τα νόμιμα δικαιώματά του επί της ιδιοκτησίας του και όχι γιατί είχε σκοπό να προσβάλει την τιμή του πολιτικώς ενάγοντος. Επομένως, για όλους τους παραπάνω λόγους και εφόσον υπάρχουν αμφιβολίες στο δικαστήριο ως προς τον δόλο του κατηγορουμένου, πρέπει αυτός να κηρυχθεί αθώος όλων των πράξεων που κατηγορείται ελλείψει δόλου.".

Ακολούθως, κήρυξε αθώο τον κατηγορούμενο και ήδη αναιρεσείοντα με το ακόλουθο διατακτικό: "ΚΗΡΥΣΣΕΙ τον κατηγορούμενο α θ ώ ο του ότι: Στον ... στις 14-2-2003 με περισσότερες πράξεις τέλεσε περισσότερα εγκλήματα που τιμωρούνται με στερητικές της ελευθερίας ποινές:

Α. Εν γνώσει του καταμήνυσε άλλον ψευδώς ότι τέλεσε αξιόποινη πράξη με σκοπό να προκαλέσει την καταδίωξη του γι' αυτή. Ειδικότερα, στις 14-2-2003 κατέθεσε ενώπιον του ανθυπαστυνόμου ... του Αστυνομικού σταθμού ..., την με ... έγκληση του (νομοτύπως διαβιβασθείσης στην Εισαγγελία Χαλκιδικής) σε βάρος του νυν εγκαλούντος και παθόντος Ψ, με την οποία, ενόψει παλαιοτέρων και από μακρού χρόνου υφισταμένων αντιδικιών, καταμήνυσε τον παθόντα (νυν εγκαλούντα), ότι τέλεσε σε βάρος του νυν κατηγορουμένου (Χ) τα αδικήματα της αυτοδικίας, καταπατήσας την όμορη ιδιοκτησία αυτού (του Χ) και μεταθέσας το διαχωριστικό πλέγμα που καθορίζει το κοινό όριο των δύο όμορων ιδιοκτησιών που κείνται στο ... και της φθοράς ξένης ιδιοκτησίας (δια της καταστροφής της υφιστάμενης περιφράξεως), με σκοπό να συμπεριλάβει μέσα στα όρια της ιδιοκτησίας του (ο Ψ) έκταση του Δημοσίου, επιπροσθέτως δε και το αδίκημα της μετακινήσεως ορόσημων, με σκοπό τη βλάβη άλλου. Όλα αυτά ήταν όμως ψευδή (καθόσον ο παθών Ψ ουδέποτε προέβη σε μετακίνηση του κοινού ορίου μεταξύ των ιδιοκτησιών αυτού το ιδίου και του Χκαι ουδεμία μεταβολή επήλθε σε βάρος της ιδιοκτησίας Χ, όπως συνάγεται και από την 20-7-2004 τεχνική έκθεση αυτοψίας πραγματογνωμοσύνης του Μ και Μ2), και ο κατηγορούμενος τελούσε σε γνώση του ψεύδους τους, ήθελε δε με τον τρόπο αυτό να προκαλέσει την καταδίωξη του παθόντα.

Β. Με οποιονδήποτε τρόπο ενώπιον τρίτου ισχυρίστηκε για κάποιον άλλον γεγονός που μπορεί να βλάψει την τιμή ή την υπόληψη του, το γεγονός δε αυτό ήταν ψευδές και ο υπαίτιος γνώριζε ότι αυτό είναι ψευδές. Ειδικότερα υποβάλλοντας την υπό στοιχ. Α του παρόντος, έγκληση του σε βάρος του παθόντος Ψ, ισχυρίστηκε ενώπιον τουλάχιστον των προανακριτικών υπαλλήλων, αλλά και των γραμματέων και των Εισαγγελικών λειτουργών που χειρίσθηκαν τη δικογραφία όσα αναφέρονται εκεί, τα οποία είναι εν γνώσει του ψευδή και μπορούσαν να βλάψουν την τιμή και την υπόληψη του παθόντα, τον οποίο εμφανίζουν ως θρασύ καταπατητή ιδιοκτησιών, των δε ανωτέρω περιστατικών και ισχυρισμών ο παθών-εγκαλών έλαβε γνώση στις 1-4-2004, κληθείς προς κατάθεση ενώπιον της ΙΔ Πταισματοδίκου Θεσσαλονίκης.

Γ. Ενώ εξετάσθηκε ενόρκως ως μάρτυρας ενώπιον αρχής αρμόδιας να ενεργεί ένορκη εξέταση, κατέθεσε εν γνώσει του ψέματα και ειδικότερα, καταθέτων την υπό στοιχ. Α του παρόντος έγκληση του σε βάρος του παθόντα Ψ επιβεβαίωσε ενόρκους το περιεχόμενο αυτής (συνταγείσης της από 14-2-2003 εκθέσεως εγχειρήσεως εγγράφου μηνύσεως ή εγκλήσεως), εν γνώσει του ότι η άνω έγκληση ήταν καθ' ολοκληρίαν ψευδής".

Την κρίση του αυτή το Δικαστήριο τούτο στήριξε εκτιμώντας "τα προαναφερόμενα αποδεικτικά στοιχεία". Η αιτιολογία της απόφασης ως προς τις αποδείξεις, δεν είναι επαρκής. Ειδικότερα, δεν αναφέρονται τα αποδεικτικά μέσα που έλαβε υπόψη της και μάλιστα κατ' είδος (μάρτυρες, έγγραφα, απολογία) για να καταλήξει στην κρίση της ότι ο κατηγορούμενος είναι αθώος ελλείψει δόλου.

Η αναφερόμενη στο σκεπτικό παραπομπή στα "προαναφερόμενα αποδεικτικά στοιχεία" είναι αόριστη, αφού δεν εκτίθενται τα αποδεικτικά μέσα που έλαβε υπόψη και μάλιστα κατά το είδος τους. Εξάλλου, υπάρχει τουλάχιστον αμφιβολία αν δια της αόριστης αυτής παραπομπής το Δικαστήριο έλαβε υπόψη του και αξιολόγησε για το σχηματισμό της άνω κρίσεως του όλα τα αποδεικτικά μέσα.

Ειδικότερα, ενώ στο σκεπτικό της απόφασης αναφέρεται ότι ελήφθησαν υπόψη ιδίως οι καταθέσεις των μαρτύρων Μ, Φ Ρ, Ξ και του πολιτικώς ενάγοντας Ψ ως και οι τεχνικές εκθέσεις των Μ, Μ2 και Φ, από την επιτρεπτή όμως επισκόπηση των πρακτικών προκύπτει ότι στο ακροατήριο είχαν εξεταστεί και οι μάρτυρες ...... Εξάλλου, είχαν αναγνωστεί και άλλα έγγραφα μεταξύ των οποίων και τα τοπογραφικά διαγράμματα των ..., ..., Χ και ...

καθώς και η πραγματογνωμοσύνη του αγρονόμου μηχανικού .... Για τα αποδεικτικά όμως αυτά μέσα δεν αναφέρει τίποτα η προσβαλλόμενη αθωωτική απόφαση και έτσι δημιουργείται αμφιβολία αν το Δικαστήριο έλαβε υπόψη του και αξιολόγησε και τα αποδεικτικά αυτά μέσα και επομένως αν συνεκτίμησε όλα τα αποδεικτικά μέσα ή ορισμένα μόνο από αυτά.

Οι ως άνω ελλείψεις και αντιφάσεις στερούν την προσβαλλόμενη απόφαση της απαιτούμενης ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας ως προς τις αποδείξεις και συνακολούθως ο εκ του άρθρου 510 παρ. 1 στοιχ. Δ' ΚΠΔ περί ελλείψεως ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας λόγος της αναίρεσης του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου είναι βάσιμος.

Όθεν η προσβαλλόμενη απόφαση πρέπει να αναιρεθεί και παραπεμφθεί η υπόθεση σε νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές (άρθρο 519 ΚΠΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθ. 186/2010 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων Θεσσαλονίκης. Και

Παραπέμπει την υπόθεση σε νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 15 Οκτωβρίου 2010. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 19 Νοεμβρίου 2010.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ