Supreme Court annuls lower court decision for misapplication of regional administration succession laws regarding labor contracts.

Απόφαση 1781 / 2024 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1781/2024

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β2' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ζαμπέττα Στράτα, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Όλγα Σχετάκη - Μπονάτου, Ιωάννη Δουρουκλάκη - Εισηγητή, Γεώργιο Αυγέρη και Μαρία Σιμιτσή - Βετούλα, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο Κατάστημά του, στις ..., με την παρουσία και της Γραμματέως Α. Α., για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου με την επωνυμία "ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ", που εδρεύει στη Λάρισα και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Χρήστο Φώτου, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ., ο oποίος κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: Α. Τ. του Θ., κατοίκου ... Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Εμμανούηλ Παπαπαναγιώτου, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ., ο oποίος κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από ...-2014 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Βόλου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: .../2015 του ίδιου Δικαστηρίου και .../2020 του Μονομελούς Εφετείου Λάρισας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον νομικό πρόσωπο με την από ...-2021 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την από ...-2021 αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η με αριθμ. .../2020 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Λάρισας, που εκδόθηκε αντιμωλία των διαδίκων, κατόπιν άσκησης της από ...-2015 (αριθμ. εκθ. καταθ. ...-2015) εφέσεως του δευτέρου εναγομένου και ήδη αναιρεσείοντος Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ" και της από ...-2015 με αρ.

εκθ. καταθ. ...-2015 εφέσεως του ενάγοντος και ήδη αναιρεσιβλήτου, κατά της εκδοθείσας με αριθμ. .../2015 αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Βόλου, με την οποία έγινε δεκτή εν μέρει η από ...-2014 αγωγή του ενάγοντος και ήδη αναιρεσιβλήτου. Η αίτηση αναιρέσεως έχει ασκηθεί νομοτύπως και εμπροθέσμως (άρθρα 552, 553, 556 παρ. 1, 558, 564, 566 παρ. 1 KΠολΔ), είναι παραδεκτή (άρθρο 577 παρ. 1 KΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της (άρθρο. 577 παρ. 3 Κ.Πολ.Δ.).

Κατά τις διατάξεις των άρθρων 198 και 199 § § 1 και 5 του ν. 3852/2010 "Νέα Αρχιτεκτονική της Αυτοδιοίκησης και της Αποκεντρωμένης Διοίκησης - Πρόγραμμα Καλλικράτης" (ΦΕΚ Α` 87), "(198) Οι Περιφέρειες που συνιστώνται με τον παρόντα νόμο υπεισέρχονται αυτοδικαίως από την έναρξη της λειτουργίας τους, σε όλα τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των καταργούμενων νομαρχιακών αυτοδιοικήσεων και νομαρχιακών διαμερισμάτων, ως προς τις επιχειρήσεις αυτών.

Σε αυτά τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις περιλαμβάνονται, μέχρι τη λήξη τους, και οι συμβάσεις μίσθωσης έργου, καθώς και οι συμβάσεις εργασίας αορίστου και ορισμένου χρόνου.(199) § 1. Από την έναρξη λειτουργίας των Περιφερειών, υφιστάμενες αμιγείς επιχειρήσεις των νομαρχιακών αυτοδιοικήσεων και διαμερισμάτων που καταργούνται, λύονται και τίθενται σε εκκαθάριση.

Η εκπλήρωση των σκοπών των επιχειρήσεων που λύονται γίνεται είτε από επιχειρήσεις στις οποίες μετέχει η Περιφέρεια είτε από την ίδια την Περιφέρεια με αντίστοιχη αναδοχή των δικαιωμάτων και των υποχρεώσεων τους (....). § 5. Τα Κέντρα Επαγγελματικής Κατάρτισης (Κ.Ε.Κ.) που έχουν συσταθεί από τις καταργούμενες νομαρχιακές αυτοδιοικήσεις και έχουν πιστοποιηθεί ως τέτοια κατά την οικεία νομοθεσία, περιέρχονται αυτοδικαίως στις οικείες περιφέρειες, από την έναρξη της λειτουργίας τους.

Τα ανωτέρω Κ.Ε.Κ. συνεχίζουν να λειτουργούν με τη μορφή σύμφωνα με την οποία ιδρύθηκαν, μέχρι τη λήξη του χρόνου που προβλέπεται στη συστατική τους πράξη, χωρίς δυνατότητα ανανέωσης. Εξακολουθούν να διέπονται από τις ιδρυτικές τους διατάξεις, τους όρους του καταστατικού τους και τις ρυθμίσεις του παρόντος νόμου......".

Η σύσταση των αμιγών επιχειρήσεων των νομαρχιακών αυτοδιοικήσεων είχε προβλεφθεί από τη διάταξη του άρθρου 76 του π.δ/τος 30/1996 "Κώδικας Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης", το οποίο ορίζει τα εξής: "1. Η σύσταση αμιγούς επιχείρησης από Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση ή η συμμετοχή σε τέτοια επιχείρηση γίνεται μετά από πλήρη οικονομοτεχνική μελέτη και απόφαση του νομαρχιακού συμβουλίου, η οποία λαμβάνεται με την απόλυτη πλειοψηφία του συνόλου των μελών του.

Η απόφαση αυτή δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και αποτελεί το καταστατικό της επιχείρησης και σε περίπτωση συστάσεως εμπράγματων δικαιωμάτων μεταγραπτέο τίτλο στο υποθηκοφυλακείο. 2. Στην απόφαση του νομαρχιακού συμβουλίου για τη σύσταση αμιγούς επιχείρησης αναφέρονται η επωνυμία, ο σκοπός, η διάρκεια και η έδρα της επιχείρησης, η διοίκηση, το κεφάλαιο, καθώς και κάθε άλλο στοιχείο αναγκαίο κατά την κρίση του νομαρχιακού συμβουλίου. 3.

Οι παραπάνω Επιχειρήσεις των Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων αποτελούν νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου και διέπονται από τους κανόνες της ιδιωτικής οικονομίας, εφόσον δεν ορίζεται διαφορετικά από αυτό το νόμο. 4. Η ευθύνη Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης, που συνιστά ή συμμετέχει σε αμιγή επιχείρηση, περιορίζεται στο ποσό της συμμετοχής της στο κεφάλαιο της επιχείρησης....", το δε άρθρο 15 του π.δ 331/1996 (ΦΕΚ Α` 223/1996) "Σύσταση και λειτουργία αμιγών νομαρχιακών και διανομαρχιακών επιχειρήσεων από τις Νομαρχιακές Αυτοδιοικήσεις και τα Νομαρχιακά Διαμερίσματα" προβλέπει για τη διάλυσή τους τα εξής: "1.

Οι επιχειρήσεις διαλύονται: α) με τη συμπλήρωση του χρόνου για τον οποίο είχαν συσταθεί, εφόσον δεν έχει παραταθεί. β) σε περίπτωση πτώχευσης της επιχείρησης και γ) σε κάθε άλλη περίπτωση που προβλέπεται από τη συστατική πράξη. Η διάλυση γίνεται με τον ίδιο τρόπο και διαδικασία που συστήθηκε η επιχείρηση. 2.

Τη διάλυση της επιχείρησης ακολουθεί η εκκαθάριση. Εκτός από την περίπτωση της πτώχευσης, η εκκαθάριση γίνεται από εκκαθαριστές που ορίζονται από το νομαρχιακό συμβούλιο, αν η πράξη σύστασης της επιχείρησης δεν προβλέπει τον ορισμό ειδικών εκκαθαριστών. 3. Με τον ορισμό των εκκαθαριστών παύει αυτοδικαίως η εξουσία των μελών του διοικητικού συμβουλίου και τις αρμοδιότητές του ασκούν οι εκκαθαριστές, εκτός από τις αρμοδιότητές του διοικητικού συμβουλίου που θα κρατήσει το ίδιο το νομαρχιακό συμβούλιο.

Επίσης, με τον ορισμό των εκκαθαριστών παύει αυτοδικαίως η εξουσία των ελεγκτών. Οι διοριζόμενοι εκκαθαριστές οφείλουν, μόλις αναλάβουν τα καθήκοντά τους, να ενεργήσουν απογραφή της περιουσίας της επιχείρησης. 4. Στην εκκαθάριση διεκπεραιώνονται οι εκκρεμείς υποθέσεις, εισπράττονται οι απαιτήσεις, ρευστοποιείται η περιουσία και πληρώνονται τα χρέη της επιχείρησης.

Τα υπόλοιπα περιουσιακά στοιχεία που απομένουν περιέχονται στη νομαρχιακή αυτοδιοίκηση ή στο νομαρχιακό διαμέρισμα που έχει συστήσει την επιχείρηση. Οι λογαριασμοί της εκκαθάρισης εγκρίνονται από το νομαρχιακό συμβούλιο, το οποίο επίσης αποφασίζει για την απαλλαγή των εκκαθαριστών, από κάθε ευθύνη".

Αντιθέτως, η σύσταση των μη αμιγών επιχειρήσεων προβλεπόταν από τη διάταξη του άρθρου 77 του ως άνω π.δ/τος 30/1996, όπου ορίζονταν τα εξής: "Η σύσταση ή η συμμετοχή, σε επιχείρηση που δεν είναι αμιγής, της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης, γίνεται ύστερα από πλήρη οικονομοτεχνική μελέτη, με απόφαση του νομαρχιακού συμβουλίου που λαμβάνεται με την απόλυτη πλειοψηφία του συνόλου των μελών του.

Με την ίδια απόφαση καθορίζονται η επωνυμία, ο σκοπός, η διάρκεια και η έδρα της επιχείρησης, τα περιουσιακά στοιχεία που εισφέρονται, το ποσό συμμετοχής στο κεφάλαιο της επιχείρησης και η εκπροσώπηση της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης στα όργανα της επιχείρησης. Οι επιχειρήσεις αυτής της παραγράφου λειτουργούν με τη μορφή της ανώνυμης εταιρείας ή της εταιρείας μικτής οικονομίας ή της αστικής εταιρείας μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα.

Με την ίδια διαδικασία είναι δυνατή η συμμετοχή Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης σε κοινοπραξία". Ο νόμος δηλ. διακρίνει μεταξύ αμιγών επιχειρήσεων, που λύνονται αυτοδικαίως από την έναρξη λειτουργίας των Περιφερειών, οπότε και τίθενται αυτές σε εκκαθάριση, οι δε Περιφέρειες, είτε οι ίδιες είτε δια των επιχειρήσεων στις οποίες μετέχουν, αναλαμβάνουν την εκπλήρωση των σκοπών τους με αντίστοιχη αναδοχή των δικαιωμάτων και υποχρεώσεών τους, και των μη αμιγών, όπου οι Περιφέρειες δεν υπεισέρχονται αυτοδικαίως στις υποχρεώσεις αυτές αλλά, εφόσον αποφασιστεί η λύση τους, ακολουθείται η συνήθης διαδικασία της εκκαθαρίσεως, στην οποία η υπό εκκαθάριση επιχείρηση εκπροσωπείται από τους εκκαθαριστές και όχι από την Περιφέρεια.

Περαιτέρω, μεταξύ του κειμένου του νόμου, όπως αυτό εκτέθηκε παραπάνω, και της οικείας αιτιολογικής έκθεσης, που αναφέρει ότι "στο άρθρο 198 προβλέπεται η ομαλή διαδοχή της περιφέρειας ως προς τις υφιστάμενες επιχειρήσεις των καταργουμένων νομαρχιακών αυτοδιοικήσεων και νομαρχιακών διαμερισμάτων, με ρητή πρόβλεψη για την αυτοδίκαιη υπεισέλευση των περιφερειών σε όλα τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των ανωτέρω επιχειρήσεων, συμπεριλαμβανομένων και των συμβάσεων μίσθωσης έργου και συμβάσεων εργασίας ορισμένου χρόνου...", υπάρχει αντίφαση, γιατί, ενώ το κείμενο του νόμου αναφέρει ότι οι περιφέρειες υπεισέρχονται από την έναρξη της λειτουργίας τους σε όλα τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των καταργούμενων νομαρχιακών αυτοδιοικήσεων και νομαρχιακών διαμερισμάτων, ως προς τις επιχειρήσεις αυτών, η αιτιολογική έκθεση αναφέρεται σε υπεισέλευση των περιφερειών στα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των επιχειρήσεων, δημιουργώντας την εντύπωση ότι οι συνιστώμενες περιφέρειες ευθύνονται εις ολόκληρον με τις επιχειρήσεις, που είχαν συστήσει οι καταργούμενες νομαρχιακές αυτοδιοικήσεις.

Μια τέτοια όμως ερμηνεία είναι εσφαλμένη, όχι μόνο γιατί στην προκειμένη περίπτωση υπερισχύει το κείμενο του νόμου, αλλά και γιατί οι συσταθείσες από τις καταργούμενες νομαρχιακές αυτοδιοικήσεις και νομαρχιακά διαμερίσματα επιχειρήσεις δεν καταργούνται συλλήβδην όλες. Εκείνες που καταργούνται είναι οι νομαρχιακές αυτοδιοικήσεις και όχι οι επιχειρήσεις που αυτές είχαν συστήσει.

Επομένως ζήτημα διαδοχής και κατ` ακολουθία ανάγκη ρύθμισης υπάρχει μόνο για τις καταργούμενες νομαρχιακές αυτοδιοικήσεις και όχι για τις επιχειρήσεις αυτών. Οι νομαρχιακές αυτοδιοικήσεις δεν ευθύνονταν εις ολόκληρον με τις επιχειρήσεις τις οποίες είχαν συστήσει. Αντιθέτως, η συμμετοχή τους στις επιχειρήσεις αυτές, είτε ήσαν αμιγείς είτε όχι, περιοριζόταν στο ποσό της εισφοράς τους στο μετοχικό κεφάλαιο.

Αφού λοιπόν οι καταργούμενες νομαρχιακές αυτοδιοικήσεις δεν ευθύνονταν εις ολόκληρον με τις νομαρχιακές επιχειρήσεις, οι συνιστώμενες περιφέρειες, που διαδέχονται τις νομαρχιακές αυτοδιοικήσεις, δεν υπάρχει λόγος να ευθύνονται εις ολόκληρον με τις επιχειρήσεις, εκτός και αν ο νόμος το όριζε ρητά. Κάτι τέτοιο όμως δεν συμβαίνει.

Ο νόμος δεν ορίζει ότι οι περιφέρειες ευθύνονται εις ολόκληρον με τις νομαρχιακές επιχειρήσεις. Μια τέτοια ρύθμιση, αν ήταν αυτή η βούληση του νομοθέτη, θα ήταν πιο εύκολο να διατυπωθεί με την πρόταση: "οι περιφέρειες ευθύνονται εις ολόκληρον έναντι τρίτων, με τις επιχειρήσεις των καταργούμενων νομαρχιακών αυτοδιοικήσεων" και όχι με την προαναφερόμενη, χρήζουσα ερμηνείας, διάταξη.

Εξάλλου, όπου ο νόμος ήθελε οι περιφέρειες να αναλάβουν υποχρεώσεις νομαρχιακών επιχειρήσεων το όρισε ρητά και λεπτομερειακά, όπως συμβαίνει στο επόμενο άρθρο 199, που αφορά στις αμιγείς επιχειρήσεις των νομαρχιακών αυτοδιοικήσεων, για τις οποίες προβλέπεται ότι από την έναρξη λειτουργίας των περιφερειών λύονται αυτές και τίθενται σε εκκαθάριση, η εκπλήρωση δε των σκοπών των καταργούμενων αυτών επιχειρήσεων γίνεται είτε από τις επιχειρήσεις στις οποίες μετέχει η Περιφέρεια, είτε από την ίδια με αντίστοιχη αναδοχή των δικαιωμάτων και υποχρεώσεών τους.

Συνακόλουθα τούτων, το πρώτο εδάφιο της διάταξης του άρθρου 198 αποκτά νόημα, γιατί με την κατάργηση των νομαρχιακών αυτοδιοικήσεων και των νομαρχιακών διαμερισμάτων οι επιχειρήσεις που είχαν συστήσει οι νομαρχιακές αυτοδιοικήσεις θα ευρίσκονταν πλέον χωρίς να υπάρχουν τα νομικά πρόσωπα που τις ίδρυσαν, στην έγκριση των οποίων υπέκειντο ορισμένες πράξεις τους (ΑΠ 647/2021, ΑΠ 199/2019, ΑΠ 200/2019).

Τέλος, κατά το άρθρο 559 αριθμ. 1 Κ.Πολ.Δ..: "Αναίρεση επιτρέπεται αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών". Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται, αν δεν εφαρμοστεί ενώ συντρέχουν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή αν εφαρμοστεί ενώ δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία, είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή.

Με το λόγο αυτό αναιρέσεως ελέγχονται τα σφάλματα του δικαστηρίου κατά την εκτίμηση του νόμω βάσιμου της αγωγής ή των ισχυρισμών των διαδίκων, καθώς και τα νομικά σφάλματα κατά την έρευνα της ουσίας της διαφοράς. Ελέγχεται, δηλαδή, αν η αγωγή, ένσταση κ.λπ. ορθώς απορρίφθηκε ως μη νόμιμη ή αν κατά παράβαση ουσιαστικού κανόνος δικαίου, έγινε δεκτή ως νόμιμη ή απορρίφθηκε ή έγινε δεκτή κατ` ουσίαν (Ολ.

ΑΠ 27 και 28/1998, ΑΠ 647/2021). Στην προκειμένη περίπτωση, ο ενάγων και ήδη αναιρεσίβλητος με την από ...-2014 αγωγή του ισχυρίσθηκε ότι προσλήφθηκε από την (μη εν προκειμένω διάδικο) πρώτη εναγόμενη, ανώνυμη εταιρία με την επωνυμία "ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ-ΚΕΝΤΡΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ" και το διακριτικό τίτλο "ΚΕΚΑΝΕΜ Α.Ε.", στις 12-8-2010, με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου, προκειμένου να εργαστεί ως διευθυντής σχεδιασμού και υλοποίησης αναπτυξιακών έργων, έναντι μηνιαίου μισθού ο οποίος από 1-11-2011 και εφεξής ανέρχεται σε 1.550,00 ευρώ.

Ότι αφενός μεν με την ....2011 απόφαση του Περιφερειακού Συμβουλίου της Περιφέρειας Θεσσαλίας, η οποία εγκρίθηκε από τη Γενική Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Θεσσαλίας-Στερεάς Ελλάδας, μεταφέρθηκαν τα συγχρηματοδοτούμενα από την Ευρωπαϊκή Ένωση προγράμματα, που υλοποιούσε η πρώτη εναγόμενη (ΚΕΚΑΝΕΜ Α.Ε.) και στα οποία απασχολείτο, στη δεύτερη εναγόμενη (Περιφέρεια Θεσσαλίας), αφετέρου δε με την ...-2011 απόφαση του ίδιου οργάνου, η οποία δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ 180/Β/31-1-2014 αποφασίσθηκε η μεταφορά του υπολοίπου προσωπικού με σύμβαση ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου της πρώτης εναγομένης στη δεύτερη εναγόμενη και η σύσταση αντίστοιχων προσωποπαγών θέσεων.

Ότι, ακολούθως, εκδόθηκε η ....2014 διαπιστωτική πράξη του Περιφερειάρχη Θεσσαλίας, η οποία δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ 435/Β721.02.2014, περί κατάταξής του ως μεταφερόμενου σε προσωποπαγή θέση Ιδιωτικού Δικαίου Αορίστου χρόνου στη δεύτερη εναγόμενη και δη σε θέση Π.Ε. Περιβάλλοντος. Ότι οι εναγόμενες δεν του έχουν καταβάλει μέρος των δεδουλευμένων αποδοχών του μηνός Νοεμβρίου 2011 και το σύνολο των δεδουλευμένων αποδοχών του του χρονικού διαστήματος από Δεκέμβριο 2011 έως και 16.09.2012, καθώς και τα δώρα Πάσχα των ετών 2011 και 2012, το Δώρο Χριστουγέννων του έτους 2011 και τα επιδόματα αδείας των ετών 2011 και 2012, συνολικού ύψους 20.148,32 ευρώ, για το λόγο δε αυτό από την 17.09.2012 τελεί σε επίσχεση εργασίας, με συνέπεια οι εναγόμενες να έχουν καταστεί έκτοτε υπερήμερες ως προς την αποδοχή της εργασίας του και ειδικότερα να του οφείλουν μισθούς υπερημερίας για το χρονικό διάστημα από 17.09.2012 έως και 16.05.2014, συμπεριλαμβανομένων των δώρων Χριστουγέννων 2012, 2013 και Πάσχα 2013, 2014 και του επιδόματος αδείας 2013, συνολικού ύψους 36.455,20 ευρώ.

Με βάση αυτό το ιστορικό ζήτησε να υποχρεωθούν οι εναγόμενες να του καταβάλουν, εις ολόκληρον η καθεμία, το ποσό των 20.148,32 ευρώ με το νόμιμο τόκο και να αναγνωριστεί ότι οι εναγόμενες, ευθυνόμενες εις ολόκληρον, οφείλουν να του καταβάλουν το ποσό των 36.455,20 ευρώ με το νόμιμο τόκο. Το πρωτοβάθμιο δικαστήριο, απέρριψε την αγωγή ως προς την πρώτη εναγομένη εταιρεία με την επωνυμία "ΚΕΚΑΝΕΜ Α.Ε", ως απαράδεκτη, λόγω ελλείψεως παθητικής νομιμοποιήσεως αυτής, και έκανε εν μέρει δεκτή την αγωγή ως προς το δεύτερο εναγόμενο και ήδη αναιρεσείον και το υποχρέωσε να καταβάλει στον ενάγοντα το ποσό των 13.590 ευρώ.

Κατά της απόφασης αυτής ασκήθηκαν από τα διάδικα μέρη εκατέρωθεν εφέσεις, εκ των οποίων, η εκ μέρους του ενάγοντος ασκηθείσα έφεση έγινε δεκτή ως ουσία βάσιμη και μετ' εξαφάνιση της εκκαλουμένης πρωτοδίκου αποφάσεως έγινε δεκτή η αγωγή του εν μέρει και υποχρεώθηκε το εναγόμενο και ήδη αναιρεσείον να του καταβάλει το ποσό των 49.200 ευρώ, ενώ αντιθέτως η ασκηθείσα εκ μέρους του δευτέρου εναγομένου και ήδη αναιρεσείοντος έφεση απορρίφθηκε από το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του.

Ειδικότερα, το αναιρεσείον ΝΠΔΔ με την επωνυμία "ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ" επανέφερε στο Εφετείο με λόγο έφεσης, τον ισχυρισμό περί ελλείψεως παθητικής νομιμοποιήσεώς του, τον οποίο είχε προβάλει και ενώπιον του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, ισχυριζόμενο ότι η εταιρεία στην οποία παρείχε τις υπηρεσίες του ο αναιρεσίβλητος, δηλ.

η ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία "ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ-ΚΕΝΤΡΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ" και το διακριτικό τίτλο "ΚΕΚΑΝΕΜ Α.Ε", δεν ήταν αμιγής επιχείρηση της Περιφέρειας Θεσσαλίας, αφού μόνο ποσοστό 76,46% του μετοχικού της κεφαλαίου ανήκε σ` αυτήν, ενώ τα υπόλοιπα ποσοστά ανήκουν σε διάφορους φορείς του νομού Μαγνησίας, όπως αυτά ειδικότερα αναφέρονται στις προτάσεις κατ` όνομα φορέως και κατά ποσοστό, και επομένως η ίδια, παρά τη λύση και υποβολή της εταιρείας σε εκκαθάριση με την από 23/5-10-2012 απόφαση της έκτακτης Γενικής Συνελεύσεως των μετόχων της ανωτέρω εταιρείας και τον ορισμό εκκαθαριστών, δεν υπεισήλθε στις υποχρεώσεις αυτής.

Το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφαση, όπως προκύπτει από την παραδεκτή, κατ` άρθρο 561 παρ. 2 KΠολΔ, επισκόπηση αυτής, κατά την αναιρετικά ανέλεγκτη κρίση του, δέχθηκε τα εξής: " Με τον πρώτο λόγο της υπό στοιχεία Α' έφεσης το εκκαλούν ΝΠΔΔ με την επωνυμία "ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ" ζητεί την απόρριψη της από ...-2014 με αριθμό έκθεσης κατάθεσης 40/27-6-2014 εναντίον του αγωγής, επικαλούμενο έλλειψη παθητικής νομιμοποίησης, καθόσον η ανώνυμη εταιρία, στην οποία παρείχε τις υπηρεσίες του ο ενάγων, δεν ήταν αμιγής επιχείρηση της ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ, αφού ποσοστό μόνο 76,46% ανήκε σε αυτή και συνεπώς το ίδιο παρά τη λύση και υποβολή της ανωτέρω εταιρίας σε εκκαθάριση δεν υπεισήλθε στα δικαιώματα και υποχρεώσεις αυτής.

Ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος ως νόμω αβάσιμος, καθόσον η ευθύνη του ανωτέρω ΝΠΔΔ καθιερώνεται εκ των διατάξεων του άρθρου 198 ν. 3852/2010, σύμφωνα με τις οποίες, αυτό (ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ) από την ίδρυσή του υπεισέρχεται σε όλα τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των καταργούμενων νομαρχιακών αυτοδιοικήσεων και νομαρχιακών διαμερισμάτων, ως προς τις επιχειρήσεις αυτών και επομένως στα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις της ανωτέρω ανώνυμης εταιρίας, εργοδότριας του ενάγοντος - εφεσίβλητου - εκκαλούντος, η οποία ήταν ΝΠΙΔ, υπαγόμενη στην νομαρχιακή αυτοδιοίκηση Μαγνησίας και μετά την κατάργηση αυτής (νομαρχιακής αυτοδιοίκησης) στο εναγόμενο - εκκαλούν - εφεσίβλητο ΝΠΔΔ με την επωνυμία Περιφέρεια Θεσσαλίας, σε συνδυασμό και με την διάταξη του άρθρου 10 παρ. 1 του Ν. 4071/2012: "Ρυθμίσεις για την τοπική ανάπτυξη, την αυτοδιοίκηση και την αποκεντρωμένη διοίκηση", που ορίζει ότι οι οφειλές προς το ελληνικό δημόσιο και το ΙΚΑ των αμιγών δημοτικών επιχειρήσεων, του π.δ. 410/1995 ή των κοινωφελών επιχειρήσεων, των αστικών μη κερδοσκοπικών επιχειρήσεων των ΟΤΑ, καθώς και των επιχειρήσεων των τέως νομαρχιακών αυτοδιοικήσεων που περιήλθαν στις περιφέρειες, οι οποίες λύθηκαν και τελούν υπό το καθεστώς εκκαθάρισης, βεβαιωμένες ταμειακά ή μη έως και τις 31.12.2010 απαλλάσσονται από πρόσθετους φόρους, πρόστιμα, προσαυξήσεις εκπρόθεσμης καταβολής και κάθε μορφής επιβαρύνσεις και η εξόφληση τους γίνεται υποχρεωτικά από τους ΟΤΑ που τις έχουν συστήσει.

Από τους ίδιους ως άνω ΟΤΑ γίνεται και η εξόφληση οφειλών προς εργαζόμενους. Ειδικότερα από τις διατάξεις αυτές προκύπτει, ότι οι περιφέρειες, όπως η εκκαλούσα ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ, υπεισέρχονται σε όλα τα δικαιώματα και υποχρεώσεις των καταργουμένων νομαρχιακών αυτοδιοικήσεων και νομαρχιακών διαμερισμάτων, ως προς τις επιχειρήσεις αυτών, χωρίς να γίνεται διάκριση περί αμιγών η μη επιχειρήσεων αυτών (βλ.

σχετικά και την υπ' αριθμ. 309/2011 γνωμοδότηση του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους που αναφέρεται στην ανωτέρω επιχείρηση).". Ακολούθως το Εφετείο απορρίπτοντας το σχετικό λόγο της εφέσεως του αναιρεσείοντος-εναγομένου, και ερευνώντας την έφεση του ενάγοντος-αναιρεσιβλήτου, ως προς το ενδιαφέρον τον αναιρετικό έλεγχο ζήτημα της παθητικής νομιμοποιήσεως του εναγομένου δέχτηκε τα εξής: "Ο ενάγων προσλήφθηκε από την ανώνυμη εταιρία με την επωνυμία "ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ-ΚΕΝΤΡΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΙΑ", δυνάμει της από 12-8-2010 σύμβασης εξαρτημένης εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου, προκειμένου να εργασθεί ως διευθυντής Σχεδιασμού και Υλοποίησης Αναπτυξιακών Έργων, έναντι μηνιαίου μισθού 1.550 ευρώ και ότι τη συνέχεια, με τη με αριθμ. ...-2011 απόφαση του Περιφερειακού Συμβουλίου του εναγόμενου και ήδη εκκαλούντος στην υπό στοιχεία Α' έφεση και εφεσίβλητου στην υπό στοιχεία Β' έφεση ΝΠΔΔ με την επωνυμία ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ αποφασίσθηκε η μεταφορά του προσωπικού της ανωτέρω ανώνυμης εταιρίας στο τελευταίο με τη σύσταση αντίστοιχων προσωποπαγών θέσεων, σε συνέχεια της μεταφοράς σε αυτήν των συγχρηματοδοτούμενων από την Ευρωπαϊκή Ένωση προγραμμάτων, που η ανωτέρω ανώνυμη εταιρία εκτελούσε, με τη με αριθμ. ...-2011 απόφαση του ίδιου ως άνω οργάνου (Περιφερειακού Συμβουλίου).

Η ανωτέρω απόφαση (με αριθμ. ...-2011) δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β/477/26-2-2014 και ο ενάγων ανέλαβε υπηρεσία την 16-5-2014. Από τα ανωτέρω αποδεικτικά μέσα προέκυψε, ότι ο ενάγων προσέφερε τις υπηρεσίες του στην "ΚΕΝΑΚΕΜ Α.Ε.", όταν αποφασίσθηκε η λύση αυτής και η μεταφορά του προσωπικού της στην ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ, η οποία κατ' άρθρο 198 του ν. 3852/2010 υπεισήλθε αυτοδικαίως από την έναρξη της λειτουργίας της σε όλα τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των καταργούμενων νομαρχιακών αυτοδιοικήσεων ως προς τις επιχειρήσεις αυτών, όπως η ανωτέρω ανώνυμη εταιρία ("ΚΕΝΑΚΕΜ ΑΈ.").

Επομένως, το εναγόμενο ΝΠΔΔ με την επωνυμία "ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΘΕΣΑΛΛΙΑΣ" ευθύνεται για όσες υποχρεώσεις δημιουργήθηκαν μετά τη λήψη της με αριθμ. ...-2011 απόφασης, η οποία δημοσιεύθηκε την 31-1-2014, όμως σύμφωνα με το άρθρο 15 του ν. 4225/2014 οι αποφάσεις μεταφοράς προσωπικού με σύμβαση ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου και η κατάταξή τους σε προσωποπαγείς θέσεις, σύμφωνα με το άρθρο 44 του ν. 3979/2011 και του άρθρου 199 του ν. 3852/2010, που δεν δημοσιεύθηκαν στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης, δημοσιεύονται με αναδρομική ισχύ από την ημερομηνία υπογραφής της σχετικής απόφασης του περιφερειακού συμβουλίου.

Περαιτέρω, αποδείχθηκε, ότι η αρχική εργοδότρια ανώνυμη εταιρία με την επωνυμία "ΚΕΝΑΚΕΜ ΑΕ" δεν είχε καταβάλει στον ενάγοντα τις δεδουλευμένες αποδοχές για το χρονικό διάστημα από 16-11-2011 έως 16-9-2012, όπως και το δώρο Πάσχα του έτους 2012, το δώρο Χριστουγέννων του 2012, τα επιδόματα αδείας για τα έτη 2011 και 2012 καθώς και τις αποδοχές αδείας των ετών 2011 και 2012.

Για το λόγο αυτό, ο ενάγων την 17-9-2012, προτού ολοκληρωθεί η μεταφορά του προσωπικού της "ΚΕΝΑΚΕΜ Α.Ε." στην ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ και συνεπώς καθ' ο χρόνο αυτός τελούσε σε υπαλληλική ακόμα σχέση με την ανωτέρω ανώνυμη εταιρία, προχώρησε με την από 10-9-2012 δήλωση του, μαζί με άλλους δύο εργαζόμενους της τελευταίας, σε επίσχεση της εργασίας του, δηλώνοντας ότι από την επόμενη ημέρα της κοινοποίησης της, η οποία έλαβε χώρα την 17-9-2012, όπως προκύπτει από τη με αριθμ. ...-2012 έκθεση επίδοσης της δικαστικής επιμελήτριας της περιφέρειας του Εφετείου Λάρισας, με έδρα το Πρωτοδικείο Βόλου, Α.

Ά., διακόπτει την εργασία του μέχρις ότου του καταβληθούν οι ανωτέρω καθυστερούμενες αποδοχές του, με αποτέλεσμα να περιέλθει αυτή σε κατάσταση υπερημερίας ως προς την αποδοχή της εργασίας του και την καταβολή των αποδοχών του για το χρονικό διάστημα που ακολούθησε της επίσχεσης, μέχρι την 16-5-2014. Η ανωτέρω επίσχεση δεν στρέφονταν κατά του ΝΠΔΔ με την επωνυμία ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ, ούτε θα μπορούσε να στρέφεται, καθόσον ο ενάγων κατά το χρόνο, που αυτή έλαβε χώρα, συνέχιζε να είναι τυπικά υπάλληλος της "ΚΕΝΑΚΕΜ Α.Ε." (της οποίας σημειωτέον με το με αριθμ. ...-2012 πρακτικό της Γενικής Συνέλευσής της, αποφασίσθηκε ομόφωνα η αναβίωση για τη διαχείριση εγκεκριμένου ευρωπαϊκού προγράμματος), παρά ταύτα όμως οι οικονομικές υποχρεώσεις της τελευταίας ανώνυμης εταιρίας βαρύνουν πλέον το εναγόμενο ΝΠΔΔ με την επωνυμία "ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ" ως διάδοχο αυτής, όπως αναλύθηκε ανωτέρω.".

Με τις παραδοχές αυτές το Εφετείο και μετ' αποδοχή και των λοιπών λόγων της εφέσεως του ενάγοντος, εξαφάνισε την εκκαλουμένη απόφαση και δέχτηκε την αγωγή ως εν μέρει βάσιμη κατ' ουσία, επιδικάζοντας σ' αυτόν το συνολικό ποσό των 49.200 ευρώ. Έτσι που έκρινε το Εφετείο, δεχόμενο δηλαδή ότι το αναιρεσείον νομικό πρόσωπο έχει υποχρέωση να καταβάλει τις επίδικες αποδοχές υπερημερίας στον αναιρεσίβλητο, ως διάδοχος της πρώτης εναγομένης εταιρείας ΚΕΝΑΚΕΜ Α.Ε., δηλαδή ως νομικό πρόσωπο, το οποίο διαδέχθηκε αυτήν σε όλα τα δικαιώματα και σε όλες τις υποχρεώσεις της, εσφαλμένα ερμήνευσε και εφάρμοσε τις διατάξεις των άρθρων 198 και 199 του ν. 3852/2010 και 15 του π.δ/τος 331/1996, δεδομένου ότι, εφόσον κατά τις ανέλεγκτες παραδοχές της προσβαλλόμενης απόφασης, α) η εταιρεία ΚΕΚΑΝΕΜ Α.Ε στην οποία παρείχε τις υπηρεσίες του ο αναιρεσίβλητος ήταν μη αμιγής επιχείρηση της νομαρχιακής αυτοδιοίκησης Θεσσαλίας, β) η εταιρεία αυτή λύθηκε και με την ...-2011 απόφαση του Περιφερειακού Συμβουλίου του αναιρεσείοντος αποφασίστηκε η μεταφορά του προσωπικού της, μεταξύ του οποίου και ο αναιρεσίβλητος, σ' αυτό σε προσωποπαγείς θέσεις, γ) στη συνέχεια όμως με το ...-2012 πρακτικό της Γενικής Συνέλευσης της εταιρείας αυτής αποφασίστηκε η αναβίωση της για τη διαχείριση εγκεκριμένου ευρωπαικού προγράμματος, δ) ο αναιρεσίβλητος καθ' όλο το επίδικο χρονικό διάστημα, αν και είχε αποφασιστεί η μεταφορά του σε προσωποπαγή θέση του αναιρεσείοντος (η οποία όμως δεν εκτελέστηκε αμέσως κατά το έτος 2011 αλλά υλοποιήθηκε το έτος 2014), παρείχε εν τοις πράγμασι τις υπηρεσίες του στην εταιρεία αυτή μέχρι το έτος 2014, και ε) ο αναιρεσίβλητος, μαζί με άλλους εργαζομένους, ενόσω εργαζόταν στην προαναφερθείσα εταιρεία, με την από 10-9-2012 δήλωσή του προς αυτήν προέβη σε επίσχεση της εργασίας του, το αναιρεσείον ΝΠΔΔ (Περιφέρεια Θεσσαλίας) δεν υπεισήλθε αυτοδικαίως στα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις αυτής και, ως εκ τούτου, δεν ευθύνεται εις ολόκληρον με την πρώτη εναγομένη έναντι του ενάγοντος για τις υποχρεώσεις αυτής (εταιρείας "ΚΕΝΑΚΕΜ Α.Ε.").

Επομένως, ο πρώτος, από τον αριθμ. 1 του άρθρου 559 KΠολΔ λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως, με τον οποίο το αναιρεσείον προβάλλει την ανωτέρω πλημμέλεια για εσφαλμένη απόρριψη του ισχυρισμού του περί ελλείψεως παθητικής νομιμοποιήσεως αυτού, είναι βάσιμος. Ενόψει αυτού, παρέλκει η έρευνα των ετέρων αναιρετικών λόγων, δεδομένου ότι η αναιρετική εμβέλεια του ως άνω πρώτου λόγου της αιτήσεως αναιρέσεως καλύπτει το σύνολο της αποφάσεως.

Κατ` ακολουθίαν θα πρέπει, δεκτής γενομένης της από ...-2021 αιτήσεως, κατά παραδοχή του προαναφερόμενου λόγου της, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, να παραπεμφθεί η υπόθεση, η οποία χρήζει περαιτέρω έρευνας, για εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, αφού είναι δυνατή η συγκρότησή του από άλλον δικαστή εκτός εκείνου που δίκασε προηγουμένως (άρθρο 580 § 3 KΠολΔ) και να συμψηφισθούν τα δικαστικά έξοδα μεταξύ των διαδίκων λόγω του δυσερμηνεύτου των νομικών διατάξεων που αναφέρθηκαν (άρθρο 179 εδ. β KΠολΔ), όπως ορίζεται ειδικότερα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την με αριθμ. .../2020 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Λάρισας.

Παραπέμπει την υπόθεση στο ίδιο Δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλο δικαστή, εκτός εκείνου που δίκασε προηγουμένως.

Και Συμψηφίζει τα μεταξύ των διαδίκων δικαστικά έξοδα.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 20 Ιουνίου 2023.

Η ANTIΠΡΟΕΔΡΟΣ H ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ και ταύτης καθώς και της αρχαιότερης Αρεοπαγίτου αποχωρησασών, ο αρχαιότερος της σύνθεσης Αρεοπαγίτης

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 27 Νοεμβρίου 2024.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ