Supreme Court allows appeal against lower court's dismissal of debt claim based on insufficient evidence of payment.

Απόφαση 1781 / 2014 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1781/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Εμμανουήλ Κλαδογένη, Γεώργιο Κοντό, και Δημήτριο-Στέφανο Βόσκα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 17 Μαρτίου 2014, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Tης αναιρεσείουσας: Ε. συζ. Ι. Σ. το γένος Κ., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Χριστόφορο Σαρακή, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.

Της αναιρεσιβλήτου: Εταιρίας με την επωνυμία "ΜΕΝΤΙΤΕΡΑΝΕΑΝ ΟΙΛ Ανώνυμη Εταιρία Πετρελαιοειδών" και το διακριτικό τίτλο "MEDOIL AE" που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Κωνσταντίνο Καλαβρό.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 10-9-2007 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 362/2009 του ίδιου Δικαστηρίου και 1480/2010 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά η αναιρεσείουσα με την από 5-6-2010 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Δημήτριος Στέφανος Βόσκας, ανέγνωσε την από 12-10-2012 έκθεση της κωλυομένης να μετάσχει στη σύνθεση του δικαστηρίου τούτου, Αρεοπαγίτη Ευφημίας Λαμπροπούλου, με την οποία εισηγήθηκε την αναίρεση της προσβαλλομένης απόφασης κατά παραδοχή του πρώτου λόγου της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως, τη απόρριψη δε των λοιπών λόγων αναίρεσης. απόρριψη της κρινόμενης αίτησης. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης ζήτησε την απόρριψη της αίτησης και την καταδίκη της αντιδίκου της στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1.Mε την κρινόμενη αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η αντιμωλία των διαδίκων εκδοθείσα κατά την τακτική διαδικασία με αριθμό 1480/2010 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, η οποία αφού δέχθηκε την έφεση που είχε ασκήσει η ερημοδικασθείσα στον πρώτο βαθμό αναιρεσίβλητη κατά της 362/2009 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών [με την οποία είχε γίνει δεκτή η αγωγή της αναιρεσείουσας και υποχρεώθηκε η αναιρεσίβλητη να της καταβάλει νομιμοτόκως το ποσό των 46.768,82 ευρώ] στην συνέχεια απέρριψε την αγωγή, με την παραδοχή της ένστασης εξοφλήσεως που είχε προτείνει η αναιρεσίβλητη. Η αίτηση ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα και συνεπώς είναι παραδεκτή [άρθρα 552, 553 556, 558, 564, 566 παρ.1ΚΠολΔικ], πρέπει δε να ερευνηθεί περαιτέρω ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της [άρθρο 577 παρ.3 Κ ΠολΔικ].

2.Με το άρθρο 559 αριθμ.19 ΚΠολΔ, ιδρύεται λόγος αναίρεσης, αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Κατά την έννοια της διάταξης αυτής υπάρχει έλλειψη νόμιμης βάσης, λόγω ανεπαρκών ή αντιφατικών αιτιολογιών, όταν από το αιτιολογικό της απόφασης, που συνιστά την ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού, δεν προκύπτουν, κατά τρόπο πλήρη, σαφή και χωρίς αντιφάσεις, τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία, σύμφωνα με τον νόμο, είναι αναγκαία για την κρίση στη συγκεκριμένη περίπτωση, ότι συντρέχουν οι όροι της διάταξης που εφαρμόστηκε ή ότι δεν συντρέχουν οι όροι της εφαρμογής της. Ιδρύεται, δηλαδή, ο λόγος αυτός αναίρεσης όταν από τις παραδοχές της απόφασης δημιουργούνται αμφιβολίες για το αν παραβιάστηκε ή όχι ουσιαστική διάταξη νόμου [ΟλΑΠ 25/2008]. Εξ άλλου από την διάταξη του άρθρου 416 ΑΚ, η οποία ορίζει ότι η ενοχή αποσβήνεται με καταβολή, συνάγεται ότι στοιχεία για την πληρότητα του σχετικού περί εξόφλησης ισχυρισμού, αλλά και του αιτιολογικού της απόφασης, που δέχεται τον ισχυρισμό αυτόν, ώστε να καθίσταται εφικτός ο αναιρετικός έλεγχος, είναι το ποσό που καταβλήθηκε, η αιτία και ο χρόνος της καταβολής. [ΑΠ 381/2014].

3.Στην προκειμένη υπόθεση το Εφετείο δέχθηκε τα ακόλουθα: ".... Η ενάγουσα είναι κατά κύριο και σύνηθες επάγγελμα μεταφορέας υγρών καυσίμων, η δε εναγομένη ανώνυμη εταιρία έχει ως αντικείμενο εργασιών την εμπορία υγρών καυσίμων. Με την από 15-2-2002 έγγραφη σύμβαση εμπορικής συνεργασίας και τα Α και Β παραρτήματα αυτής, που καταρτίστηκε στην Αθήνα, μεταξύ των διαδίκων και την οποία εγγυήθηκε ο Ι.

Σ., η ενάγουσα ανέλαβε με την ιδιότητα του μεταφορέα, να ενεργεί μεταφορές υγρών καυσίμων ήτοι βενζίνης και πετρελαίου κίνησης και θέρμανσης, με φορτηγά (βυτιοφόρα) αυτοκίνητα της ιδιοκτησίας της, για λογαριασμό της εναγομένης, από τα διυλιστήρια της τελευταίας που βρίσκονται στην Αθήνα, σε διάφορα πρατήρια υγρών καυσίμων της περιοχής του Δήμου Θεστιέων, Αγρινίου και περιχώρων της Αιτωλοακαρνανίας, αντί κομίστρου.

Σε εκτέλεση της ανωτέρω σύμβασης, κατά το χρονικό διάστημα από τον Μάρτιο του έτους 2005 έως τον Σεπτέμβριο του έτους 2006 και κατά τις αναφερόμενες ειδικότερες ημερομηνίες, διενεργήθηκαν από την ενάγουσα, με τα φορτηγά αυτοκίνητά της, για λογαριασμό της εναγομένης, όπως συνομολογεί η τελευταία, 110 μεταφορές υγρών καυσίμων, για τις οποίες εξέδωσε τις αναφερόμενες κατωτέρω αντίστοιχες, για κάθε φορτηγό αυτοκίνητο, φορτωτικές, αντί του αναφερόμενου για κάθε μεταφορά κομίστρου, το οποίο ανέρχεται συνολικά στο ποσό των 46.768,82 ευρώ, εκ των φορτωτικών δε αυτών η ενάγουσα, όπως η ίδια συνομολογεί, παρέδωσε την εναγομένη το Νο3 ("ροζ"),αντίτυπο των φορτωτικών, με την ένδειξη "Αποδεικτικό δαπάνης αποδεικνυομένης έτσι της εκ μέρους της καταβολής των ανωτέρω κομίστρων, σύμφωνα με το άρθρο 16 παρ. 5 και 6 του ΠΔ 186/1992 και συγκεκριμένα:....

Από τα ίδια όμως αποδεικτικά μέσα, δεν αποδείχθηκε κατά τρόπο πειστικό η προτεινόμενη από την ενάγουσα νόμιμη αντένσταση της και πρέπει ν' απορριφθεί ως αβάσιμη κατ' ουσίαν, καθόσον μόνη η ένορκη κατάθεση του μάρτυρα Ι. Σ., ο οποίος είναι σύζυγος της και εγγυητής της ένδικης σύμβασης των διαδίκων, ότι η εξόφληση γινόταν μόνο με επιταγές και παρεδίδοντο τα ανωτέρω Νο 3 αντίτυπα των φορτωτικών, που έχει στη κατοχή της η εναγομένη, μαζί με τα τιμολόγια των πελατών προς έλεγχο και κατόπιν τους πλήρωνε, δεν κρίνεται πειστική, καθόσον δεν επιβεβαιώνεται από κανένα άλλο αξιόπιστο αποδεικτικό στοιχείο.

Οι επικαλούμενες δε και προσκομιζόμενες από την ενάγουσα οκτώ [8] αποδείξεις παραλαβής επιταγών, με αριθμούς 1051/31-7-2004,1050/31-7-2004,1196/31-12-2004,197/31-12-2004,1228/31-1-2005,1229/31-1-2005,1280/19-4-2005 και 1279 /19-4-2005 δεν αποδεικνύουν τον ανωτέρω ισχυρισμό της ενάγουσας, αφού όπως προκύπτει από τις ανωτέρω αποδείξεις, η εξόφληση κατά τον τρόπο αυτό, αφορά μόνο φορτωτικές των μηνών Ιουλίου 2004, Δεκεμβρίου 2004, Ιανουαρίου 2004 και Φεβρουαρίου 2004 ήτοι μόνο τεσσάρων (4) μηνών και δεν αποδεικνύεται ως εκ τούτου ότι η προκατάθεση του Νο 3 ("ροζ") αντιτύπου των φορτωτικών αποτελούσε αναγκαία προϋπόθεση για την πληρωμή της καθώς και ότι η εξόφληση γινόταν κατά πάγια συναλλακτική πρακτική μόνο με επιταγές, όπως αβασίμως υποστηρίζει η ενάγουσα.

Επομένως, πρέπει ν' απορριφθεί ως κατ' ουσίαν αβάσιμη η αντένσταση της ενάγουσας, να γίνει δεκτή ως κατ' ουσίαν βάσιμη η ένσταση εξοφλήσεως της εναγομένης και να απορριφθεί, ως κατ' ουσίαν αβάσιμη η αγωγή, κατά το ποσό των 46.768,82 ευρώ (κατά το οποίο εκκαλείται)...". Με τις παραδοχές του αυτές το Εφετείο παραβίασε εκ πλαγίου την ουσιαστικού δικαίου εφαρμοστέα διάταξη του άρθρου 416 ΑΚ, στέρησε δε την προσβαλλόμενη απόφασή του νόμιμης βάσης, που καθιστά ανέφικτο τον αναιρετικό έλεγχο, σε σχέση με ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης, και υπέπεσε εκ τούτου στην από το άρθρο 559 αριθ.19 του ΚΠολΔικ πλημμέλεια.

Τούτο δε καθόσον δέχθηκε ότι από μόνη την κατοχή εκ μέρους της αναιρεσίβλητης του τρίτου αντιτύπου της φορτωτικής, αποδεικνύεται η εξόφληση της αγωγικής απαίτησης, χωρίς να διαλάβει στην απόφασή του συγκεκριμένα περιστατικά για τον χρόνο και τον τρόπο της καταβολής, καθώς και αν αυτή έλαβε χώραν πριν ή μετά την παράδοση του τρίτου αντιτύπου στην αναιρεσίβλητη από την αναιρεσείουσα, εφάπαξ ή τμηματικά, ενόψει και του προβληθέντος από την αναιρεσείουσα ισχυρισμού ότι κατά την μεταξύ τους συναλλακτική συνήθεια, τα εν λόγω αντίτυπα των φορτωτικών, παραδίδονταν εκ των προτέρων στην αναιρεσίβλητη, η οποία μετά από έλεγχο των στοιχείων της κάθε μεταφοράς, εξέδιδε και παρέδιδε στην αναιρεσείουσα, σε μηνιαία βάση, επιταγές για την πληρωμή των κομίστρων που αυτή εδικαιούτο.

Επομένως, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα εκδίκαση στο δικαστήριο που την εξέδωσε, η σύνθεση του οποίου από άλλους δικαστές είναι δυνατή (άρθρο 580 παρ.3 ΚΠολΔικ). Κατόπιν δε τούτου, παρέλκει η εξέταση των λοιπών αναιρετικών λόγων. Η αναιρεσίβλητη λόγω της ήττας της πρέπει να καταδικασθεί στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσείουσας [άρθρο 176 ΚΠολΔ] Δικ), όπως ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΝΑΙΡΕΙ την 1480/2010 τελεσίδικη απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

ΠΑΡΑΠΕΜΠΕΙ την υπόθεση, για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που εξέδωσαν την αναιρούμενη απόφαση.

ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ την αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων [2.700] ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 2 Ιουνίου 2014.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 9 Σεπτεμβρίου 2014.

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ