Supreme Court allows appeal against appellate court's refusal to consider evidence properly cited in civil proceedings.

Απόφαση 1779 / 2014 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1779/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Γεώργιο Χρυσικό, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Γεώργιο Γεωργέλλη, Δημήτριο Κράνη, Αντώνιο Ζευγώλη και Γεώργιο Λέκκα, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 7 Απριλίου 2014, με την παρουσία και της Γραμματέως Χριστίνας Σταυροπούλου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1. Χ. Μ. του Σ., και 2 Υ. θυγ. Λ. Μ. συζ. Χ. Μ., κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τους πληρεξουσίους δικηγόρους των Κωνσταντίνο Τσουκαλά και Σωκράτη Χυτήρη.

Του αναιρεσιβλήτου: Γ. Μ. του Λ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Στυλιανό Σταματόπουλο, με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔικ., που δεν κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 28 Μαρτίου 2007 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Χίου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 31/2009 οριστική του ιδίου δικαστηρίου και 102/2012 του Εφετείου Βορείου Αιγαίου (Μεταβατική έδρα Χίου). Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 17 Οκτωβρίου 2012 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεώργιος Λέκκας, ανέγνωσε την από 22 Νοεμβρίου 2013 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να γίνει δεκτός ο πρώτος λόγος της αίτησης αναίρεσης και να απορριφθεί ο δεύτερος λόγος αυτής.

Οι πληρεξούσιοι των αναιρεσειόντων ζήτησαν την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου τους στη δικαστική δαπάνη του.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την κρινόμενη αίτηση αναίρεσης, προσβάλλεται η υπ' αριθμ. 101/2012 απόφαση του Εφετείου Βορείου Αιγαίου, η οποία εκδόθηκε επί των από 18-5-2009 και 9-7-2009 εφέσεων κατά της υπ' αριθμ. 31/2009 οριστικής απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Χίου, με την οποία έγινε εν μέρει δεκτή η από 28-3-2007 αγωγή του αναιρεσιβλήτου.

Από τις διατάξεις των άρθρων 106, 335, 338 έως 340 και 346 ΚΠολΔ προκύπτει ότι το δικαστήριο, προκειμένου να σχηματίσει τη δικανική του πεποίθηση περί της αλήθειας ή μη των πραγματικών ισχυρισμών των διαδίκων που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, οφείλει να λαμβάνει υπόψη του όλα τα αποδεικτικά μέσα (αλλά και μόνον εκείνα), τα οποία νόμιμα επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι.

Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 11 περ.γ' ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέστηκαν και προσκόμισαν. Κατά την αληθινή έννοια της διάταξης αυτής, που προκύπτει και από το συνδυασμό της προς τις διατάξεις των άρθρων 106, 237 εδ.1 στοιχ.β', 346 και 453§1 ΚΠολΔ, η πρώτη από τις οποίες εισάγει το συζητητικό σύστημα στη διαγνωστική δίκη, δηλαδή της ενεργείας του δικαστηρίου κατόπιν πρωτοβουλίας των διαδίκων, ως αποδείξεις που προσκομίσθηκαν, νοούνται και εκείνες των οποίων έγινε σαφής και ορισμένη επίκληση με τις προτάσεις του διαδίκου που τις προσκόμισε.

Σαφής και ορισμένη είναι η επίκληση εγγράφου όταν είναι ειδική και από αυτήν προκύπτει η ταυτότητα του. Μπορεί δε η επίκληση αυτή να γίνει είτε με τις προτάσεις της συζήτησης μετά την οποία εκδόθηκε η απόφαση είτε με αναφορά δια των προτάσεων αυτών σε συγκεκριμένο μέρος των προσκομιζόμενων προτάσεων προηγούμενης συζήτησης, όπου γίνεται σαφής και ορισμένη επίκληση του εγγράφου, κατ' ανάλογη εφαρμογή του άρθρου 240 ΚΠολΔ.

Η τελευταία αυτή διάταξη, αναφέρεται βέβαια στον τρόπο επαναφοράς ισχυρισμών, έχει όμως εφαρμογή και για την επίκληση αποδεικτικών μέσων, λόγω της ταυτότητας του νομικού λόγου. Δεν είναι συνεπώς νόμιμη η κατ' έφεση επίκληση εγγράφου, προς άμεση ή έμμεση απόδειξη, όταν στις προτάσεις ενώπιον του Εφετείου περιέχεται γενική μόνο αναφορά σε όλα τα έγγραφα που ο διάδικος είχε επικαλεστεί και προσαγάγει πρωτοδίκως, χωρίς παραπομπή σε συγκεκριμένα μέρη των επανυποβαλλόμενων πρωτόδικων προτάσεων, που περιέχεται σαφής και ορισμένη επίκληση του εγγράφου, ή με ενσωμάτωση των προτάσεων προηγουμένων συζητήσεων, στις οποίες γίνεται επίκληση των εγγράφων, στις προτάσεις της δευτεροβάθμιας δίκης (Α' Ολομ.

ΑΠ 23/2008).

Με τον πρώτο λόγο του αναιρετηρίου, αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η από το άρθρο 559 αριθμ. 11γ' ΚΠολΔ πλημμέλεια, καθόσον το Εφετείου, προκειμένου να καταλήξει στο αποδεικτικό πόρισμά του και να απορρίψει την έφεση των αναιρεσειόντων δεν έλαβε υπόψη του έγγραφα, τα οποία εκείνοι επικαλέστηκαν και προσκόμισαν και από τα οποία προέκυπτε η ουσιαστική αβασιμότητα της ένδικης αγωγής, καθώς και η βασιμότητα της από το άρθρο 367§1 περ.γ' ΠΚ ένστασής τους.

Όπως προκύπτει από τις προτάσεις που κατατέθηκαν ενώπιον του Εφετείου και οι οποίες παραδεκτά επισκοπούνται (ΚΠολΔ 561§2), οι αναιρεσείοντες πριν από την ενσωμάτωση των αντιγράφων πρωτοδίκων προτάσεών τους, στις σελίδες 3 και 4 ειδικά επικαλέστηκαν τα παρακάτω έγγραφα ως εξής: "Επειδή προσάγω και επικαλούμαι τα μνημονευόμενα στην έφεση έγγραφα...

και ειδικότερα: 1α) την υπ' αριθμ. 3/2001 απόφαση του Πενταμελούς Εφετείου Αιγαίου, δυνάμει της οποίας έχει καταδικαστεί ο αντίδικος Γ.Μ. για σωματική βλάβη σε βάρος της δευτέρας από εμάς σε ποινή φυλάκισης 30 ημερών. 2α) Την υπ' αριθμ. 30/2002 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Αιγαίου, δυνάμει της οποίας καταδικάσθηκε η δευτέρα από εμάς για απλή σωματική βλάβη σε βάρος του αδελφού μου σε ποινή φυλάκισης 45 ημερών. 3α) Την από 13-1-1998 έγκληση της δευτέρας κατά του αντιδίκου αδελφού μου. 4α) Το υπ' αριθμ. 68/1999 βούλευμα του Συμβουλίου Πλημμελειοδικών Χίου. 5α) Το υπ' αριθμ. 59/1999 βούλευμα του Συμβουλίου Εφετών Αιγαίου. 6α) Την υπ' αριθμ. 13/2005 απόφαση του Εφετείου Αιγαίου, δυνάμει της οποίας απηλλάγην ομόφωνα η δευτέρα από εμάς για το αδίκημα της ψευδούς καταμήνυσης. 7α) Την από 3-3-2005 (ΑΒΜ 2005/392) μήνυση, την από 25-7-2006 συμπληρωματική και την από 26-7-2006 ομοίως συμπληρωματική μηνυτήρια αναφορά της δευτέρας από εμάς και την από 30-1-2003 μηνυτήρια αναφορά του αντιδίκου. 8α) Το υπ' αριθμ.

Β05/392 κλητήριο θέσπισμα του Εισαγγελέως Πρωτοδικών Χίου, δια του οποίου παραπέμφθηκε κατόπιν των άνω μηνύσεών μου, ως κατηγορούμενο νοσηλευτής του Νοσοκομείου Χίου Θ. Τ. και ο ιατρός Γ. Κ. για το αδίκημα της νόθευσης εγγράφου κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΠΚ. 9α) Την υπ' αριθμ. 3863/1999 απόφαση του Μον. Πρωτ. Χίου. 10α) Την από 28-1-2003 (αρ.

κατάθ. 352/ΤΠ/10/2003) αγωγή του αντιδίκου ενώπιον του Πολ. Πρωτ. Χίου κατά της δευτέρας από εμάς και του τέκνου μας ως τούτο εκπροσωπείται. 11α) Την από 29-1-2003 (αρ. κατάθε 351/33/2003) αγωγή του αντιδίκου ενώπιον του Μον. Πρωτ. Χίου κατά της δευτέρας από εμάς. 12α) Την υπ' αριθμ. 296/2004 απόφαση του Τριμ. Πλημ. Χίου. 13α) Την από 21-1-1999 μήνυση του αντιδίκου κατά της δευτέρας από εμάς. 14α) Την από 25-4-2002 εξώδικη πρόσκληση του αντιδίκου κατά της δευτέρας από εμάς. 15α) Την από 4-11-1996 ιδιόχειρη επιστολή του πατέρα της δεύτερης και πενθερού του πρώτου από εμάς, Λ.

Μ., η οποία είναι γραμμένη σε φύλλα ημερολογίου υπό ημερομηνίες 27 και 28/9/1987, η οποία επιστολή έχει θεωρηθεί αναγνωστέο έγγραφο σε πολλά ακροατήρια μέχρι σήμερα και ειδικότερα κατά την ποινική δίκη, για την παρούσα περίπτωση (βλ. απόφ. 199/2007 Τριμ. Πλημ. Χίου). 16α) Την υπ' αριθμ. 4059/30-7-1996 ένορκη βεβαίωση του Λ.

Μ., πατέρα της δευτέρας και πενθερού του πρώτου από εμάς. 17α) Την από 4-1-1995 επιστολή του Λ. Μ. προς τη δευτέρα από εμάς. 18α) Τις από 3/9/1994 και 11/2/1995 διαθήκες του Λ. Μ.. 19α) Την υπό αριθμό 199/2007 απόφαση του Τριμ. Πλημ. Χίου". Η με τον τρόπο αυτό επίκληση των ανωτέρω εγγράφων, τα οποία, ας σημειωθεί, αναφέρονται με τα προσδιοριστικά τους στοιχεία, είναι νόμιμη.

Το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, δεν έλαβε υπόψη τα συγκεκριμένα έγγραφα, καθόσον θεώρησε ότι δεν έγινε νόμιμη επίκλησή τους, δοθέντος ότι, κατά τις παραδοχές του, οι αναιρεσείοντες τα επικαλέστηκαν με την συρραφή και ενσωμάτωση ολοκλήρου του κειμένου των προτάσεων, που είχαν υποβληθεί από αυτούς στον πρώτο βαθμό, στις προτάσεις που υποβλήθηκαν σ' αυτό (Εφετείο).

Επομένως, ο πρώτος λόγος αναίρεσης είναι βάσιμος και πρέπει να γίνει δεκτός. Κατόπιν τούτων, πρέπει να γίνει δεκτή η αίτηση αναίρεσης, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, κατά το μέρος που απέρριψε την από 9-7-2009 (αριθμ. εκθ. κατάθεσης 13/13-7-2009) έφεση των αναιρεσειόντων και να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, που την εξέδωσε, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές εκτός εκείνων που δίκασαν.

Ακολούθως, πρέπει να διαταχθεί η επιστροφή στους αναιρεσείοντες του κατατεθέντος από αυτούς παραβόλου (ΚΠολΔ 495§4). Τέλος, ο αναιρεσίβλητος πρέπει λόγω της ήττας του να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων (ΚΠολΔ 176, 183 και 191§2), κατά τα οριζόμενα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Δικάζει κατ' αντιμωλίαν των διαδίκων.

Αναιρεί την υπ' αριθμ. 101/2012 απόφαση του Εφετείου Βορείου Αιγαίου (μεταβατική έδρα Χίου), κατά το μέρος που απέρριψε την από 9-7-2009 (αριθμ. εκθ. Κατάθεσης 13/13-7-2009) έφεση των αναιρεσειόντων.

Παραπέμπει την υπόθεση, κατά το αναιρούμενο κεφάλαιό της, στο ίδιο Εφετείο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές.

Διατάσσει την επιστροφή στους αναιρεσείοντες του κατατεθέντος από αυτούς παραβόλου. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων, που ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 5 Μαΐου 2014.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 8 Σεπτεμβρίου 2014.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ