Supreme Court allows appeal against appellate court for considering evidence without statutory requirements.

Απόφαση 1778 / 2014 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1778/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Γεώργιο Χρυσικό, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Γεώργιο Γεωργέλλη, Δημήτριο Κράνη, Αντώνιο Ζευγώλη και Γεώργιο Λέκκα, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 17 Φεβρουαρίου 2014, με την παρουσία και της Γραμματέως Χριστίνας Σταυροπούλου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1.Α. χας Ε. Λ., 2Ι. Λ. του Ε., 3 Π. Λ. του Ε., 4Μ. Λ. του Ε. και 5 Χ. Λ. του Ε., κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Αλκιβιάδη Οικονόμου, που δεν κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "VIVARTIA A.B.E.E ΑΝΩΝΥΜΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΣΤΙΑΣΕΩΣ", που εδρεύει στο Μαρούσι Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα, ως καθολικής διαδόχου της ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "ΔΕΛΤΑ ΠΡΟΤΥΠΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΑΕ", η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Γεώργιο Κουτσαγγέλη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 23 Φεβρουαρίου 2006 αγωγή της ήδη αναιρεσιβλήτου που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 342/2010 οριστική του ιδίου δικαστηρίου και 167/2013 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί οι αναιρεσείοντες με την από 10 Οκτωβρίου 2013 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεώργιος Λέκκας, ανέγνωσε την από 6 Φεβρουαρίου 2014 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να γίνει δεκτός ο πρώτος λόγος της αίτησης αναίρεσης και να απορριφθεί ο δεύτερος.

Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος της αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους του στη δικαστική δαπάνη του.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την κρινόμενη αίτηση αναίρεσης, προσβάλλεται η υπ' αριθμ. 167/2013 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, η οποία εκδόθηκε επί της από 24-5-2011 έφεσης της αναιρεσίβλητης κατά της υπ' αριθμ. 342/2010 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, με την οποία απορρίφθηκε η από 23-2-2006 αγωγή της τελευταίας.

Όπως συνάγεται από τις διατάξεις των άρθρων 106, 108, 338§1 και 559 αριθμ. 11 περ.β' του ΚΠολΔ, η προσαγωγή των αποδεικτικών μέσων, ακόμη και όταν διατάχθηκε από το δικαστήριο αυτεπαγγέλτως κατά το άρθρο 107 του ίδιου Κώδικα, γίνεται με πρωτοβουλία και επιμέλεια των διαδίκων, οι οποίοι, επομένως, αφού μπορούν να μην προσκομίσουν ή να μην επικαλεστούν ορισμένα από τα αποδεικτικά μέσα που ο νόμος επιτρέπει για την απόδειξη πραγματικών γεγονότων, μπορούν εγκύρως και να συμφωνήσουν τη μη χρησιμοποίηση, δηλαδή τη μη προσαγωγή και επίκληση των αποδεικτικών αυτών μέσων στις μεταξύ τους δίκες.

Η ίδια περίπτωση συντρέχει και όταν συμφωνείται η χρήση ορισμένου μόνον αποδεικτικού μέσου, οπότε αποκλείονται τα υπόλοιπα (Ολομ. ΑΠ 27/1993). Περαιτέρω, ο λόγος αναίρεσης του άρθρου 559 αρ. 8 ΚΠολΔ για λήψη ή μη υπόψη προταθέντος ουσιώδους πράγματος, προϋποθέτει πράγμα παραδεκτώς προταθέν, αφού διαφορετικά το δικαστήριο της ουσίας δεν επιτρέπεται να το λάβει υπόψη. "Πράγματα" δε θεωρούνται οι αυτοτελείς ισχυρισμοί των διαδίκων, που συγκροτούν την ιστορική βάση και επομένως θεμελιώνουν το αίτημα της αγωγής, ανταγωγής, ένστασης ή αντένστασης ουσιαστικού ή δικονομικού δικαιώματος καθώς και οι κύριοι ή πρόσθετοι λόγοι εφέσεως που αφορούν αυτοτελείς πραγματικούς ισχυρισμούς και όχι οι ισχυρισμοί που αποτελούν άρνηση της αγωγής ή επιχειρήματα νομικά ή πραγματικά, τα οποία αντλούνται από το νόμο ή την εκτίμηση των αποδείξεων. "Πράγμα", επομένως, αποτελεί και ο λόγος έφεσης, που περιέχει παράπονο κατά της κρίσης του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου.

Προς τους μη προταθέντες ισχυρισμούς, εξομοιώνονται και εκείνοι που προτείνονται μη νομίμως και απαραδέκτως, είτε γιατί προτείνονται για πρώτη φορά στην κατ' έφεση δίκη, χωρίς να συντρέχουν οι προϋποθέσεις που ορίζονται στο άρθρο 527 ΚΠολΔ, είτε γιατί, παρά το ότι προτάθηκαν νομίμως σε προηγούμενη συζήτηση της υποθέσεως, εν τούτοις επαναφέρονται στο δευτεροβάθμιο δικαστήριο χωρίς την τήρηση των όρων που τάσσονται με το άρθρο 240 του ίδιου κώδικα (ΑΠ 128/2008).

Στην προκειμένη περίπτωση, με τον πρώτο λόγο του αναιρετηρίου, προσάπτεται στην πληττόμενη απόφαση η από το άρθρο 559 ΚΠολΔ αριθμ. 8 αιτίαση, ότι το Εφετείου απαραδέκτως έλαβε υπόψη τον ισχυρισμό της αναιρεσίβλητης για κατάρτιση μεταξύ των δικαιοπαρόχων των διαδίκων δικονομικής συμφωνίας, κατά την οποία τα αποσπάσματα των εμπορικών της βιβλίων θα αποδείκνυαν την οφειλή των αναιρεσειόντων, ο οποίος προβλήθηκε το πρώτον ενώπιόν του (Εφετείου) με την έφεση που είχε ασκήσει εκείνη (αναιρεσίβλητη) κατά της απόφασης του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου και μάλιστα χωρίς τη συνδρομή των προϋποθέσεων του άρθρου 527 ΚΠολΔ.

Με την προσβαλλόμενη απόφαση, έγιναν δεκτά τα ακόλουθα μεταξύ άλλων πραγματικά περιστατικά, κατά το ενδιαφέρον την παρούσα αναιρετική διαδικασία μέρος: "Η ανώνυμος εταιρεία με την επωνυμία "ΔΕΛΤΑ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΓΑΛΑΚΤΟΣ Α.Ε.", καθολική διάδοχος της οποίας (λόγω συγχωνεύσεως δια απορροφήσεως) κατέστη η ενάγουσα ανώνυμη εταιρεία (με την επωνυμία "VIVARTIA A.B.E.E. - ΑΝΩΝΥΜΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΣΤΙΑΣΗΣ") από το έτος 1988 και έκτοτε είχε εμπορική συνεργασία με τον Ε.

Λ. του Ι. (σύζυγο της 1ης εκ των εναγομένων (Α. Λ.) και πατέρα του 2ου, του 3ου, της 4ης, και του 5ου εξ αυτών (ήτοι του Ι. Λ., του Π. Λ., Μ. Λ. και του Χ. Λ.), ο οποίος και διατηρούσε κτηνοτροφική μονάδα στον Αυλώνα Αττικής. Ειδικότερα μεταξύ των δύο συμβαλλόμενων μερών, είχε συμφωνηθεί προφορικά όπως η ως άνω εταιρεία με την επωνυμία "ΔΕΛΤΑ ΠΡΟΤΥΠΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΓΑΛΑΚΤΟΣ Α.Ε." δια των νομίμων εκπροσώπων της να πωλεί δυνάμει διαδοχικών συμβάσεων πωλήσεων στον Ε.

Λ. αναλώσιμα υλικά για την λειτουργία της κτηνοτροφικής μονάδας την οποία διατηρούσε, ήτοι χημικά καθαριστικά, ανταλλακτικά για τα μηχανήματά του, ζωοτροφές για την εκτροφή των μοσχαριών του κλπ, ο δε τελευταίος στα πλαίσια της συνεργασίας τους είχε αναλάβει την υποχρέωση να προμηθεύει με γάλα την ως άνω εταιρεία.

Πράγματι η συνεργασία τους κατά τους αναφερόμενους όρους λειτούργησε ομαλά έως και τα τέλη Δεκεμβρίου του 1996. Κατά τον χρόνο δε αυτόν, προς διευκόλυνση αμφοτέρων των συμβαλλομένων μερών συνεφωνήθη μεταξύ τους προφορικά οι εκατέρωθεν απαιτήσεις τους από την πώληση γάλακτος και αντίστοιχα αναλώσιμων υλικών από την 1ην Ιανουαρίου 1997 και έκτοτε, να υπαχθούν σε κοινό λογαριασμό υπό τον τύπο χρεοπιστώσεων (αλληλόχρεο λογαριασμό) ώστε να μη δύνανται να επιδιώκονται μεμονωμένα, αλλά αντιθέτως, να αποβάλλουν την αυτοτέλεια και την ατομικότητά τους.

Υπό το νέο αυτό συμβατικό καθεστώς η συνεργασία μεταξύ των δύο ως άνω συμβαλλόμενων μερών συνεχίστηκε έως την 7/10/2004 οπότε και απεβίωσε ο Ε. Λ. οπότε και επήλθε και δη αυτοδικαίως το οριστικό κλείσιμο του αλληλόχρεου λογαριασμού ... Περαιτέρω όμως επίσης πλήρως αποδεικνύεται ότι ωσαύτως καταρτίστηκε, ενόσω δηλαδή ζούσε ο προαναφερόμενος δικαιοπάροχος των εφεσιβλήτων, δικονομική σύμβαση μεταξύ της ως άνω δικαιοπαρόχου της εκκαλούσας και του εν λόγω δικαιοπαρόχου των εφεσιβλήτων και μάλιστα ατύπως (προφορικώς) δηλαδή "solo consensus" και πιο συγκεκριμένα δηλαδή προκύπτει και αποδεικνύεται ότι μεταξύ της δικαιοπαρόχου της εδώ εκκαλούσας (ανωνύμου εταιρείας "ΔΕΛΤΑ ΠΡΟΤΥΠΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΓΑΛΑΚΤΟΣ Α.Ε.") και του επίσης δικαιοπαρόχου των ήδη εφεσιβλήτων (Ε.

Λεμπέση) και άρα μεταξύ των δικαιοδόχων (επί τη βάσει μάλιστα καθολικής διαδοχής προς τούτο) συνακολούθως δε και μεταξύ των καθολικών διαδόχων αυτών που είναι οι εδώ διάδικοι καταρτίστηκε πράγματι "δικονομική συμφωνία" προς απόδειξη δηλαδή επί τη βάσει αυτής ότι τα αποσπάσματα των εμπορικών βιβλίων της εκκαλούσας θ' αποδείκνυαν την κίνηση του ένδικου αλληλόχρεου λογαριασμού καθώς και των κατ' ιδίαν χρεοπιστώσεων (κονδυλίων) μεταξύ των δύο πλευρών καθώς και το εκ της αντιπαραθέσεως προκύπτον κατάλοιπο ...".

Από την επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων της παρούσας δίκης (ΚΠολΔ 561§2) προκύπτει ότι η αναιρεσείουσα ισχυρίστηκε το πρώτον με την από 24-5-2011 έφεσή της κατά της υπ' αριθμ. 342/2010 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, ότι μεταξύ της δικαιοπαρόχου της εταιρείας με την επωνυμία "ΔΕΛΤΑ Πρότυπος Βιομηχανία Γάλακτος Α.Ε." και του δικαιοπαρόχου των αναιρεσειόντων είχε καταρτιστεί σύμβαση, κατά την οποία οι εγγραφές στα βιβλία της θα αποδείκνυαν την οφειλή του τελευταίου. Ειδικότερα, με τον πρώτο λόγο της έφεσής της υποστήριξε ότι: "Από αυτά συνάγεται πως το υπόλοιπο έβγαινε από τις εγγραφές του αλληλοχρέου λογαριασμού που τηρούσε η ΔΕΛΤΑ επομένως αποδείχτηκε στην πρωτοβάθμια δίκη ότι οι εγγραφές του είχε συμφωνηθεί να αποτελούν και αποτελούσαν απόδειξη του καταλοίπου και της απαίτησης σε βάρος του Ε. Λ.".

Ενόψει τούτων, το Εφετείο απαραδέκτως έλαβε υπόψη το συγκεκριμένο ισχυρισμό, ο οποίος προτάθηκε χωρίς τη συνδρομή των προϋποθέσεων του άρθρου 527 ΚΠολΔ και τις οποίες, ας σημειωθεί, δεν επικαλέστηκε ούτε και η ίδια η αναιρεσίβλητη με την έφεσή της. Κατόπιν τούτων ο λόγος αυτός είναι βάσιμος και πρέπει να γίνει δεκτός.

Επομένως, πρέπει να γίνει δεκτή η αίτηση αναίρεσης, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, που την εξέδωσε, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές εκτός εκείνων που δίκασαν. Ακολούθως, πρέπει να διαταχθεί η επιστροφή στους αναιρεσείοντες του κατατεθέντος από αυτούς παραβόλου (ΚΠολΔ 495§5).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Δικάζει κατ' αντιμωλίαν των διαδίκων.

Αναιρεί την υπ' αριθμ. 167/2013 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση στο ίδιο Εφετείο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές. Και Διατάσσει την επιστροφή στους αναιρεσείοντες του κατατεθέντος από αυτούς παραβόλου.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 5 Μαΐου 2014.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 8 Σεπτεμβρίου 2014.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ