1771/2008 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1771 / 2008 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1771/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές:Δημήτριο Δαλιάνη, Αντιπρόεδρο, Ρένα Ασημακοπούλου, Ιωάννη Ιωαννίδη, Χαράλαμπο Ζώη και Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 29 Σεπτεμβρίου 2008, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "National Union Fire Insurance Company of Pittsburg P.A.U.S.A", νομίμως αντιπροσωπευομένης στην Ελλάδα από την εδρεύουσα στο Μαρούσι Αττικής ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία "ΑΙG Eλλάς Αντιπροσώπευση Ασφαλιστικών Επιχειρήσεων ΑΕ" που εκπροσωπείται νόμιμα, Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Βασίλειο Βαρδακούλα

Των αναιρεσιβλήτων: 1. Ψ1, 2. Ψ2 και 3. Ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "CGU Ελλάς ΑΕΓΑ" που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκαν ο μεν πρώτος από τον πληρεξούσια δικηγόρο του Μαρία-Μαγδαληνή Μαραγκουδάκη, η δε 3η από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Βασίλειο Χαραλάμπη, ο οποίος δήλωσε στο ακροατήριο, ότι η επωνυμία της ανωτέρω εταιρείας έχει τροποποιηθεί σε "Activa Insurance Ανώνυμη Ασφαλιστική Εταιρεία", ενώ ο δεύτερος δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με τις από α) 16-7-1996 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, β) 15-10-1996 προσεπίκληση-αγωγή του ήδη α'αναιρεσιβλήτου και γ) 24-2-1998 πρόσθετη παρέμβαση της ήδη γ'αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκαν στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών και συνεκδικάσθηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 7344/1997 προδικαστική, 1517/2002 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 3529/2004 προδικαστική και 4352/2005 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά η αναιρεσείουσα με την από 15-7-2005 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Ιωάννης Ιωαννίδης ανέγνωσε την από 2-2-2007 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, οι πληρεξούσιοι των παραστάντων αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

ΕΠΕΙΔΗ όπως προκύπτει από την προσκομιζόμενη με αριθμό ..... έκθεση επιδόσεως του δικαστικού επιμελητή Τριπόλεως ..... αντίγραφο της κρινόμενης αιτήσεως αναιρέσεως με την πάνω σ' αυτό πράξη ορισμού της δικασίμου ..-2-07 και κλήση για συζήτηση κατ' αυτήν επιδόθηκε με επίσπευση της αναιρεσείουσας νομοτύπως και εμπροθέσμως στον 2ο αναριεσίβλητο Ψ2. Κατά την πρώτη μετ' αναβολή συζήτηση της 31-3-08 ως και κατά τη δεύτερη (την σημερινή) μετ' αναβολή συζήτηση της υποθέσεως δεν εμφανίσθηκε ο εν λόγω αναιρεσίβλητος, νέα όμως κλήτευσή του είναι περιττή, διότι αυτός είχε κλητευθεί νόμιμα και εμπρόθεσμα στην αρχική δικάσιμο και η αναβολή της υποθέσεως και η αναγραφή της στο πινάκιο του δικαστηρίου για την μετ' αναβολή δικάσιμο ισχύει ως κλήτευση όλων των διαδίκων, για τις δικασίμους αυτές.

Συνεπώς πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση σαν να ήταν ο διάδικος αυτός παρών (άρθρο 576 παρ. 1 Κ.Πολ.Δ.).

Ι. Από τη διάταξη του άρθρου 566 παρ. 1 Κ.Πολ.Δ προκύπτει ότι για να είναι παραδεκτή η αίτηση αναιρέσεως πρέπει, μεταξύ άλλων, να περιέχεται στο δικόγραφό της ένα τουλάχιστον λόγος αναιρέσεως, έστω και αόριστος ή απαράδεκτος. Έτσι, αν οι διαλαμβανόμενοι στο αναιρετήριο λόγοι πλήττουν τα κεφάλαια εκείνα της αποφάσεως του δικαστηρίου της ουσίας, τα οποία αναφέρονται μόνο σε ορισμένους από τους αναιρεσιβλήτους, τότε, ως προς τους υπόλοιπους από αυτούς, η αίτηση αναιρέσεως, ως μη περιέχουσα κανέναν αναιρετικό λόγο, είναι απαράδεκτη.

Εν προκειμένω και με τους τρεις λόγους της ένδικης αιτήσεως αναιρέσεως ψέγεται το Εφετείο μόνο για την απόρριψη ως αβάσιμης της εφέσεως της αναιρεσείουσας έναντι του πρώτου και της τρίτης των αναιρεσβλήτων, χωρίς να διατυπώνεται σ' αυτή (αίτηση) καμία αιτίαση για την απόρριψη της ίδιας εφέσεως έναντι του δευτέρου των αναιρεσιβλήτων ως απαράδεκτης και ειδικότερα ως στρεφόμενης κατά μη οριστικής αποφάσεως. Επομένως, η ένδικη αίτηση, ως προς τον δεύτερο των αναιρεσιβλήτων, είναι απαράδεκτη.

ΙΙ. Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 107 ΕμπΝ, επί μεταφοράς ενεργούμενης εντός των ορίων του Κράτους, κάθε αξίωση κατά του παραγγελιοδόχου μεταφοράς και του "αγωγιάτη" (μεταφορέα), για απώλεια ή βλάβη των μεταφερόμενων πραγμάτων, παραγράφεται μετά έξι μήνες από την ημέρα κατά την οποία έπρεπε να γίνει η μεταφορά, αν πρόκειται για απώλεια, ή αφότου έγινε η παράδοση, αν πρόκειται για βλάβη.

Επί της παραγραφής αυτής εφαρμόζεται και το άρθρο 261 ΑΚ, το οποίο ορίζει στο εδάφιο α' ότι " την παραγραφή διακόπτει η έγερση της αγωγής" και στο εδάφιο β' ότι "η παραγραφή που διακόπηκε με τον τρόπο αυτό αρχίζει και πάλι από την τελευταία διαδικαστική πράξη των διαδίκων ή του δικαστηρίου". Από την τελευταία αυτή διάταξη προκύπτει ότι η παραγραφή μπορεί να συμπληρωθεί και κατά τη διάρκεια της επιδικίας αν μεταξύ δύο αλληλοδιαδόχων διαδικαστικών πράξεων παρέλθει ο χρόνος παραγραφής της επίδικης αξιώσεως.

Δεδομένου δε ότι η ύπαρξη επιδικίας δεν αποτελεί προϋπόθεση για την εφαρμογή της ως άνω διατάξεως, πρέπει να γίνει δεκτό ότι από τη δημοσίευση της οριστικής αποφάσεως αρχίζει νέα ισόχρονη προς τη διακοπείσα παραγραφή, η οποία δεν αναστέλλεται εωσότου αρχίσει νέα δίκη με την άσκηση ένδικου μέσου. Ως εκ τούτου, η παραγραφή της αξιώσεως, μη συναρτώμενη με το δικαίωμα ασκήσεως ενδίκων μέσων, δεν επηρεάζεται από την προθεσμία ασκήσεως αυτών. (ΟλΑΠ 1143/1983).

Εξάλλου, όπως προκύπτει από τη διάταξη του άρθρου 277 ΑΚ, η παραγραφή δεν αποτελεί αποσβεστικό λόγο της αξιώσεως, αλλά παρέχει στον οφειλέτη το δικαίωμα να αντιτάξει ανατρεπτική ένσταση, για τη διαδικαστική πληρότητα της οποίας πρέπει να αναφέρεται ο χρόνος ενάρξεως της παραγραφής και να διατυπώσει σαφώς αίτημα απορρίψεως της σχετικής αγωγής λόγω παραγραφής (άρθρο 262 Κ.Πολ.Δ.).

Εν προκειμένω, από τα αναφερόμενα πιο κάτω διαδικαστικά έγγραφα προκύπτουν τα εξής: Με την από 16-7-1996, αγωγή της, η αναιρεσείουσα ασφαλιστική εταιρία ζητούσε να καταδικασθούν ο πρώτος και ο δεύτερος των αναιρεσιβλήτων (παραγγελιοδόχος μεταφοράς και μεταφορέας αντιστοίχως των αναφερόμενων σ' αυτή εμπορευμάτων), στο πλαίσιο της ευθύνης τους από τη σύμβαση "εσωτερικής" μεταφοράς, να της καταβάλουν, εις ολόκληρον ο καθένας, το ποσό των 26.624.389 δραχμών, λόγω της εκ μέρους αυτής καταβολής του ποσού τούτου στην ασφαλισμένη εταιρία "ΦΙΛΙΠΣ ΕΛΛΑΣ ΑΕΒΕ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ" (αποστολέα των καταστραφέντων κατά τη μεταφορά εμπορευμάτων αυτών) και της εντεύθεν υποκαταστάσεώς της στα δικαιώματα εκείνης.

Με την πρωτόδικη απόφαση αφενός κηρύχθηκε απαράδεκτη η συζήτηση επί της αγωγής αυτής ως προς τον ερημοδικασθέντα δεύτερο των αναιρεσιβλήτων και αφετέρου απερρίφθη ως κατ' ουσίαν αβάσιμη η αγωγή ως προς τους λοιπούς διαδίκους. Κατά της αποφάσεως αυτής η αναιρεσείουσα άσκησε την από 26-2-2003 έφεση, κατά την εκδίκαση της οποίας ο πρώτος και η τρίτη των αναιρεσιβλήτων ασφαλιστική εταιρία (προσεπικληθείσα και παρεμπιπτόντως εναχθείσα από τον πρώτο, αλλά και προσθέτως υπέρ αυτού παρεμβάσα ως έχουσα ασφαλίσει την αστική του ευθύνη για την απώλεια ή καταστροφή των μεταφερόμενων εμπορευμάτων) προέβαλαν κατ' ένσταση, με τις κατατεθείσες προτάσεις τους, τον ισχυρισμό ότι η αξίωση της αναιρεσείουσας έχει υποπέσει στην εξάμηνη παραγραφή του άρθρου 107 Εμπ.Ν, αφού από τη δημοσίευση της πρωτόδικης αποφάσεως στις 25-2-2002 έως την άσκηση της άνω εφέσεως στις 27-2-2003 με την κατάθεσή της στη γραμματεία του πρωτοδικείου παρήλθε χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των έξι μηνών, με βάση δε τον ισχυρισμό αυτόν ζήτησαν την απόρριψη της εν λόγω εφέσεως.

Με την προσβαλλόμενη απόφασή του, το Εφετείο έκρινε, κατ' αποδοχή της ενστάσεως αυτής, ότι η αγωγή της αναιρεσείουσας είναι απορριπτέα ως κατ' ουσίαν αβάσιμη λόγω παραγραφής της ένδικης αξιώσεως, ακολούθως δε απέρριψε την έφεση, αντικαθιστώντας την αιτιολογία της πρωτόδικης αποφάσεως, με την οποία η αγωγή είχε απορριφθεί ως κατ' ουσίαν αβάσιμη λόγω ελλείψεως ενεργητικής νομιμοποιήσεως της αναιρεσείουσας (ενάγουσας).

Με την κρίση του αυτή το Εφετείο δεν παρεβίασε με εσφαλμένη ερμηνεία ή εφαρμογή την ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 261 ΑΚ, και επομένως ο περί του αντιθέτου, εκ του άρθρου 559 αρ. 1 Κ.Πολ.Δ απορρέων, πρώτος λόγος του αναιρετηρίου είναι αβάσιμος. Ως προς την αιτίαση περί παραβιάσεως των άρθρων 293 επ. Κ.Πολ.Δ, ο λόγος αυτός είναι αόριστος και εντεύθεν απαράδεκτος, διότι δεν προσδιορίζεται στο αναιρετήριο σε τι συνίσταται η εν λόγω παραβίαση.

Ως προς τις αιτιάσεις, ότι το εφετείο α) παρά τον νόμο δεν απέρριψε την ένσταση παραγραφής ως αόριστη και β) κατά παραβίαση των άρθρων 255 επ ΑΚ έκρινε πως δεν υπήρχε λόγος ανώτερης βίας για αναστολή της παραγραφής, ο ίδιος λόγος, ως προς μεν την πρώτη αιτίαση, η οποία εμπίπτει στη ρύθμιση του άρθρου 559 αρ. 14 Κ.Πολ.Δ, ενέχει αοριστία και είναι, ως εκ τούτου, απαράδεκτος, διότι δεν αναφέρεται στο αναιρετήριο ότι ο περί αοριστίας της άνω ενστάσεως ισχυρισμός προεβλήθη στην κατ' έφεση δίκη, ως προς δε τη δεύτερη αιτίαση, στηρίζεται επί ανακριβούς προϋποθέσεως, διότι, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το εφετείο δέχθηκε ότι δεν υπήρχε ζήτημα αναστολής της παραγραφής, αφού δεν προεβλήθη από την αναιρεσείουσα σχετικός ισχυρισμός κατ' αντένσταση.

ΙΙΙ. Με το δεύτερο λόγο του αναιρετηρίου, υπό την επίκληση του άρθρου 559 αρ. 14 Κ.Πολ.Δ, προσάπτεται στο εφετείο ότι παρά το νόμο δεν απέρριψε ως αόριστη την ως άνω περί παραγραφής ένσταση. Ο λόγος αυτός είναι αόριστος και εντεύθεν απαράδεκτος, σύμφωνα με όσα εκτίθενται πιο πάνω κατά τη διερεύνηση του πρώτου λόγου.

IV. Με τον τρίτο λόγο της αιτήσεως αναιρέσεως, η αναιρεσείουσα, επικαλούμενη το άρθρο 559 αρ. 19 Κ.Πολ.Δ, μέμφεται το Εφετείο ότι, με ανεπαρκείς και αντιφατικές αιτιολογίες, έκρινε πως η ένδικη αξίωση υπόκειται στην προβλεπόμενη από το άρθρο 107 ΕμπΝ εξάμηνη παραγραφή, αντί της προβλεπόμενης από τα άρθρα 249 και 937 ΑΚ εικοσαετούς και πενταετούς, αντιστοίχως, παραγραφής.

Όπως προκύπτει όμως από την προσβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο έκρινε ότι η επίμαχη αξίωση υπόκειται στην ως άνω εξάμηνη παραγραφή, δεχθέν τα ακόλουθα: Η ανώνυμη εταιρία "ΦΙΛΙΠΣ ΕΛΛΑΣ ΑΕΒΕ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ" συνήψε με τον πρώτο των αναιρεσιβλήτων σύμβαση παραγγελίας, δυνάμει της οποίας ανέθεσε σ' αυτόν τη μεταφορά ηλεκτρικών συσκευών από την Ελευσίνα στη Θεσσαλονίκη.

Στο πλαίσιο της εν λόγω συμβάσεως, ο ίδιος ανέλαβε την υποχρέωση να έχει στη διάθεση της άνω εταιρίας τα απαραίτητα για τη διενέργεια της μεταφοράς φορτηγά αυτοκίνητα. Σε εκτέλεση της συμβάσεως αυτής, ενεργώντας με την ιδιότητα του παραγγελιοδόχου μεταφοράς, ανέθεσε στον δεύτερο των αναιρεσιβλήτων τη διενέργεια της κρίσιμης μεταφοράς με το φορτηγό αυτοκίνητο του τελευταίου, το οποίο, μετά τη φόρτωση και ενώ εκινείτο στο 408ο χιλιόμετρο της Εθνικής Οδού Αθηνών- Θεσσαλονίκης, εξετράπη της πορείας του και κατέπεσε σε βάραθρο 15 μέτρων, με συνέπεια να καταστραφούν οι μεταφερόμενες ηλεκτρικές συσκευές και να υποστεί η αποστολέας εταιρίας συνολική ζημία 26.624.389 δραχμών, την οποία κάλυψε η αναιρεσείουσα με την καταβολή αντιστοίχου ποσού στην ασφαλισμένη της αποστολέα και έτσι υποκαταστάθηκε στα δικαιώματα της τελευταίας κατά του πρώτου και του δευτέρου των αναιρεσιβλήτων.

Με τις παραδοχές του αυτές το Εφετείο διέλαβε στην απόφασή του πλήρεις, σαφείς και χωρίς αντίφαση αιτιολογίες που καθιστούν εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο της ορθής ή μη εφαρμογής της διατάξεως του άρθρου 107 ΕμπΝ, ως προς ισχύουσα εν προκειμένω εξάμηνη παραγραφή της ένδικης αξιώσεως της αναιρεσείουσας.

Επομένως ο ερευνώμενος λόγος είναι αβάσιμος. Κατ' ακολουθίαν πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναιρέσεως.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 15-7-05 αίτηση της εταιρείας "NATIONAL UNION FIRE INSURANCE COMPANY OF PITTSBURG P.A.U.S.A.", για αναίρεση της υπ' αριθ. 4352/05 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών. Και

ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα καθενός των παριστάντων αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1.800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 14 Οκτωβρίου 2008. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 10 Νοεμβρίου 2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ