176/2014 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 176 / 2014 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 176/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ιωάννη Σίδερη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Παναγιώτη Ρουμπή, Ερωτόκριτο Καλούδη, Αργύριο Σταυράκη και Ελένη Διονυσοπούλου, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 6 Νοεμβρίου 2013, με την παρουσία και της γραμματέως Αγγελικής Ανυφαντή, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Α. Τ. του Ν., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γεώργιο Στεφανάκη.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Α. συζ. Ι. Τ., το γένος Μ. Τ. και 2) Μ. Τ. του Ν., κατοίκων ... οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από την πληρεξούσια δικηγόρο τους Σοφία Μήλα με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 10-7-2007 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Τραγαίας Νάξου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 3/2009 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 7/2011 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Νάξου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 28-6-2011 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Παναγιώτης Ρουμπής ανέγνωσε την από 7-11-2012 έκθεση του κωλυομένου να μετάσχει στη σύνθεση Αρεοπαγίτη Νικολάου Μπιχάκη, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της υπό κρίση αίτησης αναίρεσης.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη του.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 974 και 975 ΑΚ προκύπτει ότι οιονεί νομή είναι η μερική φυσική εξουσίαση του πράγματος που ασκείται με διάνοια δικαιούχου - δικαιώματος ενεχύρου ή δουλείας, όπως είναι και της πραγματικής δουλείας οδού. Η οιονεί νομή ασκείται με διάνοια δικαιούχου περιορισμένου δικαιώματος και συγκεκριμένα εκείνου του περιορισμένου εμπράγματου δικαιώματος που θα υπήρχε αν η φυσική εξουσία αποτελούσε άσκηση εμπράγματου δικαιώματος.

Διάνοια δικαιούχου όμως δεν υπάρχει όταν κάποιος ασκεί δικαιωματικές πράξεις πάνω σε ξένο πράγμα με την ανοχή του ιδιοκτήτη του. Περαιτέρω, σύμφωνα με το άρθρο 560 ΚΠολΔ κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων ως και των αποφάσεων των πρωτοδικείων που εκδίδονται επί εφέσεων κατά αποφάσεων ειρηνοδικείων συγχωρείται αναίρεση μόνο για τους αναφερόμενους στη διάταξη αυτούς λόγους.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται (παρ.1) εάν παραβιάστηκε κανόνας ουσιαστικού δικαίου, δηλαδή κανόνα που ρυθμίζει τις βιοτικές σχέσεις, την κτήση των δικαιωμάτων και τη γένεση των υποχρεώσεων και επιβάλλει κυρώσεις. Οι ως άνω κανόνες μπορεί να προέρχονται από το νόμο ή το έθιμο, ελληνικό ή ξένο, εσωτερικού ή διεθνούς δικαίου, περιλαμβάνονται δε και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών.

Ευθεία παραβίαση κανόνος ουσιαστικού δικαίου υπάρχει όταν το δικαστήριο παρέλειψε να τον εφαρμόσει καίτοι ήταν εφαρμοστέος στην συγκεκριμένη περίπτωση βάσει των παραδοχών του ή εφήρμοσε κανόνα ουσιαστικού δικαίου που με βάση τις ίδιες παραδοχές δεν έπρεπε να εφαρμόσει. Εξάλλου στους περιοριστικός αναφερόμενους από το άρθρο 560 ΚΠολΔ λόγους αναίρεσης δεν περιλαμβάνεται η εκ πλαγίου παράβαση νόμου και σχετικός λόγος προβαλλόμενος είτε ευθέως είτε υπό το πρόσχημα της εσφαλμένης ερμηνείας του νόμου, ενώ στην πραγματικότητα ταυτίζεται με εκείνον του αριθμ.19 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ, που δεν προβλέπεται όμως κατά των προαναφερομένων αποφάσεων, είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος.

Στην προκειμένη περίπτωση με το μοναδικό λόγο αναίρεσης πλήττεται η προσβαλλόμενη απόφαση του δικάσαντος ως Εφετείο Πολυμελούς Πρωτοδικείου Νάξου για εσφαλμένη εφαρμογή του νόμου και ειδικότερα των διατάξεων του Αστικού Κώδικα για την κτήση του δικαιώματος της οιονεί νομής - πραγματικής δουλείας διόδου του ενάγοντος και ήδη αναιρεσείοντος προς τον αναφερόμενο στην ένδικη αγωγή αγροελαιώνα του επί του κτήματος των εναγομένων και ήδη αναιρεσιβλήτων.

Όπως όμως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το δικάσαν ως Εφετείο ως άνω δικαστήριο, δέχθηκε, κατά την ανέλεγκτη από τον Άρειο Πάγο περί των πραγματικών γεγονότων κρίση του (άρθρο 561 παρ.1 ΚΠολΔ), ότι οι εναγόμενοι αφήνουν τον ενάγοντα (ενόψει της στενής εξ αίματος συγγένειάς τους) να διέρχεται από την ιδιοκτησία τους για να μεταβαίνει στον αγρό του και του το απαγόρευσαν όταν δεν ανανεώθηκε η μεταξύ του σύμβαση μίσθωσης (αγρομίσθωσης).

Με βάση τις παραδοχές του αυτές έκρινε ότι τα περιστατικά μόνο αυτά που αποδείχθηκαν δεν αρκούν για να καταστεί ο ενάγων οιονεί νομέας, διότι οι εν λόγω πράξεις του (διέλευση δια του κτήματος των εναγομένων) γίνονταν καθόλο το χρονικό διάστημα με την ανοχή των κυρίων του κτήματος που διερχόταν ο ενάγων και όχι με τη διάνοιά αυτού ως δικαιούχου τέτοιου δικαιώματος.

Στη συνέχεια αυτών και ενόψει του ότι το πρωτοβάθμιο δικαστήριο είχε κρίνει αντίθετα, εξαφάνισε την εκκαλούμενη υπ'αρ.3/2009 απόφαση του Ειρηνοδικείου Τραγαίας, κρατώντας δε και δικάζοντας την από 10-7-2007 ένδικη αγωγή του αναιρεσείοντος απέρριψε αυτήν ως κατ'ουσίαν αβάσιμη.

Έτσι κρίνοντας το Πολυμελές Πρωτοδικείο Νάξου δεν παραβίασε τους κανόνες ουσιαστικού δικαίου (άρθρα 974 και 975 του ΑΚ σε συνδυασμό με τα άρθρα 1118, 1120 και 1121 του ιδίου Κώδικα), που ορθά εφήρμοσε. Γι'αυτό είναι απορριπτέος ο μοναδικός λόγος αναίρεσης ως αβάσιμος και συνακόλουθα είναι απορριπτέα η ένδικη αίτηση αναίρεσης στο σύνολό της. Τέλος πρέπει να επιβληθούν στον αναιρεσείοντα που ηττάται τα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων (άρθρα 176 και 183 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 28-6-2011 αίτηση του Α. Τ. για αναίρεση της υπ'αρ.7/2011 απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Νάξου, που δίκασε ως Εφετείο. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 5 Δεκεμβρίου 2013.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 22 Ιανουαρίου 2014.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ