176/2009 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 176 / 2009 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 176/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Πετράκη, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου), Αθανάσιο Πολυζωγόπουλο, Ελευθέριο Μάλλιο, Γεωργία Λαλούση και Ευτύχιο Παλαιοκαστρίτη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 19 Σεπτεμβρίου 2008, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Χ, για τον εαυτό της ατομικά και ως ασκούσης τη γονική μέριμνα των ανηλίκων τέκνων της 1) Χ-Α και 2) Χ-Β, κατοίκων ......, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Γεώργιο Βογιατζή και κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Εν Αθήναις εδρευούσης ανωνύμου ασφαλιστικής εταιρείας υπό την επωνυμία "VICTORIA AAEZ", νομίμως εκπροσωπουμένης, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Δημήτριο Καρατζά με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις, 2) Ψ2, κατοίκου ......, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Σαράντη Τόλια και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 6/4/2005 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1905/2006 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 3499/2007 οριστική του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 30/8/2007 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ευτύχιος Παλαιοκαστρίτης, ανέγνωσε την από 8/9/2008 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή των δύο πρώτων λόγων της αίτησης αναίρεσης και την απόρριψη των δύο άλλων. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος του παραστάντος αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 297, 298, 300, 330 και 914 του Α.Κ συνάγεται ότι οι έννοιες της αμέλειας και του συντρέχοντος πταίσματος του ζημιωθέντος είναι νομικές. Επομένως η κρίση του δικαστηρίουτης ουσίας ως προς τη συνδρομή ή όχι συντρέχοντος πταίσματος του ζημιωθέντος στην επέλευση της ζημίας, υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου ως προς το αν τα πραγματικά περιστατικά που το δικαστήριο της ουσίαςδέχεται ανελέγκτως, ως αποδειχθέντα συγκροτούν την έννοια του συντρέχοντος πταίσματος.

Επίσης υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου και μάλιστα από την άποψη της παραβιάσεως των διδαγμάτων της κοινής πείρας και την ορθή υπαγωγή των πραγματικών περιστατικών στην αόριστη έννοια της αιτιώδους συνάφειας κατά πόσον τα περιστατικά του πταίσματος του ζημιωθέντος που δέχτηκε κυριαρχικώς ως αποδειχθέντα το δικαστήριο της ουσίας επιτρέπουν το συμπέρασμα να θεωρηθεί αντικειμενικά ορισμένο γεγονός ως πρόσφορη αιτία του ζημιογόνου αποτελέσματος (ΑΠ 1107/2002).

Το Εφετείο στην προκειμένη περίπτωση, με την προσβαλλόμενη απόφαση του δέχτηκε τα ακόλουθα "... Στις 10-12-2004 και περί ώρα 9.20 π.μ ο Α σύζυγος της ενάγουσας και πατέρας των ανηλίκων τέκνων που εκπροσωπούνται από την ενάγουσα (μητέρα τους), οδηγώντας το με αριθμ. κυκλ. ...... ΙΧΕ αυτοκίνητο μάρκας MITSUBISHI COLT, ιδιοκτησίας της μητέρας του Β, εκινείτο στην εθνική οδό ......-......με κατεύθυνση προς Αθήνα.

Στο ύψος του 400ου χιλιομέτρου της ανωτέρω εθνικής οδού στην περιοχή του ......, ο δεύτερος εναγόμενος οδηγώντας το με αριθμό κυκλοφορίας ...... ΙΧΕ αυτοκίνητο ιδιοκτησίας του, το οποίο ήταν ασφαλισμένο, για τις προς τους τρίτους υλικές ζημίες και σωματικές βλάβες, στην πρώτη εναγομένη ασφαλιστική εταιρία με την επωνυμία "VICTORIA (ΒΙΚΤΩΡΙΑ) ΑΑΕ" εκινείτο στην ίδια ως άνω εθνική οδό στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας προς ......

και έχοντας αναπτύξει μεγάλη ταχύτητα, έχασε τον έλεγχο του αυτοκινήτου του και αφού αρχικά εξετράπηκε της πορείας του προς τα δεξιά και προσέκρουσε στα μεταλλικά στηθαία (στο δεξιό άκρο της εθνικής οδού με κατεύθυνση προς ......), έστριψε τελείως αριστερά και εισήλθε στο αντίθετο με το δικό του ρεύμα πορείας (προς ......), στο οποίο εκείνη την ώρα εκινείτο κανονικά ο σύζυγος της ενάγουσας και πατέρας των ανηλίκων Α, οδηγώντας το παραπάνω αναφερόμενο με αριθμό κυκλοφορίας ......

ΙΧΕ, με αποτέλεσμα να προσκρούσει με σφοδρότητα σ' αυτό (το υπ αριθμ. ...... ΙΧΕ αυτοκίνητο), τραυματίζοντας αυτόν θανάσιμα. Οι συγκρουσθείσες επιφάνειες των ανωτέρω αναφερομένων αυτοκινήτων εντοπίζονται για μεν το με αριθμό κυκλοφορίας ...... ΙΧΕ αυτοκίνητο που οδηγούσε ο Α, στην εμπρόσθια αριστερή πλευρά του για δε το με αριθμό κυκλοφορίας ......

ΙΧΕ αυτοκίνητο που οδηγούσε ο δεύτερος εναγόμενος, ιδιοκτησίας του σε ολόκληρη την εμπρόσθια αριστερή πλευρά του ... . Μετά τη σύγκρουση το με αριθμ. κυκλοφορίας ...... ΙΧΕ αυτοκίνητο που οδηγούσε ο δεύτερος εναγόμενος Ψ2 περιστράφηκε κατά 180 μοίρες περί τον κάθετο άξονα του και στη συνέχεια προσέκρουσε με το εμπρόσθιο αριστερό τμήμα του στα μεταλλικά προστατευτικά στηθαία (στο δεξιό άκρο της εθνικής οδού με κατεύθυνση προς ......) ... .

Συνεπεία του ένδικου ατυχήματος ο οδηγός του υπ αρίθμ. ...... ΙΧΕ αυτοκινήτου Α, έπαθε πολλαπλές κακώσεις προσώπου, κάταγμα ρινός, σπλαχνικού κρανίου καθώς και εγκάρσιο κάταγμα στη βάση του κρανίου, θλάσεις παρεγκεφαλίδας, διάχυτο υποραχνοειδές αιμάτωμα και αιμορραγία των πλαγίων κοιλιών του εγκεφάλου, θλαστικές κακώσεις θώρακος, κατάγματα στο σύνολο των πλευρών αμφοτέρων των ημιθωρακίων καθώς και κάταγμα στέρνου, τρώσεις πνευμόνων, πλήρη διατομή της αορτής εις το ύψος του αορτικού τόξου και ρήξη αριστερού ημιδιαφράγματος.

Ο θάνατος δε αυτού οφείλεται σε βαρεία κρανιοεγκεφαλική κάκωση και διατομή της αορτής, συνεπεία τροχαίου ατυχήματος και επήλθε περί την 09.20 ώρα της 10-12-2004. Από τα ίδια παραπάνω στοιχεία το Δικαστήριο οδηγείται στην κρίση ότι ο θανών Α κατά το ένδικο ατύχημα δεν είχε χρησιμοποιήσει τη ζώνη ασφαλείας, όπως ήταν υποχρεωμένος ... .

Με βάση τ' ανωτέρω το ένδικο ατύχημα οφείλεται σε συνυπαιτιότητα κατάποσοστό 80% του δευτέρου εναγομένου οδηγού του ζημιογόνου αυτοκινήτου Ψ2, ο οποίος δεν οδηγούσε με σύνεση και με τεταμένη την προσοχή του, αλλά αντίθετα είχε αναπτύξει υπερβολική ταχύτητα ενόψει των ειδικών συνθηκών της εθνικής οδού στο σημείο του ατυχήματος, όπου υπάρχει μία μόνο λωρίδα κυκλοφορίας ανά κατεύθυνση με καμπύλη και ανωφερική κλίση, οι δε καιρικές συνθήκες και συγκεκριμένα η μικρή βροχόπτωση καθιστούσαν ολισθηρή την οδό και επέτειναν την επικινδυνότητα της οδού, ήτοι παραβίασε τις διατάξεις των άρθρων 12 παρ. 1 και 2 και 21 παρ. 1 του ΚΟΚ.

Επίσης συνυπαίτιος κατά ποσοστό 20% για το θανάσιμο τραυματισμό του ήταν και ο οδηγός του υπ αρίθμ, ...... ΙΧΕ αυτοκινήτου Α, γιατί δεν φορούσε ζώνη ασφαλείας κατά το χρόνο του ατυχήματος, η δε παράλειψη αυτή συνδέεται ουσιωδώς με το θανάσιμο τραυματισμό του (κακώσεις στο κεφάλι κ.λ.π) ...". Με βάση τα ανωτέρω το Εφετείο δέχτηκε την ένσταση των αναιρεσιβλήτων περί συνυπαιτιότητας του θανόντος οδηγού, εξαφάνισε την πρωτόδικη απόφαση, που είχε απορρίψει αυτήν και δέχτηκε μερικά την αγωγή.

Κρίνοντας όμως έτσι το Εφετείο διέλαβε ανεπαρκείς αιτιολογίες ως προς τη συνυπαιτιότητα του θανόντος οδηγού του ΥΧΟ ...... ΙΧΕ αυτοκινήτου, για τον επελθόντα από το ατύχημα θανάσιμο τραυματισμό του, δεδομένου ότι στηρίζει τη κρίση του για την ύπαρξη αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ της παραλείψεως του θανόντος οδηγού να φέρει ζώνη ασφαλείας και του επελθόντος θανάσιμου τραυματισμού του στο μοναδικό γεγονός ότι τα τραύματα του θανόντος εντοπίζονται "στο κεφάλι κλπ", χωρίς όμως να διευκρινίζει, εν όψει και των παραδοχών του ότι το αυτοκίνητο του δεύτερου αναιρεσιβλήτου επέπεσε με σφοδρότητα στο όχημα του θανόντος, ότι η συγκρουσθείσα επιφάνεια του τελευταίου αυτού οχήματος ήταν η εμπρόσθια αριστερή πλευρά του, όπου βρίσκεται η θέση του οδηγού και ότι ο θανών από τη σύγκρουση των οχημάτων υπέστη και τρώσεις των πνευμόνων, πλήρη διατομή της αορτής εις το ύψος του αορτικού τόξου και ρήξη αριστερού ημιδιαφράγματος καθώς και άλλες σοβαρές κακώσεις, ότι αν ο θανών φορούσε τη ζώνη ασφαλείας, θα αποφεύγονταν οι κακώσεις στο κεφάλι και στα άλλα μέρη του σώματός του και δεν θα είχε προκληθεί εξαιτίας των σωματικών κακώσεων ο θάνατός του.

Συνεπεία δε των ελλείψεων αυτών, είναι αδύνατος ο αναιρετικός έλεγχος για την ορθή ή όχι εφαρμογή των διατάξεων, που εφαρμόστηκαν αναφορικά με το κρίσιμο και ουσιώδες πραγματικό ζήτημα της συνυπαιτιότητας του θανόντος οδηγού.

Συνεπώς το Εφετείο υπέπεσε στην πλημμέλεια από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ. και ο δεύτερος λόγος της αναίρεσης από τη διάταξη αυτή είναι βάσιμος, παρέλκει δε εντεύθεν η εξέταση των άλλων λόγων της. Κατόπιν αυτού πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεσηπρος περαιτέρω εκδίκαση ίδιο Εφετείο Αθηνών, του οποίου είναι δυνατή η σύνθεση από άλλους δικαστές (άρθρο 580 παρ. 3 Κ.Πολ.Δ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 3499/2007 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές. Και

Καταδικάζει τους αναιρεσίβλητους στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσείουσας, την οποία ορίζει στο ποσόν των δύο χιλιάδων (2.000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 4 Νοεμβρίου 2008. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 27 Ιανουαρίου 2009.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ