Supreme Court quashes conviction for check fraud due to statute of limitations expiring after judgment publication.

Απόφαση 1768 / 2019 (ΣΤ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)Αριθμός 1768/2019

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΤ' Ποινικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Δήμητρα Κοκοτίνη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αρτεμισία Παναγιώτου, Γεώργιο Αναστασάκο, Μαρία Γεωργίου και Σταματική Μιχαλέτου - Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημα του στις 5 Μαρτίου 2019, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Αθανάσιου Κατσιρώδη, (κωλυομένης της Εισαγγελέως) και του Γραμματέως Χαράλαμπου Αθανασίου, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου Κ. Κ. του Λ., κατοίκου ..., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Κωνσταντίνο Σχοινά, για αναίρεση της υπ' αριθμ. ΗΤ3709/2018 αποφάσεως του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών, με πολιτικώς ενάγουσα την εταιρεία "... Α.Ε.", που εκπροσωπείται νόμιμα και που στο ακροατήριο εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Νεκταρία Μυγιάκη.

Το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Αθηνών, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και ο αναιρεσείων - κατηγορούμενος, ζητάει την αναίρεση της αποφάσεως αυτής για τους λόγους που αναφέρονται στην υπ' αριθμ. πρωτ. 304/10.1.2019 αίτησή του, που καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με αριθμό 139/2019.

Αφού άκουσε Τους πληρεξούσιους δικηγόρους των διαδίκων, που ζήτησαν όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να απορριφθεί η προκείμενη αίτηση αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η κρινόμενη υπ' αριθμ.304/2019 από 10-1-2019 αίτηση του Κ. Κ. του Λ., κατοίκου ..., για αναίρεση της υπ' αριθμόν 3709/2018 απόφασης του Η'Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών, η οποία καταχωρήθηκε στο κατά το άρθρο 473§§1 και 3,εδ.α ΚΠΔ, βιβλίο, στις 21-12-2018, έχει ασκηθεί νόμιμα και εμπρόθεσμα, με δήλωση του ίδιου του αναιρεσείοντος, που επιδόθηκε στην Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, δηλαδή, από πρόσωπο που είχε το σχετικό έννομο συμφέρον και κατά απόφασης υποκείμενης στο συγκεκριμένο ένδικο μέσο, ενώ περιλαμβάνει ως λόγους αναίρεσης την έλλειψη ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας, την εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή ουσιαστικών ποινικών διατάξεων και της σχετικής ακυρότητας της διαδικασίας.

Επομένως, είναι παραδεκτή, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 462§1, 464, 466 και 474§§1 και 4 και 510§1 στοιχ.Β', Δ'και Ε'του ΚΠΔ και κατά συνέπεια πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω κατά τις διατάξεις των άρθρων 511, 515 §2, 518 § 1 του ΚΠΔ, παρισταμένης νομίμως κατά τη σημερινή δικάσιμο και της πολιτικώς ενάγουσας, ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος", η οποία κλητεύθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα να παρασταθεί κατά τη σημερινή δικάσιμο (άρθρα 512§1β' και 515 §§1 και 2 α' ΚΠΔ).

Με το άρθρο Δεύτερο του Ν.4620/2019 (νέος ΚΠΔ), τέθηκε σε ισχύ, από 1-7-2019 (κατ' άρθρο 585 αυτού) ο νέος Κώδικας Ποινικής Δικονομίας, στη μεταβατική διάταξη του άρθρου 590§1 του οποίου ορίζεται: "Υποθέσεις που εκκρεμούν σε οποιοδήποτε στάδιο της ποινικής διαδικασίας και σε οποιονδήποτε βαθμό συνεχίζονται σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος ΚΠΔ, οι δε πράξεις που τελέστηκαν όταν ίσχυαν οι διατάξεις που καταργούνται διατηρούν το κύρος τους".

Επίσης, κατά το άρθρο 589§3 του ίδιου ως άνω νέου ΚΠΔ, "Αποφάσεις και βουλεύματα που εκδόθηκαν μέχρι την έναρξη ισχύος του παρόντος κώδικα υπόκεινται στα ένδικα μέσα και στις διατυπώσεις άσκησής τους που προέβλεπε ο καταργούμενος ΚΠΔ και εκδικάζονται σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος κώδικα". Από τις παραπάνω διατάξεις συνάγεται η γενική δικαιϊκή αρχή, ότι οι δικονομικοί νόμοι επειδή αποσκοπούν στην ορθή απονομή του δικαίου, έχουν αναδρομική ισχύ και καταλαμβάνουν και τις εκκρεμείς υποθέσεις (μόνο) ως προς το ατέλεστο μέρος τους, εκτός αν οι ίδιοι αυτοί νόμοι ορίζουν διαφορετικά.

Έτσι, αν δεν ορίζεται διαφορετικά, ο νέος δικονομικός νόμος διέπει το διαδικαστικό μέρος της ποινικής δίκης, που συντελείται μετά τη θέσπισή του και όχι και τις διαδικαστικές πράξεις που είχαν ήδη συντελεστεί μέχρι την έναρξη της ισχύος του, οι οποίες διατηρούν το κύρος τους. Από αυτά παρέπεται ότι το επιτρεπτό του ενδίκου μέσου και οι σχετικές πλημμέλειες της απόφασης ή του βουλεύματος, για τις οποίες παρέχεται η άσκησή του, κρίνονται με βάση τον νόμο που ισχύει κατά τον χρόνο δημοσίευσης της απόφασης ή έκδοσης του βουλεύματος, το δε παραδεκτό του ενδίκου μέσου, δηλαδή, η συνδρομή των όρων νομότυπης και εμπρόθεσμης άσκησής του, κρίνεται με βάση τον νόμο που ίσχυε κατά τον χρόνο άσκησης αυτού.

Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 511 του ισχύοντος, κατά τα προαναφερόμενα από 1-7-2019 ΚΠΔ, "Αν εμφανιστεί ο αναιρεσείων και κριθεί παραδεκτή η αίτηση αναίρεσης ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως, αν και δεν προτάθηκαν, όλους τους λόγους αναίρεσης που αναφέρονται στην §1 του άρθρου 510, εκτός από τον προβλεπόμενο στο στοιχ.Β.

Δεν επιτρέπεται όμως να χειροτερεύσει η θέση του κατηγορουμένου. Υπό τις ίδιες προϋποθέσεις ο'Αρειος Πάγος αυτεπαγγέλτως λαμβάνει υπόψη το δεδικασμένο και την παραγραφή που επήλθαν μετά τη δημοσίευση της προσβαλλόμενης απόφασης. Επίσης, αυτεπαγγέλτως εφαρμόζει τον επιεικέστερο νόμο που ισχύει μετά τη δημοσίευσή της.

Εξάλλου, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 111, 112 και 113 του ΠΚ, που ισχύει από 1-7-2019 (Ν.4619/2019),το αξιόποινο εξαλείφεται με την παραγραφή, η οποία, προκειμένου για πλημμελήματα, είναι πενταετής και αρχίζει από τότε που τελέσθηκε η αξιόποινη πράξη, η δε προθεσμία αναστέλλεται για όσο χρόνο διαρκεί η κύρια διαδικασία και έως ότου γίνει αμετάκλητη η καταδικαστική απόφαση, πάντως, δεν μπορεί να διαρκέσει περισσότερο από πέντε έτη για τα κακουργήματα και τρία έτη για τα πλημμελήματα.

Από όλες τις προαναφερθείσες διατάξεις, σε συνδυασμό με εκείνες των άρθρων 311§1 εδ.β', 368 στοιχ. β' του ΚΠΔ, προκύπτει ότι η παραγραφή, ως θεσμός δημόσιας τάξης, εξετάζεται αυτεπαγγέλτως από το Δικαστήριο σε κάθε στάση της ποινικής διαδικασίας, ακόμη και στον Άρειο Πάγο, ο οποίος, διαπιστώνοντας τη συμπλήρωση αυτής και μετά τη δημοσίευση της προσβαλλόμενης απόφασης ή την άσκηση της αναίρεσης, οφείλει να αναιρέσει την απόφαση και να παύσει οριστικά την ποινική δίωξη, λόγω παραγραφής, εφόσον η αίτηση αναίρεσης είναι τυπικά παραδεκτή και ο αναιρεσείων εμφανίστηκε νομίμως στο ακροατήριο του Αρείου Πάγου.

Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από την επιτρεπτή για τις ανάγκες του αναιρετικού ελέγχου επισκόπηση της αναιρεσιβαλλομένης υπ' αριθμόν 3709/2018 καταδικαστικής απόφασης του δικάσαντος σε δεύτερο βαθμό Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών, η οποία δημοσιεύθηκε στις 30-10-2018 και καταχωρήθηκε καθαρογραμμένη στο ειδικό βιβλίο που τηρείται στη γραμματεία του ως άνω δευτεροβάθμιου Δικαστηρίου, στις 21-12-2018, ο αναιρεσείων κηρύχθηκε ένοχος για την αξιόποινη πράξη της παράβασης του άρθρου 79§1 του Ν.5960/1933 για την οποία, μετά την αναγνώριση ελαφρυντικών του άρθρου 84§2δ ΠΚ του επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης έξη (6) μηνών, ανασταλείσα επί τριετία.

Η ως άνω πράξη για την οποία κηρύχθηκε ένοχος ο αναιρεσείων τιμωρείται σε βαθμό πλημμελήματος, το οποίο κατά την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, φέρεται ότι τελέστηκε την 7-2-2011, έκτοτε δε και μέχρι τη συζήτηση της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης (5-3-2019), παρήλθε χρονικό διάστημα μεγαλύτερο του προβλεπόμενου (άρθρα 111 παρ.3, 112, 113 παρ.1, 2ΠΚ) χρόνου παραγραφής για τα πλημμελήματα, δηλαδή, της οκταετίας (συνυπολογιζομένης στην πενταετή παραγραφή και της τριετούς αναστολής της κατά τη διάρκεια της κυρίας διαδικασίας) και συνεπώς το αξιόποινο της πράξης αυτής έχει εξαλειφθεί λόγω παραγραφής, που επήλθε μετά τη δημοσίευση (30-12-2018) της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, αλλά λαμβάνεται αυτεπαγγέλτως υπόψη, λόγω της εφαρμοζομένης στην κρινόμενη περίπτωση της ισχύουσας από 1-7-2019 και συνεπώς και κατά το χρόνο της διάσκεψης (29-8-2019) διάταξης του άρθρου 511 του (νέου)ΚΠΔ, σύμφωνα με την προαναφερθείσα διάταξη του άρθρου 590§1 ίδιου Κώδικα, ενόψει του ότι η υπό κρίση αίτηση αναίρεσης είναι παραδεκτή και ο αναιρεσείων παραστάθηκε νομοτύπως στην παρούσα ενώπιον του Αρείου Πάγου δίκη.

Κατόπιν τούτων και σύμφωνα με όσα αναγράφονται στις παρατεθείσες στην αρχή της παρούσας νομικές σκέψεις, πρέπει αυτεπαγγέλτως λαμβανομένης υπόψη της παραγραφής (άρθρο 511 ΚΠΔ), να αναιρεθεί η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών και παρελκούσης της έρευνας των προβαλλόμενων με την κρινόμενη αίτηση λόγων αναίρεσης, να παύσει οριστικά η ποινική δίωξη (άρθρο 368 περ.β του ΚΠΔ), που ασκήθηκε σε βάρος του αναιρεσείοντος για την ανωτέρω πράξη της έκδοσης ακάλυπτης επιταγής (άρθρο 79§1 του Ν.5960/1933), κατά τα οριζόμενα, ειδικότερα, στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΝΑΙΡΕΙ την υπ' αριθμόν 3709/2018 απόφαση του Η'Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών.

ΠΑΥΕΙ ΟΡΙΣΤΙΚΑ λόγω παραγραφής, την ποινική δίωξη που ασκήθηκε κατά του αναιρεσείοντος- κατηγορούμενου Κ. Κ. του Λ., κατοίκου ..., για την αξιόποινη πράξη της παράβασης του άρθρου 79§1 του Ν.5960/1933) και συγκεκριμένα του ότι: "Στην ...., στις 7.2.2011, ως νόμιμος εκπρόσωπος της εταιρείας με την επωνυμία "..." (ΑΦΜ ...36), εξέδωσε με πρόθεση επιταγή που δεν πληρώθηκε στον κομιστή γιατί δεν είχε τα αντίστοιχα διαθέσιμα κεφάλαια κατά το χρόνο της έκδοσης ή της πληρωμής και πιο συγκεκριμένα εξέδωσε με πρόθεση την επιταγή με αριθμό 20163901-7 με αναγραφόμενη στο σώμα της ημερομηνίας εκδόσεως την 30.1.2011 για να πληρωθεί από την ... A.E. για το χρηματικό ποσό των #16.000,00# ευρώ, σε διαταγή της εταιρείας "... ΕΠΕ", νομίμως περιελθούσα στην εγκαλούσα ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία "... Α.Ε.", η οποία εκπροσωπείται νομίμως και είναι η νόμιμη κομίστρια αυτής. Και αφού εμφανίσθηκε προς πληρωμή στις 7.2.2011 δεν πληρώθηκε από την πληρώτρια Τράπεζα γιατί δεν υπήρχαν επαρκή διαθέσιμα κεφάλαια".

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 29 Αυγούστου 2019.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 13 Νοεμβρίου 2019.

Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ

Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ