1765/2017 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1765 / 2017 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1765/2017

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1’ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Λέκκα Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αθανάσιο Καγκάνη, Αλτάνα Κοκκοβού, Ιωάννη Μπαλιτσάρη και Αγγελική Τζαβάρα Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 2 Οκτωβρίου 2017, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος-καλούντος: Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον Ηλία Νίκα, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους και κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσιβλήτου-καθ’ ης η κλήση: Α.Τ.Κ.Ε.Ε. με την επωνυμία "....", που εδρεύει στο ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία δεν εκπροσωπήθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 18/3/2010 ανακοπή της ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Καλαμάτας.

Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 390/2011 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 43/2013 του Μονομελούς Εφετείου Καλαμάτας.

Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζήτησε το αναιρεσείον με την από 13/2/2015 αίτησή του, επί της οποίας εκδόθηκε η 380/2016 απόφαση του Αρείου Πάγου που κήρυξε την συζήτηση απαράδεκτη.

Την υπόθεση επανέφερε προς συζήτηση το αναιρεσείον με την από 4/11/2016 κλήση του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Ο Εισηγητής, Αρεοπαγίτης Αθανάσιος Καγκάνης, ανέγνωσε την, από 6/11/2015, έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη των λόγων της αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την, από 4-11-2016, κλήση του αναιρεσείοντος νόμιμα φέρεται προς συζήτηση η υπό κρίση [από 13-2-2015 και με αριθμ. καταθ. …/2015] αίτηση αναιρέσεως της 43/2015 τελεσίδικου αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Καλαμάτας μετά την κήρυξη απαραδέκτου της επ’ αυτής, κατά τη δικάσιμο της 16.11.2015 λαβούσας χώρα, συζητήσεως με την 380/2016 απόφαση του τμήματος αυτού [του Αρείου Πάγου].

Όπως προκύπτει από τις μετ’ επικλήσεως από το αναιρεσείον προσκομιζόμενες υπ’ αριθμ. .../20.12.2016 εκθέσεις επιδόσεως της αρμοδίας δικαστικής επιμελήτριας του Πρωτοδικείου Καλαμάτας Γ. Κ. ακριβές επικυρωμένο αντίγραφο της υπό κρίση, [από 13.2.2015 και με αριθμ. καταθ. …2015], αιτήσεως αναιρέσεως καθώς και της παραπάνω κλήσεως [με την οποία αυτή φέρεται προς συζήτηση] με την υπ’ αυτήν πράξη προσδιορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση. Επιδόθηκε, νομοτύπως και εμπροθέσμως από το επισπεύδον την τελευταία αναιρεσείον στην αναιρεσίβλητη.

Εφόσον όμως η τελευταία δεν εμφανίσθηκε κατά την εκφώνηση της υποθέσεως από τη σειρά του οικείου πινακίου ούτε κατατεθείσα την από τη διάταξη του άρθρου 242§2 ΚΠολΔ, που εφαρμόζεται και στην αναιρετική διαδικασία (αρθρ. 573 §1 ΚΠολΔ) δήλωση, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση της υπόθεσης, πέρα την απουσία της (αρθρ. 576 ΚΠολΔ).

Με τις παρ. 1 και 2 του άρθρου 115 του ΠΔ της 11/12.11.1929 "περί διοικήσεως δημοσίων κτημάτων", το οποίο εκδόθηκε κατ’ εξουσιοδότηση του άρθρου 2 του Ν. 4266/1929 και αντικαταστάθηκε με το άρθρο 5 του Ν. 5895/1933, όπως περαιτέρω τροποποιήθηκε και συμπληρώθηκε με τα άρθρα 20 του ΑΝ 1540/1938, 19 του ΑΝ 1919/1939, 2 του ΑΝ 1925/1951 και 5 παρ. 4 του ΑΝ 263/1968, ορίζεται, μεταξύ άλλων, ότι σε βάρος εκείνων που χωρίς συμβατική σχέση καρπώνονται ή κάνουν χρήση δημοσίων κτημάτων ή κτημάτων των οποίων τη νομή ή κατοχή έχει με οποιοδήποτε σχέση το Δημόσιο, βεβαιώνεται, κατά την κρίση αγαθού ανδρός και για το χρονικό διάστημα που έκαναν χρήση, αποζημίωση με πρωτόκολλο, το οποίο κοινοποιείται σε αυτόν που καρπώνεται ή χρησιμοποιεί το ακίνητο, ο οποίος δικαιούται να ασκήσει ανακοπή μέσα σε ένα μήνα στον ειρηνοδίκη ή στον πρόεδρο πρωτοδικών, ανάλογα με το ποσό της αποζημίωσης, αυτοί δε, κρίνοντας εκ των ενόντων, ακυρώνουν ή επικυρώνουν το πρωτόκολλο ή περιορίζουν την αποζημίωση και ότι κατά της απόφασης αυτής, ουδέν ένδικο μέσο επιτρέπεται.

Μετά την εισαγωγή του ΚΠολΔ, καθύλην αρμόδιο δικαστήριο για την εκδίκαση της άνω ανακοπής είναι, κατά τις διατάξεις των άρθρων 1 εδ. ε και στ, 3 παρ. 1, 2, 4, 24 παρ. 1 και 39 παρ. 1 του ΕισΝΚΠολΔ, το Μονομελές Πρωτοδικείο, που δικάζει κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων (ΑΠ 1408/2012, ΑΠ 67/2012). Η απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου τέμνει οριστικά τη διαφορά ως προς την οφειλή και το ποσό της αποζημίωσης για την κατάληψη δημόσιου κτήματος, παρά την ακολουθούμενη διαδικασία, η παραπομπή στην οποία έγινε για λόγους ταχύτητας και μόνον και δεν αφορά τη λήψη ασφαλιστικού ή ρυθμιστικού της κατάστασης μέτρου.

Για το λόγο αυτό δεν ίσχυε γι’ αυτήν την απόφαση η απαγόρευση του άρθρου 699 ΚΠολΔ, αλλά υπέκειτο στα προβλεπόμενα από τον ΚΠολΔ ένδικα μέσα της έφεσης και της αναίρεσης (αρθ. 511 και 552 ΚΠολΔ), καθόσον η άνω διάταξη της παρ. 2 του άρθρου 115 του ΠΔ της 11/12-11-1929, που απαγόρευε την άσκηση ενδίκων μέσων κατ’ αυτής θεωρήθηκε ότι έχει καταργηθεί, σύμφωνα με το άρθρο 24 παρ. 1 του ΕισΝΚΠολΔ (ΟλΑΠ 38, 21, 22/2002, ΑΠ 1379/2013, ΑΠ 40/2013, ΑΠ 374/2012, ΑΠ 67/2012, ΑΠ 1945/2009, ΑΠ 481/2008).Ήδη όμως, με το άρθρο 326 παρ. 3 του ν. 4072/2012, που άρχισε να ισχύει από 11-4-2012, αντικαταστάθηκαν τα εδάφια δέκατο και ενδέκατο του άνω άρθρου 115 του πδ από 11/12-11-1929 και ρητά επαναλήφθηκε η απαγόρευση άσκησης ενδίκων μέσων κατά των αποφάσεων που εκδίδονται επί ανακοπών κατά πρωτοκόλλου αποζημίωσης για αυθαίρετη χρήση δημοσίων κτημάτων.

Με δεδομένο ότι το παραδεκτό των ενδίκων μέσων, κατ’ άρθρο 24 παρ. 1 του ΕισΝΚΠολΔ, κρίνεται σύμφωνα με το νόμο που ισχύει κατά τον χρόνο δημοσίευσης της προσβαλλόμενης απόφασης και ενόψει του ότι στην προκειμένη περίπτωση δεν υφίσταται ειδικότερη ρύθμιση, αφού ο άνω νόμος (4072/2012) δεν περιλαμβάνει μεταβατική διάταξη ή άλλη διάταξη για τις κατά τη δημοσίευση του εκκρεμείς δίκες επί των ανακοπών κατά πρωτοκόλλου αποζημίωσης για αυθαίρετη χρήση δημοσίου κτήματος, η απαγόρευση άσκησης ενδίκων μέσων κατά των αποφάσεων αυτών καταλαμβάνει και τις εκκρεμείς επ’ αυτών δίκες (ΑΠ 929/2014, ΑΠ 18/21).

Εξάλλου, κατά το άρθρο 577 παρ. 2 ΚΠολΔ, αν η αναίρεση δεν ασκήθηκε νομίμως ή αν λείπει κάποια προϋπόθεση για να είναι παραδεκτή ο Άρειος Πάγος την απορρίπτει και αυτεπαγγέλτως. Απαράδεκτη κατά την έννοια της διάταξης αυτής είναι η αναίρεση, μεταξύ άλλων, περιπτώσεων, η οποία απευθύνεται κατά απόφασης που δεν υπόκειται ή δεν μπορεί πλέον να προσβληθεί με ένδικα μέσα και συνεπώς με αναίρεση κατά τον χρόνο άσκησης της τελευταίας.

Στην προκείμενη περίπτωση με την κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως ζητείται να αναιρεθεί η δημοσιευθείσα στις 29.11.2013 [κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων] υπ’ αριθμ. 43/2013 τελεσίδικη απόφαση του Εφετείου Καλαμάτας το οποίο, αφού δίκασε την από 15.3.2013 έφεση της αναιρεσίβλητου κατά της υπ’ αριθμ. 390/2011 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Καλαμάτας, που είχε απορρίψει την από 18.3.2010 ανακοπή αυτής κατά του υπ’ αριθμ. ....2.2010 πρωτοκόλλου του Προϊσταμένου της Κτηματικής Υπηρεσίας Ν.

Μεσσηνίας περί καθορισμού αποζημίωσης για αυθαίρετη χρήση δημοσίου κτήματος, έκανε δεκτή εν μέρει την ανακοπή, μεταρρυθμίζοντας το πρωτόκολλο και περιορίζοντας την οφειλομένη αποζημίωση σε 10.500 ευρώ από 15.000 ευρώ, που είχε αρχικά καθορισθεί. Η αίτηση αυτή αναίρεσης, πλήττουσα απόφαση, η οποία δεν μπορεί να προσβληθεί με ένδικα μέσα και συνεπώς και με αναίρεση, καθόσον, κατά το χρόνο της δημοσίευσής της, στις 29.11.2013 ίσχυε [από 11-4-2012] ο νόμος 4072/2012, με το άρθρο 326 παρ. 3 του οποίου τα εδάφια δέκατο και ενδέκατο του άρθρου 115 του ΠΔ από 11/12.11.1929 "περί διοικήσεως δημοσίων κτημάτων" αντικαταστάθηκαν και ρητά επαναλήφθηκε η απαγόρευση άσκησης ενδίκων μέσων κατά των αποφάσεων που εκδίδονται επί ανακοπών κατά πρωτοκόλλου αποζημίωσης για αυθαίρετη χρήση δημοσίων κτημάτων, όπως και η προσβαλλόμενη [ρύθμιση που καταλαμβάνει και την παρούσα υπόθεση, που ήταν εκκρεμής κατά τον χρόνο δημοσίευσης του άνω νόμου, ελλείψει ειδικής αναφορά περί του αντιθέτου], είναι απορριπτέα ως απαράδεκτη.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την [από 13.2.2015 και με αριθμ. καταθ. …2015] αίτηση αναιρέσεως της 43/2015 τελεσιδίκου αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Καλαμάτας.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 16 Οκτωβρίου 2017.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 25 Οκτωβρίου 2017.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ