Supreme Court judges recuse themselves from a political party dissolution case to ensure impartiality.

Απόφαση 1760 / 2008 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1760/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Βασίλειο Ρήγα Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη, κωλυομένου του Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Δημητρίου Λοβέρδου, Δημήτριο Δαλιάνη, Ιωάννη-Σπυρίδωνα Τέντε, Δημήτριο Πατινίδη και Γεώργιο Χρυσικό, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 19 Μαΐου 2008, με την παρουσία και του Γραμματέα Αντωνίου Στυλιανουδάκη, για να δικάσει μεταξύ :

Α. Του αιτούντος: Πολιτικού Κόμματος με την επωνυμία "Δημοκρατικό Κοινωνικό Κίνημα (ΔΗ.Κ.ΚΙ.), που τελεί σε εκκαθάριση και εκπροσωπείται νόμιμα από τους ορισθέντες ως εκκαθαριστές αυτού, μέλη της απερχόμενης πολιτικής Γραμματείας: 1) Χ1, 2) Χ2, και 3) Χ3, κατοίκους Αθηνών, που παραστάθηκαν μετά του πληρεξουσίου δικηγόρου τους Γεωργίου Παπασίμου.

Των καθών η αίτηση: 1) Ψ1, δικηγόρου, που παραστάθηκε αυτοπροσώπως, 2) Ψ2 και 3) Ψ3, που παραστάθηκαν μετά του πληρεξουσίου δικηγόρου τους Δημητρίου Μπελαντή.

Β. Του αιτούντος: Πολιτικού Κόμματος με την επωνυμία "Δημοκρατικό Κοινωνικό Κίνημα (ΔΗ.Κ.ΚΙ.), που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα από τη Διοικούσα Επιτροπή του που αποτελείται από τους 1) Ψ1, που παραστάθηκε αυτοπροσώπως, 2) Ψ2, και 3) Ψ3, που παραστάθηκαν μετά των πληρεξουσίων δικηγόρων τους Δημητρίου Μπελαντή και Ιωάννη Μπατσίλα.

Του καθού η αίτηση: Του φερόμενου ως πολιτικού κόμματος με την επωνυμία "ΔΗ.Κ.ΚΙ.", που τελεί σε εκκαθάριση και εκπροσωπείται νόμιμα από τους ορισθέντες ως εκκαθαριστές του, μέλη της απερχόμενης Πολιτικής Γραμματείας: 1) Χ1, 2) Χ2 και 3) Χ3, που παραστάθηκαν μετά του πληρεξουσίου δικηγόρου τους Γεωργίου Παπασίμου.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 7.4.2004 αίτηση των ήδη καθών-αιτούντων Ψ1 και Ψ3, καθώς και των Α και Β, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών (ασφαλιστικά μέτρα).

Εκδόθηκε η υπ' αριθμ. 3548/2004 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών. Στη συνέχεια εκδόθηκαν οι υπ' αριθμ.137/ 30.5.2004 και 4/2007 αποφάσεις του Α' Τμήματος του Δικαστηρίου του Αρείου Πάγου.

Με τις από 14.5.2007 και 07.10.2007 αιτήσεις, κατά τη διαδικασία του άρθρου 29 ν. 3023/2002, ενώπιον του Δικαστηρίου αυτού, το αιτούν Πολιτικό Κόμμα ζητεί να αναγνωριστεί ό,τι σ' αυτή αναφέρεται. Κατά τη συζήτηση των υπό κρίση αιτήσεων, που εκφωνήθηκαν από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Οι πληρεξούσιοι των αιτούντων ζήτησαν την παραδοχή των από 14.5.2007 και 07.10.2007 αιτήσεών τους, αντίστοιχα, οι πληρεξούσιοι των καθών η αίτηση και ο αυτοπροσώπως παραστάς διάδικος την απόρριψή τους, αντίστοιχα, και καθένας την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

Στις 23 Σεπτεμβρίου 2008 συγκροτήθηκε το παρόν δικαστήριο προκειμένου να διασκεφθεί την ανωτέρω υπόθεση. Στη συνέχεια, τέσσερα μέλη του και ειδικότερα οι Αρεοπαγίτες Βασίλειος Ρήγας, Δημήτριος Δαλιάνης, Ιωάννης-Σπυρίδων Τέντες και Δημήτριος Πατινίδης, υπέβαλαν προς τον Πρόεδρο του Αρείου Πάγου την από 23.09.2008 δήλωση εξαιρέσεως, η οποία έχει ως εξής: "Δήλωση αυτοεξαιρέσεως των 1) Βασιλείου Ρήγα, 2) Δημητρίου Δαλιάνη, 3) Ιωάννη-Σπυρίδωνα Τέντε και 4) Δημητρίου Πατινίδη:

Κατά τη δικάσιμο της 19.05.2008 συνεζητήθησαν στο Α1 Τμήμα του Αρείου Πάγου οι από 14.05.2007 και 07.10.2007 αιτήσεις των: α) Δημοκρατικού Κοινωνικού Κινήματος (ΔΗ.Κ.ΚΙ.), ως διαλυθέντος και τελούντος υπό εκκαθάριση και β) Δημοκρατικού Κοινωνικού Κινήματος (ΔΗ.Κ.ΚΙ.), ως υφισταμένου και νομίμως εκπροσωπουμένου. Αντικείμενο αμφοτέρων των αιτήσεων είναι το αν υφίσταται ή έχει διαλυθεί το εν λόγω κόμμα.

Επί του θέματος αυτού η υπ' αρ. 4/2007 απόφαση του Α1 Πολιτικού Τμήματος του Αρείου Πάγου, επιληφθέντος της ανακηρύξεως των συνδυασμών υποψηφίων βουλευτών της 16.09.2007, έκρινε παρεπιμπτόντως ως διαλυθέν το ανωτέρω κόμμα. Το Δικαστήριο τούτο συνεκροτήθη από τους Δημήτριο Λοβέρδο, τότε Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Βασίλειο Ρήγα Αρεοπαγίτη, Δημήτριο Δαλιάνη τότε Αρεοπαγίτη, Ιωάννη-Σπυρίδωνα Τέντε και Δημήτριο Πατινίδη, Αρεοπαγίτες.

Επειδή οι δεύτερος, τρίτος, τέταρτος και πέμπτος των ανωτέρω δικαστών μετέσχον της συνθέσεως του Α1 Τμήματος του Αρείου Πάγου, το οποίο εκδίκασε στις 19.05.2008 τις προαναφερθείσες αιτήσεις, είναι ενδεχόμενο να δημιουργηθεί στους διαδίκους η εντύπωση ότι μπορεί να οδηγηθούμε σε κρίση επί του ανωτέρω ζητήματος βάσει της προεκφρασθείσης γνώμης μας.

Προς αποφυγή λοιπόν του ενδεχομένου αυτού, ήτοι της δημιουργίας δυσπιστίας ως προς το αμερόληπτο της κρίσεώς μας, που αποτελεί λόγον εξαιρέσεως, δικαιολογείται η αυτοεξαίρεσή μας. ΔΙΑ ΤΑΥΤΑ Αιτούμεθα: γίνει δεκτή η παρούσα δήλωσή μας. Να διαταχθούν τα νόμιμα. Αθήνα 23 Σεπτεμβρίου 2008. Οι δηλούντες Βασίλειος Ρήγας, Δημήτριος Δαλιάνης, Ιωάννης-Σπυρίδων Τέντες, Δημήτριος Πατινίδης." Στη συνέχεια το Δικαστήριο συγκροτήθηκε από τον Γεώργιο Καλαμίδα, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Διονύσιο Γιαννακόπουλο, Βασίλειο Φούκα-Εισηγητή επί της δηλώσεως εξαιρέσεως, Γεώργιο Χρυσικό και Νικόλαο Λεοντή, Αρεοπαγίτες, και τη Γραμματέα Σουζάνα Κουφιάδου, λόγω κωλύματος του αναφερόμενου στην αρχή της παρούσας, προκειμένου να αποφασίσει για την ανωτέρω αίτηση και δήλωση.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, κατά το άρθρο 55 §§ 1 και 4 του ΚΠολΔ, δικαστές πολυμελών δικαστηρίων και εισαγγελείς, αν υπάρχει λόγος εξαίρεσής τους, οφείλουν να το δηλώσουν στον Πρόεδρο του δικαστηρίου. Το δικαστήριο αποφασίζει χωρίς τη συμμετοχή εκείνου που υπέβαλε τη δήλωση και χωρίς συζήτηση στο ακροατήριο.

Συνεπώς νομίμως φέρεται στο δικαστήριο τούτο, που συνεδριάζει σε συμβούλιο, η από 23-9-2008 δήλωση κωλύματος (αυτοεξαίρεσης), που υποβλήθηκε στον Πρόεδρο του Αρείου Πάγου από τους Αρεοπαγίτες Βασίλειο Ρήγα, Δημήτριο Δαλιάνη, Ιωάννη - Σπυρίδωνα Τέντε και Δημήτριο Πατινίδη, μέλη του Πολιτικού αυτού Τμήματος και πρέπει να ερευνηθεί.- Επειδή, από τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 52 § 1 περ.

στ' ΚΠολΔ και 6 § 1 της ΕΣΔΑ, που υπηρετούν πρωτίστως την αμεροληψία της δικαιοσύνης, σαφώς προκύπτει ότι οι δικαστές μπορεί να προτείνουν την εξαίρεσή τους ή να εξαιρεθούν από οποιονδήποτε διάδικο, αν προκαλούν υπόνοια μεροληψίας. Η δήλωση του κωλύματος αυτού δεν υπόκειται σε κανένα χρονικό περιορισμό και μπορεί να γίνει και στη διάσκεψη της υποθέσεως για την έκδοση της σχετικής αποφάσεως, οπότε, αν αποφασισθεί η έξοδος του εξαιρετέου δικαστή, το δικαστήριο οφείλει να απόσχει από την εκδίκαση της υποθέσεως.

Στην προκειμένη περίπτωση, από τα έγγραφα της δικογραφίας, προκύπτουν τα εξής: Μετά τη γενομένη κατά τη δικάσιμο της 19-5-2008 συζήτηση στο ακροατήριο των από 14-5-2007 και 7-10-2007 αιτήσεων των: 1) Δημοκρατικού Κοινωνικού Κινήματος (ΔΗ.Κ.ΚΙ.), ως διαλυθέντος και τελούντος υπό εκκαθάριση και 2) Δημοκρατικού Κοινωνικού Κινήματος (ΔΗ.Κ.ΚΙ.), ως υφισταμένου και νομίμως εκπροσωπουμένου, κατά τη διάσκεψη της υποθέσεως, τα μέλη της συνθέσεως του Δικαστηρίου αυτού, Αρεοπαγίτες Βασίλειος Ρήγας, Δημήτριος Δαλιάνης, Ιωάννης - Σπυρίδων Τέντες και Δημήτριος Πατινίδης διαπίστωσαν ότι συντρέχει περίπτωση αυτοεξαίρεσής τους και υπέβαλαν στον Πρόεδρο του Αρείου Πάγου την ακόλουθη δήλωση: "Δήλωση αυτοεξαιρέσεως των: 1) Βασιλείου Ρήγα, 2) Δημητρίου Δαλιάνη, 3) Ιωάννη - Σπυρίδωνα Τέντε και 4) Δημητρίου Πατινίδη.

Κατά τη δικάσιμο της 19.05.2008 συνεζητήθησαν στο Α1 Τμήμα του Αρείου Πάγου οι από 14.05.2007 και 07.10.2007 αιτήσεις των: α) Δημοκρατικού Κοινωνικού Κινήματος (ΔΗ.Κ.ΚΙ.), ως διαλυθέντος και τελούντος υπό εκκαθάριση και β) Δημοκρατικού Κοινωνικού Κινήματος (ΔΗ.Κ.ΚΙ.), ως υφισταμένου και νομίμως εκπροσωπουμένου. Αντικείμενο αμφοτέρων των αιτήσεων είναι το αν υφίσταται ή έχει διαλυθεί το εν λόγω κόμμα.

Επί του θέματος αυτού η υπ' αρ. 4/2007 απόφαση του Α1 Πολιτικού Τμήματος του Αρείου Πάγου, επιληφθέντος της ανακηρύξεως των συνδυασμών υποψηφίων βουλευτών της 16.09.2007, έκρινε παρεμπιπτόντως ως διαλυθέν το ανωτέρω κόμμα. Το Δικαστήριο τούτο συνεκροτήθη από τους Δημήτριο Λοβέρδο, τότε Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Βασίλειο Ρήγα Αρεοπαγίτη, Δημήτριο Δαλιάνη, τότε Αρεοπαγίτη, Ιωάννη - Σπυρίδωνα Τέντε και Δημήτριο Πατινίδη, Αρεοπαγίτες.

Επειδή οι δεύτερος, τρίτος, τέταρτος και πέμπτος των ανωτέρω δικαστών μετέσχον της συνθέσεως του Α1 Τμήματος του Αρείου Πάγου, το οποίο εδίκασε στις 19.05.2008 τις προαναφερθείσες αιτήσεις, είναι ενδεχόμενο να δημιουργηθεί στους διαδίκους η εντύπωση ότι μπορεί να οδηγηθούμε σε κρίση επί του ανωτέρω ζητήματος βάσει της προεκφρασθείσης γνώμης μας.

Προς αποφυγή λοιπόν του ενδεχομένου αυτού, ήτοι της δημιουργίας δυσπιστίας ως προς το αμερόληπτο της κρίσεώς μας, που αποτελεί λόγον εξαιρέσεως, δικαιολογείται η αυτοεξαίρεσή μας. ΔΙΑ ΤΑΥΤΑ Αιτούμεθα: Να γίνει δεκτή η παρούσα δήλωσή μας. Να διαταχθούν τα νόμιμα. Αθήνα 23 Σεπτεμβρίου 2008. Οι δηλούντες Βασίλειος Ρήγας, Δημήτριος Δαλιάνης, Ιωάννης - Σπυρίδων Τέντες, Δημήτριος Πατινίδης".

Η διαπίστωση αυτή των δηλούντων ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα και εντεύθεν είναι βάσιμα τα αναφερόμενα στη δήλωσή τους. Δεδομένου ότι ενδέχεται να δημιουργηθεί στους διαδίκους η εντύπωση ότι θα οδηγηθούν σε κρίση επηρεασμένοι από εκείνη που εξέφρασαν παρεμπιπτόντως, πρέπει να αποφανθεί το Δικαστήριο τούτο, ότι οι αναφερόμενοι παραπάνω Αρεοπαγίτες, μέλη του Τμήματος αυτού, είναι εξαιρετέοι στην προκειμένη υπόθεση.

Μετά από αυτά πρέπει να διαταχθεί η επανάληψη της συζητήσεως της υποθέσεως, κατά το άρθρο 307 ΚΠολΔ.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αποφαίνεται ότι οι Αρεοπαγίτες: 1) Βασίλειος Ρήγας, 2) Δημήτριος Δαλιάνης, 3) Ιωάννης - Σπυρίδων Τέντες και 4) Δημήτριος Πατινίδης, μέλη του Α1 Πολιτικού Τμήματος του Αρείου Πάγου, ο πρώτος από αυτούς και Προεδρεύων αυτού, κατά τη δικάσιμο της 19-5-2008, είναι εξαιρετέοι από τη συζήτηση της αναφερομένης στο σκεπτικό υποθέσεως.

Διατάσσει την επανάληψη της συζητήσεως των από 14-5-2007 και 7-10-2007 αιτήσεων των: 1) Δημοκρατικού Κοινωνικού Κινήματος (ΔΗ.Κ.ΚΙ.), ως διαλυθέντος και τελούντος υπό εκκαθάριση και 2) Δημοκρατικού Κοινωνικού Κινήματος (ΔΗ.Κ.ΚΙ.), ως υφισταμένου και νομίμως εκπροσωπουμένου, σε νέα δικάσιμο που θα ορισθεί με επιμέλεια των διαδίκων, ενώπιον του ιδίου Τμήματος του Αρείου Πάγου, στη σύνθεση του οποίου δεν θα μετέχουν οι άνω εξαιρετέοι δικαστές.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 4 Νοεμβρίου 2008. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 10 Νοεμβρίου 2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ