Supreme Court allows appeal against second-instance court for lack of reasoning and excess of authority.

Απόφαση 1754 / 2019 (Ε, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)Αριθμός 1754/2019

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Ε' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Διονυσία Μπιτζούνη Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη (σύμφωνα με την υπ'αριθ. 194/2019 πράξη του Προέδρου του Αρείου Πάγου), Γεώργιο Παπαηλιάδη, Ναυσικά Φράγκου, Βασιλική Ηλιοπούλου και Γρηγόριο Κουτσοκώστα-Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 20 Σεπτεμβρίου 2019, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Γεράσιμου Βάλσαμου (γιατί κωλύεται η Εισαγγελέας) και του Γραμματέα Γεράσιμου Βάλσαμου, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου Ι. Δ. του Χ., κατοίκου ..., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ζαχαρία Κεσσέ, για αναίρεση της υπ'αριθ. 1160/2019 απόφασης του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών.

Το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Αθηνών, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και o αναιρεσείων - κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που περιλαμβάνονται στην από 3.5.2019 αίτηση αναιρέσεως και στους από 2.9.2019 πρόσθετους λόγους που οποία καταχωρίστηκαν στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 865/2019.

Αφού άκουσε

Tον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο που εξέδωσε την απόφαση, συγκροτούμενο από άλλους Δικαστές, εκτός από εκείνους που τη δίκασαν προηγουμένως και τον πληρεξούσιο δικηγόρο του αναιρεσείοντος, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η υπό κρίση από 3.5.2019 αίτηση, με αριθμό 46/2019, του Ι. Δ. του Χ., κατοίκου ..., για αναίρεση της απόφασης 1160/2019 του δικάσαντος σε δεύτερο βαθμό Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών (όπως αυτή διορθώθηκε και συμπληρώθηκε με την απόφαση 1435/2019 του ίδιου Δικαστηρίου), με την οποία απορρίφθηκε αίτημα του συνηγόρου αυτού (αναιρεσείοντος) για αναβολή της δίκης, καθώς και η από 4.10.2018, με αριθμό 54926/2018, έφεσή του κατά της απόφασης ΔΜ 5641/2018 του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών, με την οποία κηρύχθηκε ένοχος για την αξιόποινη πράξη της παράβασης του άρθρου 42 του Ν. 2696/1999 και του επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης πέντε (5) μηνών, ανασταλείσα επί τριετία, και χρηματική ποινή 1.200 ευρώ, ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα, αφού η ως άνω απόφαση 1160/2019 καταχωρίστηκε στο κατά το άρθρο 473 παρ. 3 του ΚΠοινΔ τηρούμενο ειδικό βιβλίο την 23η.4.2019, περιέχει δε λόγους αναίρεσης από το άρθρο 510 παρ. 1 του ΚΠοινΔ (έλλειψη ειδικής αιτιολογίας που επιβάλλει το Σύνταγμα κλπ) και, συνεπώς, είναι παραδεκτή. Με την ως άνω αίτηση αναίρεσης συνεκδικάζονται και οι επ' αυτής από 4.9.2019 πρόσθετοι λόγοι του αναιρεσείοντος, κατατεθέντες νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρο 509 παρ. 2 του ΚΠοινΔ).

Κατά το άρθρο 590 παρ. 1 του κυρωθέντος με το Ν. 4620/2019 και ισχύοντος από την 1η.7.2019 (άρθρο δεύτερο του Ν. 4620/2019 ) νέου Κώδικα Ποινικής Δικονομίας "Υποθέσεις που εκκρεμούν σε οποιοδήποτε στάδιο της ποινικής διαδικασίας και σε οποιονδήποτε βαθμό συνεχίζονται σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος Κώδικα. Οι πράξεις της ποινικής διαδικασίας που τελέστηκαν όταν ίσχυαν οι διατάξεις που καταργούνται διατηρούν το κύρος τους".

Από τις διατάξεις αυτές, σε συνδυασμό και με το άρθρο 2 του Αστικού Κώδικα, κατά το οποίο ο νόμος ορίζει για το μέλλον και δεν έχει αναδρομική ισχύ, προκύπτει ότι το επιτρεπτό των ένδικων μέσων και, συνεπώς, και τα σφάλματα της απόφασης, για τα οποία επιτρέπεται η άσκηση του ένδικου μέσου, κρίνονται σύμφωνα με το νόμο που ίσχυε κατά το χρόνο της δημοσίευσης της απόφασης.

Περαιτέρω, σύμφωνα με τις διατάξεις των παραγράφων 1 και 2 του άρθρου 349 του ισχύσαντος μέχρι την 30η.6.2019 ΚΠοινΔ, "1. Το δικαστήριο, μετά από πρόταση του εισαγγελέα ή και αυτεπαγγέλτως, μπορεί να διατάξει μόνο μία φορά την αναβολή της δίκης για λόγους ανώτερης βίας, με αίτημα δε κάποιου από τους διαδίκους, μία μόνο φορά, για σοβαρούς λόγους υγείας ή λόγους ανώτερης βίας. 2.

Η αναβολή που χορηγείται με αίτημα διαδίκου, για λόγο που αφορά αυτόν ή το συνήγορό του, δεν μπορεί να υπερβεί τους τρεις μήνες και διατάσσεται μόνο για σοβαρούς λόγους υγείας, οι οποίοι αποδεικνύονται με έγγραφο νοσηλευτικού ιδρύματος, ή λόγους ανώτερης βίας. Οι λόγοι αυτοί προσδιορίζονται στην απόφαση, η οποία πρέπει να είναι ειδικά και εμπεριστατωμένα αιτιολογημένη".

Εξάλλου, η επιβαλλόμενη, από τα άρθρα 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 του ΚΠοινΔ, ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, η έλλειψη της οποίας στοιχειοθετεί λόγο αναίρεσης από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ' του ίδιου Κώδικα, πρέπει να υπάρχει, όχι μόνο στην απόφαση για την ενοχή, δηλαδή στην καταδικαστική ή στην απαλλακτική απόφαση, αλλά σε όλες τις αποφάσεις, ανεξάρτητα αν αυτές είναι οριστικές ή παρεμπίπτουσες ή αν η έκδοσή τους απόκειται στη διακριτική, ελεύθερη ή ανέλεγκτη κρίση του δικαστηρίου που τις εξέδωσε.

Έτσι, η παρεμπίπτουσα απόφαση, που απορρίπτει αίτημα αναβολής της δίκης, κατά το άρθρο 349 του ΚΠοινΔ, για σοβαρούς λόγους υγείας ή για λόγο ανώτερης βίας του κατηγορουμένου ή του συνηγόρου του, πρέπει να είναι ειδικά αιτιολογημένη, παρότι η παραδοχή ή η απόρριψη της σχετικής αίτησης έχει αφεθεί στην ανέλεγκτη κρίση του δικαστηρίου.

Πρέπει, δηλαδή, αυτή να διαλαμβάνει στο σκεπτικό της: α) τα αποδεικτικά μέσα που έλαβε υπόψη και αξιολόγησε το δικαστήριο, για να διαμορφώσει τη σχετική (απορριπτική) κρίση του, β) τα προκύψαντα από την ακροαματική διαδικασία πραγματικά περιστατικά και στοιχεία, στα οποία θεμελιώθηκε το αβάσιμο του αιτήματος αναβολής και γ) τις νομικές σκέψεις που αιτιολογούν τη δικανική πεποίθηση ότι ο προβαλλόμενος λόγος δεν αποτελεί νόμιμο και βάσιμο λόγο αναβολής της δίκης (σοβαρή ασθένεια ή γεγονός ανώτερης βίας του κατηγορουμένου ή του συνηγόρου του) και την αντίστοιχη απορριπτική κρίση του δικαστηρίου για το αίτημα αναβολής (ΟλΑΠ 7/2005).

Αν το δικαστήριο απορρίψει το αίτημα αναβολής του κατηγορουμένου ή του συνηγόρου του, χωρίς την απαιτούμενη ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία και ακολούθως προχωρήσει στην έρευνα της υπόθεσης και στην καταδίκη του κατηγορουμένου για την πράξη, για την οποία διώχθηκε ή απορρίψει ως ανυποστήρικτη την έφεση, την οποία αυτός είχε ασκήσει, τότε υποπίπτει στην πλημμέλεια της υπέρβασης εξουσίας από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ.

Η' του ΚΠοινΔ (ΑΠ 279/2018, ΑΠ 115/2017). Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από τα πρακτικά της προσβαλλόμενης απόφασης 1160/2019 του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών (όπως διορθώθηκε και συμπληρώθηκε με την απόφαση 1435/2019 του ίδιου Δικαστηρίου, κατά το άρθρο 145 παρ. 1 και 2 του ΚΠοινΔ), κατά τη συζήτηση, ενώπιον του ίδιου Δικαστηρίου, στη δικάσιμο της 21ης.3.2019, της από 4.10.2018 έφεσης, με αριθμό 54926/2018, του αναιρεσείοντος κατά της απόφασης ΜΔ 5641/2018 του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών, με την οποία ο αναιρεσείων κηρύχθηκε ένοχος για την αξιόποινη πράξη της παράβασης του άρθρου 42 του Ν. 2696/1999 και του επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης πέντε (5) μηνών, ανασταλείσα επί τριετία, και χρηματική ποινή 1.200 ευρώ, όπως προαναφέρθηκε, εμφανίστηκε ο ασκούμενος Δικηγόρος Ν.

Κ., ο οποίος υπέβαλε, για λογαριασμό της συνηγόρου του αναιρεσείοντος Π. Π., αίτημα για αναβολή της δίκης, επειδή κατά την ίδια ημέρα αυτή παρίστατο στο Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων Αθηνών ως συνήγορος πολιτικής αγωγής, προσκόμισε δε τα σχετικά έγγραφα για την επιβεβαίωση της βασιμότητας του εν λόγω αιτήματος.

Το δικάσαν Δικαστήριο (Τριμελές Πλημμελειοδικείο Αθηνών) απέρριψε, με την προσβαλλόμενη απόφαση, όπως αυτή διορθώθηκε και συμπληρώθηκε, το αίτημα αυτό χωρίς αιτιολογία, υποπίπτοντας έτσι στην πλημμέλεια της έλλειψης ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας ως προς την απόρριψη του εν λόγω αιτήματος, στη συνέχεια δε, παρά το ότι δεν είχε απορρίψει αιτιολογημένα το αίτημα αναβολής της δίκης, απέρριψε την ως άνω έφεση, ως ανυποστήρικτη, με την ίδια απόφαση, υποπίπτοντας έτσι στην πλημμέλεια της αρνητικής υπέρβασης εξουσίας.

Επομένως, ο σχετικός λόγος του κυρίως αναιρετηρίου και ο δεύτερος λόγος του δικογράφου των πρόσθετων λόγων, από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ' και Η' του ΚΠοινΔ, με τον οποίο πλήττεται η προσβαλλόμενη απόφαση για έλλειψη ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας ως προς την απόρριψη του αιτήματος για αναβολή της δίκης και για υπέρβαση εξουσίας, είναι βάσιμοι.

Κατ' ακολουθίαν τούτων και, αφού παρέλκει πλέον, ως αλυσιτελής, η έρευνα των λοιπών λόγων του αναιρετηρίου και του δικογράφου των πρόσθετων λόγων, πρέπει, κατά παραδοχή της υπό κρίση αίτησης αναίρεσης, να αναιρεθεί στο σύνολό της η προσβαλλόμενη απόφαση, όπως αυτή διορθώθηκε και συμπληρώθηκε, και να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο, που εξέδωσε την αναιρεθείσα απόφαση, συγκροτούμενο από άλλους Δικαστές, εκτός από εκείνους, οι οποίοι είχαν δικάσει προηγουμένως (άρθρο 519 του ΚΠοινΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την απόφαση 1160/2019 του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών, όπως αυτή διορθώθηκε και συμπληρώθηκε με την απόφαση 1435/2019 του ίδιου Δικαστηρίου. Και

Παραπέμπει την υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους, που δίκασαν προηγουμένως.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 4 Οκτωβρίου 2019.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 12 Νοεμβρίου 2019.

Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ