Supreme Court dismisses appeal for failure to consider new evidence or misread documents in civil case.

Απόφαση 1749 / 2013 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1749/2013

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Κωνσταντίνο Τσόλα, Ευφημία Λαμπροπούλου, Γεράσιμο Φουρλάνο, και Εμμανουήλ Κλαδογένη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 11 Φεβρουαρίου 2013, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Γ. Κ. του Δ., κατοίκου ..., ο οποίος παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γεράσιμο Ποταμιάνο.

Της αναιρεσιβλήτου: Ομόρρυθμης εταιρείας με την επωνυμία "Ζ. Ι-Κ. Ε ΟΕ", που εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα, για την οποία παρουσιάστηκαν οι εκκαθαριστές της Ι. Ζ. και Ε. Κ. οι οποίοι παραστάθηκαν με τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Δημήτριο Κουκούλα.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 8-11-2007 αγωγή της ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 919/2010 του ίδιου Δικαστηρίου και 3895/2011 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά ο αναιρεσείων με την από 26-9-2011 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης, Εμμανουήλ Κλαδογένης, ανέγνωσε την από 1-2-2013 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την αναίρεση της προσβαλλομένης απόφασης κατά παραδοχή του πρώτου λόγου αναίρεσης και την απόρριψη των λοιπών λόγων αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος της αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 559 αριθ. 8 ΚΠολΔ: " Αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο παρά το νόμο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης ". Από την διάταξη αυτή, σε συνδυασμό με εκείνες των άρθρων 106, 335 και 338 ΚΠολΔ, προκύπτει ότι "πράγματα" κατά την έννοια της πρώτης από αυτές (άρθρο 559 αριθ. 8) που προτάθηκαν ή δεν προτάθηκαν, των οποίων η λήψη ή μη λήψη υπόψη από το δικαστήριο ιδρύει τον προβλεπόμενο από αυτή λόγο αναιρέσεως, αποτελούν οι αυτοτελείς ισχυρισμοί των διαδίκων που θεμελιώνουν ή καταλύουν τη βάση της αγωγής, ανταγωγής, ενστάσεως ή αντενστάσεως, και ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, όχι δε και οι ισχυρισμοί που συνέχονται με την ιστορική αιτία της αγωγής, της ένστασης ή της αντένστασης.

Επομένως, δεν ιδρύεται ο ανωτέρω λόγος αναιρέσεως αν δεν ελήφθησαν υπόψη επιχειρήματα ή συμπεράσματα από την εκτίμηση των αποδείξεων, έστω και αν προτείνονται ως λόγος εφέσεως, όπως και οι νομικοί ισχυρισμοί ή η νομική επιχειρηματολογία των διαδίκων. "Πράγματα" αποτελούν και οι λόγοι εφέσεως, εφόσον περιέχουν αυτοτελή ισχυρισμό.

Δεν στοιχειοθετείται όμως ο λόγος αυτός αναιρέσεως, αν ο ισχυρισμός είναι αόριστος ή μη νόμιμος η αλυσιτελής και επομένως δεν ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης ή ελήφθηκε υπόψη και απορρίφθηκε για οποιοδήποτε λόγο, τυπικό ή ουσιαστικό [ Α.Π. 1/2011]. Εξ άλλου, κατά την διάταξη του άρθρου 62 του ΚΠολΔ, όποιος έχει την ικανότητα να είναι υποκείμενο δικαιωμάτων και υποχρεώσεων, έχει και την ικανότητα να είναι διάδικος.

Η ικανότητα αυτή αποτελεί διαδικαστική προϋπόθεση της δίκης και σύμφωνα με το άρθρο 73 του αυτού Κώδικα εξετάζεται σε κάθε στάση της δίκης και αυτεπαγγέλτως. Περαιτέρω, από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 72, 777, 778 του ΑΚ, 18 του ΕμπΝ και 62 και 286 του ΚΠολΔ, συνάγεται ότι η λύση του νομικού προσώπου της ομόρρυθμης εμπορικής εταιρίας δεν θίγει την ικανότητα της να είναι υποκείμενο δικαιωμάτων και υποχρεώσεων, συνεπώς και της έννομης σχέσης της δίκης, ούτε επιφέρει τη βίαιη διακοπή αυτής, διότι και μετά τη λύση της η νομική προσωπικότητα της εταιρίας λογίζεται υφιστάμενη, εφόσον τούτο απαιτείται για τις ανάγκες της και προς το σκοπό της εκκαθάρισης.

Εφεξής η εταιρία εκπροσωπείται από τους εκκαθαριστές, οι οποίοι είναι οι ίδιοι οι εταίροι, αν δεν διορίστηκαν εκκαθαριστές με συμφωνία των εταίρων ή από το δικαστήριο. Το στάδιο της εκκαθάρισης δεν μπορεί να αποκλειστεί με ρήτρα του καταστατικού ή με απόφαση των εταίρων, αλλά ακολουθεί υποχρεωτικώς και αυτοδικαίως τη λύση της εταιρίας.

Ακόμη και μετά τη λήξη των εργασιών της εκκαθάρισης, αν διαπιστωθεί ότι υπάρχει κάποια εκκρεμότητα, όπως απαίτηση ή χρέος της εταιρίας, επαναλαμβάνονται και πάλι οι εργασίες της εκκαθάρισης και συνεχίζεται η εκπροσώπηση της εταιρίας, που έχει λυθεί, από τους εκκαθαριστές [Α.Π. 693/2008 , πρβλ. Α.Π. 186/2011].

Στην προκειμένη περίπτωση, ο αναιρεσείων ισχυρίσθηκε ενώπιον του Εφετείου με το δικόγραφο της εφέσεώς του, μεταξύ των άλλων και τα εξής: "... Επειδή κατά τα ανωτέρω ειδικώς εκτιθέμενα σαφώς προκύπτει ότι η προσβαλλομένη απόφασις έσφαλε κατά την κρίσιν της, αφού κατ' άρθρον 400 παρ. 3 Κώδ.Πολ.Δικ. δεν εξετάζονται ως μάρτυρες πρόσωπα που μπορεί να έχουν συμφέρον από την δίκη, όταν μάλιστα εγώ ο εκκαλών προέτεινα τον λόγον της μη εξέτασης του μάρτυρα κατά το άρθρο 400 πριν ορκισθεί, ο οποίος μάλιστα έστω και ανωμοτί κατέθεσε κατά την έναρξη της "ήμουνα νόμιμος εκπρόσωπος της εταιρείας.

Σήμερα δεν υφίσταται", δίχως να διευκρινίζει εάν ελύθη, εάν ευρίσκεται σε κατάσταση εκκαθάρισης, ποίος είναι ο νόμιμος εκκαθαριστής και πώς εδιορίσθη; Πώς νομιμοποιείται εν προκειμένω να ασκήσει ούτος δια λογαριασμόν της εναγούσης εταιρείας αγωγική αξίωση και συνεπώς, στο σημείο τούτο, προβάλλω την ένσταση ελλείψεως ενεργητικής νομιμοποιήσεως της αντιδίκου εταιρείας, που δεν νομιμοποιείται με τον εμφανιζόμενο νόμιμο εκπρόσωπο της Ι.

Ζ. του Ε., να ασκήσει τα δικαιώματα της, διό και δέον ν' απορριφθεί ως απαράδεκτη (η αγωγή), ένσταση που προβάλλεται νομίμως το πρώτον στην δευτεροβάθμια δίκη κατ' επιτρεπτόν τρόπον κατ' άρθρον 269 παρ. 2, α,β,γ και δ Κ.Πολ.Δικ., αφού δεν προεβλήθη εγκαίρως, καθότι ο εκκαλών δεν γνώριζε την ανωτέρω ακυρότητα, η οποία έγινε γνωστή μετά την κατάθεση του ανωτέρω εκπροσώπου της., με την δικαστική ομολογία του ...".

Με το εκτεθέν περιεχόμενο, ο λόγος αυτός της εφέσεως, εν όψει των όσων εξετέθησαν ανωτέρω, δεν είναι νόμιμος, καθόσον η λύση της εναγούσης ομόρρυθμης εταιρίας και αληθής υποτιθέμενη δεν θίγει την ικανότητά της να είναι υποκείμενο δικαιωμάτων και υποχρεώσεων, αφού λογίζεται υφισταμένη για τις ανάγκες και προς τον σκοπό της εκκαθαρίσεως.

Εκπροσωπείται δε η ομόρρυθμη εταιρία από τους εκκαθαριστές-εταίρους ακόμη και μετά την λήξη των εργασιών της εκκαθαρίσεως, οι οποίες μπορούν να επαναληφθούν, εφόσον διαπιστωθεί ότι υπάρχει σχετική εκκρεμότητα για απαίτηση ή χρέος της εταιρίας. Επομένως, το Εφετείο, το οποίο δεν έλαβε υπόψη τον ανωτέρω μη νόμιμο ισχυρισμό τους αναιρεσείοντος, ο οποίος, ως μη νόμιμος, δεν ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, δεν υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ.8 Κ.Πολ.Δ.

και ο τα αντίθετα υποστηρίζων πρώτος λόγος αναιρέσεως είναι αβάσιμος.

Κατά το άρθρο 559 αριθ.19 Κ.Πολ.Δ., "Αναίρεση επιτρέπεται, αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης".

Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο δέχθηκε με την προσβαλλομένη απόφασή του τα εξής: "Η ενάγουσα Ομόρρυθμη Εμπορική Εταιρεία ασχολείται κατά σύνηθες επάγγελμα με την εμπορία και τοποθέτηση κουζινών, θυρών ασφαλείας και αλουμινοσιδηροκατασκευών. Με σύμβαση έργου που καταρτίσθηκε μεταξύ των διαδίκων μερών, κατά την 29.6.2006, ο εναγόμενος ανέθεσε στην ενάγουσα την αγορά και την τοποθέτηση κουφωμάτων, ρολών αλουμινίων πολυουρεθάνης, διπλών τζαμιών, σιτών, μοτέρ ρολών, δύο θωρακισμένων θυρών, μιας γκαραζόπορτας στη νεόδμητη εξοχική κατοικία του στην ... .

Η αμοιβή της ενάγουσας (στην οποία περιλαμβανόταν η αξία των υλικών η αξία της εργασίας τοποθέτησής τους) συμφωνήθηκε στο ποσό των 36.000 ευρώ, πλέον ΦΠΑ 19%. Ακολούθως, ο εναγόμενος, με συνεχείς επισκέψεις του στην έδρα της ενάγουσας και επαφές, ζήτησε τροποποιήσεις και αναβαθμίσεις των παραγγελθέντων υλικών.

Ειδικότερα, έγινε τροποποίηση στην παραγγελία των ρολών, τοποθετήθηκαν τζάμια τρίπλεξ, αντί για διπλά. τοποθετήθηκε αντί για γκαραζόπορτα με ρολό αλουμινίου μια- πολύσπαστη γκαραζόπορτα από ρολό αλουμινίου. παραγγέλθηκαν περβάζια -αλουμινίου, τοποθετήθηκαν παράθυρα στρογγυλά, λωρίδες αλουμινίου για την κάλυψη των λαμπάδων στα παράθυρα, λαβές, κάποια κουφώματα ειδικής κατασκευής.

Ενόψει υπήρξε εγκύρως τροποποίηση της αρχικής συμβάσεως και η αμοιβή της ενάγουσας (στην οποία περιλαμβάνονταν η αξία ανωτέρω των υλικών και της εργασίας τοποθέτησής τους) ανήλθε συνολικά σε (45.436.22 ευρώ, πλέον ΦΠΑ 19% ποσού 8.632,88 ευρώ =) 54.069, 10,εκδόθηκαν δε προς τούτο ...τιμολόγια πώλησης και ... απόδειξη παροχής υπηρεσιών ...

Ο εναγόμενος κατέβαλε το ποσό των 30.000 ευρώ και απέμεινε υπόλοιπο ποσό (54.069,10-30.000=) 24.069.10 ευρώ. Από το τελευταίο αυτό ποσό αφαιρείται το ποσό των 1.200 ευρώ ... καθώς και το ποσό των 999,25 ευρώ ... Κατ'ακολουθία, κατά το συνολικό ποσό των ... 2.199,25 ευρώ ... δεν υφίσταται απαίτηση σε βάρος του εναγομένου, δεδομένου ότι οι ...

Ενόψει αυτών, ο εναγόμενος οφείλει στην ενάγουσα το ποσό των 21.869,55 ευρώ. Τα πραγματικά περιστατικά ... που εκτέθηκαν παραπάνω, με βάση τα οποία προκύπτει η ως άνω οφειλόμενη αμοιβή, δεν αναιρούνται, αλλά αντίθετα ενισχύονται από την κατάθεση του μάρτυρα του εναγομένου, δηλαδή του γιου του Δ. Κ., που επιβεβαίωσε ότι "προφανώς έγινε κάποια τροποποίηση" της αρχικής παραγγελίας, ενώ κατά τα λοιπά η κατάθεση του ήταν αόριστη και χωρίς άμεση γνώση και σαφή γνώση τον γεγονότων της υποθέσεως.

Ή τροποποίηση της αρχικής συμβάσεως και κατά συνέπεια η επαύξηση της αμοιβής της ενάγουσας ενισχύεται και από το γεγονός ότι ενώ ο εναγόμενος ισχυρίζεται με τις πρωτόδικες προτάσεις του ότι η συνολική οφειλή του προς την ενάγουσα ανερχόταν στο ποσό των 24.703,90 ευρώ δεν είναι-σε θέση να δικαιολογήσει για ποιο λόγο κατέβαλε στην ενάγουσα το ποσό 30.000 ευρώ, δηλαδή μεγαλύτερο της δήθεν συμφωνημένης αμοιβής, ενώ οι σχετικοί ισχυρισμοί του περί διογκωμένων τιμών των υλικών δεν έχουν επίδραση στην παρούσα δίκη, αφού οι εν λόγω τιμές αποτέλεσαν αντικείμενο συμφωνίας μεταξύ τον διαδίκων.

Τέλος, ο ισχυρισμός ότι τα υπ' αριθμούς 30/2.4.2007 τιμολόγια πώλησης και η υπ' αριθμ. 1/18.4.2007 απόδειξη παροχής υπηρεσιών είναι εικονικά και ότι δεν αντιπροσωπεύουν την πραγματική αξία των αγαθών και των παρεχομένων υπηρεσιών δεν αποδείχθηκε και συνεπώς κρίνεται απορριπτέος ως αβάσιμος. Τέλος, ενόψει των όσων προεκτέθηκαν, δεν αποδείχθηκαν πραγματικά περιστατικά που να θεμελιώνουν καταχρηστική συμπεριφορά της ενάγουσας και γι' αυτό ο σχετικός ισχυρισμός, που αποτελεί και λόγο εφέσεως, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος ...".

Με αυτά τα οποία δέχθηκε το Εφετείο, διέλαβε επαρκείς και σαφείς αιτιολογίες ως προς την διαμόρφωση του χρέους και ως προς το οφειλόμενο από τον αναιρεσείοντα υπόλοιπο και ο τρίτος λόγος αναιρέσεως, κατά το πρώτο μέρος του, με τον οποίο εκείνος αποδίδει στο Εφετείο την πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ. 19 Κ.Πολ.Δ., είναι αβάσιμος.

Όπως προκύπτει από την προσβαλλομένη απόφαση, το Εφετείο, προκειμένου να καταλήξει στο αποδεικτικό πόρισμά του, έλαβε υπόψη "... την ένορκη κατάθεση του μάρτυρα, την ανωμοτί εξέταση του νομίμου εκπροσώπου της ενάγουσας ενώπιον του πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου ... και όλα ανεξαιρέτως τα έγγραφα, που οι διάδικοι νομίμως προσκομίζουν και επικαλούνται ...".

Από την βεβαίωση αυτή του Εφετείου σε συνδυασμό προς το όλο περιεχόμενο της προσβαλλομένης αποφάσεως καθίσταται απολύτως βέβαιο, ότι ελήφθησαν υπόψη και συνεκτιμήθηκαν μαζί με τα λοιπά αποδεικτικά μέσα και όλα τα έγγραφα τα οποία υπεβλήθησαν νομίμως στο δικαστήριο και μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται τα αναφερόμενα από τον αναιρεσείοντα αι) το συνταγέν από τον νόμιμο εκπρόσωπο της αναιρεσίβλητης έγγραφο σχετικά με την επίδικη σύμβαση, βι) τα υπ' αριθμ. 17/4-11-2006, 19/09-11-2006, 23/22-12-2006, 26/27-12-2006, 27/3-3-2007, 30/2-4-2007 τιμολόγια πωλήσεως και γι) η υπ' αριθμ. 1/18-4-2007 απόδειξη παροχής υπηρεσιών.

Εξ άλλου, από την προσβαλλομένη απόφαση ουδόλως προκύπτει, ότι το Εφετείο εφάρμοσε εσφαλμένως τους ορισμούς του νόμου ως προς το βάρος της αποδείξεως ή ότι παραβίασε τους ορισμούς του νόμου σχετικά με την δύναμη των αποδεικτικών μέσων. Επομένως, το Εφετείο δεν υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ. 11, 12, 13 Κ.Πολ.Δ.

και ο δεύτερος λόγος αναιρέσεως κατά τα πρώτο, δεύτερο και τρίτο σκέλη του, με τους οποίους ο αναιρεσείων ισχυρίζεται τα αντίθετα, είναι αβάσιμοι.

Ο προβλεπόμενος από το άρθρο 559 αριθμός 20 ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης για παραμόρφωση του περιεχομένου εγγράφου ιδρύεται όταν το δικαστήριο της ουσίας υπέπεσε σε διαγνωστικό σφάλμα, αναγόμενο δηλαδή στην ανάγνωση του εγγράφου με την παραδοχή ότι περιέχει περιστατικά προδήλως διαφορετικά από εκείνα που πράγματι περιλαμβάνει, όχι δε και όταν από το περιεχόμενο του εγγράφου, το οποίο σωστά ανέγνωσε, συνάγει αποδεικτικό πόρισμα διαφορετικό από εκείνο που ο αναιρεσείων θεωρεί ορθό. Πράγματι, στην τελευταία περίπτωση πρόκειται για παράπονο αναφερόμενο στην εκτίμηση πραγματικών γεγονότων, η οποία δεν υπόκειται σε αναιρετικό έλεγχο. Πάντως, για να θεμελιωθεί ο προαναφερόμενος λόγος αναίρεσης θα πρέπει το δικαστήριο της ουσίας να έχει στηρίξει το αποδεικτικό του πόρισμα αποκλειστικά ή κατά κύριο λόγο στο έγγραφο, το περιεχόμενο του οποίου φέρεται ότι παραμορφώθηκε, όχι δε όταν το έχει συνεκτιμήσει απλώς μαζί με άλλα αποδεικτικά μέσα, χωρίς να εξαίρει το έγγραφο, αναφορικά με το πόρισμα στο οποίο κατέληξε για την ύπαρξη ή μη του αποδεικτέου γεγονότος (Α.Π. 483/2011).

Στην προκειμένη περίπτωση, ο αναιρεσείων με το τελευταίο μέρος των δευτέρου και τρίτου λόγων αναιρέσεως προβάλλει την ανωτέρω πλημμέλεια, ότι το Εφετείο παραμόρφωσε το περιεχόμενο των ως άνω αναφερομένων εγγράφων (έγγραφο για την επίδικη σύμβαση έργου, τιμολόγια πωλήσεως και απόδειξη παροχής υπηρεσιών). Οι λόγοι αυτοί αναιρέσεως είναι αβάσιμοι, επειδή, όπως προκύπτει από την προσβαλλομένη απόφαση, το Εφετείο δεν υπέπεσε σε λάθος αναγόμενο στην ανάγνωση των ανωτέρω εγγράφων, αλλά αφού τα ανέγνωσε σωστά, τα συνεκτίμησε με τα άλλα αποδεικτικά μέσα και κατέληξε σε διαφορετικό πόρισμα από αυτό το οποίο ο αναιρεσείων θεωρεί ορθό.

Ακολούθως, πρέπει να απορριφθεί η κρινομένη αίτηση αναιρέσεως και να καταδικασθεί ο αναιρεσείων στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 26-9-2011 αίτηση του Γ. Κ. για αναίρεση της υπ' αριθ. 3895/2011 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 9 Απριλίου 2013.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 3 Σεπτεμβρίου 2013.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ