Supreme Court partially allows appeal on penalty under new lenient law while rejecting procedural nullity claim.

Απόφαση 1747 / 2019 (Ε, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)Αριθμός 1747/2019

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Ε' Ποινικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Διονυσία Μπιτζούνη, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη, (σύμφωνα με την υπ' αριθ. 75/2019 πράξη του Προέδρου του Αρείου Πάγου), Βασιλική Ηλιοπούλου, Μαρία Βασδέκη, Πηνελόπη Παρτσαλίδου - Κομνηνού και Ζωή Κωστόγιαννη - Καλούση, Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημα του στις 17 Μαΐου 2019, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Ευάγγελου Ζαχαρή, (κωλυομένης της Εισαγγελέως) και του Γραμματέως Γεράσιμου Βάλσαμου, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου Ε. Α. του Σ., κατοίκου ... , ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Θεοχάρη Δαλακούρα, για αναίρεση της υπ' αριθμ. 150/2019 αποφάσεως του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Ξάνθης.

Το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Ξάνθης, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και ο αναιρεσείων - κατηγορούμενος, ζητάει την αναίρεση της αποφάσεως αυτής για τους λόγους που αναφέρονται στην από 8.4.2019 αίτησή του, που καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με αριθμό 642/2019.

Αφού άκουσε Τον πληρεξούσιο δικηγόρο του αναιρεσείοντος, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο που θα συγκροτηθεί από άλλους Δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η κρινόμενη από 8-4-2019 αίτηση του Ε. Α. του Σ. για αναίρεση της υπ` αριθμό 150/26.2.2019 καταδικαστικής απόφασης του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Ξάνθης, με την οποία ο αναιρεσείων καταδικάστηκε για την αξιόποινη πράξη της πλαστογραφίας (νόθευσης) εγγράφου κατ' εξακολούθηση σε ποινή φυλάκισης δέκα (10) μηνών, με τριετή αναστολή, έχει ασκηθεί νομότυπα και εμπρόθεσμα.

Επομένως, είναι παραδεκτή και πρέπει να εξεταστεί περαιτέρω. Από τη διάταξη του άρθρου 216 παρ. 1 του κυρωθέντος με το Ν. 4619/2019 και ισχύοντος από 1.7.2019 Π.Κ. (άρθρα 460 και 461 αυτού), που εφαρμόζεται στην προκειμένη περίπτωση, σύμφωνα με το άρθρο 2 του ιδίου κώδικα, δεδομένου ότι οδηγεί στην ευμενέστερη μεταχείριση του κατηγορουμένου, αφού η αξιόποινη πράξη της πλαστογραφίας τιμωρείται πλέον με ποινή φυλάκισης και χρηματική ποινή, ενώ με την αντίστοιχη διάταξη του προϊσχύσαντος ΠΚ τιμωρείτο με φυλάκιση τουλάχιστον τριών (3) μηνών, προκύπτει, ότι για την στοιχειοθέτηση του εγκλήματος της πλαστογραφίας απαιτείται αντικειμενικώς μεν η απαρχής κατάρτιση εγγράφου από τον υπαίτιο, ο οποίος το εμφανίζει ότι καταρτίσθηκε από άλλον ή η νόθευση γνησίου εγγράφου, δηλαδή η αλλοίωση της έννοιας του περιεχομένου του, υποκειμενικώς δε δόλος, που περιλαμβάνει τη γνώση και θέληση της παραγωγής των πραγματικών περιστατικών, τα οποία απαρτίζουν την πράξη και περαιτέρω σκοπός του υπαιτίου (υπερχειλής δόλος) να παραπλανήσει με την χρήση του πλαστού ή νοθευμένου εγγράφου άλλον για γεγονός, που μπορεί να έχει έννομες συνέπειες, οι οποίες αναφέρονται στην παραγωγή, διατήρηση, μεταβολή, μεταβίβαση ή απόσβεση δικαιώματος ή έννομης σχέσης ή κατάστασης δημόσιας ή ιδιωτικής φύσης, ασχέτως αν επιτεύχθηκε ή όχι η παραπλάνηση.

Ως έγγραφο, που αποτελεί το υλικό αντικείμενο της πλαστογραφίας νοείται, κατά το άρθρο 13 εδ. γ' του Π.Κ., κάθε γραπτό που προορίζεται ή είναι πρόσφορο να αποδείξει γεγονός που έχει έννομη σημασία. Ακόμη, από τη διάταξη του άρθρου 98 του ισχύοντος Π.Κ. προκύπτει ότι "κατ' εξακολούθηση έγκλημα" είναι εκείνο το οποίο τελείται από το ίδιο πρόσωπο και απαρτίζεται από περισσότερες ομοειδείς πράξεις, διακρινόμενες χρονικά μεταξύ τους και προσβάλλουν το ίδιο έννομο αγαθό και κάθε μία περιέχει πλήρη τα στοιχεία ενός και του αυτού εγκλήματος, συνδέονται δε μεταξύ τους με την ταυτότητα της, προς εκτέλεσή τους, απόφασης.

Περαιτέρω, η απαιτούμενη από τις διατάξεις των άρθρων 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 του κυρωθέντος με το Ν. 4620/2019 και ισχύοντος από 1.7.2019 Κ.Π.Δ. (άρθρα 585, 586 και 589 παρ.3 αυτού) ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία της καταδικαστικής απόφασης, η έλλειψη της οποίας ιδρύει τον από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ' του ιδίου κώδικα λόγο αναίρεσης, υπάρχει όταν αναφέρονται σ` αυτήν με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά, τα πραγματικά περιστατικά που προέκυψαν από την ακροαματική διαδικασία, στα οποία στηρίχθηκε η κρίση του δικαστηρίου για τη συνδρομή των αντικειμενικών και υποκειμενικών στοιχείων του εγκλήματος, οι αποδείξεις που τα θεμελιώνουν και οι σκέψεις με βάση τις οποίες το δικαστήριο υπήγαγε τα περιστατικά αυτά στην εφαρμοσθείσα ουσιαστική ποινική διάταξη.

Παγίως η νομολογία και η επιστήμη δέχονται, ότι η αιτιολογία δεν δύναται να είναι "επιλεκτική", να στηρίζεται δηλαδή σε ορισμένα πραγματικά δεδομένα της προδικασίας ή της ακροαματικής διαδικασίας, χωρίς να συνεκτιμά άλλα που εισφέρθηκαν σ' αυτήν, γιατί τότε δημιουργούνται λογικά κενά και δεν μπορεί να κρίνεται μία τέτοια αιτιολογία, ως εμπεριστατωμένη.

Η υποχρέωση για συγκριτική στάθμιση και αξιολογική συσχέτιση του περιεχομένου όλων των αποδεικτικών μέσων, επιβάλλεται από τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 177 παρ. 1 και 178 του Κ.Π.Δ. Βεβαίως το αποτέλεσμα του συσχετισμού, της συνεκτίμησης, της συγκριτικής στάθμισης και της συναξιολόγησης των αποδεικτικών μέσων, δηλαδή από ποιο αποδεικτικό μέσο πείσθηκε τελικά το Δικαστήριο, δεν ελέγχεται από τον Άρειο Πάγο.

Πλην όμως, πρέπει να αιτιολογείται ειδικά και εμπεριστατωμένα με ποια αποδεικτικά μέσα και με ποιους συλλογισμούς σχημάτισε τη δικανική του κρίση. Ο δε αναιρετικός λόγος επ' αυτού εστιάζεται, στο αν το Δικαστήριο πραγματοποίησε λειτουργικό συσχετισμό, συνεκτίμηση και συναξιολόγηση του περιεχομένου όλων των αποδεικτικών μέσων και όχι επιλεκτική λήψη μερικών μόνο εξ αυτών.

Δεν αποτελούν όμως λόγο αναίρεσης αιτιάσεις που ανάγονται σε εσφαλμένη εκτίμηση των αποδείξεων, όπως είναι η αξιολόγηση από το δικαστήριο της ουσίας της αποδεικτικής σημασίας και βαρύτητας συγκεκριμένων εγγράφων και μαρτυρικών καταθέσεων, η παράλειψη αξιολογικής συσχέτισης και σύγκρισης των αποδεικτικών μέσων μεταξύ τους, η αμφισβήτηση ή η απόκρουση του αποδεικτικού πορίσματος στο οποίο κατέληξε το δικαστήριο από τη λειτουργική συσχέτιση και συναξιολόγηση του περιεχομένου όλων των αποδεικτικών μέσων κλπ, αφού σ` αυτές τις περιπτώσεις, με επίφαση την έλλειψη αιτιολογίας πλήττεται αναιρετικά η ανέλεγκτη κρίση του δικαστηρίου για την ουσία της υπόθεσης.

Κατά την αρχή της ηθικής απόδειξης που καθιερώνεται με τη διάταξη του άρθρου 177 του Κ.Π.Δ., η πραγματογνωμοσύνη δεν δεσμεύει τον ποινικό δικαστή, όταν όμως το Δικαστήριο δεν αποδέχεται τα, προκύπτοντα από αυτήν, συμπεράσματα, οφείλει, για την πληρότητα της αιτιολογίας, να αιτιολογήσει την αντίθετη δικανική του πεποίθηση, παραθέτοντας τα αποδεδειγμένα περιστατικά, που αποκλείουν εκείνα, επί των οποίων ο πραγματογνώμονας θεμελίωσε το πόρισμά του.

Στην προκείμενη περίπτωση, το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Ξάνθης, που δίκασε σε δεύτερο βαθμό, με την προσβαλλόμενη υπ` αριθμ. 150/2019 απόφασή του, δέχθηκε, κατά την αναιρετικώς ανέλεγκτη περί τα πράγματα κρίση του, ότι από τα ειδικώς αναφερόμενα αποδεικτικά μέσα αποδείχθηκαν, κατά πιστή μεταφορά, τα εξής: "Ο κατηγορούμενος στην … με περισσότερες πράξεις που συνιστούν εξακολούθηση του ιδίου εγκλήματος νόθευσε έγγραφα με σκοπό να παραπλανήσει με τη χρήση τους άλλους σχετικά με γεγονός που μπορούσε να έχει έννομες συνέπειες.

Εκτενέστερα, Ι) στις 12.03.2012 στη …, επί του σώματος της από 12.03.2012 Υπεύθυνης Δήλωσης του άρθρου 8 του Ν. 1599/1986, που είχε συντάξει και υποβάλει στον Σύλλογο Τριτέκνων …, του οποίου ο ίδιος ετύγχανε Πρόεδρος, ο Χ. Τ. του Χ. και της Σ., κάτοικος ... , δηλώνοντας ότι επιθυμούσε να συμμετάσχει στο Πρόγραμμα Δωρεάν Διανομής Τροφίμων από τα κοινοτικά αποθέματα παρέμβασης της Ε.Ε του έτους 2012 μέσω του Συλλόγου Τριτέκνων … όπου ανήκε οργανικά και όχι μέσω άλλου φορέα υλοποίησης, έσβησε με τη χρήση διορθωτικού υγρού τα στοιχεία ταυτότητας του ως άνω δηλούντος και συμπλήρωσε αυθαίρετα ως όνομα "Φ. ", ως επώνυμο "Τ. ", ως όνομα και επώνυμο πατέρα "Χ.

Ό. ", ως όνομα και επώνυμο μητέρας "Φ. Ό. ", ως ημερομηνία γέννησης την "01.08.1960 και ως Αριθμό Δελτίου Ταυτότητας "... 193", την έθεσε δε στη συνέχεια στο αρχείο του προαναφερόμενου Συλλόγου ως Φορέα Υλοποίησης του Προγράμματος Δωρεάν Διανομής Τροφίμων από τα κοινοτικά αποθέματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης μετά των λοιπών δικαιολογητικών που προσκόμισε η Φ.

Τ. . Στη συγκεκριμένη δε πράξη του προέβη, χωρίς τη βούληση, την εντολή, τη γνώση, τη συναίνεση ή την έγκριση του πραγματικού συντάκτη της προπεριγραφείσας Υπεύθυνης Δήλωσης, Χ. Τ. , του οποίου είχε βεβαιωθεί το γνήσιο της υπογραφής στο σώμα της από το Δήμαρχο ... , με μοναδικό σκοπό να παραπλανήσει την αρμόδια Υπηρεσιακή Μονάδα της Περιφερειακής Ενότητας … που είχε την ευθύνη ελέγχου των υποβληθέντων στους Φορείς υλοποίησης του Προγράμματος Δικαιολογητικών για την πληρότητα των προσκομισθέντων από αυτήν δικαιολογητικών και συνακόλουθα για το δικαίωμα συμμετοχής της στο Πρόγραμμα.

ΙΙ) Στις 21.03.2012 στη ... επί του σώματος της από 21.03.2012 Υπεύθυνης Δήλωσης του άρθρου 8 του Ν. 1599/1986, που είχε συντάξει και υποβάλει στον Σύλλογο Τριτέκνων ..., του οποίου ο ίδιος ετύγχανε Πρόεδρος, η Α. Μ. του Χ. και Κ. , κάτοικος ... , δηλώνοντας ότι δεν είχε καταθέσει αίτηση χορήγησης τροφίμων σε άλλον φορέα, έσβησε με τη χρήση διορθωτικού υγρού τα στοιχεία ταυτότητας και τη διεύθυνση κατοικίας της ως άνω δηλούσας και συμπλήρωσε αυθαίρετα ως όνομα "... ", ως επώνυμο "Κ. ", ως όνομα και επώνυμο πατέρα "Χ. ", ως όνομα και επώνυμο μητέρας "Χ. ", ως ημερομηνία γέννησης "1956", ως τόπο γέννησης "... ", ως Αριθμό Δελτίου Ταυτότητας "... 82", ως τηλέφωνο "... " και ως τόπο κατοικίας "Ξάνθη", την έθεσε δε στη συνέχεια στο αρχείο του προαναφερόμενου Συλλόγου ως Φορέα Υλοποίησης του Προγράμματος Δωρεάν Διανομής Τροφίμων από τα κοινοτικά αποθέματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης μετά των λοιπών δικαιολογητικών που προσκόμισε η Ν.

Κ. . Στη συγκεκριμένη δε πράξη του προέβη, χωρίς τη βούληση, την εντολή, τη γνώση, τη συναίνεση ή την έγκριση της πραγματικής συντάκτριας της προπεριγραφείσας Υπεύθυνης Δήλωσης, Α. Μ. , της οποίας είχε βεβαιωθεί το γνήσιο της υπογραφής στο σώμα της από τον υπάλληλο του Κ.Ε.Π. ..., Γ. Π. , με μοναδικό σκοπό να παραπλανήσει την αρμόδια Υπηρεσιακή Μονάδα της Περιφερειακής Ενότητας ...

που είχε την ευθύνη ελέγχου των υποβληθέντων στους Φορείς υλοποίησης του Προγράμματος Δικαιολογητικών για την πληρότητα των προσκομισθέντων από αυτήν δικαιολογητικών και συνακόλουθα για το δικαίωμα συμμετοχής της στο Πρόγραμμα, και

ΙΙΙ) Στις 21.03.2012 στη ...., επί του σώματος της από 21.03.2012 Υπεύθυνης Δήλωσης του άρθρου 8 του Ν. 1599/1986, που είχε συντάξει και υποβάλει στον Σύλλογο Τριτέκνων ..., του οποίου ο ίδιος ετύγχανε Πρόεδρος, ο Ι. Γ. του Β. , κάτοικος ... , δηλώνοντας ότι δεν ελάμβανε τρόφιμα από άλλον φορέα, έσβησε με τη χρήση διορθωτικού υγρού τα στοιχεία ταυτότητας και κατοικίας του ως άνω δηλούντος και συμπλήρωσε αυθαίρετα ως όνομα "Κ. ", ως επώνυμο "Τ. ", ως όνομα και επώνυμο πατέρα "Π. ", ως όνομα και επώνυμο μητέρας "Σ. ", ως ημερομηνία γέννησης "1966", ως τόπο γέννησης "... ", ως Αριθμό Δελτίου Ταυτότητας "... 41" και ως Τ.Κ "... ", την έθεσε δε στη συνέχεια στο αρχείο του προαναφερόμενου Συλλόγου ως Φορέα Υλοποίησης του Προγράμματος Δωρεάν Διανομής Τροφίμων από τα κοινοτικά αποθέματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης μετά των λοιπών δικαιολογητικών που προσκόμισε ο Κ.

Τ. . Στη συγκεκριμένη δε πράξη του προέβη, χωρίς τη βούληση, την εντολή, τη γνώση, τη συναίνεση ή την έγκριση του πραγματικού συντάκτη της προπεριγραφείσας Υπεύθυνης Δήλωσης, Ι. Γ. , του οποίου είχε βεβαιωθεί το γνήσιο της υπογραφής στο σώμα της από την υπάλληλο του Κ.Ε.Π. Ξάνθης, Ε. Τ. , με μοναδικό σκοπό να παραπλανήσει την αρμόδια Υπηρεσιακή Μονάδα της Περιφερειακής Ενότητας Ξάνθης που είχε την ευθύνη ελέγχου των υποβληθέντων στους Φορείς υλοποίησης του Προγράμματος Δικαιολογητικών για την πληρότητα των προσκομισθέντων από αυτόν δικαιολογητικών και συνακόλουθα για το δικαίωμα συμμετοχής του στο Πρόγραμμα.

Τα ως άνω πραγματικά περιστατικά αποδεικνύονται πλήρως από τη με ημερομηνία Νοέμβριο του 2016 Έκθεση Γραφολογικής Πραγματογνωμοσύνης του Ειδικού Δικαστικού Γραφολόγου Χ. Α. , ο οποίος στο συμπέρασμά του καταλήγει ότι οι ως άνω μεταγενέστερες εγγραφές επί των ως άνω εγγράφων έγιναν από τον κατηγορούμενο.

Ο δε ισχυρισμός του τελευταίου ότι λόγω της κατάστασης της υγείας του αδυνατούσε να προβεί στην τέλεση της ως άνω αξιόποινης πράξης για τον λόγο ότι κατά το χρονικό διάστημα από 24.1.2012 έως 27.1.2012 είχε νοσηλευτεί στο Γενικό Νοσοκομείο Αλεξανδρούπολης, καθόσον είχε υποβληθεί χειρουργική επέμβαση καρδιάς ελέγχεται ως αβάσιμος.

Ειδικότερα, αποδείχθηκε ότι πράγματι ο κατηγορούμενος είχε υποβληθεί σε επέμβαση καρδιάς και πράγματι του συνεστήθη να λάβει δίμηνη αναρρωτική άδεια από την υπηρεσία του. Ωστόσο, από κανένα αναγνωσθέν ιατρικό πιστοποιητικό δεν αποδείχθηκε ότι αυτός αδυνατούσε λόγω της υγείας του να μετακινηθεί ούτε βέβαια αποδεικνύεται από τα προσκομισθέντα έγγραφα ότι αυτός παρέμενε επί δίμηνο εντός της οικίας του και δεν εξήλθε αυτής.

Τέλος, θα πρέπει να αναφερθεί ότι η από 11.11.2016 έκθεση γραφολογικής γνωμάτευσης της ειδικής δικαστικής γραφολόγου, Χ. Σ. , η οποία καταλήγει σε αντίθετο συμπέρασμα με την ως άνω διαταχθείσα από τις δικαστικές αρχές γραφολογική πραγματογνωμοσύνη, δεν κρίνεται αξιόπιστη, καθόσον παραγγέλθηκε η διενέργειά της από τον ίδιο τον κατηγορούμενο και προς το συμφέρον του.

Θα πρέπει, δε, να σημειωθεί ότι παρά τους περί του αντιθέτου ισχυρισμούς του κατηγορουμένου προκειμένου να καταλήξει ο ειδικός Δικαστικός Γραφολόγος Χ. Α. στο ως άνω συμπέρασμά του, ήτοι ότι οι επίδικες νοθεύσεις έγιναν από τον κατηγορούμενο, έλαβε δείγμα γραφής αυτού, ώστε ο ισχυρισμός του ότι δεν είναι έγκυρη και αξιόπιστη η εν λόγω πραγματογνωμοσύνη γιατί δεν είχε υπόψη του ο γραφολόγος δείγματα γραφής του από σε ανυποψίαστο χρόνο συνταχθέντα από τον ίδιο έγγραφα να ελέγχεται ως αβάσιμος.

Επομένως, εφόσον πληρούται η αντικειμενική και υποκειμενική υπόσταση του αδικήματος, πρέπει ο κατηγορούμενος να κηρυχθεί ένοχος". Στη συνέχεια, το παραπάνω Δικαστήριο της ουσίας, κήρυξε τον κατηγορούμενο και ήδη αναιρεσείοντα ένοχο για την αξιόποινη πράξη της πλαστογραφίας (νόθευσης εγγράφου) και του επέβαλε ποινή φυλάκισης δέκα (10) μηνών, ανασταλείσα επί μία τριετία, με το ακόλουθο διατακτικό: "ΚΗΡΥΣΣΕΙ τον κατηγορούμενο ένοχο του ότι στην ....

με περισσότερες πράξεις που συνιστούν εξακολούθηση του ιδίου εγκλήματος νόθευσε έγγραφα με σκοπό να παραπλανήσει με τη χρήση τους άλλους σχετικά με γεγονός που μπορούσε να έχει έννομες συνέπειες. Εκτενέστερα, Ι) στις 12.03.2012 στη ..., επί του σώματος της από 12.03.2012 Υπεύθυνης Δήλωσης του άρθρου 8 του Ν. 1599/1986, που είχε συντάξει και υποβάλει στον Σύλλογο Τριτέκνων ...οντας ότι επιθυμούσε να συμμετάσχει στο Πρόγραμμα Δωρεάν Διανομής Τροφίμων από τα κοινοτικά αποθέματα παρέμβασης της Ε.Ε του έτους 2012 μέσω του Συλλόγου Τριτέκνων ...

όπου ανήκε οργανικά και όχι μέσω άλλου φορέα υλοποίησης, έσβησε με τη χρήση διορθωτικού υγρού τα στοιχεία ταυτότητας του ως άνω δηλούντος και συμπλήρωσε αυθαίρετα ως όνομα "Φ. ", ως επώνυμο "Τ. ", ως όνομα και επώνυμο πατέρα "Χ. Ό. ", ως όνομα και επώνυμο μητέρας "Φ. Ό. ", ως ημερομηνία γέννησης την "01.08.1960 και ως Αριθμό Δελτίου Ταυτότητας "... 193", την έθεσε δε στη συνέχεια στο αρχείο του προαναφερόμενου Συλλόγου ως Φορέα Υλοποίησης του Προγράμματος Δωράν Διανομής Τροφίμων από τα κοινοτικά αποθέματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης μετά των λοιπών δικαιολογητικών που προσκόμισε η Φ.

Τ. . Στη συγκεκριμένη δε πράξη του προέβη, χωρίς τη βούληση, την εντολή, τη γνώση, τη συναίνεση ή την έγκριση του πραγματικού συντάκτη της προπεριγραφείσας Υπεύθυνης Δήλωσης, Χ. Τ. , του οποίου είχε βεβαιωθεί το γνήσιο της υπογραφής στο σώμα της από το Δήμαρχο ... , με μοναδικό σκοπό να παραπλανήσει την αρμόδια Υπηρεσιακή Μονάδα της Περιφερειακής Ενότητας ...

που είχε την ευθύνη ελέγχου των υποβληθέντων στους Φορείς υλοποίησης του Προγράμματος Δικαιολογητικών για την πληρότητα των προσκομισθέντων από αυτήν δικαιολογητικών και συνακόλουθα για το δικαίωμα συμμετοχής της στο Πρόγραμμα.

ΙΙ) Στις 21.03.2012 στη ...., επί του σώματος της από 21.03.2012 Υπεύθυνης Δήλωσης του άρθρου 8 του Ν. 1599/1986, που είχε συντάξει και υποβάλει στον Σύλλογο Τριτέκνων ..., του οποίου ο ίδιος ετύγχανε Πρόεδρος, η Α. Μ. του Χ. και Κ. , κάτοικος ... , δηλώνοντας ότι δεν είχε καταθέσει αίτηση χορήγησης τροφίμων σε άλλον φορέα, έσβησε με τη χρήση διορθωτικού υγρού τα στοιχεία ταυτότητας και τη διεύθυνση κατοικίας της ως άνω δηλούσας και συμπλήρωσε αυθαίρετα ως όνομα "... ", ως επώνυμο "Κ. ", ως όνομα και επώνυμο πατέρα "Χ. ", ως όνομα και επώνυμο μητέρας "Χ. ", ως ημερομηνία γέννησης "1956", ως τόπο γέννησης "... ", ως Αριθμό Δελτίου Ταυτότητας "... 82", ως τηλέφωνο "... " και ως τόπο κατοικίας "...", την έθεσε δε στη συνέχεια στο αρχείο του προαναφερόμενου Συλλόγου ως Φορέα Υλοποίησης του Προγράμματος Δωρεάν Διανομής Τροφίμων από τα κοινοτικά αποθέματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης μετά των λοιπών δικαιολογητικών που προσκόμισε η Ν.

Κ. . Στη συγκεκριμένη δε πράξη του προέβη, χωρίς τη βούληση, την εντολή, τη γνώση, τη συναίνεση ή την έγκριση της πραγματικής συντάκτριας της προπεριγραφείσας Υπεύθυνης Δήλωσης, Α. Μ. , της οποίας είχε βεβαιωθεί το γνήσιο της υπογραφής στο σώμα της από τον υπάλληλο του Κ.Ε.Π. ...., Γ. Π. , με μοναδικό σκοπό να παραπλανήσει την αρμόδια Υπηρεσιακή Μονάδα της Περιφερειακής Ενότητας ...

που είχε την ευθύνη ελέγχου των υποβληθέντων στους Φορείς υλοποίησης του Προγράμματος Δικαιολογητικών για την πληρότητα των προσκομισθέντων από αυτήν δικαιολογητικών και συνακόλουθα για το δικαίωμα συμμετοχής της στο Πρόγραμμα, και

ΙΙΙ) Στις 21.03.2012 στη ...., επί του σώματος της από 21.03.2012 Υπεύθυνης Δήλωσης του άρθρου 8 του Ν. 1599/1986, που είχε συντάξει και υποβάλει στον Σύλλογο Τριτέκνων ..., του οποίου ο ίδιος ετύγχανε Πρόεδρος, ο Ι. Γ. του Β. , κάτοικος ... , δηλώνοντας ότι δεν ελάμβανε τρόφιμα από άλλον φορέα, έσβησε με τη χρήση διορθωτικού υγρού τα στοιχεία ταυτότητας και κατοικίας του ως άνω δηλούντος και συμπλήρωσε αυθαίρετα ως όνομα "Κ. ", ως επώνυμο "Τ. ", ως όνομα και επώνυμο πατέρα "Π. ", ως όνομα και επώνυμο μητέρας "Σ. ", ως ημερομηνία γέννησης "1966", ως τόπο γέννησης "... ", ως Αριθμό Δελτίου Ταυτότητας "... 41" και ως Τ.Κ "... ", την έθεσε δε στη συνέχεια στο αρχείο του προαναφερόμενου Συλλόγου ως Φορέα Υλοποίησης του Προγράμματος Δωρεάν Διανομής Τροφίμων από τα κοινοτικά αποθέματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης μετά των λοιπών δικαιολογητικών που προσκόμισε ο Κ.

Τ. . Στη συγκεκριμένη δε πράξη του προέβη, χωρίς τη βούληση, την εντολή, τη γνώση, τη συναίνεση ή την έγκριση του πραγματικού συντάκτη της προπεριγραφείσας Υπεύθυνης Δήλωσης, Ι. Γ. , του οποίου είχε βεβαιωθεί το γνήσιο της υπογραφής στο σώμα της από την υπάλληλο του Κ.Ε.Π. ...., Ε. Τ. , με μοναδικό σκοπό να παραπλανήσει την αρμόδια Υπηρεσιακή Μονάδα της Περιφερειακής Ενότητας ...

που είχε την ευθύνη ελέγχου των υποβληθέντων στους Φορείς υλοποίησης του Προγράμματος Δικαιολογητικών για την πληρότητα των προσκομισθέντων από αυτόν δικαιολογητικών και συνακόλουθα για το δικαίωμα συμμετοχής του στο Πρόγραμμα.".

Με τις παραδοχές αυτές, οι οποίες διαλαμβάνονται στο σκεπτικό σε συνδυασμό με όσα αναφέρονται στο διατακτικό της προσβαλλόμενης απόφασης, που παραδεκτά αλληλοσυμπληρώνονται, η εν λόγω απόφαση περιέχει την επιβαλλόμενη, κατά τα άνω, ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, αφού αναφέρονται σ' αυτή με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία αποδείχθηκαν από την ακροαματική διαδικασία και συγκροτούν την αντικειμενική και υποκειμενική υπόσταση του άνω εγκλήματος της πλαστογραφίας (νόθευσης εγγράφου), για την οποία και καταδικάσθηκε ο αναιρεσείων, τα αποδεικτικά μέσα από τα οποία συνήγαγε τα περιστατικά αυτά και τους συλλογισμούς, δυνάμει των οποίων έκανε την υπαγωγή τους στις ουσιαστικές ποινικές διατάξεις των άρθρων 1, 13 περ.

γ', εδ. α', 14, 16, 17, 18, εδ. β', 19 εδ. α', 26 παρ.Ια, 27 παρ. 1 και 2 εδ. β', 51, 53, 79, 98 και 216 παρ. 1. εδ. α' του ισχύοντος ΠΚ, τις οποίες ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε και δεν παραβίασε ευθέως ή εκ πλαγίου, με ελλιπή δηλαδή, ή αντιφατική αιτιολογία και να στερήσει έτσι την απόφασή του νόμιμης βάσης. Συγκεκριμένα εκτίθενται με σαφήνεια και πληρότητα:

α) τα έγγραφα κατά την έννοια του άρθρου 13γ' ΠΚ, που ήταν δεκτικά πλαστογραφίας, ήτοι τα σώματα των Υπευθύνων Δηλώσεων του άρθρου 8 του Ν. 1599/1986, β) η μεταγενέστερη αλλοίωση (νόθευση) τους, όσον αφορά τα στοιχεία των δηλούντων, γ) ο αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ της νόθευσης του περιεχομένου των αρχικώς κατατεθεισών Υπευθύνων Δηλώσεων και των εννόμων συνεπειών, που ήταν πρόσφορη (νόθευση) να επιφέρει, εν προκειμένω, το δικαίωμα συμμετοχής των δηλούντων στο Πρόγραμμα Δωρεάν Διανομής Τροφίμων, δ) ο τρόπος περιέλευσης των Υπευθύνων δηλώσεων στα χέρια του ιδίου, που ήταν, κατά το επίδικο χρονικό διάστημα Πρόεδρος του Συλλόγου Τριτέκνων ...

και αρμόδιος να τις θέσει στο αρχείο του Συλλόγου ως φορέα Υλοποίησης του Προγράμματος Δωρεάν Διανομής Τροφίμων από τα κοινοτικά αποθέματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ε) ο δόλος του, που συνίσταται αφενός στο ότι εκείνος γνώριζε (άμεσος δόλος) ότι αυτές (Υπεύθυνες δηλώσεις) ήσαν πλαστές, καθόσον το δικαστήριο της ουσίας ανελέγκτως δέχθηκε, ότι ο ίδιος πλαστογράφησε (νόθευσε) τις επίδικες Υπεύθυνες Δηλώσεις και αφετέρου ότι αποσκοπούσε (υπερχειλής δόλος) να παραπλανήσει την αρμόδια Υπηρεσιακή Μονάδα της Περιφερειακής Ενότητας ..., που είχε την ευθύνη ελέγχου των υποβληθέντων στους Φορείς Υλοποίησης του Προγράμματος Δικαιολογητικών για την πληρότητα των προσκομισθέντων δικαιολογητικών και συνακόλουθα για το δικαίωμα συμμετοχής τους στο Πρόγραμμα.

Επί πλέον για την καταδικαστική του κρίση, το Δικαστήριο της ουσίας έλαβε υπόψη του και συνεκτίμησε όλα τα μνημονευόμενα αποδεικτικά μέσα, δεδομένου ότι, για την πληρότητα της αιτιολογίας αρκεί ο κατ" είδος προσδιορισμός τους, χωρίς να απαιτείται και αναλυτική παράθεσή τους και μνεία του τι προκύπτει από το καθένα χωριστά, αιτιολογεί ειδικά και τον τρόπο αξιολόγησης της από μηνός Νοεμβρίου 2016 έκθεσης Πραγματογνωμοσύνης του Ειδικού Γραφολόγου Χ.

Α. , αλλά και τον λόγο της κατ' αυτόν τον τρόπο αξιολόγησης αυτής, ενώ γίνεται αναφορά και στην από 11.11.2016 έκθεση γραφολογικής γνωμάτευσης της ειδικής γραφολόγου Χ. Σ. . Ειδική, τέλος, αιτιολογία διαλαμβάνεται και αναφορικά με τον υπερασπιστικό ισχυρισμό του αναιρείοντος, την κατάσταση δηλαδή της υγείας του και της απουσίας του από τον Σύλλογο κατά το επίδικο χρονικό διάστημα.

Οι περί του αντιθέτου αιτιάσεις του αναιρεσείοντος ότι δεν συντρέχουν τα απαραίτητα θεμελιωτικά στοιχεία για την αντικειμενική και υποκειμενική υπόσταση του αδικήματος της πλαστογραφίας (νόθευσης) και ότι δεν αιτιολογείται επαρκώς το στοιχείο του άμεσου δόλου (γνώση) ως προς τη διάπραξη αυτού με την παράθεση πραγματικών περιστατικών είναι αβάσιμες.

Αβάσιμες είναι και οι αιτιάσεις ότι δεν συνεκτιμήθηκαν όλα τα αποδεικτικά μέσα, ότι στερείται αιτιολογίας ως προς τον ως άνω υπερασπιστικό του ισχυρισμό και ότι η αιτιολογία της απόφασης, εξαντλείται στην επανάληψη του διατακτικού.

Οι λοιπές αιτιάσεις του αναιρεσείοντος περί γενικόλογης (ρηματικής) αναφοράς στα αποδεικτικά μέσα και περί εσφαλμένης εκτίμησης αυτών, καθόσον εξ αυτών συνάγονται, κατά τον αναιρεσείοντα, αντίθετα συμπεράσματα από αυτά στα οποία κατέληξε το Δικαστήριο της ουσίας, είναι απαράδεκτες διότι αφορούν την αναιρετικά ανέλεγκτη κρίση του Δικαστηρίου της ουσίας, την οποία και επιχειρεί να πλήξει με την επίφαση της έλλειψης ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας.

Επομένως, ο από το άρθρο 510 παρ 1 στοιχ. Δ' του Κ.Π.Δ. πρώτος λόγος αναίρεσης, με τον οποίο πλήττεται η προσβαλλόμενη απόφαση για έλλειψη ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας ως προς την περί της ενοχής κρίση του Δικαστηρίου σε βάρος του αναιρεσείοντος για πλαστογραφία (νόθευση εγγράφου) είναι αβάσιμος και απορριπτέος.

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 329, 331, 333 παρ.2, 362 και 367 του ισχύοντος Κ.Π.Δ., προκύπτει ότι η λήψη υπόψη από το δικαστήριο, για το σχηματισμό της κρίσης του περί της ενοχής του κατηγορουμένου, εγγράφων που δεν αναγνώσθηκαν κατά την προφορική συζήτηση της υπόθεσης στο ακροατήριο, επιφέρει απόλυτη ακυρότητα της διαδικασίας, κατά το άρθρο 171 παρ.1 εδ. δ' του ίδιου Κώδικα, που ιδρύει τον από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Α' του Κ.Π.Δ. λόγο αναίρεσης, διότι αποστερείται έτσι ο κατηγορούμενος του δικαιώματος να εκθέσει τις απόψεις του και να προβεί σε παρατηρήσεις σχετικά με το αποδεικτικό αυτό μέσο (άρθρο 358 Κ.Π.Δ.).

Εν προκειμένω, ο αναιρεσείων αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια ότι ελήφθησαν υπόψη και συνεκτιμήθησαν: 1) η από 27.3.2014 γνωστοποίηση αποτελέσματος πιστοποίησης αναπηρίας του ΙΚΑ (Διοίκηση Διεύθυνσης Αναπηρίας και Ιατρικής εργασίας), 2) η από 22.8.2014 γνωστοποίηση αποτελέσματος πιστοποίησης αναπηρίας του ΙΚΑ (Διοίκηση Διεύθυνσης Αναπηρίας και Ιατρικής εργασίας, 3) η από 31.8.2016 γνωστοποίηση αποτελέσματος πιστοποίησης αναπηρίας του ΙΚΑ (Διοίκηση Διεύθυνσης Αναπηρίας και Ιατρικής εργασίας και 4) η από 12.7.2018 γνωστοποίηση αποτελέσματος πιστοποίησης αναπηρίας του ΙΚΑ (Διοίκηση Διεύθυνσης Αναπηρίας και Ιατρικής εργασίας), χωρίς περαιτέρω προσδιορισμό των στοιχείων που τα προσδιορίζουν.

Σχετικά με την εν λόγω αιτίαση, από την παραδεκτή επισκόπηση των πρακτικών της προσβαλλόμενης απόφασης, προκύπτει, ότι το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Ξάνθης, που την εξέδωσε, συνεκτίμησε, μεταξύ άλλων, και τα προαναφερθέντα έγγραφα, η ταυτότητα των οποίων καθορίζεται με ευκρίνεια. Άλλωστε, γίνεται ρητή μνεία στα πρακτικά ότι τα έγγραφα αυτά είχαν προσκομιστεί, κατά τη διάρκεια της αποδεικτικής διαδικασίας, από τον συνήγορο υπεράσπισης του κατηγορουμένου και ήδη αναιρεσείοντος, και κατά συνέπεια είχε παρασχεθεί στον κατηγορούμενο η δυνατότητα να ασκήσει τα εκ του άρθρου 358 Κ.Π.Δ. δικαιώματά του σχετικά με το περιεχόμενο τους.

Επομένως, ουδεμία ακυρότητα επήλθε και ο από το άρθρο 510 παρ 1 στοιχ. Α' του ισχύοντος Κ.Π.Δ. δεύτερος λόγος αναίρεσης, με τον οποίο πλήττεται η προσβαλλόμενη απόφαση για απόλυτη ακυρότητα είναι αβάσιμος και απορριπτέος.

Όπως προαναφέρθηκε, από τη διάταξη του άρθρου 216 παρ. 1 του ισχύοντος από 1.7.2019 Π.Κ. (άρθρα 460 και 461), που εφαρμόζεται στην προκειμένη περίπτωση, σύμφωνα με το άρθρο 2 του ιδίου κώδικα, δεδομένου ότι οδηγεί στην ευμενέστερη μεταχείριση του κατηγορουμένου, η αξιόποινη πράξη της πλαστογραφίας τιμωρείται πλέον με ποινή φυλάκισης και χρηματική ποινή, ενώ με την αντίστοιχη διάταξη του προϊσχύσαντος Π.Κ., που ίσχυε, κατά τον χρόνο τέλεσης της πράξης, τιμωρείτο με φυλάκιση τουλάχιστον τριών (3) μηνών. Σύμφωνα δε με το άρθρο 511 του ισχύοντος Κ.Π.Δ. κατά το οποίο, αν εμφανιστεί ο αναιρεσείων και κριθεί παραδεκτή η αίτηση αναίρεσης, ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως, αν και δεν προτάθηκαν, όλους τους λόγους της αναίρεσης που αναφέρονται στην παρ. 1 του άρθρου 510, εκτός από τον προβλεπόμενο στο στοιχ. Β'. Κατά συνέπεια πρέπει, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 Π.Κ., να εφαρμοστεί ο επιεικέστερος νόμος, που ισχύει μετά τη δημοσίευση της προσβαλλόμενης απόφασης, ήτοι από 1.7.2019 και να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση κατά την περί ποινής διάταξή της, κεφάλαιο κατά το οποίο πρέπει να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο δικαστήριο που θα συγκροτηθεί αν είναι δυνατόν, από τους ίδιους δικαστές (αρθρ. 519 και 522 ΚΠΔ) και να απορριφθεί κατά τα λοιπά η αίτηση αναίρεσης.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθ. 150/2019 απόφαση του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Ξάνθης κατά την περί επιβολής ποινής διάταξης της.

Παραπέμπει την υπόθεση, κατά το πιο πάνω αναιρούμενο μέρος της, για νέα επιμέτρηση ποινής στο ίδιο δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί, αν είναι δυνατόν, από τους ίδιους δικαστές.

Απορρίπτει κατά τα λοιπά την από 8-4-2019 αίτηση του Ε. Α. του Σ. για αναίρεση της υπ' αριθμό 150/26.2.2019 καταδικαστικής απόφασης του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Ξάνθης.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 25 Σεπτεμβρίου 2019.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 11 Νοεμβρίου 2019.

Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ

Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ